Ttk 1237

Mahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, emtianın taşındığı yükü ilişkin «konşimentoda» çarter partiye atıf yapıldığı, «çarter partinin» 15. maddesinde de «tahkim şartının» düzenlendiği, davacı her ne kadar çarter partinin kendilerine tebliği edilmediğini iddia etmiş ise de konşimentoda çarter partiye atıf yapıldığından tebliğin şart olmadığı gerekçesiyle, davalının tahkim şartı itirazının kabulü ile, mahkemenin «görevlizliğine», dava dilekçesinin görev nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Dosyada mevcut 21/03/2014 tarihli «konişmentoda» 08/03/2011 tarihli «çarter parti» uyarınca düzenlendiği ve çarter parti ile kullanılacağı belirtilmiş, çarter partinin 15. maddesinde de “Genel avarya ve «tahkim» Londra'da yer alacaktır.

Mahkemece, davalı tarafından yargılama sırasında yapılan «tahkim itirazı» kabul edilerek yazılı olduğu şekilde dava dilekçesinin görev nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Dava, «hakem kararının iptali» istemine ilişkindir.

Değerlendirme Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi sıfatıyla yapılan yargılama ve 4686 sayılı Kanun'un «hakem kararlarının iptaline» ilişkin 15 inci maddesi hükmü gözetildiğinde, verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, emtianın taşındığı yükü ilişkin «konşimentoda» çarter partiye atıf yapıldığı, «çarter partinin» 15. maddesinde de «tahkim şartının» düzenlendiği, davacı her ne kadar çarter partinin kendilerine tebliği edilmediğini iddia etmiş ise de konşimentoda çarter partiye atıf yapıldığından tebliğin şart olmadığı gerekçesiyle, davalının tahkim şartı itirazının kabulü ile, mahkemenin «görevlizliğine», dava dilekçesinin görev nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Taşıyan ile «taşıtan» arasındaki hukuki ilişkiler «navlun sözleşmesinin» hükümlerine bağlı kalır.

Dosyada mevcut 21/03/2014 tarihli «konişmentoda» 08/03/2011 tarihli «çarter parti» uyarınca düzenlendiği ve çarter parti ile kullanılacağı belirtilmiş, çarter partinin 15. maddesinde de “Genel avarya ve «tahkim» Londra'da yer alacaktır.

Şti olduğu, davacının İtalya'da kurulu bir şirket olmasına göre davada, «yabancılık unsuru» bulunmakta olup, geçerli bir «tahkim şartı» bulunup bulunmadığı hususunun çözüme kavuşturulması gerektiği buna göre Türkiye'nin taraf olduğu Newyork Sözleşmesinin 2 nci maddesine göre geçerli tahkim şartından bahsedebilmek için taraflarca imzalanmış yazılı bir anlaşma, karşılıklı mektup teatisi veya telgraf arandığı, deniz taşımasından kaynaklı zararın «tazmini talebinin», belirli ve özel hukuk uyuşmazlığı niteliğinde olması nedeniyle geçerli bir tahkim şartı uyarınca uyuşmazlığın tahkimde çözümü gerektiği, taraflar arasında «navlun sözleşmesi» «ibraz» edilmemiş ve bulunmamasına göre taraflar arasındaki hukuki ilişkinin dosyada mübrez «konişmentoya» göre belirleneceği, konişmentonun «kıymetli evrak» olması nedeniyle «taşıyanın» imzasını içermesi yeterli olduğu, yükletenin imzası ise isteğe bağlı olmakla söz konusu konişmentoda davacı yükletenin imzasının bulunmaması tahkim şartının geçerliliğine etki etmeyeceği, dosyada mübrez 02.08.2017 tarihli konişmentoda "navlun 27.07.2017 tarihli Çarter Sözleşmesine göre ödenecektir." ve "taşıma şartları için arka sayfayı okuyunuz." «kaydının» bulunduğu, konişmentonun arka sayfasında yer alan taşıma şartlarının 1 inci maddesinde, "ön yüzde belirtilmiş olan «çarter partinin» tüm hüküm ve şartları, hak ve istisnaları, tabi olunan hukuk ve tahkim klozu da «dahil» olmak üzere bu suretle geçerli kılınmıştır." hükmünü içerdiği ve tahkim şartında, "Londra'da İngiliz Hukukuna göre ....çözülecektir." düzenlemesinin yapıldığı anla …

Şti. arasında geçerli bir «tahkim» anlaşmasının bulunduğu, davacının «konişmentoda» yükleten olarak yer alması ve «taşıtan sıfatına» haiz olmasına göre 6102 sayılı Kanunun 1237 nci maddenin üçüncü fıkrasının somut olayda uygulanamayacağı dolayısıyla «çarter partinin» bir suretinin «teslim» edilmemesinin sonuca etkisinin bulunmadığı, konişmentodaki «tahkim şartının» davacı açısından bağlayıcı olduğu, diğer davalı ... ..Gmbh'nin Hamburg/Almanya'da kurulu olup, taşımanın yapıldığı Tennur gemisinin koruma ve tazmin sigortacısı olduğu, Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu milletlerarası sözleşme hükümleri saklı olmak kaydıyla «yabancılık unsuru» «taşıyan» özel hukuka ilişkin işlem ve ilişkilerde Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun hükümlerine göre tespit edileceği, bu kanunun 40 ıncı maddesinde, Türk mahkemelerinin milletlerarası «yetkisinin», iç hukukun yer itibariyle «yetki» kurallarına göre tayin edileceğinin belirtildiği, taraflar arasında «yetki sözleşmesi» bulunmadığına göre yetkili mahkeme Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) yetkiye ilişkin hükümlerine göre belirleneceğinden yabancı uyruklu davalı şirket ikametgahının Hamburg/Almanya olması nedeniyle 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanun (6100 sayılı Kanun) hükümlerine göre Türk Mahkemeleri yetkili olmadığı gibi «sigorta sözleşmelerinden doğan» davalarda Türk Mahkemelerinin milletlerarası yetkisini düzenleyen 5718 sayılı Kanunun 46 ıncı maddesine göre de, Türkiye'de yetkili mahkemenin bulunmadığı 6100 sayılı Kanunun 116 ıncı maddesine göre «ilk itirazlardan» olan tahkim ve «yetki itirazının» her iki davalı tarafından süresinde ileri sürüldüğü gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Ltd.Şti. vekili cevap dilekçesinde; taşımaya esas «konişmentoda» 27.07.2017 tarihli çarter partiye atıfta bulunulduğu, taşıma esaslarında, " arka sayfada tarihi verilen çarter partide yer alan tüm şartlar ve koşullar uygulanacak hukuk ve «tahkim» klozu da «dahil» olmak üzere «konşimentoya» dahil edilmiştir" hükmünün yer aldığı, atıfta bulunulan çarter partide ise" Londra'da İngiliz Hukukuna göre «tahkim" şartı» yer aldığından davaya bakma görevinin Londra''da tahkim mahkemesine ait olduğu, müvekkilinin konşimentoda «taşıyan» olarak görülmediğinden «pasif husumetinin» bulunmadığı, davacının konşimentoyu «ciro» ve «teslim» yoluyla Habaş Sanayi A.Ş'den teslim aldığını ve «meşru hamili» olduğunu kanıtlaması gerektiği, Tennur gemisinin yola ve yüke elverişli olduğu ve yükteki eksiklikten müvekkilinin sorumlu tutulamayacağı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun (6102 sayılı Kanun) 1185 inci maddesi uyarınca süresinde yapılan bir «ihbarın» olmadığı, bu nedenle zararın «taşıyanın sorumlu» olmadığı bir sebepten meydana geldiğinin kabulü gerektiği, yükteki eksikliğin de hesap hatasından kaynaklandığını belirterek davanın usulden olmadığı takdirde esas …

Şti. arasında geçerli bir «tahkim» anlaşmasının bulunduğu, davacının «konişmentoda» yükleten olarak yer alması ve «taşıtan sıfatına» haiz olmasına göre 6102 sayılı Kanunun 1237 nci maddenin üçüncü fıkrasının somut olayda uygulanamayacağı dolayısıyla «çarter partinin» bir suretinin «teslim» edilmemesinin sonuca etkisinin bulunmadığı, konişmentodaki «tahkim şartının» davacı açısından bağlayıcı olduğu, diğer davalı ... ..Gmbh'nin Hamburg/Almanya'da kurulu olup, taşımanın yapıldığı Tennur gemisinin koruma ve tazmin sigortacısı olduğu, Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu milletlerarası sözleşme hükümleri saklı olmak kaydıyla «yabancılık unsuru» «taşıyan» özel hukuka ilişkin işlem ve ilişkilerde Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun hükümlerine göre tespit edileceği, bu kanunun 40 ıncı maddesinde, Türk mahkemelerinin milletlerarası «yetkisinin», iç hukukun yer itibariyle «yetki» kurallarına göre tayin edileceğinin belirtildiği, taraflar arasında «yetki sözleşmesi» bulunmadığına göre yetkili mahkeme Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) yetkiye ilişkin hükümlerine göre belirleneceğinden yabancı uyruklu davalı şirket ikametgahının Hamburg/Almanya olması nedeniyle 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanun (6100 sayılı Kanun) hükümlerine göre Türk Mahkemeleri yetkili olmadığı gibi «sigorta sözleşmelerinden doğan» davalarda Türk Mahkemelerinin milletlerarası yetkisini düzenleyen 5718 sayılı Kanunun 46 ıncı maddesine göre de, Türkiye'de yetkili mahkemenin bulunmadığı 6100 sayılı Kanunun 116 ıncı maddesine göre «ilk itirazlardan» olan tahkim ve «yetki itirazının» her iki davalı tarafından süresinde ileri sürüldüğü gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Şti tarafından ileri sürülen «tahkim itirazının» yerinde olduğu, davalı .....Gmbh tarafından süresinde «yetki itirazında» bulunulduğu, yetkili mahkemenin tespitinde 5718 sayılı Kanunun uygulanması gerektiği ve anılan kanunun 46 ıncı maddesine göre «sigorta sözleşmesinden» kaynaklanan alacak taleplerinde sigortacının esas işyeri veya poliçeyi düzenleyen şube ya da «acentenin» bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğunun açıklandığı, davalının sigorta şirketi olup, Hamburg'ta kurulu bulunduğu, Türkiye'de şubesinin veya acentesinin bulunmadığı, «milletlerarası yetki itirazında» yetkili mahkemenin gösterilmesinin zorunlu olmadığı, davalının kurulu olduğu yere göre uyuşmazlığa bakma konusunda yetkili mahkemenin Hamburg Mahkemeleri olup, mahkemenin «yetkisiz» olmasına göre davalı ...Gemi Ltd.

… dilekçesinde; müvekkili ile dava dışı Anka Shipping Inc. arasında Tennur gemisi ile 14.03.2017 tarihli koruma ve tazmin poliçesi düzenlendiği, poliçede atıf yapılan «kulüp sigortası» kurallarına göre «sigorta poliçesinden» kaynaklanan uyuşmazlıkların Hamburg'ta «hakem» heyeti önünde çözümlenmesi gerektiği, bu nedenle mahkemenin «görevsiz» olduğu, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) 40 ıncı maddesi gereğince yurt dışında mukim olan müvekkili aleyhine açılacak davalarda Türk Mahkemelerinin yetkili olmadığı, «tahkim» ve «yetki itirazının» kabul edilmemesi halinde uyuşmazlıkta Alman Hukukunun uygulanması gerektiği, geminin koruma ve tazmin sigortacısı olunması nedeniyle yükle ilgili her hangi bir sor …

Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davacı tarafından CİF «teslim şekli» ile satışı yapılan hurda çelik emtiasının İtalya 'dan, Türkiye'de dava dışı alıcı (gönderilen) Habaş..