Çek istirdadı | Çek istirdatı

Uyuşmazlık, «çek istirdadı» istemine ilişkindir.

Dava, «çek istirdadı» istemine ilişkin olup, mahkemece dava konusu çekin davacının işyerinden çalınarak «sahte imza» ile davalıya «teslim» edildiği, «hırsızlık» olayının «mutlak defi» niteliğinde olduğu, «iyiniyetli» olsun olmasın herkese karşı ileri sürülebileceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu çekin davacı şirket yetkilisine ait olmadığı, soruşturması devam eden «hırsızlık» dosyası da dikkate alındığında, çekin davacıya ait iş yerinden çalınarak «sahte imza» ile imzalanmak suretiyle davalıya «teslim» edildiği, hırsızlık olayının «mutlak defi» niteliğinde olduğu, iyi niyetli olsun olmasın herkese karşı ileri sürülebileceği, davalı tarafın iyi niyet iddiasının dinlenemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulü i …

Bir beyaz ciroyu diğer bir «ciro» izlerse, bu «son» ciroyu imzalayan kişi çeki «beyaz ciro» ile iktisap etmiş sayılır. hükmü ile ...’nın 792. maddesindeki ‘ Çek, herhangi bir suretle «hamilin» elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir «çek» söz konusu olup da hamil hakkını 790’ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki «kötüniyetle iktisap» etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir «kusuru» bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.’ hükmü gözetildiğinde mahkemenin «hırsızlık» olayının «mutlak defi» olduğu ve herkese karşı ileri sürülebileceği gerekçesi doğru görülmemiştir.

Mahkemece yapılan «imza incelemesinde» davacı adına atılan imzanın davacıya ait olmadığı tespit edilmiş ise de 6102 sayılı ...’nın 790. maddesinde ‘Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, «son» «ciro» «beyaz ciro» olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı ./.. cirolardan anlaşıldığı takdirde «yetkili hamil» sayılır.

Bir beyaz ciroyu diğer bir «ciro» izlerse, bu «son» ciroyu imzalayan kişi çeki «beyaz ciro» ile iktisap etmiş sayılır. hükmü ile ...’nın 792. maddesindeki ‘ Çek, herhangi bir suretle «hamilin» elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir «çek» söz konusu olup da hamil hakkını 790’ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki «kötüniyetle iktisap» etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir «kusuru» bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.’ hükmü gözetildiğinde mahkemenin «hırsızlık» olayının «mutlak defi» olduğu ve herkese karşı ileri sürülebileceği gerekçesi doğru görülmemiştir.

Ticaret – ... arasındaki alış verişin «fatura» ile tevsik edildiğini, çekin üzerinde davacının imzasının olduğunu, faktöring mevzuatına uygun olarak çeki aldığını ve «iyiniyetli hamil» olduğunu savunduğuna göre yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri dikkate alınarak davalının dava konusu çeki alırken gerekli istihbarat çalışmasını yapıp yapmadığı, şirketin mali durumlarına ilişkin değerlendirme yapıp yapmadığı ve diğer yükümlülükleri yerine getirip getirmediği hususlarında araştırma yapıldıktan sonra davacının ileri sürdüğü iddialarda değerlendirilerek sonucunda davalı faktöring şirketinin çeki iktisabında ağır kusurlu veya «kötüniyetli» olup olmadığı, «çekin istirdadına» karar verilip verilmeyeceği bu mevzuat çerçevesinde değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçelerle ve «eksik araştırma» inceleme doğrultusunda karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.

… mesi, b)İç kontrol sisteminin devralınan faturalara ilişkin gerekli istihbarat ve araştırma yapılmasını sağlayacak ve Merkezi Fatura Kaydı Sisteminde bu faturaların «mükerrer» olmadığının kontrolü tamamlanmaksızın kullandırım yapılamayacak şekilde oluşturulması, c)Müşterilerin mali durumlarının değerlendirilerek bunların itibarı ve işlem geçmişleri de dikkate alınmak suretiyle gerektiğinde «fatura» borçlusu ve «kambiyo senedi» veya diğer senedin «keşidecisine» de başvurularak borcun teyit edilmesini sağlayacak yöntemler geliştirilmesi ve ulaşılabilmesi mümkün olan ilgili veri tabanlarından yararlanılması yoluna gidilmesi …

Uyuşmazlık, «çek istirdadı» istemine ilişkindir.

Dava, «çek istirdadına» ilişkin olup, mahkemece davalı ... şirketlerinin «fatura» tevsiki ile birlikte çeki «ciro» yolu ile «temlik» alabilecekleri, faturadaki malların «teslim» edilip edilmediği, malların bedellerinin ödenip ödenmediği veya çekin «teminat» amaçlı verilmiş olup olmadığı gibi iddiaların «faktoring» şirketine karşı ileri sürülemeyeceği, davacı, davalının çeklerin çalıntı olduğunu bilerek devir aldığını ve «kötüniyetli» olduğunu ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davalı ... şirketinin dava konusu çeki «ciro» yolu ile devraldığı, kambiyo senetlerinin temel ilişkiden bağımsız olması ve borçlunun temel ilişkiden doğan «def»'i ve savunmalarını senedi ciro yolu ile devralan «hamile» karşı ileri süremeyeceği, hamilin poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olması durumunun bu kuralın istisnası olduğunu, «faktoring» şirketlerinin «fatura» tevsiki ile birlikte çeki ciro yolu ile «temlik» alabilecekleri, faturadaki malların «teslim» edilip edilmediği, malların bedellerinin ödenip ödenmediği veya çekin «teminat» amaçlı verilmiş olup olmadığı gibi iddiaların faktoring şirketine karşı ileri sürülemeyeceği, çekin çalıntı olduğuna ilişkin iddianın «kişisel def»'i oluşturduğu, çekte ciro imzasının sahte olmasının bir öneminin olmadığı, «ciro silsilesinin» görünüşte düzgün olmasının yeterli olduğu, davalı ... şirketinin çeki ilgili yönetmelik hükümlerine uygun olarak eline bulundurduğunun anlaşılması halinde «yetkili hamil» sayılacağı, davalı tarafından, çekin çalıntı olduğu bilinip buna rağmen çekin devir alındığı ve dolayısıyla kötü niyetli olduğu hususlarının geçerli delillerle isp …

… larında araştırma yapıldıktan sonra davacının ileri sürdüğü iddialarda değerlendirilerek sonucunda davalı faktöring şirketinin çekleri iktisabında ağır kusurlu veya «kötüniyetli» olup olmadığı, «çekin istirdadına» karar verilip verilmeyeceği değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçelerle ve «eksik araştırma» inceleme doğrultusunda karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davacı yararına bozulmasını gerektirmiştir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davalı ... şirketinin dava konusu çeki «ciro» yolu ile devraldığı, kambiyo senetlerinin temel ilişkiden bağımsız olması ve borçlunun temel ilişkiden doğan «def»'i ve savunmalarını senedi ciro yolu ile devralan «hamile» karşı ileri süremeyeceği, hamilin poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olması durumunun bu kuralın istisnası olduğunu, «faktoring» şirketlerinin «fatura» tevsiki ile birlikte çeki ciro yolu ile «temlik» alabilecekleri, faturadaki malların «teslim» edilip edilmediği, malların bedellerinin ödenip ödenmediği veya çekin «teminat» amaçlı verilmiş olup olmadığı gibi iddiaların faktoring şirketine karşı ileri sürülemeyeceği, çekin çalıntı olduğuna ilişkin iddianın «kişisel def»'i oluşturduğu, çekte ciro imzasının sahte olmasının bir öneminin olmadığı, «ciro silsilesinin» görünüşte düzgün olmasının yeterli olduğu, davalı ... şirketinin çeki ilgili yönetmelik hükümlerine uygun olarak eline bulundurduğunun anlaşılması halinde «yetkili hamil» sayılacağı, davalı tarafından, çekin çalıntı olduğu bilinip buna rağmen çekin devir alındığı ve dolayısıyla kötü niyetli olduğu hususlarının geçerli delillerle isp …

… esi, b) İç kontrol sisteminin devralınan faturalara ilişkin gerekli istihbarat ve araştırma yapılmasını sağlayacak ve Merkezi Fatura Kaydı Sisteminde bu faturaların «mükerrer» olmadığının kontrolü tamamlanmaksızın kullandırım yapılamayacak şekilde oluşturulması, c) Müşterilerin mali durumlarının değerlendirilerek bunların itibarı ve işlem geçmişleri de dikkate alınmak suretiyle gerektiğinde «fatura» borçlusu ve «kambiyo senedi» veya diğer senedin «keşidecisine» de başvurularak borcun teyit edilmesini sağlayacak yöntemler geliştirilmesi ve ulaşılabilmesi mümkün olan ilgili veri tabanlarından yararlanılması yoluna gidilmesi …

Şti.’den bir kısım faturalar ve bu faturalara istinaden bir kısım çekler aldığını ve bu şirkete ödemeler yaptığını, davacı taraf ise çeklerin «yetkili hamili» olduğunu, çeklerin çalınarak «rıza» dışı elinden çıktığını, davalının, çeklere istinaden almış olduğu faturaların sahte olduğunu ve faturaların tanziminden kısa bir sonra dava dışı ....Tekstil Aksesuar Kimya San. ve Dış.

Şti.’nin «sicilden terkin» edildiğini ileri sürmüştür.

Uyuşmazlık, «çek istirdadı» istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, «çek istirdatı» istemine ilişkindir.

Mahkemece 14.03.2016 tarih, 2014/546 E., 2016/178 K. sayılı karar ile davalı ... şirketlerinin «fatura» tevsiki ile birlikte çeki «ciro» yolu ile «temlik» alabilecekleri, faturadaki malların «teslim» edilip edilmediği, malların bedellerinin ödenip ödenmediği veya çekin «teminat» amaçlı verilmiş olup olmadığı gibi iddiaların «faktoring» şirketine karşı ileri sürülemeyeceği, davacı, davalının çeklerin çalıntı olduğunu bilerek devir aldığını ve «kötüniyetli» olduğunu ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

… ususlarında araştırma yapıldıktan sonra davacının ileri sürdüğü iddialar da değerlendirilerek sonucunda davalı ... şirketinin çeklerin iktisabında ağır kusurlu veya «kötüniyetli» olup olmadığı, «çekin istirdadına» karar verilip verilmeyeceği değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemece 09.04.2019 tarih, 2018/825 E., 2019/398 K. sayılı karar ile davaya konu çekler üzerindeki «ciro silsilesinin» düzgün olduğu, davalının çekleri «fatura» karşılığında aldığı, «kötüniyetle iktisabın» ispatlanamadığı, ayrıca davacı şirketin davalıya ödeme durumunda olmadığı anlaşılan çeklerin «istirdatını» «iyiniyetli» 3. şahıs durumunda olan davalıdan talep edemeyeceği, davalının «özen yükümlülüğünün» alacağın gerçek bir ticari ilişkiden kaynaklandığını tevsike elverişli fatura veya benzeri belgelerin varlığını denetlemekle ve açık kaynaklara dayalı istihbari bi …

… üzerinden istihbarat imkanına sahip olan, Merkezi Fatura Kaydı Sisteminin henüz kurulmadığı bir dönemde faturanın sahihliğinin araştırılması yönünde davalı ...Ş.'ne «kusur» ve sorumluluk izafe edilemeyeceği, bir önceki «cirantalarla» hukuki ilişkilerin faturalarla tevsik edilmesine göre «yetkili hamil» olan davalı Şirket’in işbu 4 adet çeki «kötü niyetle iktisap» etmiş olduğunun da kanıtlanamadığı" yönünde görüş ve kanaat bildirildiği, davalı şirketin 4 adet çeki «kötüniyetle iktisap» etmiş olduğunun da ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Şti.’den bir kısım faturalar ve bu faturalara istinaden bir kısım çekler aldığı ve bu şirkete ödemeler yaptığı, davacı tarafın ise çeklerin «yetkili hamili» olduğunu, çeklerin çalınarak «rıza» dışı elinden çıktığını, davalının, çeklere istinaden almış olduğu faturaların sahte olduğunu ve faturaların tanziminden kısa bir sonra dava dışı ...

Şti.’nin «sicilden terkin» edildiğini ileri sürdüğü, bu durumda Mahkemece yasal mevzuat hükümleri gereğince davalı ... şirketinin müşterisi olan dava dışı ...