Tazminat

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalı şirketin Amerika'da yerleşik olan DHL Global Forwardıng Şirketi'nin Türkiye'deki «acentesi» olduğu konusunda uyuşmazlık bulunmadığı, taşıma konusu emtianın, Amerika'da uçağa alınmadığı ve taşımanın başlamamış olması nedeniyle Türkiye'ye hiç gelmediği, bu durumda DHL Global Forwardıng Şirketi'ne «izafeten» dava açılan davalı şirketin, davaya konu taşıma ilişkisinde akdi gerçekleştirmediği gibi eşya Türkiye'ye gelmediğinden akde aracılık da etmediği, davalı şirkete «acente» sıfatıyla izafeten dava yöneltilmesinin «temsilde hata» olduğu nazara alınarak, davada esasen kendisine «husumet» yöneltilen yabancı firma aleyhine davaya devam etmek isteyip istemediği davacı vekiline sorulduğu ancak davacı vekilinin dosyanın mevcut haliyle karar verilmesini talep ettiği, bu durumda, davalı şirketin bu davada husumeti bulunmadığı gibi, davalı acentenin şahsi «kusur» ve «haksız fiiline» de dayanılmadığından, davalı şirkete «asıl taşıyıcı» DHL Global Forwarding'e izafeten dava yöneltilmesi yerinde olmadığı gerekçesiyle, davanın «pasif husumet yokluğu» nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Dava, 6762 sayılı TTK'nın 1301. maddesine dayalı «rücuan tazminat» istemine ilişkin olup, mahkemece davalının, DHL Global Forwarding şirketinin «acentesi» olduğu, ancak davaya konu taşımanın gerçekleşmediği, emtianın Türkiye'ye gelmediği bu nedenle davalının akde aracılık etmediği ve bu nedenle davalıya «husumet» yöneltilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, davalı DHL Global Forwarding Taşıma A.Ş., davaya konu taşıma başlamadan önce DHL Global Forwa …

Bu itibarla mahkemece davada, «husumet» bakımından bir usulsüzlüğünün bulunmadığı nazara alınarak uyuşmazlığın esasına girilerek sonucuna göre bir karar vermek gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olamamış kararın bu nedenle davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

Davalılar DHL Global Forwarding Taşımacılık OY ve Danmar Lines A.G. vekili istinaf dilekçesinde özetle; «konişmento» ve belgelerden anlaşılacağı üzere emtianın alıcısının «anonim şirket» vasfındaki Makyol Cezayir firması olduğunu, davacının ise ayrı «tüzel kişiliğe» sahip Makyol Türkiye’yi sigortalayıp «hasar» ödemesini hasarla ilgisiz Makyol Türkiye’ye yaptığını, Makyol Türkiye’nin emtiaya ilişkin herhangi bir sözleşmeye taraf olmadığını, bu durumda davacının «halefiyet» hakkını kazanmadığını, müvekkili DHL’nin taşımanın limandan limana olan kısmını organize ettiğini, «multimodal taşıma» niteliğinin bulunmadığını, davacının «yetki» hususundaki istinaf itirazı kabul edilirse davanın müvekkillerinin «pasif husumetinin yokluğundan» ve taşımanın karayolu kısmını üstlenmediklerinden esestan reddini istediklerini, davacının açıkça haksız ve «kötüniyetle» takip başlattığını, «kötüniyet tazminatı» şartlarının oluştuğunu ileri sürerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddini, aksi halde «katılma yoluyla istinaf» başvurularının kabulü ile davanın esastan reddini istemiştir.

Davalılar DHL Global Forwarding OY ve Danmar Lines A.G. vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının «halefiyet» hakkını kazanmadığını, müvekkili DHL’nin taşımanın limandan limana olan kısmını organize ettiğini, «multimodal taşıma» niteliğinin bulunmadığını, davacının «yetki» hususundaki istinafı kabul edilirse davanın müvekkillerinin «pasif husumetinin yokluğundan» ve taşımanın karayolu kısmını üstlenmediklerinden esastan reddini istediklerini, davacının açıkça haksız ve «kötüniyetle» takip başlattığını, «kötüniyet tazminatı» şartlarının oluştuğunu ileri sürerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddini, aksi halde davanın esastan reddini istemiştir.

… ilen kararı ile; taşımanın yabancı menşeli şirketlerce Finlandiya'nın Helsinki Limanından Cezayir'in Oran Limanına yabancı bayraklı gemi ile yapıldığı, uyuşmazlığın «yabancılık unsuru» taşıdığı, özel borç ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlığın Türk Mahkemelerinin «münhasır yetki» alanına girmediği, taşımayı üstlenen DHL Global Forwarding OY'nin taşımayı yaptırmak üzere Danmar Lines ile anlaştığı, fiili taşımanın ise Seago Line tarafından yerine getirildiği, DHL Global Forwarding OY’in Danmar Lines adına imzaladığı «konişmentonun» Yapı Kredi Bankası emrine düzenlendiği, «ihbar olunan» olarak Makyol'un yer aldığı, malın alıcısına «teslim» edildiğinin ihtilaf konusu edilmediği, Makyol'un «akreditif» satış usulüne göre söz konusu konişmentoyu «ibraz» etmek suretiyle malı teslim aldığı, bu durumda konişmentoda yer alan yetki klozunun davacının sigortalısı Makyol ile DHL Global ve Danmar şirketlerini bağlayacağı, konişmentoda taşımadan kaynaklanan ihtilafların çözüm yeri olarak İsviçre'nin Basel Mahkemelerinin yetkili kılındığı, sözkonusu yetki klozuna göre davalı DHL ile Danmar vekilinin «milletlerarası yetki itirazının» yerinde olduğu, Seago Line’nin düzenlediği konişmentonun beşinci sayfasında yer alan CY/CY «kaydına» göre Seago Line'ın limandan limana taşımayı üstlendiği, limanda yükün alıcısına tesliminden sonra «taşıyıcının sorumluluğunun» sona erdiği, dava dilekçesinde de iş makinasının Oran Limanından gümrüklü sahaya Intramar firmasına ait çekici ile ömork üzerinde taşındığı sırada «hasara» uğradığının ileri sürüldüğü ekspertiz raporunda makinanın limandan gümrüklü sahaya tır ile taşınması esnasında yol üzerindeki üst geçide çarpma sonucu hasarlandığının belirtildiği, emtianın limanda alıcısına teslim edildikten sonra karayoluyla taşındığı esnada hasara uğradığı, alıcının tedarik ettiği tır ile taşınması sırasında oluştuğu anlaşılan yük hasarından dolayı Seago Line'ın sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davalı DHL ve Danmar vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile bu davalılar hakkında açılan dava yönünden İsviçre Basel Mahkemeleri yetkili olduğundan «yetkisizlik» nedeniyle davanın «usulden reddine», davalı Seago Line hakkında açılan davanın esastan reddine karar verilmiştir.

… ilen kararı ile; taşımanın yabancı menşeli şirketlerce Finlandiya'nın Helsinki Limanından Cezayir'in Oran Limanına yabancı bayraklı gemi ile yapıldığı, uyuşmazlığın «yabancılık unsuru» taşıdığı, özel borç ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlığın Türk Mahkemelerinin «münhasır yetki» alanına girmediği, taşımayı üstlenen DHL Global Forwarding OY'nin taşımayı yaptırmak üzere Danmar Lines ile anlaştığı, fiili taşımanın ise Seago Line tarafından yerine getirildiği, DHL Global Forwarding OY’in Danmar Lines adına imzaladığı «konişmentonun» Yapı Kredi Bankası emrine düzenlendiği, «ihbar olunan» olarak Makyol'un yer aldığı, malın alıcısına «teslim» edildiğinin ihtilaf konusu edilmediği, Makyol'un «akreditif» satış usulüne göre söz konusu konişmentoyu «ibraz» etmek suretiyle malı teslim aldığı, bu durumda konişmentoda yer alan yetki klozunun davacının sigortalısı Makyol ile DHL Global ve Danmar şirketlerini bağlayacağı, konişmentoda taşımadan kaynaklanan ihtilafların çözüm yeri olarak İsviçre'nin Basel Mahkemelerinin yetkili kılındığı, sözkonusu yetki klozuna göre davalı DHL ile Danmar vekilinin «milletlerarası yetki itirazının» yerinde olduğu, Seago Line’nin düzenlediği konişmentonun beşinci sayfasında yer alan CY/CY «kaydına» göre Seago Line'ın limandan limana taşımayı üstlendiği, limanda yükün alıcısına tesliminden sonra «taşıyıcının sorumluluğunun» sona erdiği, dava dilekçesinde de iş makinasının Oran Limanından gümrüklü sahaya Intramar firmasına ait çekici ile ömork üzerinde taşındığı sırada «hasara» uğradığının ileri sürüldüğü ekspertiz raporunda makinanın limandan gümrüklü sahaya tır ile taşınması esnasında yol üzerindeki üst geçide çarpma sonucu hasarlandığının belirtildiği, emtianın limanda alıcısına teslim edildikten sonra karayoluyla taşındığı esnada hasara uğradığı, alıcının tedarik ettiği tır ile taşınması sırasında oluştuğu anlaşılan yük hasarından dolayı Seago Line'ın sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davalı DHL ve Danmar vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile bu davalılar hakkında açılan dava yönünden İsviçre Basel Mahkemeleri yetkili olduğundan «yetkisizlik» nedeniyle davanın «usulden reddine», davalı Seago Line hakkında açılan davanın esastan reddine karar verilmiştir.

İstinaf Sebepleri 1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşımanın multimodal olması sebebiyle davalıların «müteselsilen sorumlu» tutulmalarının gerektiğini, davalı DHL’nin «taşıma komisyoncusu» olduğunu «ikrar» ettiğini, forwarder’in taşıma sürecinin tamamını organize ettiğini, kara taşımasının da DHL tarafından organize edildiğini, «konişmentoda» «münhasır yetki kaydına» yer verilmediğini, konişmentodaki yetkiye ilişkin ifadelerin «genel işlem koşulu» niteliği taşıdığını, bu hususta bilgilendirme yapılmadığını, yazılmamış sayılması gerektiğini, esastan inceleme yapılmadığı, bilirkişi raporu dahi alınmadığı halde davalı Seago Line hakkında «esastan ret» kararı verilip «nispi vekalet ücreti» taktirinin yerinde olmadığını, esas incelemesi yapılacaksa tüm davalılar hakkında yapılması gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; «konişmentoda» «münhasır yetki kaydına» yer verilmediğini, tarafların mukim oldukları adres dışında «yetki itirazlarının» Medeni Kanun'un 2 nci maddesine aykırılık teşkil ettiğini, tarafların Türk olmasının Türk Mahkemelerinin yetkisi için yettiğini, konişmentodaki yetkiye ilişkin ifadelerin «genel işlem koşulu» niteliği taşıdığını, sigortalının «yetki şartını» kabul ettiğine dair açık ve «kesin» bir irade açıklamadığını, yetki şartı için bilgilendirme yapılmadığını, yazılmamış sayılması gerektiğini, «acentenin» «dahil» olduğu bir denizde eşya taşıması işinde konişmentodaki yabancı mahkeme şartının Türk Ticaret Kanunu'nun 105 inci maddesinin ikinci fıkrasının «son» cümlesine aykırılık taşıdığını, davalıların multimodal olması sebebiyle «müteselsilen sorumlu» tutulmalarının gerektiğini, davalı DHL’nin «taşıma komisyoncusu» olduğunu «ikrar» ettiğini, forwarder’in taşıma sürecinin tamamını organize ettiğini, kara taşımasının da DHL tarafından organize edildiğini, zararın taşıma esnasında doğduğunu, «ekspertiz raporlarının» «delil niteliği» taşıdığını, esastan inceleme yapılmadığı, bilirkişi raporu dahi alınmadığı halde davalı Seago Line hakkında «esastan ret» kararı verilip nispi vekâlet ücreti taktirinin yerinde olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

Davalılar DHL Global Forwarding Taşımacılık OY ve Danmar Lines A.G. vekili istinaf dilekçesinde özetle; «konişmento» ve belgelerden anlaşılacağı üzere emtianın alıcısının «anonim şirket» vasfındaki Makyol Cezayir firması olduğunu, davacının ise ayrı «tüzel kişiliğe» sahip Makyol Türkiye’yi sigortalayıp «hasar» ödemesini hasarla ilgisiz Makyol Türkiye’ye yaptığını, Makyol Türkiye’nin emtiaya ilişkin herhangi bir sözleşmeye taraf olmadığını, bu durumda davacının «halefiyet» hakkını kazanmadığını, müvekkili DHL’nin taşımanın limandan limana olan kısmını organize ettiğini, «multimodal taşıma» niteliğinin bulunmadığını, davacının «yetki» hususundaki istinaf itirazı kabul edilirse davanın müvekkillerinin «pasif husumetinin yokluğundan» ve taşımanın karayolu kısmını üstlenmediklerinden esestan reddini istediklerini, davacının açıkça haksız ve «kötüniyetle» takip başlattığını, «kötüniyet tazminatı» şartlarının oluştuğunu ileri sürerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddini, aksi halde «katılma yoluyla istinaf» başvurularının kabulü ile davanın esastan reddini istemiştir.