İtirazın iptali | İcra inkar tazminatı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2016/13105 E. 2018/146 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
çarter parti↗ deniz alacağı↗ tahkim itirazı↗ navlun sözleşmesi↗ tahkim şartı↗ taşıtan↗ konişmento↗ konşimento↗ navlun↗ tahkim↗ hamil↗ usulden reddi↗ taşıyan↗ eksik inceleme↗ ibraz↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı uyarınca davaya konu 24/05/2015 tarihli konişmento ve 14/05/2015 tarihli çarter parti hükümlerinde sözleşmenin İngiliz Hukukuna tabi olduğunun kabul edildiği, her türlü itilafı ... CEDR (İhtilaf çözüm merkezi) prosedürü içerisinde halletme konusunda tarafların anlaştıkları gerekçesiyle davalının tahkim itirazının kabulü ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, deniz alacağı için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır. Davalı cevap dilekçesinde tahkim itirazında bulunmuş olup mahkemece yukarıda yazılı gerekçe ile tahkim itirazının kabulü ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.
6102 sayılı ...'nın 1237. maddesinde ''Taşıyan ile konişmento hamili arasındaki hukuki ilişkilerde konişmento esas alınır. Taşıyan ile taşıtan arasındaki hukuki ilişkiler navlun sözleşmesinin hükümlerine bağlı kalır. Konişmentoda, yolculuk çarteri sözleşmesine gönderme varsa, konişmento devredilirken çarter partinin bir suretinin de yeni hamile ibraz edilmesi gerekir. Bu takdirde çarter partide yer alan hükümler, nitelikleri elverdiği ölçüde konişmento hamiline karşı da ileri sürülebilir. Ancak, 1245 inci maddenin birinci fıkrasının ikinci cümlesi hükmü saklıdır.'' düzenlemesi bulunmaktadır. Bir başka deyişle 6102 sayılı ...'nın 1237. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, konşimentolardan yolculuk çarteri sözleşmelerine yapılan atfın geçerli kabul edilmesi, çarter sözleşmesinin bir suretinin konişmento hamiline ibrazı ile mümkün olabilir. (Yrd. Doç Dr. ... İlhan; Konişmentoda ve Çarter Sözleşmelerinde Bulunan Tahkim Şartının Yük İlgilerine Etkisi; Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: XIII, Sayı: 2, Yıl: 2016) Ancak bu takdirde çarter parti sözleşmesinde yer alan hükümleri, nitelikleri elverdiği ölçüde konişmento hamiline karşı da ileri sürülebilir.
Bu itibarla, mahkemece dava konusu taşıma tarihi itibari ile yürürlükte bulunan ...’nın 1237. maddesi uyarınca değerlendirme yapılarak sonucuna göre bir karar vermek gerekirken eksik incelemeye dayalı, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/8794 E. 2017/6687 K.
Ortak:çarter parti · tahkim şartı · konişmento · tahkim · hamil · usulden reddi · taşıyan · ibraz
İncelediğiniz karardaKonişmentoda, yolculuk çarteri sözleşmesine gönderme varsa, «konişmento» devredilirken «çarter partinin» bir suretinin de yeni «hamile» «ibraz» edilmesi gerekir.
Bir başka deyişle 6102 sayılı ...'nın 1237. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, «konşimentolardan» yolculuk çarteri sözleşmelerine yapılan atfın geçerli kabul edilmesi, çarter sözleşmesinin bir suretinin «konişmento» «hamiline» «ibrazı» ile mümkün olabilir. (Yrd.
İlhan; Konişmentoda ve Çarter Sözleşmelerinde Bulunan Tahkim Şartının Yük İlgilerine Etkisi; Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: XIII, Sayı: 2, Yıl: 2016) Ancak bu takdirde «çarter parti» sözleşmesinde yer alan hükümleri, nitelikleri elverdiği ölçüde «konişmento» «hamiline» karşı da ileri sürülebilir.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, toplanan deliller, ve tüm dosya kapsamına göre; TTK’nın 1237/1'inci maddesi uyarınca, «taşıyan» ile gönderilen arasındaki hukuki münasebetlerde «konişmentonun» esas alındığı, 28/10/2014 tarihli konişmentoda “... ile birlikte kullanılacağı”nın belirtildiği, 16/10/2014 tarihli çarterpartide taraflar arasındaki uyuşmazlığın «tahkimde» görülmesi gerektiğine yönelik düzenleme bulunduğu, malın alıcısı konumunda olan davacının bu düzenleme ile bağlı olduğu gerekçesiyle davanın «usulden reddine» karar verilmiştir.
Bununla birlikte, şayet «konişmentoda» yolculuk çarter sözleşmesine atıf bulunuyorsa, «çarter parti» sözleşmesi hükümlerinin yeni «hamile» ileri sürülebilmesi için, tek başına söz konusu atıf yeterli olmayıp, aynı zamanda konişmento devredilirken çarter parti suretinin de yeni hamile «ibraz» edilmiş olması gerekir.
Somut olayda, davalı taraf her ne kadar ... ... sözleşmesindeki «tahkim şartına» dayanmış ise de, davacı taraf kendisine sadece «konişmentonun» bir suretinin verildiğini, ... ... sözleşmesinin bir suretinin verilmediğini savunmuş, buna karşın davalı taraf ise ikinci cevap dilekçesinde, konişmentoda ... ... atıf bulunması nedeniyle davacı tarafın ... ... sözleşmesi hükümlerinden sorumlu olduğunu ileri sürmüş, buna karşılık, ... ... konişmentoyla birlikte taşınan malların gönderileni olan davacıya çartep parti sözleşmesinin de verildiğini iddia ve ispat edememiştir. ... parti hükümlerinin konişmento «hamili» davacı gönderilene uygulanması için, konişmentoda çarter partiye atıf (gönderme) yapılmasının yeterli görülmediğine ilişkin 6102 s.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:görev itirazı
Benzer bu karardaTTK'nın 1237/3 maddesindeki açık düzenlemeye rağmen, «çarter parti» hükümleri içerisinde yer alan «tahkim şartına» ilişkin hüküm davacıyı bağlamayacağı halde, «görev itirazının» reddi ile işin esasına girilerek inceleme yapılması gerekirken, mahkemece, tek başına «konişmentodaki» atıf yeterli görülerek, çarter parti sözleşmesindeki tahkim şartının davacıyı bağlayacağı gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verilmesi doğru olmamış …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/1662 E. 2017/4494 K.
Ortak:çarter parti · tahkim itirazı · navlun sözleşmesi · tahkim şartı · taşıtan · konişmento · konşimento · navlun
İncelediğiniz karardaTaşıyan ile «taşıtan» arasındaki hukuki ilişkiler «navlun sözleşmesinin» hükümlerine bağlı kalır.
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı uyarınca davaya konu 24/05/2015 tarihli «konişmento» ve 14/05/2015 tarihli «çarter parti» hükümlerinde sözleşmenin İngiliz Hukukuna tabi olduğunun kabul edildiği, her türlü itilafı ...
Konişmentoda, yolculuk çarteri sözleşmesine gönderme varsa, «konişmento» devredilirken «çarter partinin» bir suretinin de yeni «hamile» «ibraz» edilmesi gerekir.
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, emtianın taşındığı yükü ilişkin «konşimentoda» çarter partiye atıf yapıldığı, «çarter partinin» 15. maddesinde de «tahkim şartının» düzenlendiği, davacı her ne kadar çarter partinin kendilerine tebliği edilmediğini iddia etmiş ise de konşimentoda çarter partiye atıf yapıldığından tebliğin şart olmadığı gerekçesiyle, davalının tahkim şartı itirazının kabulü ile, mahkemenin «görevlizliğine», dava dilekçesinin görev nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Taşıyan ile «taşıtan» arasındaki hukuki ilişkiler «navlun sözleşmesinin» hükümlerine bağlı kalır.
Dosyada mevcut 21/03/2014 tarihli «konişmentoda» 08/03/2011 tarihli «çarter parti» uyarınca düzenlendiği ve çarter parti ile kullanılacağı belirtilmiş, çarter partinin 15. maddesinde de “Genel avarya ve «tahkim» Londra'da yer alacaktır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:rücuan tazminat · cy/cy kaydı · görevli mahkeme
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, emtianın taşındığı yükü ilişkin «konşimentoda» çarter partiye atıf yapıldığı, «çarter partinin» 15. maddesinde de «tahkim şartının» düzenlendiği, davacı her ne kadar çarter partinin kendilerine tebliği edilmediğini iddia etmiş ise de konşimentoda çarter partiye atıf yapıldığından tebliğin şart olmadığı gerekçesiyle, davalının tahkim şartı itirazının kabulü ile, mahkemenin «görevlizliğine», dava dilekçesinin görev nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Dava, uluslararası deniz yolu taşımasından kaynaklanan «rücuan tazminat» istemine ilişkindir.
Somut olayda uyuşmazlık, «konişmentonun» atıf yaptığı çarter partideki «tahkim» «kaydının» konişmento «hamiline» karşı da geçerli olup olmayacağı noktasında toplanmaktadır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/5125 E. 2022/6217 K.
Ortak:çarter parti · navlun sözleşmesi · tahkim şartı · taşıtan · konişmento · konşimento · navlun · tahkim
İncelediğiniz karardaTaşıyan ile «taşıtan» arasındaki hukuki ilişkiler «navlun sözleşmesinin» hükümlerine bağlı kalır.
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı uyarınca davaya konu 24/05/2015 tarihli «konişmento» ve 14/05/2015 tarihli «çarter parti» hükümlerinde sözleşmenin İngiliz Hukukuna tabi olduğunun kabul edildiği, her türlü itilafı ...
Konişmentoda, yolculuk çarteri sözleşmesine gönderme varsa, «konişmento» devredilirken «çarter partinin» bir suretinin de yeni «hamile» «ibraz» edilmesi gerekir.
Benzer bu karardaNitekim TTK’nın 1237. maddesinde, «taşıyan» ile «konişmento» «hamili» arasındaki hukuki ilişkilerde konişmentonun esas alınacağı, taşıyan ile «taşıtan» arasındaki hukuki ilişkilerin ise «navlun sözleşmesinin» hükümlerine bağlı olduğu ve konişmentoda, yolculuk çarteri sözleşmesine gönderme varsa, konişmento devredilirken «çarter partinin» bir suretinin de yeni hamile «ibraz» edilmesi gerektiği, bu takdirde çarter partide yer alan hükümlerin, nitelikleri elverdiği ölçüde konişmento hamiline karşı da ileri sürülebileceği düzenlenmiştir.
Konşimento «hamili» bu «tahkim şartı» ile kendisini bağlı gördüğü takdirde, artık «taşıyanın» bizzat tanzim ettiği «çarter parti» ve «konşimento» hükümlerinde yer alan tahkim şartının «geçersizliğini» iddia etmesi «dürüstlük kuralına aykırılık» teşkil eder.
Dava dışı sigortalı alıcı, «konişmentoyu» «ciro» ile alıp, bunu ibrazla yükü «teslim» almada kullandığı anda, konişmentonun şartları ile de bağlanmış olur ve «tahkim şartının» «taşıyanla» yükleten arasında akdedilen çarter sözleşmesinde kararlaştırılmış olduğu, sigortalının üçüncü şahıs durumunda bulunduğu ve bu nedenle konişmentoda kararlaştırılan tahkim şartı ile bağlı tutulamayacağı düşünülemez.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:tahkim sözleşmesi · halefiyet ilkesi · hakem kararının iptali · dürüstlük kuralına aykırılık · halefiyet · hakem kararı · ciro · taşıma sözleşmesi
Benzer bu karardaDava, «hakem kararının iptali» istemine ilişkindir.
Davacı sigorta şirketi davasını «konişmentoya» dayandırmış olup, sigortalı, taşınan malları «teslim» aldığına göre, konişmentoda yer alan «tahkim şartı» böylece gönderileni bağlayacağı gibi, TTK’nun 1472'nci maddesindeki «halefiyet ilkesi» uyarınca davacı sigorta şirketini de bağlar.
Zira her ne kadar taraflar Türk tabiiyetinde ise de, yukarıda taraflar için bağlayıcı olduğu kabul edilen Konişmento arkasında “Türkçe” ifadelerle «tahkim sözleşmesinin» varlığı karşısında, atıf yapılan “Çarter Parti” sözleşmesinde aynı ifadelerin “İngilizce” olarak yer almasının sonuca etkisinin olmadığının kabulü ile «hakem» heyeti tarafından işin esasına girilmesi gerekirken, Bölge Adliye Mahkemesince hatalı değerlendirmeyle buna dair iptal davasının reddine karar verlmesi doğru olmam …
Davacı, denizyolu ile davalıların sorumluluğunda taşınmakta olan emtianın hasarlanması üzerine dava dışı sigotalıya ödenen «hasar» bedelinin tahsili amacıyla «tahkim» yoluna başvurmuş olup, Tahkim Heyetince 4686 sayılı Milletlerası Tahkim Kanunu madde 4/2 anlamında geçerli bir tahkim anlaşması bulunmadığı, dolayısıyla «hakem» heyetinin uyuşmazlığın çözümünde yetkili olmadığı yönünde oyçokluğu ile karar verilmiştir.
2 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/1463 E. 2024/3733 K.
Ortak:çarter parti · tahkim itirazı · navlun sözleşmesi · konişmento · konşimento · navlun · tahkim · hamil
İncelediğiniz karardaKonişmentoda, yolculuk çarteri sözleşmesine gönderme varsa, «konişmento» devredilirken «çarter partinin» bir suretinin de yeni «hamile» «ibraz» edilmesi gerekir.
Bir başka deyişle 6102 sayılı ...'nın 1237. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, «konşimentolardan» yolculuk çarteri sözleşmelerine yapılan atfın geçerli kabul edilmesi, çarter sözleşmesinin bir suretinin «konişmento» «hamiline» «ibrazı» ile mümkün olabilir. (Yrd.
İlhan; Konişmentoda ve Çarter Sözleşmelerinde Bulunan Tahkim Şartının Yük İlgilerine Etkisi; Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: XIII, Sayı: 2, Yıl: 2016) Ancak bu takdirde «çarter parti» sözleşmesinde yer alan hükümleri, nitelikleri elverdiği ölçüde «konişmento» «hamiline» karşı da ileri sürülebilir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:hakem kararının iptali · hakem kararı
Benzer bu karardaDava, «hakem kararının iptali» istemine ilişkindir.
Değerlendirme Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi sıfatıyla yapılan yargılama ve 4686 sayılı Kanun'un «hakem kararlarının iptaline» ilişkin 15 inci maddesi hükmü gözetildiğinde, verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/5877 E. 2023/1243 K.
Ortak:çarter parti · tahkim itirazı · navlun sözleşmesi · tahkim şartı · taşıtan · konişmento · konşimento · navlun
İncelediğiniz karardaTaşıyan ile «taşıtan» arasındaki hukuki ilişkiler «navlun sözleşmesinin» hükümlerine bağlı kalır.
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı uyarınca davaya konu 24/05/2015 tarihli «konişmento» ve 14/05/2015 tarihli «çarter parti» hükümlerinde sözleşmenin İngiliz Hukukuna tabi olduğunun kabul edildiği, her türlü itilafı ...
Konişmentoda, yolculuk çarteri sözleşmesine gönderme varsa, «konişmento» devredilirken «çarter partinin» bir suretinin de yeni «hamile» «ibraz» edilmesi gerekir.
Benzer bu karardaŞti olduğu, davacının İtalya'da kurulu bir şirket olmasına göre davada, «yabancılık unsuru» bulunmakta olup, geçerli bir «tahkim şartı» bulunup bulunmadığı hususunun çözüme kavuşturulması gerektiği buna göre Türkiye'nin taraf olduğu Newyork Sözleşmesinin 2 nci maddesine göre geçerli tahkim şartından bahsedebilmek için taraflarca imzalanmış yazılı bir anlaşma, karşılıklı mektup teatisi veya telgraf arandığı, deniz taşımasından kaynaklı zararın «tazmini talebinin», belirli ve özel hukuk uyuşmazlığı niteliğinde olması nedeniyle geçerli bir tahkim şartı uyarınca uyuşmazlığın tahkimde çözümü gerektiği, taraflar arasında «navlun sözleşmesi» «ibraz» edilmemiş ve bulunmamasına göre taraflar arasındaki hukuki ilişkinin dosyada mübrez «konişmentoya» göre belirleneceği, konişmentonun «kıymetli evrak» olması nedeniyle «taşıyanın» imzasını içermesi yeterli olduğu, yükletenin imzası ise isteğe bağlı olmakla söz konusu konişmentoda davacı yükletenin imzasının bulunmaması tahkim şartının geçerliliğine etki etmeyeceği, dosyada mübrez 02.08.2017 tarihli konişmentoda "navlun 27.07.2017 tarihli Çarter Sözleşmesine göre ödenecektir." ve "taşıma şartları için arka sayfayı okuyunuz." «kaydının» bulunduğu, konişmentonun arka sayfasında yer alan taşıma şartlarının 1 inci maddesinde, "ön yüzde belirtilmiş olan «çarter partinin» tüm hüküm ve şartları, hak ve istisnaları, tabi olunan hukuk ve tahkim klozu da «dahil» olmak üzere bu suretle geçerli kılınmıştır." hükmünü içerdiği ve tahkim şartında, "Londra'da İngiliz Hukukuna göre ....çözülecektir." düzenlemesinin yapıldığı anla …
Şti. arasında geçerli bir «tahkim» anlaşmasının bulunduğu, davacının «konişmentoda» yükleten olarak yer alması ve «taşıtan sıfatına» haiz olmasına göre 6102 sayılı Kanunun 1237 nci maddenin üçüncü fıkrasının somut olayda uygulanamayacağı dolayısıyla «çarter partinin» bir suretinin «teslim» edilmemesinin sonuca etkisinin bulunmadığı, konişmentodaki «tahkim şartının» davacı açısından bağlayıcı olduğu, diğer davalı ... ..Gmbh'nin Hamburg/Almanya'da kurulu olup, taşımanın yapıldığı Tennur gemisinin koruma ve tazmin sigortacısı olduğu, Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu milletlerarası sözleşme hükümleri saklı olmak kaydıyla «yabancılık unsuru» «taşıyan» özel hukuka ilişkin işlem ve ilişkilerde Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun hükümlerine göre tespit edileceği, bu kanunun 40 ıncı maddesinde, Türk mahkemelerinin milletlerarası «yetkisinin», iç hukukun yer itibariyle «yetki» kurallarına göre tayin edileceğinin belirtildiği, taraflar arasında «yetki sözleşmesi» bulunmadığına göre yetkili mahkeme Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) yetkiye ilişkin hükümlerine göre belirleneceğinden yabancı uyruklu davalı şirket ikametgahının Hamburg/Almanya olması nedeniyle 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanun (6100 sayılı Kanun) hükümlerine göre Türk Mahkemeleri yetkili olmadığı gibi «sigorta sözleşmelerinden doğan» davalarda Türk Mahkemelerinin milletlerarası yetkisini düzenleyen 5718 sayılı Kanunun 46 ıncı maddesine göre de, Türkiye'de yetkili mahkemenin bulunmadığı 6100 sayılı Kanunun 116 ıncı maddesine göre «ilk itirazlardan» olan tahkim ve «yetki itirazının» her iki davalı tarafından süresinde ileri sürüldüğü gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Ltd.Şti. vekili cevap dilekçesinde; taşımaya esas «konişmentoda» 27.07.2017 tarihli çarter partiye atıfta bulunulduğu, taşıma esaslarında, " arka sayfada tarihi verilen çarter partide yer alan tüm şartlar ve koşullar uygulanacak hukuk ve «tahkim» klozu da «dahil» olmak üzere «konşimentoya» dahil edilmiştir" hükmünün yer aldığı, atıfta bulunulan çarter partide ise" Londra'da İngiliz Hukukuna göre «tahkim" şartı» yer aldığından davaya bakma görevinin Londra''da tahkim mahkemesine ait olduğu, müvekkilinin konşimentoda «taşıyan» olarak görülmediğinden «pasif husumetinin» bulunmadığı, davacının konşimentoyu «ciro» ve «teslim» yoluyla Habaş Sanayi A.Ş'den teslim aldığını ve «meşru hamili» olduğunu kanıtlaması gerektiği, Tennur gemisinin yola ve yüke elverişli olduğu ve yükteki eksiklikten müvekkilinin sorumlu tutulamayacağı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun (6102 sayılı Kanun) 1185 inci maddesi uyarınca süresinde yapılan bir «ihbarın» olmadığı, bu nedenle zararın «taşıyanın sorumlu» olmadığı bir sebepten meydana geldiğinin kabulü gerektiği, yükteki eksikliğin de hesap hatasından kaynaklandığını belirterek davanın usulden olmadığı takdirde esas …
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:kulüp sigortası · milletlerarası yetki itirazı · milletlerarası yetki · taşıtan sıfatı · teslim şekli · tahkim sözleşmesi · yabancılık unsuru · yetki sözleşmesi
Benzer bu karardaŞti. arasında geçerli bir «tahkim» anlaşmasının bulunduğu, davacının «konişmentoda» yükleten olarak yer alması ve «taşıtan sıfatına» haiz olmasına göre 6102 sayılı Kanunun 1237 nci maddenin üçüncü fıkrasının somut olayda uygulanamayacağı dolayısıyla «çarter partinin» bir suretinin «teslim» edilmemesinin sonuca etkisinin bulunmadığı, konişmentodaki «tahkim şartının» davacı açısından bağlayıcı olduğu, diğer davalı ... ..Gmbh'nin Hamburg/Almanya'da kurulu olup, taşımanın yapıldığı Tennur gemisinin koruma ve tazmin sigortacısı olduğu, Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu milletlerarası sözleşme hükümleri saklı olmak kaydıyla «yabancılık unsuru» «taşıyan» özel hukuka ilişkin işlem ve ilişkilerde Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun hükümlerine göre tespit edileceği, bu kanunun 40 ıncı maddesinde, Türk mahkemelerinin milletlerarası «yetkisinin», iç hukukun yer itibariyle «yetki» kurallarına göre tayin edileceğinin belirtildiği, taraflar arasında «yetki sözleşmesi» bulunmadığına göre yetkili mahkeme Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) yetkiye ilişkin hükümlerine göre belirleneceğinden yabancı uyruklu davalı şirket ikametgahının Hamburg/Almanya olması nedeniyle 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanun (6100 sayılı Kanun) hükümlerine göre Türk Mahkemeleri yetkili olmadığı gibi «sigorta sözleşmelerinden doğan» davalarda Türk Mahkemelerinin milletlerarası yetkisini düzenleyen 5718 sayılı Kanunun 46 ıncı maddesine göre de, Türkiye'de yetkili mahkemenin bulunmadığı 6100 sayılı Kanunun 116 ıncı maddesine göre «ilk itirazlardan» olan tahkim ve «yetki itirazının» her iki davalı tarafından süresinde ileri sürüldüğü gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Şti tarafından ileri sürülen «tahkim itirazının» yerinde olduğu, davalı .....Gmbh tarafından süresinde «yetki itirazında» bulunulduğu, yetkili mahkemenin tespitinde 5718 sayılı Kanunun uygulanması gerektiği ve anılan kanunun 46 ıncı maddesine göre «sigorta sözleşmesinden» kaynaklanan alacak taleplerinde sigortacının esas işyeri veya poliçeyi düzenleyen şube ya da «acentenin» bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğunun açıklandığı, davalının sigorta şirketi olup, Hamburg'ta kurulu bulunduğu, Türkiye'de şubesinin veya acentesinin bulunmadığı, «milletlerarası yetki itirazında» yetkili mahkemenin gösterilmesinin zorunlu olmadığı, davalının kurulu olduğu yere göre uyuşmazlığa bakma konusunda yetkili mahkemenin Hamburg Mahkemeleri olup, mahkemenin «yetkisiz» olmasına göre davalı ...Gemi Ltd.
… dilekçesinde; müvekkili ile dava dışı Anka Shipping Inc. arasında Tennur gemisi ile 14.03.2017 tarihli koruma ve tazmin poliçesi düzenlendiği, poliçede atıf yapılan «kulüp sigortası» kurallarına göre «sigorta poliçesinden» kaynaklanan uyuşmazlıkların Hamburg'ta «hakem» heyeti önünde çözümlenmesi gerektiği, bu nedenle mahkemenin «görevsiz» olduğu, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) 40 ıncı maddesi gereğince yurt dışında mukim olan müvekkili aleyhine açılacak davalarda Türk Mahkemelerinin yetkili olmadığı, «tahkim» ve «yetki itirazının» kabul edilmemesi halinde uyuşmazlıkta Alman Hukukunun uygulanması gerektiği, geminin koruma ve tazmin sigortacısı olunması nedeniyle yükle ilgili her hangi bir sor …
Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davacı tarafından CİF «teslim şekli» ile satışı yapılan hurda çelik emtiasının İtalya 'dan, Türkiye'de dava dışı alıcı (gönderilen) Habaş..
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2016/13105 E. , 2018/146 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 24.02.2016 tarih ve 2015/712-2016/166 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili şirketin ... dışından hayvan yemi ihracat-ithalat eden bir firma olduğunu, yükün Rusya Limanından yüklendiğini, yükü gemi kaptanının hasarsız olarak teslim aldığını, söz konusu yükün ... limanında tahliyesi anında yükün kullanılmaz hale geldiğinin görüldüğünü, müvekkili şirketin davalıdan ... 1352/1-h maddesi gereği deniz alacağı bulunduğunu, yükün taşıma sırasında kullanılmaz hale geldiğini, yükün bu hale gelmesinde davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek başlatılan icra takibine vaki haksız itirazın iptalini, karşı tarafın %20 inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, tarafların makul bir anlaşmaya varamamaları halinde Londra'da öngörülen arabuluculuk prosedürü uyarınca uyuşmazlıklarını arabulucuya götürecekleri hususunda anlaşacaklarına dair sözleşme metni uyarınca davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı uyarınca davaya konu 24/05/2015 tarihli konişmento ve 14/05/2015 tarihli çarter parti hükümlerinde sözleşmenin İngiliz Hukukuna tabi olduğunun kabul edildiği, her türlü itilafı ... CEDR (İhtilaf çözüm merkezi) prosedürü içerisinde halletme konusunda tarafların anlaştıkları gerekçesiyle davalının tahkim itirazının kabulü ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, deniz alacağı için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır. Davalı cevap dilekçesinde tahkim itirazında bulunmuş olup mahkemece yukarıda yazılı gerekçe ile tahkim itirazının kabulü ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.
6102 sayılı ...'nın 1237. maddesinde ''Taşıyan ile konişmento hamili arasındaki hukuki ilişkilerde konişmento esas alınır. Taşıyan ile taşıtan arasındaki hukuki ilişkiler navlun sözleşmesinin hükümlerine bağlı kalır. Konişmentoda, yolculuk çarteri sözleşmesine gönderme varsa, konişmento devredilirken çarter partinin bir suretinin de yeni hamile ibraz edilmesi gerekir. Bu takdirde çarter partide yer alan hükümler, nitelikleri elverdiği ölçüde konişmento hamiline karşı da ileri sürülebilir. Ancak, 1245 inci maddenin birinci fıkrasının ikinci cümlesi hükmü saklıdır.'' düzenlemesi bulunmaktadır. Bir başka deyişle 6102 sayılı ...'nın 1237. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, konşimentolardan yolculuk çarteri sözleşmelerine yapılan atfın geçerli kabul edilmesi, çarter sözleşmesinin bir suretinin konişmento hamiline ibrazı ile mümkün olabilir.
(Yrd. Doç Dr. ... İlhan; Konişmentoda ve Çarter Sözleşmelerinde Bulunan Tahkim Şartının Yük İlgilerine Etkisi; Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: XIII, Sayı: 2, Yıl: 2016) Ancak bu takdirde çarter parti sözleşmesinde yer alan hükümleri, nitelikleri elverdiği ölçüde konişmento hamiline karşı da ileri sürülebilir.
Bu itibarla, mahkemece dava konusu taşıma tarihi itibari ile yürürlükte bulunan ...’nın 1237. maddesi uyarınca değerlendirme yapılarak sonucuna göre bir karar vermek gerekirken eksik incelemeye dayalı, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 10.01.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/403672200 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz