İtirazın iptali | İtirazın iptali | İcra inkar tazminatı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2021/5557 E. 2023/1064 K. ·
Kısmen onandı, kısmen bozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- yetki/yetkisizlik
- Hak düşürücü süre
- {'var': True, 'sure': None, 'kanun': None}
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
multimodal taşıma↗ yetki kaydı↗ milletlerarası yetki itirazı↗ taşıma komisyoncusu↗ kanunlar ihtilafı↗ milletlerarası yetki↗ taşıma işleri komisyoncusu↗ taşıyıcı sıfatı↗ münhasır yetki↗ akreditif↗ katılma yoluyla istinaf↗ yabancılık unsuru↗ yetki şartı↗ yetkisizlik itirazı↗ tahkim şartı↗ genel işlem koşulu↗ nakliyat emtia sigortası↗ i̇i̇k 308/b↗ eksper raporu↗ delil niteliği↗ konişmento↗ konşimento↗ nispi vekalet ücreti↗ halefiyet↗ pasif husumet ehliyeti↗ aktif husumet ehliyeti↗ taşıyıcının sorumluluğu↗ itirazın iptali davası↗ yetki itirazı↗ ihbar olunan↗ tahkim↗ kötüniyet tazminatı↗ aktif husumet↗ müteselsil sorumluluk↗ husumet ehliyeti↗ vekâlet ücreti↗ pasif husumet yokluğu↗ münhasırlık↗ ikrar↗ acentelik↗ icra takibine itiraz↗ kötü niyet tazminatı↗ rücu↗ pasif husumet↗ iptal davası↗ hak düşürücü süre↗ tüzel kişilik↗ komisyon↗ temlik↗ husumet yokluğu↗ anonim şirket↗ taraf ehliyeti↗ taşıyıcı↗ kötü niyet↗ usulden reddi↗ ihbar↗ haksız fiil↗ esastan ret↗ yetki↗ iflas↗ kötüniyet↗ icra inkar tazminatı↗ inkar tazminatı↗ yetkisizlik kararı↗ sigorta poliçesi↗ dava sebebi↗ cy/cy kaydı↗ hasar↗ yükleten (shipper)↗ dahili dava↗ vekalet ücreti↗ zamanaşımı↗ ibraz↗ teslim↗ kesin hüküm↗ istinaf yoluna başvurulabilirlik↗ husumet↗ i̇i̇k 72/son↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taşımanın yabancı menşeli şirketlerce Finlandiya'nın Helsinki Limanından Cezayir'in Oran Limanına yabancı bayraklı gemi ile yapıldığı, uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, özel borç ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlığın Türk Mahkemelerinin münhasır yetki alanına girmediği, taşımayı üstlenen DHL Global Forwarding OY'nin taşımayı yaptırmak üzere Danmar Lines ile anlaştığı, fiili taşımanın ise Seago Line tarafından yerine getirildiği, DHL Global Forwarding OY’in Danmar Lines adına imzaladığı konişmentonun Yapı Kredi Bankası emrine düzenlendiği, ihbar olunan olarak Makyol'un yer aldığı, malın alıcısına teslim edildiğinin ihtilaf konusu edilmediği, Makyol'un akreditif satış usulüne göre söz konusu konişmentoyu ibraz etmek suretiyle malı teslim aldığı, bu durumda konişmentoda yer alan yetki klozunun davacının sigortalısı Makyol ile DHL Global ve Danmar şirketlerini bağlayacağı, konişmentoda taşımadan kaynaklanan ihtilafların çözüm yeri olarak İsviçre'nin Basel Mahkemelerinin yetkili kılındığı, sözkonusu yetki klozuna göre davalı DHL ile Danmar vekilinin milletlerarası yetki itirazının yerinde olduğu, Seago Line’nin düzenlediği konişmentonun beşinci sayfasında yer alan CY/CY kaydına göre Seago Line'ın limandan limana taşımayı üstlendiği, limanda yükün alıcısına tesliminden sonra taşıyıcının sorumluluğunun sona erdiği, dava dilekçesinde de iş makinasının Oran Limanından gümrüklü sahaya Intramar firmasına ait çekici ile ömork üzerinde taşındığı sırada hasara uğradığının ileri sürüldüğü ekspertiz raporunda makinanın limandan gümrüklü sahaya tır ile taşınması esnasında yol üzerindeki üst geçide çarpma sonucu hasarlandığının belirtildiği, emtianın limanda alıcısına teslim edildikten sonra karayoluyla taşındığı esnada hasara uğradığı, alıcının tedarik ettiği tır ile taşınması sırasında oluştuğu anlaşılan yük hasarından dolayı Seago Line'ın sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davalı DHL ve Danmar vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile bu davalılar hakkında açılan dava yönünden İsviçre Basel Mahkemeleri yetkili olduğundan yetkisizlik nedeniyle davanın usulden reddine, davalı Seago Line hakkında açılan davanın esastan reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile katılma yoluyla davalılar DHL Global Forwarding OY ve Danmar […]G. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşımanın multimodal olması sebebiyle davalıların müteselsilen sorumlu tutulmalarının gerektiğini, davalı DHL’nin taşıma komisyoncusu olduğunu ikrar ettiğini, forwarder’in taşıma sürecinin tamamını organize ettiğini, kara taşımasının da DHL tarafından organize edildiğini, konişmentoda münhasır yetki kaydına yer verilmediğini, konişmentodaki yetkiye ilişkin ifadelerin genel işlem koşulu niteliği taşıdığını, bu hususta bilgilendirme yapılmadığını, yazılmamış sayılması gerektiğini, esastan inceleme yapılmadığı, bilirkişi raporu dahi alınmadığı halde davalı Seago Line hakkında esastan ret kararı verilip nispi vekalet ücreti taktirinin yerinde olmadığını, esas incelemesi yapılacaksa tüm davalılar hakkında yapılması gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.
2. Davalılar DHL Global Forwarding Taşımacılık OY ve Danmar […]G. vekili istinaf dilekçesinde özetle; konişmento ve belgelerden anlaşılacağı üzere emtianın alıcısının anonim şirket vasfındaki Makyol Cezayir firması olduğunu, davacının ise ayrı tüzel kişiliğe sahip Makyol Türkiye’yi sigortalayıp hasar ödemesini hasarla ilgisiz Makyol Türkiye’ye yaptığını, Makyol Türkiye’nin emtiaya ilişkin herhangi bir sözleşmeye taraf olmadığını, bu durumda davacının halefiyet hakkını kazanmadığını, müvekkili DHL’nin taşımanın limandan limana olan kısmını organize ettiğini, multimodal taşıma niteliğinin bulunmadığını, davacının yetki hususundaki istinaf itirazı kabul edilirse davanın müvekkillerinin pasif husumetinin yokluğundan ve taşımanın karayolu kısmını üstlenmediklerinden esestan reddini istediklerini, davacının açıkça haksız ve kötüniyetle takip başlattığını, kötüniyet tazminatı şartlarının oluştuğunu ileri sürerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddini, aksi halde katılma yoluyla istinaf başvurularının kabulü ile davanın esastan reddini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taşımanın karayolu ayağında sözkonusu hasarın oluştuğu, sadece deniz taşıma aşamasında sorumluluğu bulunan Seago Line açısından İlk Derece Mahkemesince davanın esastan reddine karar verilmiş olmasının hukuka uygun bulunduğu, davacı vekilinin bu davalıya yönelik istinaf sebeplerinin yerinde görülmediği, konşimento ekinin “taşıma şartları” başlıklı maddesinde “iş bu konşimentonun belirttiği ve içerdiği sözleşme, içerdiği Kanunlar ihtilafı kurallarına bakılmaksızın İsviçre Hukuku'na tabidir. İş bu konşimentodan veya buna ilişkin olarak doğan tüm talep ve uyuşmazlıklar her şekilde münhasıran yetkili Basel-Stadt, İsviçre Mahkemelerinde görülecektir. Başka Mahkeme tarafından görülemez” şeklinde ibarenin bulunduğu, davacının halefiyet gereği sigortalısının hukukuna tabi olduğu, sigortalının bağlı olduğu yetki şartının davacı sigortacıyı da bağlayacağı, yetkisizlik kararı isabetli görüldüğünden bir kısım davalıların esasa ilişkin istinaf itirazlarının da reddedildiği gerekçesiyle istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile katılma yoluyla davalılar DHL Global Forwarding Taşımacılık OY ve Danmar […]G. vekili temyiz yoluna başvurmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; konişmentoda münhasır yetki kaydına yer verilmediğini, tarafların mukim oldukları adres dışında yetki itirazlarının Medeni Kanun'un 2 nci maddesine aykırılık teşkil ettiğini, tarafların Türk olmasının Türk Mahkemelerinin yetkisi için yettiğini, konişmentodaki yetkiye ilişkin ifadelerin genel işlem koşulu niteliği taşıdığını, sigortalının yetki şartını kabul ettiğine dair açık ve kesin bir irade açıklamadığını, yetki şartı için bilgilendirme yapılmadığını, yazılmamış sayılması gerektiğini, acentenin dahil olduğu bir denizde eşya taşıması işinde konişmentodaki yabancı mahkeme şartının Türk Ticaret Kanunu'nun 105 inci maddesinin ikinci fıkrasının son cümlesine aykırılık taşıdığını, davalıların multimodal olması sebebiyle müteselsilen sorumlu tutulmalarının gerektiğini, davalı DHL’nin taşıma komisyoncusu olduğunu ikrar ettiğini, forwarder’in taşıma sürecinin tamamını organize ettiğini, kara taşımasının da DHL tarafından organize edildiğini, zararın taşıma esnasında doğduğunu, ekspertiz raporlarının delil niteliği taşıdığını, esastan inceleme yapılmadığı, bilirkişi raporu dahi alınmadığı halde davalı Seago Line hakkında esastan ret kararı verilip nispi vekâlet ücreti taktirinin yerinde olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
2. Davalılar DHL Global Forwarding OY ve Danmar […]G. vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının halefiyet hakkını kazanmadığını, müvekkili DHL’nin taşımanın limandan limana olan kısmını organize ettiğini, multimodal taşıma niteliğinin bulunmadığını, davacının yetki hususundaki istinafı kabul edilirse davanın müvekkillerinin pasif husumetinin yokluğundan ve taşımanın karayolu kısmını üstlenmediklerinden esastan reddini istediklerini, davacının açıkça haksız ve kötüniyetle takip başlattığını, kötüniyet tazminatı şartlarının oluştuğunu ileri sürerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddini, aksi halde davanın esastan reddini istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme;
Dava, itirazın iptali davası olup taraflar arasındaki uyuşmazlık konşimentodaki yetki şartının geçerli olup olmadığı, davalı Seago Line A/S’nin hasardan sorumlu tutulup tutulamayacağı noktalarında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
1.5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanun’un (5718 sayılı Kanun) 24, 34, 40 ve 47 nci maddesi,
2.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 5 vd. maddeleri,
3.2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (2004 sayılı Kanun) 67 nci maddesi,
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili ile davalı ... Lines AG vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler davalılar Danmar […]G. ve ...’ye yönelik kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
3.Davacı vekilinin davalı DHL Global Forwarding OY’ye yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; davalı DHL Global Forwarding OY vekili gerek icra takibine itiraz dilekçesinde, gerekse cevap dilekçesinde müvekkilince düzenlenen, taşıma ayrıntılarını ve ilişkisini gösteren belge uyarınca ilgili taşıma bakımından Nordik Ülkeler Taşıma İşleri Komsiyoncuları Birliğinin Standart Koşullarının (NSAB 2000) uygulanacağı, buna göre de uyuşmazlığın Helsinki tahkim yerinde ve Fin Hukuku’na göre çözümleneceği itirazında bulunarak icra dairesi ve mahkemenin yetkisine itiraz etmiştir. Buna rağmen mahkemece davalılardan Danmar Lines AG adına düzenlenen konişmentodaki şart esas alınarak hem davalı DHL Global Forwarding OY hem de davalı ... Lines AG yönünden İsviçre Basel Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. Bu yöndeki mahkeme kararına karşı davalı DHL Global Forwarding OY, Helsinki Tahkiminin yetkili olduğuna yönelik istinaf itirazı ileri sürmediğinden İsviçre Mahkemelerinin yetkisini zımnen kabul etmiştir. Davacı ise istinaf ve temyiz dilekçeleri ile İsviçre Mahkemelerinin yetkisini benimsememiş, Türk Mahkemelerinin yetkili olduğu yönünde itirazlarda bulunmuştur. Bu durumda davalı DHL Global Forwarding OY’nin tek taraflı irade değişikliği sonuç doğurmayacaktır. Davalı DHL Global Forwarding OY’nin cevap dilekçesinde Helsinki tahkiminin yetkili olduğunu ileri sürmesi, Basel Mahkemelerinin yetkili olduğuna dair mahkeme kararına karşı bu yönden istinaf yoluna başvurmaması nedeniyle tercih hakkı bulunan davacının bu tercih hakkını Türk Mahkemeleri olarak kullanmakla İlk Derece Mahkemesi artık davacı ile davalı DHL Global Forwarding OY arasındaki uyuşmazlığın çözümünde yetkili hale geldiğinden işin esasına girilip sonucuna göre bir karar verilmesini teminen kararın bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/13912 E. 2013/13376 K.
Ortak:pasif husumet yokluğu · acentelik · pasif husumet · husumet yokluğu · taşıyıcı · haksız fiil · husumet · dava şartı
İncelediğiniz karardaDavalılar DHL Global Forwarding Taşımacılık OY ve Danmar Lines A.G. vekili istinaf dilekçesinde özetle; «konişmento» ve belgelerden anlaşılacağı üzere emtianın alıcısının «anonim şirket» vasfındaki Makyol Cezayir firması olduğunu, davacının ise ayrı «tüzel kişiliğe» sahip Makyol Türkiye’yi sigortalayıp «hasar» ödemesini hasarla ilgisiz Makyol Türkiye’ye yaptığını, Makyol Türkiye’nin emtiaya ilişkin herhangi bir sözleşmeye taraf olmadığını, bu durumda davacının «halefiyet» hakkını kazanmadığını, müvekkili DHL’nin taşımanın limandan limana olan kısmını organize ettiğini, «multimodal taşıma» niteliğinin bulunmadığını, davacının «yetki» hususundaki istinaf itirazı kabul edilirse davanın müvekkillerinin «pasif husumetinin yokluğundan» ve taşımanın karayolu kısmını üstlenmediklerinden esestan reddini istediklerini, davacının açıkça haksız ve «kötüniyetle» takip başlattığını, «kötüniyet tazminatı» şartlarının oluştuğunu ileri sürerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddini, aksi halde «katılma yoluyla istinaf» başvurularının kabulü ile davanın esastan reddini istemiştir.
Davalılar DHL Global Forwarding OY ve Danmar Lines A.G. vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının «halefiyet» hakkını kazanmadığını, müvekkili DHL’nin taşımanın limandan limana olan kısmını organize ettiğini, «multimodal taşıma» niteliğinin bulunmadığını, davacının «yetki» hususundaki istinafı kabul edilirse davanın müvekkillerinin «pasif husumetinin yokluğundan» ve taşımanın karayolu kısmını üstlenmediklerinden esastan reddini istediklerini, davacının açıkça haksız ve «kötüniyetle» takip başlattığını, «kötüniyet tazminatı» şartlarının oluştuğunu ileri sürerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddini, aksi halde davanın esastan reddini istemiştir.
… ilen kararı ile; taşımanın yabancı menşeli şirketlerce Finlandiya'nın Helsinki Limanından Cezayir'in Oran Limanına yabancı bayraklı gemi ile yapıldığı, uyuşmazlığın «yabancılık unsuru» taşıdığı, özel borç ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlığın Türk Mahkemelerinin «münhasır yetki» alanına girmediği, taşımayı üstlenen DHL Global Forwarding OY'nin taşımayı yaptırmak üzere Danmar Lines ile anlaştığı, fiili taşımanın ise Seago Line tarafından yerine getirildiği, DHL Global Forwarding OY’in Danmar Lines adına imzaladığı «konişmentonun» Yapı Kredi Bankası emrine düzenlendiği, «ihbar olunan» olarak Makyol'un yer aldığı, malın alıcısına «teslim» edildiğinin ihtilaf konusu edilmediği, Makyol'un «akreditif» satış usulüne göre söz konusu konişmentoyu «ibraz» etmek suretiyle malı teslim aldığı, bu durumda konişmentoda yer alan yetki klozunun davacının sigortalısı Makyol ile DHL Global ve Danmar şirketlerini bağlayacağı, konişmentoda taşımadan kaynaklanan ihtilafların çözüm yeri olarak İsviçre'nin Basel Mahkemelerinin yetkili kılındığı, sözkonusu yetki klozuna göre davalı DHL ile Danmar vekilinin «milletlerarası yetki itirazının» yerinde olduğu, Seago Line’nin düzenlediği konişmentonun beşinci sayfasında yer alan CY/CY «kaydına» göre Seago Line'ın limandan limana taşımayı üstlendiği, limanda yükün alıcısına tesliminden sonra «taşıyıcının sorumluluğunun» sona erdiği, dava dilekçesinde de iş makinasının Oran Limanından gümrüklü sahaya Intramar firmasına ait çekici ile ömork üzerinde taşındığı sırada «hasara» uğradığının ileri sürüldüğü ekspertiz raporunda makinanın limandan gümrüklü sahaya tır ile taşınması esnasında yol üzerindeki üst geçide çarpma sonucu hasarlandığının belirtildiği, emtianın limanda alıcısına teslim edildikten sonra karayoluyla taşındığı esnada hasara uğradığı, alıcının tedarik ettiği tır ile taşınması sırasında oluştuğu anlaşılan yük hasarından dolayı Seago Line'ın sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davalı DHL ve Danmar vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile bu davalılar hakkında açılan dava yönünden İsviçre Basel Mahkemeleri yetkili olduğundan «yetkisizlik» nedeniyle davanın «usulden reddine», davalı Seago Line hakkında açılan davanın esastan reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalı şirketin Amerika'da yerleşik olan DHL Global Forwardıng Şirketi'nin Türkiye'deki «acentesi» olduğu konusunda uyuşmazlık bulunmadığı, taşıma konusu emtianın, Amerika'da uçağa alınmadığı ve taşımanın başlamamış olması nedeniyle Türkiye'ye hiç gelmediği, bu durumda DHL Global Forwardıng Şirketi'ne «izafeten» dava açılan davalı şirketin, davaya konu taşıma ilişkisinde akdi gerçekleştirmediği gibi eşya Türkiye'ye gelmediğinden akde aracılık da etmediği, davalı şirkete «acente» sıfatıyla izafeten dava yöneltilmesinin «temsilde hata» olduğu nazara alınarak, davada esasen kendisine «husumet» yöneltilen yabancı firma aleyhine davaya devam etmek isteyip istemediği davacı vekiline sorulduğu ancak davacı vekilinin dosyanın mevcut haliyle karar verilmesini talep ettiği, bu durumda, davalı şirketin bu davada husumeti bulunmadığı gibi, davalı acentenin şahsi «kusur» ve «haksız fiiline» de dayanılmadığından, davalı şirkete «asıl taşıyıcı» DHL Global Forwarding'e izafeten dava yöneltilmesi yerinde olmadığı gerekçesiyle, davanın «pasif husumet yokluğu» nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Dava, 6762 sayılı TTK'nın 1301. maddesine dayalı «rücuan tazminat» istemine ilişkin olup, mahkemece davalının, DHL Global Forwarding şirketinin «acentesi» olduğu, ancak davaya konu taşımanın gerçekleşmediği, emtianın Türkiye'ye gelmediği bu nedenle davalının akde aracılık etmediği ve bu nedenle davalıya «husumet» yöneltilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, davalı DHL Global Forwarding Taşıma A.Ş., davaya konu taşıma başlamadan önce DHL Global Forwa …
Bu itibarla mahkemece davada, «husumet» bakımından bir usulsüzlüğünün bulunmadığı nazara alınarak uyuşmazlığın esasına girilerek sonucuna göre bir karar vermek gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olamamış kararın bu nedenle davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:temsilde hata · asıl taşıyıcı · izafeten dava · rücuan tazminat · acente · kusur · temsil
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalı şirketin Amerika'da yerleşik olan DHL Global Forwardıng Şirketi'nin Türkiye'deki «acentesi» olduğu konusunda uyuşmazlık bulunmadığı, taşıma konusu emtianın, Amerika'da uçağa alınmadığı ve taşımanın başlamamış olması nedeniyle Türkiye'ye hiç gelmediği, bu durumda DHL Global Forwardıng Şirketi'ne «izafeten» dava açılan davalı şirketin, davaya konu taşıma ilişkisinde akdi gerçekleştirmediği gibi eşya Türkiye'ye gelmediğinden akde aracılık da etmediği, davalı şirkete «acente» sıfatıyla izafeten dava yöneltilmesinin «temsilde hata» olduğu nazara alınarak, davada esasen kendisine «husumet» yöneltilen yabancı firma aleyhine davaya devam etmek isteyip istemediği davacı vekiline sorulduğu ancak davacı vekilinin dosyanın mevcut haliyle karar verilmesini talep ettiği, bu durumda, davalı şirketin bu davada husumeti bulunmadığı gibi, davalı acentenin şahsi «kusur» ve «haksız fiiline» de dayanılmadığından, davalı şirkete «asıl taşıyıcı» DHL Global Forwarding'e izafeten dava yöneltilmesi yerinde olmadığı gerekçesiyle, davanın «pasif husumet yokluğu» nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Dava, 6762 sayılı TTK'nın 1301. maddesine dayalı «rücuan tazminat» istemine ilişkin olup, mahkemece davalının, DHL Global Forwarding şirketinin «acentesi» olduğu, ancak davaya konu taşımanın gerçekleşmediği, emtianın Türkiye'ye gelmediği bu nedenle davalının akde aracılık etmediği ve bu nedenle davalıya «husumet» yöneltilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, davalı DHL Global Forwarding Taşıma A.Ş., davaya konu taşıma başlamadan önce DHL Global Forwa …
-
Meblağın faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/1270 E. 2013/1848 K.
Ortak:taşıyıcı · cy/cy kaydı · hasar · vekalet ücreti · teslim
İncelediğiniz kararda… ilen kararı ile; taşımanın yabancı menşeli şirketlerce Finlandiya'nın Helsinki Limanından Cezayir'in Oran Limanına yabancı bayraklı gemi ile yapıldığı, uyuşmazlığın «yabancılık unsuru» taşıdığı, özel borç ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlığın Türk Mahkemelerinin «münhasır yetki» alanına girmediği, taşımayı üstlenen DHL Global Forwarding OY'nin taşımayı yaptırmak üzere Danmar Lines ile anlaştığı, fiili taşımanın ise Seago Line tarafından yerine getirildiği, DHL Global Forwarding OY’in Danmar Lines adına imzaladığı «konişmentonun» Yapı Kredi Bankası emrine düzenlendiği, «ihbar olunan» olarak Makyol'un yer aldığı, malın alıcısına «teslim» edildiğinin ihtilaf konusu edilmediği, Makyol'un «akreditif» satış usulüne göre söz konusu konişmentoyu «ibraz» etmek suretiyle malı teslim aldığı, bu durumda konişmentoda yer alan yetki klozunun davacının sigortalısı Makyol ile DHL Global ve Danmar şirketlerini bağlayacağı, konişmentoda taşımadan kaynaklanan ihtilafların çözüm yeri olarak İsviçre'nin Basel Mahkemelerinin yetkili kılındığı, sözkonusu yetki klozuna göre davalı DHL ile Danmar vekilinin «milletlerarası yetki itirazının» yerinde olduğu, Seago Line’nin düzenlediği konişmentonun beşinci sayfasında yer alan CY/CY «kaydına» göre Seago Line'ın limandan limana taşımayı üstlendiği, limanda yükün alıcısına tesliminden sonra «taşıyıcının sorumluluğunun» sona erdiği, dava dilekçesinde de iş makinasının Oran Limanından gümrüklü sahaya Intramar firmasına ait çekici ile ömork üzerinde taşındığı sırada «hasara» uğradığının ileri sürüldüğü ekspertiz raporunda makinanın limandan gümrüklü sahaya tır ile taşınması esnasında yol üzerindeki üst geçide çarpma sonucu hasarlandığının belirtildiği, emtianın limanda alıcısına teslim edildikten sonra karayoluyla taşındığı esnada hasara uğradığı, alıcının tedarik ettiği tır ile taşınması sırasında oluştuğu anlaşılan yük hasarından dolayı Seago Line'ın sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davalı DHL ve Danmar vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile bu davalılar hakkında açılan dava yönünden İsviçre Basel Mahkemeleri yetkili olduğundan «yetkisizlik» nedeniyle davanın «usulden reddine», davalı Seago Line hakkında açılan davanın esastan reddine karar verilmiştir.
İstinaf Sebepleri 1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşımanın multimodal olması sebebiyle davalıların «müteselsilen sorumlu» tutulmalarının gerektiğini, davalı DHL’nin «taşıma komisyoncusu» olduğunu «ikrar» ettiğini, forwarder’in taşıma sürecinin tamamını organize ettiğini, kara taşımasının da DHL tarafından organize edildiğini, «konişmentoda» «münhasır yetki kaydına» yer verilmediğini, konişmentodaki yetkiye ilişkin ifadelerin «genel işlem koşulu» niteliği taşıdığını, bu hususta bilgilendirme yapılmadığını, yazılmamış sayılması gerektiğini, esastan inceleme yapılmadığı, bilirkişi raporu dahi alınmadığı halde davalı Seago Line hakkında «esastan ret» kararı verilip «nispi vekalet ücreti» taktirinin yerinde olmadığını, esas incelemesi yapılacaksa tüm davalılar hakkında yapılması gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.
Davalılar DHL Global Forwarding Taşımacılık OY ve Danmar Lines A.G. vekili istinaf dilekçesinde özetle; «konişmento» ve belgelerden anlaşılacağı üzere emtianın alıcısının «anonim şirket» vasfındaki Makyol Cezayir firması olduğunu, davacının ise ayrı «tüzel kişiliğe» sahip Makyol Türkiye’yi sigortalayıp «hasar» ödemesini hasarla ilgisiz Makyol Türkiye’ye yaptığını, Makyol Türkiye’nin emtiaya ilişkin herhangi bir sözleşmeye taraf olmadığını, bu durumda davacının «halefiyet» hakkını kazanmadığını, müvekkili DHL’nin taşımanın limandan limana olan kısmını organize ettiğini, «multimodal taşıma» niteliğinin bulunmadığını, davacının «yetki» hususundaki istinaf itirazı kabul edilirse davanın müvekkillerinin «pasif husumetinin yokluğundan» ve taşımanın karayolu kısmını üstlenmediklerinden esestan reddini istediklerini, davacının açıkça haksız ve «kötüniyetle» takip başlattığını, «kötüniyet tazminatı» şartlarının oluştuğunu ileri sürerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddini, aksi halde «katılma yoluyla istinaf» başvurularının kabulü ile davanın esastan reddini istemiştir.
Benzer bu karardaDHL Global Forwarding Taşımacılık A.Ş.” aleyhine açılan davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekirken «infazda» çelişki yaratacak şekilde ve asaleten hasım olması mümkün bulunmayan «acente» aleyhine de sonuç doğuracak şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle davacı ... davalı acente yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir. ...- Davalılardan MNG Havayolları ve Taşımacılık A.Ş. vekili, diğer savunmalarının yanı sıra, davada kendisinin sadece «fiili taşıyıcı» olduğunu ve malları gümrüğe «teslim» etmekle sorumluluğunun sona erdiğini savunmuş ve malların gümrüğe «teslim tutanağında» da herhangi bir «hasar» «kaydına» yer verilmemiştir.
A.Ş'nin malı «teslim» aldığı 08.06.2007 tarihinden itibaren süresi içerisinde «hasar» ihbarında bulunduğu, bu durumda «taşıyıcı» olan davalıların oluşan hasardan sorumlu oldukları, her ne kadar davalılardan DHL Global Forwarding Taşımacılık A.Ş'ye karşı dava açılmış ise de bu davalının «acenta» olduğu, dosya kapsamı ve davacı vekilinin ....2011 tarihli tutanağa geçen beyanı ile sabit olduğundan adı geçen davalının davada davalı sıfatının bulunmadığı, davalılar kısmının ikinci sırasında gösterilen davalının acente olduğu, bu durumda «asıl taşıyıcının», dava dilekçesinin birinci sırasında «maddi hata» sonucu "DHL Global Forwarding Taşımacılık A.Ş."olarak gösterildiği ancak gerçekte DHL Global Forwarding Spa olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle, davalılardan DHL Gl …
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalılardan DHL Forwarding Spa'nın «asıl taşıyıcı», davalılardan MNG ...A.Ş'nin «fiili taşıyıcı» olduğu, dava dışı ...
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:fiili taşıyıcı · asıl taşıyıcı · teslim tutanağı · sıfat yokluğu · acente · maddi hata · infaz · avans faizi
Benzer bu karardaDHL Global Forwarding Taşımacılık A.Ş.” aleyhine açılan davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekirken «infazda» çelişki yaratacak şekilde ve asaleten hasım olması mümkün bulunmayan «acente» aleyhine de sonuç doğuracak şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle davacı ... davalı acente yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir. ...- Davalılardan MNG Havayolları ve Taşımacılık A.Ş. vekili, diğer savunmalarının yanı sıra, davada kendisinin sadece «fiili taşıyıcı» olduğunu ve malları gümrüğe «teslim» etmekle sorumluluğunun sona erdiğini savunmuş ve malların gümrüğe «teslim tutanağında» da herhangi bir «hasar» «kaydına» yer verilmemiştir.
A.Ş'nin malı «teslim» aldığı 08.06.2007 tarihinden itibaren süresi içerisinde «hasar» ihbarında bulunduğu, bu durumda «taşıyıcı» olan davalıların oluşan hasardan sorumlu oldukları, her ne kadar davalılardan DHL Global Forwarding Taşımacılık A.Ş'ye karşı dava açılmış ise de bu davalının «acenta» olduğu, dosya kapsamı ve davacı vekilinin ....2011 tarihli tutanağa geçen beyanı ile sabit olduğundan adı geçen davalının davada davalı sıfatının bulunmadığı, davalılar kısmının ikinci sırasında gösterilen davalının acente olduğu, bu durumda «asıl taşıyıcının», dava dilekçesinin birinci sırasında «maddi hata» sonucu "DHL Global Forwarding Taşımacılık A.Ş."olarak gösterildiği ancak gerçekte DHL Global Forwarding Spa olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle, davalılardan DHL Gl …
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalılardan DHL Forwarding Spa'nın «asıl taşıyıcı», davalılardan MNG ...A.Ş'nin «fiili taşıyıcı» olduğu, dava dışı ...
DHL Global Forwarding Taşımacılık A.Ş'ye yönelik davanın «sıfat yokluğundan» reddine, davalılar DHL Global Forwarding Taşımacılık A.Ş. ile MNG Hava Yolları ve Taşımacılık A.Ş'ye açılan davanın kısmen kabulü ile 4.705,00 TL'nın 16.07.2007 tarihinden itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/9991 E. 2013/14209 K.
Ortak:ihbar · hasar · zamanaşımı · zamanaşımı var
İncelediğiniz kararda… ilen kararı ile; taşımanın yabancı menşeli şirketlerce Finlandiya'nın Helsinki Limanından Cezayir'in Oran Limanına yabancı bayraklı gemi ile yapıldığı, uyuşmazlığın «yabancılık unsuru» taşıdığı, özel borç ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlığın Türk Mahkemelerinin «münhasır yetki» alanına girmediği, taşımayı üstlenen DHL Global Forwarding OY'nin taşımayı yaptırmak üzere Danmar Lines ile anlaştığı, fiili taşımanın ise Seago Line tarafından yerine getirildiği, DHL Global Forwarding OY’in Danmar Lines adına imzaladığı «konişmentonun» Yapı Kredi Bankası emrine düzenlendiği, «ihbar olunan» olarak Makyol'un yer aldığı, malın alıcısına «teslim» edildiğinin ihtilaf konusu edilmediği, Makyol'un «akreditif» satış usulüne göre söz konusu konişmentoyu «ibraz» etmek suretiyle malı teslim aldığı, bu durumda konişmentoda yer alan yetki klozunun davacının sigortalısı Makyol ile DHL Global ve Danmar şirketlerini bağlayacağı, konişmentoda taşımadan kaynaklanan ihtilafların çözüm yeri olarak İsviçre'nin Basel Mahkemelerinin yetkili kılındığı, sözkonusu yetki klozuna göre davalı DHL ile Danmar vekilinin «milletlerarası yetki itirazının» yerinde olduğu, Seago Line’nin düzenlediği konişmentonun beşinci sayfasında yer alan CY/CY «kaydına» göre Seago Line'ın limandan limana taşımayı üstlendiği, limanda yükün alıcısına tesliminden sonra «taşıyıcının sorumluluğunun» sona erdiği, dava dilekçesinde de iş makinasının Oran Limanından gümrüklü sahaya Intramar firmasına ait çekici ile ömork üzerinde taşındığı sırada «hasara» uğradığının ileri sürüldüğü ekspertiz raporunda makinanın limandan gümrüklü sahaya tır ile taşınması esnasında yol üzerindeki üst geçide çarpma sonucu hasarlandığının belirtildiği, emtianın limanda alıcısına teslim edildikten sonra karayoluyla taşındığı esnada hasara uğradığı, alıcının tedarik ettiği tır ile taşınması sırasında oluştuğu anlaşılan yük hasarından dolayı Seago Line'ın sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davalı DHL ve Danmar vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile bu davalılar hakkında açılan dava yönünden İsviçre Basel Mahkemeleri yetkili olduğundan «yetkisizlik» nedeniyle davanın «usulden reddine», davalı Seago Line hakkında açılan davanın esastan reddine karar verilmiştir.
Davalılar DHL Global Forwarding Taşımacılık OY ve Danmar Lines A.G. vekili istinaf dilekçesinde özetle; «konişmento» ve belgelerden anlaşılacağı üzere emtianın alıcısının «anonim şirket» vasfındaki Makyol Cezayir firması olduğunu, davacının ise ayrı «tüzel kişiliğe» sahip Makyol Türkiye’yi sigortalayıp «hasar» ödemesini hasarla ilgisiz Makyol Türkiye’ye yaptığını, Makyol Türkiye’nin emtiaya ilişkin herhangi bir sözleşmeye taraf olmadığını, bu durumda davacının «halefiyet» hakkını kazanmadığını, müvekkili DHL’nin taşımanın limandan limana olan kısmını organize ettiğini, «multimodal taşıma» niteliğinin bulunmadığını, davacının «yetki» hususundaki istinaf itirazı kabul edilirse davanın müvekkillerinin «pasif husumetinin yokluğundan» ve taşımanın karayolu kısmını üstlenmediklerinden esestan reddini istediklerini, davacının açıkça haksız ve «kötüniyetle» takip başlattığını, «kötüniyet tazminatı» şartlarının oluştuğunu ileri sürerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddini, aksi halde «katılma yoluyla istinaf» başvurularının kabulü ile davanın esastan reddini istemiştir.
Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taşımanın karayolu ayağında sözkonusu «hasarın» oluştuğu, sadece deniz taşıma aşamasında sorumluluğu bulunan Seago Line açısından İlk Derece Mahkemesince davanın esastan reddine karar verilmiş olmasının hukuka uygun bulunduğu, davacı vekilinin bu davalıya yönelik istinaf sebeplerinin yerinde görülmediği, «konşimento» ekinin “taşıma şartları” başlıklı maddesinde “iş bu konşimentonun belirttiği ve içerdiği sözleşme, içerdiği Kanunlar ihtilafı kurallarına bakılmaksızın İsviçre Huk …
Benzer bu karardaMahkemece, CMR Konvansiyonu'nun 32. maddesi uyarınca «taşıma sözleşmesinden doğan» uyuşmazlıklarda «zamanaşımının» 1 yıl olduğu, ancak «ağır kusur» halinde bu sürenin 3 yıla kadar uzayabileceği, davada CMR Konvansiyonu'nun 32/2. maddesinde belirtilen yazılı talep niteliğinde bir «ihbarın» bulunmadığı, CMR kapsamında davaya konu taşımanın ve «hasarın» 20/07/2009 tarihinde gerçekleştiği, 03/06/2010 tarihinde icra takibine geçildiği, ancak davanın 24/05/2011 tarihinde açıldığı ve dava tarihi itibarıyla 1 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle davalı vekillerinin «zamanaşımı defilerinin» kabulü ile davanın reddine dair verilen karar davacı vekili tarafından temyizi üzerine Dairemizin 11/03/2013 tarihli kararı ile bozulmuştur.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:ağır kusur · zamanaşımı defi · sözleşmeden doğan dava · taşıma sözleşmesi · kusur
Benzer bu karardaMahkemece, CMR Konvansiyonu'nun 32. maddesi uyarınca «taşıma sözleşmesinden doğan» uyuşmazlıklarda «zamanaşımının» 1 yıl olduğu, ancak «ağır kusur» halinde bu sürenin 3 yıla kadar uzayabileceği, davada CMR Konvansiyonu'nun 32/2. maddesinde belirtilen yazılı talep niteliğinde bir «ihbarın» bulunmadığı, CMR kapsamında davaya konu taşımanın ve «hasarın» 20/07/2009 tarihinde gerçekleştiği, 03/06/2010 tarihinde icra takibine geçildiği, ancak davanın 24/05/2011 tarihinde açıldığı ve dava tarihi itibarıyla 1 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle davalı vekillerinin «zamanaşımı defilerinin» kabulü ile davanın reddine dair verilen karar davacı vekili tarafından temyizi üzerine Dairemizin 11/03/2013 tarihli kararı ile bozulmuştur.
2 benzer karar daha
-
İtirazın iptali | İcra inkar tazminatı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/3566 E. 2015/11257 K.
Ortak:konişmento · acentelik · icra inkar tazminatı · inkar tazminatı · dava sebebi · hasar · teslim
İncelediğiniz kararda… ilen kararı ile; taşımanın yabancı menşeli şirketlerce Finlandiya'nın Helsinki Limanından Cezayir'in Oran Limanına yabancı bayraklı gemi ile yapıldığı, uyuşmazlığın «yabancılık unsuru» taşıdığı, özel borç ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlığın Türk Mahkemelerinin «münhasır yetki» alanına girmediği, taşımayı üstlenen DHL Global Forwarding OY'nin taşımayı yaptırmak üzere Danmar Lines ile anlaştığı, fiili taşımanın ise Seago Line tarafından yerine getirildiği, DHL Global Forwarding OY’in Danmar Lines adına imzaladığı «konişmentonun» Yapı Kredi Bankası emrine düzenlendiği, «ihbar olunan» olarak Makyol'un yer aldığı, malın alıcısına «teslim» edildiğinin ihtilaf konusu edilmediği, Makyol'un «akreditif» satış usulüne göre söz konusu konişmentoyu «ibraz» etmek suretiyle malı teslim aldığı, bu durumda konişmentoda yer alan yetki klozunun davacının sigortalısı Makyol ile DHL Global ve Danmar şirketlerini bağlayacağı, konişmentoda taşımadan kaynaklanan ihtilafların çözüm yeri olarak İsviçre'nin Basel Mahkemelerinin yetkili kılındığı, sözkonusu yetki klozuna göre davalı DHL ile Danmar vekilinin «milletlerarası yetki itirazının» yerinde olduğu, Seago Line’nin düzenlediği konişmentonun beşinci sayfasında yer alan CY/CY «kaydına» göre Seago Line'ın limandan limana taşımayı üstlendiği, limanda yükün alıcısına tesliminden sonra «taşıyıcının sorumluluğunun» sona erdiği, dava dilekçesinde de iş makinasının Oran Limanından gümrüklü sahaya Intramar firmasına ait çekici ile ömork üzerinde taşındığı sırada «hasara» uğradığının ileri sürüldüğü ekspertiz raporunda makinanın limandan gümrüklü sahaya tır ile taşınması esnasında yol üzerindeki üst geçide çarpma sonucu hasarlandığının belirtildiği, emtianın limanda alıcısına teslim edildikten sonra karayoluyla taşındığı esnada hasara uğradığı, alıcının tedarik ettiği tır ile taşınması sırasında oluştuğu anlaşılan yük hasarından dolayı Seago Line'ın sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davalı DHL ve Danmar vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile bu davalılar hakkında açılan dava yönünden İsviçre Basel Mahkemeleri yetkili olduğundan «yetkisizlik» nedeniyle davanın «usulden reddine», davalı Seago Line hakkında açılan davanın esastan reddine karar verilmiştir.
Davalılar DHL Global Forwarding Taşımacılık OY ve Danmar Lines A.G. vekili istinaf dilekçesinde özetle; «konişmento» ve belgelerden anlaşılacağı üzere emtianın alıcısının «anonim şirket» vasfındaki Makyol Cezayir firması olduğunu, davacının ise ayrı «tüzel kişiliğe» sahip Makyol Türkiye’yi sigortalayıp «hasar» ödemesini hasarla ilgisiz Makyol Türkiye’ye yaptığını, Makyol Türkiye’nin emtiaya ilişkin herhangi bir sözleşmeye taraf olmadığını, bu durumda davacının «halefiyet» hakkını kazanmadığını, müvekkili DHL’nin taşımanın limandan limana olan kısmını organize ettiğini, «multimodal taşıma» niteliğinin bulunmadığını, davacının «yetki» hususundaki istinaf itirazı kabul edilirse davanın müvekkillerinin «pasif husumetinin yokluğundan» ve taşımanın karayolu kısmını üstlenmediklerinden esestan reddini istediklerini, davacının açıkça haksız ve «kötüniyetle» takip başlattığını, «kötüniyet tazminatı» şartlarının oluştuğunu ileri sürerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddini, aksi halde «katılma yoluyla istinaf» başvurularının kabulü ile davanın esastan reddini istemiştir.
Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; «konişmentoda» «münhasır yetki kaydına» yer verilmediğini, tarafların mukim oldukları adres dışında «yetki itirazlarının» Medeni Kanun'un 2 nci maddesine aykırılık teşkil ettiğini, tarafların Türk olmasının Türk Mahkemelerinin yetkisi için yettiğini, konişmentodaki yetkiye ilişkin ifadelerin «genel işlem koşulu» niteliği taşıdığını, sigortalının «yetki şartını» kabul ettiğine dair açık ve «kesin» bir irade açıklamadığını, yetki şartı için bilgilendirme yapılmadığını, yazılmamış sayılması gerektiğini, «acentenin» «dahil» olduğu bir denizde eşya taşıması işinde konişmentodaki yabancı mahkeme şartının Türk Ticaret Kanunu'nun 105 inci maddesinin ikinci fıkrasının «son» cümlesine aykırılık taşıdığını, davalıların multimodal olması sebebiyle «müteselsilen sorumlu» tutulmalarının gerektiğini, davalı DHL’nin «taşıma komisyoncusu» olduğunu «ikrar» ettiğini, forwarder’in taşıma sürecinin tamamını organize ettiğini, kara taşımasının da DHL tarafından organize edildiğini, zararın taşıma esnasında doğduğunu, «ekspertiz raporlarının» «delil niteliği» taşıdığını, esastan inceleme yapılmadığı, bilirkişi raporu dahi alınmadığı halde davalı Seago Line hakkında «esastan ret» kararı verilip nispi vekâlet ücreti taktirinin yerinde olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, malın «teslim şekli» FOB olması, davacının sigortalısı olan alıcının emtiayı sigorta ettirmekte korunabilir menfaatinin bulunması nedeniyle sigortacı ile sigortalı arasındaki sözleşmenin geçerli olduğu, geçerli bir «sigorta sözleşmesine» dayanarak hak sahibine «sigorta tazminatı» ödeyen davacının TTK'nın 1361. m. gereğince aktif taraf sıfatının bulunduğu, dosyaya sunulan belgelerden davalı DHL'nin, diğer davalı Danmar Lines'in «acentesi» olarak hareket ettiği tespit edilemediği gibi, ..... ile birleşen davada davalı Danmar arasında «navlun sözleşmesinin» akdedildiğini gösteren bir belgenin sunulamadığı, davalı DHL'nin düzenlemiş olduğu «navlun faturası» uyarınca talep ve tahsil ettiği miktarın, birleşen davada davalı Danmar adına tahsil edilip, ona gönderildiğinin de ispatlanamadığı, davalı ......tarafından sigortalı hakkında navlun faturası düzenlenmiş olmasının, sigortalı/alıcı/gönderilenin navlun sözleşmesini davalı ......ile kurduğunu gösterdiği, davalı DHL'nin dava dışı sigortalı ile akdettiği navlun sözleşmesi uyarınca dava konusu eşyanın Port Klang'dan Ambarlı Limanı'na taşınmasını üstlendiği, 25/09/2008 tarihli «konişmentonun» diğer davalı Danmar adına ve hesabına düzenlenmiş olmasının, davalı DHL'nin taşıma borcunun ifası için diğer davalı Danmar ile navlun sözleşmesi akdettiğini gösterdiği, dolayısıyla davalı Danmar'ın, davalı DHL'nin taşıma borcunun ifasında yardımcı şahsı olduğu ve davalı Danmar'ın da konişmento uyarınca dava dışı sigortalıya karşı «taşıyan sıfatının» bulunduğu, davalı Danmar'ın, diğer davalı ......ile akdettiği navlun sözleşmesi ile üstlendiği taşıma borcunun ifası için Maersk Line ile navlun sözleşmesi kurduğu ve bu sözleşmenin 25/09/2008 tarihli deniz yük senedi ile belgelendiği bu itibarla, davalıların dava konusu yükü taşımayı üstlendikleri ve pasif taraf sıfatlarının bulunduğu, zararın konteyner tavanında bulunan delikten içeriye giren su «sebebi» ile ıslanma sonucu doğduğu, konteynerin delinme sebebinin de gemide «lashing» işleminde kullanılan malzemenin konteyner üst tavanına düşmesi olduğu, deliğin içeri doğru ve pas tutmuş olmasının, tutulan tutanağın tarihine göre yük ilgilisinin Tuzla'daki adresine karayolu ile taşınması sırasında değil, deniz yolu ile taşımanın herhangi bir ayağında oluştuğunu gösterdiği, dolayısıyla TTK'nın 1066. maddesi uyarınca taşıyan lehine doğan karinenin aksinin ispatlandığı, her ne kadar davalılarca konişmentodaki kayıt gereğince konteyner içine yükleme, istifleme, sayılma ve mühürlemenin taraflarından yapılmaması nedeniyle sorumlu olmadıkları savunulmuş ise de, yükteki «hasarın» yükleme veya «istif» hatasından kaynaklı olmaması karşısında savunmaya itibar edilmediği, yükte meydana gelen «gerçek zarar» miktarının 10.299,96 USD olduğu, hasara uğrayan monitörler 2.000,00 USD bedelle satıldığından anılan «sovtaj bedeli» düşüldüğünde gerçek zarar 8.299,96 USD olup, ödeme tarihindeki kura göre TL karşılığının da 11.121, 11 TL olduğu, asıl ve birleşen davada ödeme ve takip tarihlerine göre faiz hesabı yapıldığı gerekçesiyle, asıl davanın kısmen kabulü ile, davalının itirazının kısmen iptaline, takibin 11.121,11 TL «asıl alacak», 1.021,91 TL «işlemiş faiz» olmak üzere toplam 12.143,02 TL üzerinden iptali ile takibin asıl alacağa takip tarihinden itibaren «ticari avans faizi» uygulanmak suretiyle devamına, birleşen davanın da kısmen kabulü ile, davalının takibe itirazının kısmen iptaline, takibin 11.121,11 TL asıl alacak, 1.380,25 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 12.501,36 TL üzerinden iptali ile takibin asıl alacağa takip tarihinden itibaren ticari avans faizi uygulanmak suretiyle devamına, asıl ve birleşen davada «icra inkar tazminatı» talebinin alacağın likit olmaması nedeniyle reddine karar verilmiştir.
2- Dava, deniz taşımasından kaynaklı «hasar» bedelinin rucuen tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda özetlenen gerekçe ile asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:lashing · teslim şekli · sovtaj bedeli · taşıyan sıfatı · zıya · navlun faturası · navlun sözleşmesi · sovtaj
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, malın «teslim şekli» FOB olması, davacının sigortalısı olan alıcının emtiayı sigorta ettirmekte korunabilir menfaatinin bulunması nedeniyle sigortacı ile sigortalı arasındaki sözleşmenin geçerli olduğu, geçerli bir «sigorta sözleşmesine» dayanarak hak sahibine «sigorta tazminatı» ödeyen davacının TTK'nın 1361. m. gereğince aktif taraf sıfatının bulunduğu, dosyaya sunulan belgelerden davalı DHL'nin, diğer davalı Danmar Lines'in «acentesi» olarak hareket ettiği tespit edilemediği gibi, ..... ile birleşen davada davalı Danmar arasında «navlun sözleşmesinin» akdedildiğini gösteren bir belgenin sunulamadığı, davalı DHL'nin düzenlemiş olduğu «navlun faturası» uyarınca talep ve tahsil ettiği miktarın, birleşen davada davalı Danmar adına tahsil edilip, ona gönderildiğinin de ispatlanamadığı, davalı ......tarafından sigortalı hakkında navlun faturası düzenlenmiş olmasının, sigortalı/alıcı/gönderilenin navlun sözleşmesini davalı ......ile kurduğunu gösterdiği, davalı DHL'nin dava dışı sigortalı ile akdettiği navlun sözleşmesi uyarınca dava konusu eşyanın Port Klang'dan Ambarlı Limanı'na taşınmasını üstlendiği, 25/09/2008 tarihli «konişmentonun» diğer davalı Danmar adına ve hesabına düzenlenmiş olmasının, davalı DHL'nin taşıma borcunun ifası için diğer davalı Danmar ile navlun sözleşmesi akdettiğini gösterdiği, dolayısıyla davalı Danmar'ın, davalı DHL'nin taşıma borcunun ifasında yardımcı şahsı olduğu ve davalı Danmar'ın da konişmento uyarınca dava dışı sigortalıya karşı «taşıyan sıfatının» bulunduğu, davalı Danmar'ın, diğer davalı ......ile akdettiği navlun sözleşmesi ile üstlendiği taşıma borcunun ifası için Maersk Line ile navlun sözleşmesi kurduğu ve bu sözleşmenin 25/09/2008 tarihli deniz yük senedi ile belgelendiği bu itibarla, davalıların dava konusu yükü taşımayı üstlendikleri ve pasif taraf sıfatlarının bulunduğu, zararın konteyner tavanında bulunan delikten içeriye giren su «sebebi» ile ıslanma sonucu doğduğu, konteynerin delinme sebebinin de gemide «lashing» işleminde kullanılan malzemenin konteyner üst tavanına düşmesi olduğu, deliğin içeri doğru ve pas tutmuş olmasının, tutulan tutanağın tarihine göre yük ilgilisinin Tuzla'daki adresine karayolu ile taşınması sırasında değil, deniz yolu ile taşımanın herhangi bir ayağında oluştuğunu gösterdiği, dolayısıyla TTK'nın 1066. maddesi uyarınca taşıyan lehine doğan karinenin aksinin ispatlandığı, her ne kadar davalılarca konişmentodaki kayıt gereğince konteyner içine yükleme, istifleme, sayılma ve mühürlemenin taraflarından yapılmaması nedeniyle sorumlu olmadıkları savunulmuş ise de, yükteki «hasarın» yükleme veya «istif» hatasından kaynaklı olmaması karşısında savunmaya itibar edilmediği, yükte meydana gelen «gerçek zarar» miktarının 10.299,96 USD olduğu, hasara uğrayan monitörler 2.000,00 USD bedelle satıldığından anılan «sovtaj bedeli» düşüldüğünde gerçek zarar 8.299,96 USD olup, ödeme tarihindeki kura göre TL karşılığının da 11.121, 11 TL olduğu, asıl ve birleşen davada ödeme ve takip tarihlerine göre faiz hesabı yapıldığı gerekçesiyle, asıl davanın kısmen kabulü ile, davalının itirazının kısmen iptaline, takibin 11.121,11 TL «asıl alacak», 1.021,91 TL «işlemiş faiz» olmak üzere toplam 12.143,02 TL üzerinden iptali ile takibin asıl alacağa takip tarihinden itibaren «ticari avans faizi» uygulanmak suretiyle devamına, birleşen davanın da kısmen kabulü ile, davalının takibe itirazının kısmen iptaline, takibin 11.121,11 TL asıl alacak, 1.380,25 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 12.501,36 TL üzerinden iptali ile takibin asıl alacağa takip tarihinden itibaren ticari avans faizi uygulanmak suretiyle devamına, asıl ve birleşen davada «icra inkar tazminatı» talebinin alacağın likit olmaması nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Ancak, 6762 sayılı TTK'nın 1112. maddesinde '' Yükün tamamen veya kısmen «zıyaı» yüzünden 1061 ve 1062 nci maddeler gereğince tazminat verilmesi lazımgelirse, «taşıyan» malların adi piyasa değerini veya aynı cins ve mahiyetteki malların varma yerinde boşaltmanın başladığı tarihte, eğer gemi bu yerde boşaltılmazsa oraya muvasalatında haiz olduğu değeri öder; bundan zıya sebebiyle tasarruf edilen gümrük ve sair «masraflarla» «navlun» indirilir.'' hükmü düzenlenmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/7545 E. 2013/6745 K.
Ortak:taşıyıcı · hasar
İncelediğiniz kararda… ilen kararı ile; taşımanın yabancı menşeli şirketlerce Finlandiya'nın Helsinki Limanından Cezayir'in Oran Limanına yabancı bayraklı gemi ile yapıldığı, uyuşmazlığın «yabancılık unsuru» taşıdığı, özel borç ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlığın Türk Mahkemelerinin «münhasır yetki» alanına girmediği, taşımayı üstlenen DHL Global Forwarding OY'nin taşımayı yaptırmak üzere Danmar Lines ile anlaştığı, fiili taşımanın ise Seago Line tarafından yerine getirildiği, DHL Global Forwarding OY’in Danmar Lines adına imzaladığı «konişmentonun» Yapı Kredi Bankası emrine düzenlendiği, «ihbar olunan» olarak Makyol'un yer aldığı, malın alıcısına «teslim» edildiğinin ihtilaf konusu edilmediği, Makyol'un «akreditif» satış usulüne göre söz konusu konişmentoyu «ibraz» etmek suretiyle malı teslim aldığı, bu durumda konişmentoda yer alan yetki klozunun davacının sigortalısı Makyol ile DHL Global ve Danmar şirketlerini bağlayacağı, konişmentoda taşımadan kaynaklanan ihtilafların çözüm yeri olarak İsviçre'nin Basel Mahkemelerinin yetkili kılındığı, sözkonusu yetki klozuna göre davalı DHL ile Danmar vekilinin «milletlerarası yetki itirazının» yerinde olduğu, Seago Line’nin düzenlediği konişmentonun beşinci sayfasında yer alan CY/CY «kaydına» göre Seago Line'ın limandan limana taşımayı üstlendiği, limanda yükün alıcısına tesliminden sonra «taşıyıcının sorumluluğunun» sona erdiği, dava dilekçesinde de iş makinasının Oran Limanından gümrüklü sahaya Intramar firmasına ait çekici ile ömork üzerinde taşındığı sırada «hasara» uğradığının ileri sürüldüğü ekspertiz raporunda makinanın limandan gümrüklü sahaya tır ile taşınması esnasında yol üzerindeki üst geçide çarpma sonucu hasarlandığının belirtildiği, emtianın limanda alıcısına teslim edildikten sonra karayoluyla taşındığı esnada hasara uğradığı, alıcının tedarik ettiği tır ile taşınması sırasında oluştuğu anlaşılan yük hasarından dolayı Seago Line'ın sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davalı DHL ve Danmar vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile bu davalılar hakkında açılan dava yönünden İsviçre Basel Mahkemeleri yetkili olduğundan «yetkisizlik» nedeniyle davanın «usulden reddine», davalı Seago Line hakkında açılan davanın esastan reddine karar verilmiştir.
Davalılar DHL Global Forwarding Taşımacılık OY ve Danmar Lines A.G. vekili istinaf dilekçesinde özetle; «konişmento» ve belgelerden anlaşılacağı üzere emtianın alıcısının «anonim şirket» vasfındaki Makyol Cezayir firması olduğunu, davacının ise ayrı «tüzel kişiliğe» sahip Makyol Türkiye’yi sigortalayıp «hasar» ödemesini hasarla ilgisiz Makyol Türkiye’ye yaptığını, Makyol Türkiye’nin emtiaya ilişkin herhangi bir sözleşmeye taraf olmadığını, bu durumda davacının «halefiyet» hakkını kazanmadığını, müvekkili DHL’nin taşımanın limandan limana olan kısmını organize ettiğini, «multimodal taşıma» niteliğinin bulunmadığını, davacının «yetki» hususundaki istinaf itirazı kabul edilirse davanın müvekkillerinin «pasif husumetinin yokluğundan» ve taşımanın karayolu kısmını üstlenmediklerinden esestan reddini istediklerini, davacının açıkça haksız ve «kötüniyetle» takip başlattığını, «kötüniyet tazminatı» şartlarının oluştuğunu ileri sürerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddini, aksi halde «katılma yoluyla istinaf» başvurularının kabulü ile davanın esastan reddini istemiştir.
Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taşımanın karayolu ayağında sözkonusu «hasarın» oluştuğu, sadece deniz taşıma aşamasında sorumluluğu bulunan Seago Line açısından İlk Derece Mahkemesince davanın esastan reddine karar verilmiş olmasının hukuka uygun bulunduğu, davacı vekilinin bu davalıya yönelik istinaf sebeplerinin yerinde görülmediği, «konşimento» ekinin “taşıma şartları” başlıklı maddesinde “iş bu konşimentonun belirttiği ve içerdiği sözleşme, içerdiği Kanunlar ihtilafı kurallarına bakılmaksızın İsviçre Huk …
Benzer bu karardaMahkemece, Dairemiz bozma ilamına uyularak iddia, savunma, ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu «hasarın» taşımanın kara ayağında meydana geldiğini ve hasardan taşımanın kara ayağını gerçekleştiren davalı Kar Ulus.
Oysa Dairemizin 03.03.2011 tarih ve 2009/3714-2011/2180 sayılı kararında «hasarın» deniz ayağında değil kara ayağında meydana geldiğinin kabulü gerektiği belirtilerek, mahkemece hasarın taşımanın deniz ayağında meydana geldiği gerekçesiyle verilen karar, davalı DHL Global Forwarding Taşımacılık A.Ş yararına bozulmuştur.
Bu itibarla Dairemizin anılan bozmasıyla «hasarın» deniz ayağında meydana gelmediği bakımından davalı DHL Global Forwarding Taşımacılık A.Ş yararına usuli «müktesap hak» meydana gelmiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:üst taşıyıcı · alt taşıyıcı · nakliyat sigortası · rücuen alacak · sigorta tazminatı · müktesep hak
Benzer bu karardaDava, «nakliyat sigorta tazminatını» ödeyen sigortacının E-...'nın 1301. maddesi uyarınca zarar sorumlularından «rücuen alacak» istemine ilişkindir.
Bu itibarla Dairemizin anılan bozmasıyla «hasarın» deniz ayağında meydana gelmediği bakımından davalı DHL Global Forwarding Taşımacılık A.Ş yararına usuli «müktesap hak» meydana gelmiştir.
Dosyadaki belgelerden de anılan davalının taşımanın kara ayağını üstlenen «üst taşıyıcı», davalı Kar Ulus.
Şti.'nin de «alt taşıyıcı» olduğu anlaşılmaktadır.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2021/5557 E. , 2023/1064 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
HÜKÜM
İstinaf başvurusunun esastan reddine
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen usulden, kısmen esastan reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili ile katılma yoluyla davalılar DHL Global Forwarding OY ve Danmar […]G. vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili ile katılma yoluyla davalılar DHL Global Forwarding OY ve Danmar […]G. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 21.02.2023 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat ... Alper Tunga Arınan ile davalı DHL Global ve Danmar […]G vekilleri Avukat Merve Kızkın, diğer davalı ... vekili Avukat Tuğba Doru Taşkan dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Karayolu Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortaladığı dava dışı Makyol İnş. San. Tur. Tic. A.Ş.’ye ait tünel açma makinesinin Helsinki’den Oran’a davalı DHL Global Forwarding OY sorumluluğunda taşındığını, multimodal taşımayı üstlenen DHL'ye forwarding agent sıfatı ile, diğer iki davalıya ise konşimento belgelerini düzenleyen taşıyıcı sıfatı ile dava açıldığını, yükün deniz yolu ile nakliyesi sonrası Class 9 işlemi gördüğünden tahliyesinin gerçekleştirilmediğini, İspanya-Algericas Limanına götürüldüğünü, ardından Oran Limanına gümrüklü tehlikeli maddeler antreposuna geri getirildiğini, ondan sonra da Intramar firmasınca karayolu ile taşındığını, bu işlemler sırasında alıcının emtiaları denetleyemediğini, gerekli dikkat ve özeni göstermeyen davalılar yüzünden bu aksaklıkların meydana geldiğini, iş makinesinin Oran Limanından Intramar’ın gümrüklü sahasına nakliyesi esnasında Intramar’ın çekicisi ile taşınırken üst geçide çarpıp devrilerek hasar gördüğünü, sigortalının 308.159,42 euro tutarındaki hasarının müvekkilince ödendiğini, müvekkilinin halefiyet ve temlik gereği sigortalının haklarını devraldığını, rücu için davalılar aleyhine başlatılan icra takibine itirazın haksızlık içerdiğini ileri sürerek itirazın iptalini ve icra inkar tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalılar DHL Global Forwarding Taşımacılık OY ve Danmar […]G. vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşımanın Helsinki-Finlandiya’dan Oran Limanına gerçekleştirildiğini, müvekkili DHL Global Forwarding Taşımacılık OY’nin taşıma komisyoncusu olarak hareket ettiğini, müvekkili Danmar […]G’nin ise taşımacı tayin edildiğini, fiili taşımanın diğer davalı Seago Line A/S tarafından gerçekleştirildiğini, davacının deniz taşıması bittikten sonra kara taşıması esnasında meydana geldiği iddia olunan zarar için müvekkillerine başvuramayacağını, hak düşürücü süre içinde itirazın iptali davasının açılmadığını, zamanaşımı süresinin geçtiğini, müvekkili DHL Global Forwarding Taşımacılık OY’nin düzenlediği belge uyarınca ilgili taşıma bakımından Nordik Ülkeler Taşıma İşleri Komisyoncuları Birliğinin Standart Koşullarının (NSAB 2000) uygulanması gerektiğini, bu hükümler uyarınca Fin Hukukuna göre çözülecek uyuşmazlıklarda tahkim şartı bulunup tahkim yerinin Helsinki olarak kararlaştırıldığını, bu durumda icra müdürlüğü ve mahkemenin yetkisiz hale geldiğini, iddia edilen haksız fiilin ve zararın meydana geldiği yer Cezayir olduğundan İstanbul İcra Müdürlükleri ve Mahkemelerinin yine yetkili olmadığını, müvekkili Danmar’ın düzenlediği konişmentoda da İsviçre Hukukunun uygulanacağı kararlaştırılıp İsviçre Mahkemelerinin yetkili kılındığını, icra dairesinin bu sebeple de yetkisiz olduğunu, davanın haksız fiile dayanması halinde de haksız ve zarar Cezayir’de meydana geldiğinden İstanbul İcra Daireleri ve Mahkemelerinin yetkisinden söz edilemeyeceğini, davacının hatır ödemesi ödeme yaptığını, Port to Port taşıma uyarınca müvekkilinin sorumluluğunun yükleme limanından boşaltma limanına kadar olduğunu, oysa iddia olunan zararın tahliyeden sonra karayolu ile taşıma esnasında meydana geldiğini, Danmar’ın da sorumluluğunun emtianın boşaltılmasıyla sona erdiğini, her iki müvekkili bakımından davanın yetkisizlik ve pasif husumet ehliyeti yokluğu sebebiyle reddini, davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddini, davanın reddini, kötü niyet tazminatının tahsilini istemiştir.
2.Davalı Seago Line A/S vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin dava konusu taşımanın karayolu kısmını değil Helsinki Limanından Oran Limanına denizyolu ayağını üstlendiğini, konşimentodaki CY/CY kaydının bu hususu gösterdiğini, yükün Oran Limanında alıcı Makyol’a hasarsız teslim edildiğini, iddia edilen hasarın Intramar’ın sorumluluğundaki Cezayir içindeki karayolu taşıması esnasında meydana geldiğini, nitekim sigorta eksperlerinin ve Cezayir’deki uzmanın Intramar’ın sorumluluğunu belirttiğini, müvekkilinin neden davalı gösterildiğinin anlaşılamadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taşımanın yabancı menşeli şirketlerce Finlandiya'nın Helsinki Limanından Cezayir'in Oran Limanına yabancı bayraklı gemi ile yapıldığı, uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, özel borç ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlığın Türk Mahkemelerinin münhasır yetki alanına girmediği, taşımayı üstlenen DHL Global Forwarding OY'nin taşımayı yaptırmak üzere Danmar Lines ile anlaştığı, fiili taşımanın ise Seago Line tarafından yerine getirildiği, DHL Global Forwarding OY’in Danmar Lines adına imzaladığı konişmentonun Yapı Kredi Bankası emrine düzenlendiği, ihbar olunan olarak Makyol'un yer aldığı, malın alıcısına teslim edildiğinin ihtilaf konusu edilmediği, Makyol'un akreditif satış usulüne göre söz konusu konişmentoyu ibraz etmek suretiyle malı teslim aldığı, bu durumda konişmentoda yer alan yetki klozunun davacının sigortalısı Makyol ile DHL Global ve Danmar şirketlerini bağlayacağı, konişmentoda taşımadan kaynaklanan ihtilafların çözüm yeri olarak İsviçre'nin Basel Mahkemelerinin yetkili kılındığı, sözkonusu yetki klozuna göre davalı DHL ile Danmar vekilinin milletlerarası yetki itirazının yerinde olduğu, Seago Line’nin düzenlediği konişmentonun beşinci sayfasında yer alan CY/CY kaydına göre Seago Line'ın limandan limana taşımayı üstlendiği, limanda yükün alıcısına tesliminden sonra taşıyıcının sorumluluğunun sona erdiği, dava dilekçesinde de iş makinasının Oran Limanından gümrüklü sahaya Intramar firmasına ait çekici ile ömork üzerinde taşındığı sırada hasara uğradığının ileri sürüldüğü ekspertiz raporunda makinanın limandan gümrüklü sahaya tır ile taşınması esnasında yol üzerindeki üst geçide çarpma sonucu hasarlandığının belirtildiği, emtianın limanda alıcısına teslim edildikten sonra karayoluyla taşındığı esnada hasara uğradığı, alıcının tedarik ettiği tır ile taşınması sırasında oluştuğu anlaşılan yük hasarından dolayı Seago Line'ın sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davalı DHL ve Danmar vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile bu davalılar hakkında açılan dava yönünden İsviçre Basel Mahkemeleri yetkili olduğundan yetkisizlik nedeniyle davanın usulden reddine, davalı Seago Line hakkında açılan davanın esastan reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile katılma yoluyla davalılar DHL Global Forwarding OY ve Danmar […]G. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşımanın multimodal olması sebebiyle davalıların müteselsilen sorumlu tutulmalarının gerektiğini, davalı DHL’nin taşıma komisyoncusu olduğunu ikrar ettiğini, forwarder’in taşıma sürecinin tamamını organize ettiğini, kara taşımasının da DHL tarafından organize edildiğini, konişmentoda münhasır yetki kaydına yer verilmediğini, konişmentodaki yetkiye ilişkin ifadelerin genel işlem koşulu niteliği taşıdığını, bu hususta bilgilendirme yapılmadığını, yazılmamış sayılması gerektiğini, esastan inceleme yapılmadığı, bilirkişi raporu dahi alınmadığı halde davalı Seago Line hakkında esastan ret kararı verilip nispi vekalet ücreti taktirinin yerinde olmadığını, esas incelemesi yapılacaksa tüm davalılar hakkında yapılması gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.
2. Davalılar DHL Global Forwarding Taşımacılık OY ve Danmar […]G. vekili istinaf dilekçesinde özetle; konişmento ve belgelerden anlaşılacağı üzere emtianın alıcısının anonim şirket vasfındaki Makyol Cezayir firması olduğunu, davacının ise ayrı tüzel kişiliğe sahip Makyol Türkiye’yi sigortalayıp hasar ödemesini hasarla ilgisiz Makyol Türkiye’ye yaptığını, Makyol Türkiye’nin emtiaya ilişkin herhangi bir sözleşmeye taraf olmadığını, bu durumda davacının halefiyet hakkını kazanmadığını, müvekkili DHL’nin taşımanın limandan limana olan kısmını organize ettiğini, multimodal taşıma niteliğinin bulunmadığını, davacının yetki hususundaki istinaf itirazı kabul edilirse davanın müvekkillerinin pasif husumetinin yokluğundan ve taşımanın karayolu kısmını üstlenmediklerinden esestan reddini istediklerini, davacının açıkça haksız ve kötüniyetle takip başlattığını, kötüniyet tazminatı şartlarının oluştuğunu ileri sürerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddini, aksi halde katılma yoluyla istinaf başvurularının kabulü ile davanın esastan reddini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taşımanın karayolu ayağında sözkonusu hasarın oluştuğu, sadece deniz taşıma aşamasında sorumluluğu bulunan Seago Line açısından İlk Derece Mahkemesince davanın esastan reddine karar verilmiş olmasının hukuka uygun bulunduğu, davacı vekilinin bu davalıya yönelik istinaf sebeplerinin yerinde görülmediği, konşimento ekinin “taşıma şartları” başlıklı maddesinde “iş bu konşimentonun belirttiği ve içerdiği sözleşme, içerdiği Kanunlar ihtilafı kurallarına bakılmaksızın İsviçre Hukuku'na tabidir. İş bu konşimentodan veya buna ilişkin olarak doğan tüm talep ve uyuşmazlıklar her şekilde münhasıran yetkili Basel-Stadt, İsviçre Mahkemelerinde görülecektir.
Başka Mahkeme tarafından görülemez” şeklinde ibarenin bulunduğu, davacının halefiyet gereği sigortalısının hukukuna tabi olduğu, sigortalının bağlı olduğu yetki şartının davacı sigortacıyı da bağlayacağı, yetkisizlik kararı isabetli görüldüğünden bir kısım davalıların esasa ilişkin istinaf itirazlarının da reddedildiği gerekçesiyle istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile katılma yoluyla davalılar DHL Global Forwarding Taşımacılık OY ve Danmar […]G. vekili temyiz yoluna başvurmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; konişmentoda münhasır yetki kaydına yer verilmediğini, tarafların mukim oldukları adres dışında yetki itirazlarının Medeni Kanun'un 2 nci maddesine aykırılık teşkil ettiğini, tarafların Türk olmasının Türk Mahkemelerinin yetkisi için yettiğini, konişmentodaki yetkiye ilişkin ifadelerin genel işlem koşulu niteliği taşıdığını, sigortalının yetki şartını kabul ettiğine dair açık ve kesin bir irade açıklamadığını, yetki şartı için bilgilendirme yapılmadığını, yazılmamış sayılması gerektiğini, acentenin dahil olduğu bir denizde eşya taşıması işinde konişmentodaki yabancı mahkeme şartının Türk Ticaret Kanunu'nun 105 inci maddesinin ikinci fıkrasının son cümlesine aykırılık taşıdığını, davalıların multimodal olması sebebiyle müteselsilen sorumlu tutulmalarının gerektiğini, davalı DHL’nin taşıma komisyoncusu olduğunu ikrar ettiğini, forwarder’in taşıma sürecinin tamamını organize ettiğini, kara taşımasının da DHL tarafından organize edildiğini, zararın taşıma esnasında doğduğunu, ekspertiz raporlarının delil niteliği taşıdığını, esastan inceleme yapılmadığı, bilirkişi raporu dahi alınmadığı halde davalı Seago Line hakkında esastan ret kararı verilip nispi vekâlet ücreti taktirinin yerinde olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
2. Davalılar DHL Global Forwarding OY ve Danmar […]G. vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının halefiyet hakkını kazanmadığını, müvekkili DHL’nin taşımanın limandan limana olan kısmını organize ettiğini, multimodal taşıma niteliğinin bulunmadığını, davacının yetki hususundaki istinafı kabul edilirse davanın müvekkillerinin pasif husumetinin yokluğundan ve taşımanın karayolu kısmını üstlenmediklerinden esastan reddini istediklerini, davacının açıkça haksız ve kötüniyetle takip başlattığını, kötüniyet tazminatı şartlarının oluştuğunu ileri sürerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddini, aksi halde davanın esastan reddini istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme;
Dava, itirazın iptali davası olup taraflar arasındaki uyuşmazlık konşimentodaki yetki şartının geçerli olup olmadığı, davalı Seago Line A/S’nin hasardan sorumlu tutulup tutulamayacağı noktalarında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
1.5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanun’un (5718 sayılı Kanun) 24, 34, 40 ve 47 nci maddesi,
2.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 5 vd. maddeleri,
3.2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (2004 sayılı Kanun) 67 nci maddesi,
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili ile davalı ... Lines AG vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler davalılar Danmar […]G. ve ...’ye yönelik kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
3.Davacı vekilinin davalı DHL Global Forwarding OY’ye yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; davalı DHL Global Forwarding OY vekili gerek icra takibine itiraz dilekçesinde, gerekse cevap dilekçesinde müvekkilince düzenlenen, taşıma ayrıntılarını ve ilişkisini gösteren belge uyarınca ilgili taşıma bakımından Nordik Ülkeler Taşıma İşleri Komsiyoncuları Birliğinin Standart Koşullarının (NSAB 2000) uygulanacağı, buna göre de uyuşmazlığın Helsinki tahkim yerinde ve Fin Hukuku’na göre çözümleneceği itirazında bulunarak icra dairesi ve mahkemenin yetkisine itiraz etmiştir. Buna rağmen mahkemece davalılardan Danmar Lines AG adına düzenlenen konişmentodaki şart esas alınarak hem davalı DHL Global Forwarding OY hem de davalı ...
Lines AG yönünden İsviçre Basel Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. Bu yöndeki mahkeme kararına karşı davalı DHL Global Forwarding OY, Helsinki Tahkiminin yetkili olduğuna yönelik istinaf itirazı ileri sürmediğinden İsviçre Mahkemelerinin yetkisini zımnen kabul etmiştir. Davacı ise istinaf ve temyiz dilekçeleri ile İsviçre Mahkemelerinin yetkisini benimsememiş, Türk Mahkemelerinin yetkili olduğu yönünde itirazlarda bulunmuştur. Bu durumda davalı DHL Global Forwarding OY’nin tek taraflı irade değişikliği sonuç doğurmayacaktır. Davalı DHL Global Forwarding OY’nin cevap dilekçesinde Helsinki tahkiminin yetkili olduğunu ileri sürmesi, Basel Mahkemelerinin yetkili olduğuna dair mahkeme kararına karşı bu yönden istinaf yoluna başvurmaması nedeniyle tercih hakkı bulunan davacının bu tercih hakkını Türk Mahkemeleri olarak kullanmakla İlk Derece Mahkemesi artık davacı ile davalı DHL Global Forwarding OY arasındaki uyuşmazlığın çözümünde yetkili hale geldiğinden işin esasına girilip sonucuna göre bir karar verilmesini teminen kararın bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca davalılar Danmar Lines AG ve Sealand […]S. yönünden ONANMASINA,
Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesinin davalı DHL Global Forwarding OY’ye yönelik kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesinin davalı DHL Global Forwarding OY’ye yönelik kararının BOZULMASINA,
Bozma sebebine göre davalı DHL Global Forwarding OY vekilinin tüm, davacı vekilinin DHL Global Forwarding OY’ye yönelik diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,
Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz eden davalı ... […]G'ye yükletilmesine,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davacıya iadesine,
Takdir olunan 8.400,00 TL vekalet ücretinin davalı DHL Global Forwarding OY'dan alınıp davacıya verilmesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
22.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/920596100 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz