Haksız Rekabetin Tespiti ve Tazminat

11. Hukuk Dairesi         2021/5130 E.  ,  2022/9569 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 16. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 28.11.2017 tarih ve 2017/224 E. - 2017/378 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin kısmen kabulüne-kısmen reddine dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nce verilen 29.04.2021 tarih ve 2018/2539 E. - 2021/966 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin TPMK nezdinde birçok tescilli tasarımlarının olduğunu, bunlardan 2008/02540-1 numarası ile tescilli "Aydınlatma Direği" başlıklı tasarımının birebir aynısı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerlerinin davalı tarafça imalatının ve ticaretinin yapıldığını, işbu taklit ve tecavüz mahsulü ürünlerin piyasada çeşitli firmalara dağıtımının gerçekleştirildiğini, davalı tarafından satışı yapılan ürünlerin Akat Mah. Cumhuriyet Cad. Beşiktaş adresindeki direklerde görülebileceğini, bu durumun İstanbul 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2015/9 D.İş dosyasında bilirkişi tarafından hazırlanan rapor ile tespit edildiğini, yapılan eylemlerin endüstriyel tasarımdan doğan haklarına tecavüz niteliğinde olduğunu ve haksız rekabet yarattığını ileri sürerek, tecavüz ve haksız rekabetin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine, giderilmesine, şimdilik 5.000.- TL manevi, 5.000.- TL maddi olmak üzere toplam 10.000.- TL tazminatın dava tarihinden itibaren avans faizi ile davalıdan tahsiline, taklit ve tecavüz mahsulü ürünlere kararın kesinleşmesini müteakip el konularak ürünlerin imhasına karar verilmesini, kararın Türkiye çapında yayın yapan tirajı en yüksek bir gazetede kamuya duyurulmasını talep etmiştir.

Davacı vekilinin 15/06/2016 tarihli ıslah dilekçesinde, maddi tazminat talebini 5.142,95 TL arttırarak toplam 10.142,95 TL'ye yükselttiği anlaşılmıştır.

Davalı vekili, endüstriyel tasarımların EndKHK'nin 12. maddesine göre 5 yıllık korumaya sahip olduğunu, davacının tasarım tescilini yenilediğine dair dosyada bir bilginin bulunmadığını, taleplerin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkilinin çok farklı tür ve modellerde üretim yaptığını, olası bir benzerlik varsa bunun tamamen raslantısal olduğunu, bu ürünlerin üretilmesini müvekkilinin müşterisinin talep ettiğini ve istediği ürünleri tanımladığını, yapılan tarif ve tanımlamalara göre üretim yapılıp fatura kesildiğini, davacıya ait direğin ana gövdesi konik iken müvekkilinin direğinin düz olduğunu, üretim sürecinde haklara tecavüz eylemi içerisinde bulunmadığı için direklere kendi adını da işlediğini, üretimin kendine ait olduğunu iyi niyetiyle hareket ettiğini, talep edilen imha hususunun üretim süreci ve halihazırda kullanım amacı düşünüldüğünde hukuksal denge sağlamaktan uzak olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince tüm dosya kapsamına göre, 68 adet aydınlatma direğinin davacı tasarımı ile iltibas oluşturduğu, dava konusu tasarımın davalı tarafından üretilmemesi halinde davacı yanın elde edeceği muhtemel gelir olarak 10.142,195 TL’nin davacı ticari kayıtlarından tespit edildiği gerekçesiyle davanın kabulü ile, davacının TPMK nezdinde tescilli 2008 02540-1 nolu aydınlatma direği tasarımına tecavüzün tespiti, durdurulması ve önlenmesine, 10.142,95 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren yürütülecek değişen oranlardaki avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, takdiren 5.000.- TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yürütülecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, masrafı davalıdan alınmak üzere kesinleşen hüküm özetinin yurt çapında yayın yapan tirajı en yüksek 3 gazeteden birinde bir kez ilanına karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili istinaf etmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince tüm dosya kapsamına göre, İlk Derece Mahkemesinin davacının el koyma ve imha talebi ile ilgili bir hüküm kurmadığı, tasarıma tecavüz teşkil eden ürünlerin, ticari amaçla bulundurulması halinde, üçüncü kişi elinde dahi bulundurulsa el konularak, imhasının talep edilebileceği, davaya konu aydınlatma direklerinin yazılı adreste, ticari amaçla değil kamusal kullanım amacıyla bulundurulduğu, ticari amaç taşımadığından direklere el konularak imhasının talep edilemeyeceği, çoğun içinde azda vardır ilkesi gereğince, davalının ticaret unvanının çekirdek unsurunun yazılı olduğu tabelaların, karar kesinleştiğinde mümkün olması halinde direklerin üzerinden sökülerek imhası, mümkün olmaması halinde ise kapatılarak tecavüzün refi talebinin gerçekleştirilebileceği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, davacının 2008 02540-1 nolu aydınlatma direği tasarımına tecavüzün tespiti, durdurulması ve önlenmesine, davacı tarafın el koyma ve imha talebinin kısmen kabulüne, kısmen reddine, elektrik direklerine el konularak imha talebinin reddine ancak "Akat Mah.

Cumhuriyet Caddesi Üzeri, Beşiktaş/İSTANBUL" adresindeki tecavüze konu direkler üzerindeki davalının ticaret unvanının çekirdek unsurunun yazılı olduğu tabelaların, karar kesinleştiğinde, masrafı davalıdan alınarak, mümkün olması halinde sökülerek imhası, mümkün olmaması halinde ise kapatılmasına, yoksun kalınan kazanca ilişkin olarak hesaplanan 10.142,95 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren yürütülecek değişen oranlardaki avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının tasarım hakkına tecavüz nedeniyle oluşan manevi zararına yönelik takdiren 5.000.- TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yürütülecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, masrafı davalıdan alınmak üzere kesinleşen hüküm özetinin yurt çapında yayın yapan tirajı en yüksek 3 gazeteden birinde bir kez ilanına karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava, tescilli tasarıma tecavüzün tespiti, durdurulması, önlenmesi, giderilmesi ve maddi-manevi tazminat istemine ilişkindir.

Dosya kapsamında yapılan yargılamada, tecavüze konu ürünlerin dava dışı kişilerce satın alınarak kullanıma sunulduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda tecavüze konu ürünü elinde bulunduran dava dışı ilgili belediyeye, savunma hakkı verilmesi amacıyla davacıya, ilgiliye karşı işbu dosya ile birleştirme talepli olarak dava açılması için süre verilerek taraf teşkilinin sağlanması gerekmekte olup, anılan husus gözetilmeksizin hüküm kurulması doğru olmamış, kararın re’sen bozulması gerekmiştir.

2- Bozma sebep ve şekline göre davacı vekilinin temyiz istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

SONUÇ

Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle re’sen, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle bozma sebep ve şekline göre davacı vekilinin temyiz istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına, HMK'nın 373/2. maddesi uyarınca dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 28.12.2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.