Ariyet
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2021/4549 E. 2022/8741 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ariyet↗ genel işlem koşulu↗ infazda tereddüt↗ sözleşmenin feshi↗ basiretli tacir↗ infaz↗ fatura↗ tacir↗ avans faizi↗ hmk 353(1)b-2↗ teslim↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
İlk Derece Mahkemesi'nce tüm dosya kapsamına göre, davalı tacir olduğundan TTK'nin 18. maddesi uyarınca basiretli bir tacir gibi davranma zorunluğu olduğundan genel işlem koşullarına aykırılıktan söz edilemeyeceği, iş yerinin kapalı olduğunun tespit edildiği, dava konusu malların olup olmadığının belirlenemediği ancak davalının iadeyi kabul ettiği gözetilerek sözleşmenin feshi nedeni ile davacının aynen teslim, olmadığı taktirde bedellerinin iadesini isteyebileceği gerekçesiyle davanın kabulüne, 18.07.2008 tarihli sözleşme ekinde yer alan akaryakıt ariyet malzemeleri teslim ve tesellüm listesi ile kurumsal giydirme listesinde yer alan malların kararın kesinleşmesinden sonra davacıya aynen iadesine, olmadığı taktirde 112.136,36 TL'nin 16.02.2012 tarihinden avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri istinaf etmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi'nce tüm dosya kapsamına göre, mahkemenin ariyetin iadesine ilişkin kurduğu hükmün yerinde olduğu, ancak iade yapılma olanağı bulunmadığı takdirde yapılacak işlem konusunda kurulan hükmün yerinde olmadığı, dava konusu taşınır mallardan hangilerinin mevcut olduğu dosya kapsamından anlaşılmadığından mahkemece infaz anında mevcut olanlar yönünden aynen iade, aynen iadenin mümkün olmaması halinde İİK'nın 24. maddesi gözetilmek suretiyle belirlenecek bedellerin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1.b.1.maddesi uyarınca esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/115 2018/6 22/01/2018 kararının HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm verilmesine, davanın kabulüne, 18.07.2008 tarihli sözleşme ekindeki CSG Petrol/İstanbul Akaryakıt İstasyonu kurumsal kimlik giydirme teslim-tesellüm listesinde ve CSG Petrol/İstanbul Akaryakıt ariyet malzemeleri teslim tesellüm listesinde yer alan, miktar ve adedi bildirilen malların davacıya aynen iadesine, aynen iadenin mümkün olmaması halinde 2004 sayılı İİK'nin 24.maddesi uyarınca belirlenecek bedellerin 16.02.2012 tarihinden itibaren avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili ve davalı ayrı ayrı temyiz etmiştir.
1-İlk Derece Mahkemesi'nce verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi HMK'nın 369/1. ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre davalının tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.
2- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297. vd. maddelerinde, hükmün nasıl tesis edileceği ve sonrasında gerekçeli kararın nasıl yazılacağı etraflıca düzenlenmiştir. Bu anlamda Mahkemelerce yargılamanın açık bir şekilde yapılması ve tesis edilen hükmün açıkça belirtilmesi gereklidir. Bu nedenle hükmün açık, anlaşılır, infaz edilebilir şekilde tesis edilmesi ve sonradan yazılacak gerekçeli kararın kısa karara uygun olması ve ayrıca gerekçenin de hüküm fıkrasına uygun olması gerekmektedir. İşbu dosyada Bölge Adliye Mahkemesi'nce, hüküm fıkrasında taraflar arasındaki sözleşmenin ekinde yer alan listelerdeki ariyetlere atıf yapılarak kabul kararı verilmişse de, davacı tarafça anılan listelerin sözleşme ekinde olmadığı, ancak teslim edilen ariyetlerin fatura ve teslim tesellüm listelerinin bulunduğundan bahisle itiraz edilmiştir. Bu durumda mahkemece aynen iadesi kabul edilen ariyetlerin tek tek sıralanarak infazda tereddüt yaratmayacak biçimde hükme alınması gerekmekteyken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/8579 E. 2023/2667 K.
Ortak:ariyet · sözleşmenin feshi · fatura · teslim
İncelediğiniz karardaİlk Derece Mahkemesi'nce tüm dosya kapsamına göre, davalı «tacir» olduğundan TTK'nin 18. maddesi uyarınca basiretli bir tacir gibi davranma zorunluğu olduğundan «genel işlem koşullarına» aykırılıktan söz edilemeyeceği, iş yerinin kapalı olduğunun tespit edildiği, dava konusu malların olup olmadığının belirlenemediği ancak davalının iadeyi kabul ettiği gözetilerek «sözleşmenin feshi» nedeni ile davacının aynen «teslim», olmadığı taktirde bedellerinin iadesini isteyebileceği gerekçesiyle davanın kabulüne, 18.07.2008 tarihli sözleşme ekinde yer alan akaryakıt «ariyet» malzemeleri teslim ve tesellüm listesi ile kurumsal giydirme listesinde yer alan malların kararın kesinleşmesinden sonra davacıya aynen iadesine, olmadığı taktirde 112.136,36 TL'nin 16.02.2012 tarihinden «avans faizi» ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
İşbu dosyada Bölge Adliye Mahkemesi'nce, hüküm fıkrasında taraflar arasındaki sözleşmenin ekinde yer alan listelerdeki «ariyetlere» atıf yapılarak kabul kararı verilmişse de, davacı tarafça anılan listelerin sözleşme ekinde olmadığı, ancak «teslim» edilen ariyetlerin «fatura» ve teslim tesellüm listelerinin bulunduğundan bahisle itiraz edilmiştir.
… rek yeniden esas hakkında hüküm verilmesine, davanın kabulüne, 18.07.2008 tarihli sözleşme ekindeki CSG Petrol/İstanbul Akaryakıt İstasyonu kurumsal kimlik giydirme «teslim»-tesellüm listesinde ve CSG Petrol/İstanbul Akaryakıt «ariyet» malzemeleri teslim tesellüm listesinde yer alan, miktar ve adedi bildirilen malların davacıya aynen iadesine, aynen iadenin mümkün olmaması halinde 2004 sayılı İİK'nin 24.maddesi uyarınca belirlenecek bedellerin 16.02.2012 tarihinden itibaren «avans faizi» ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaŞti. tarafından işletmeye alındığını ve kurumsal kimlik giydirme sözleşmesi «ariyeten» yeni bayiye «teslim» edildiğini, davalı yana teslim edilen kurumsal kimlik giydirmesinin 2008 yılından bu yana kurulu bulunduğunu, 06.04.2015 tarihinde revize edildiğini, revize bedelinin 23.170,54 TL'sini ödediğini, müvekkili şirketin revize ve ilk «fatura» bedeli üzerinden toplam 82.170,54 TL ödediğini, taraflar arasındaki «bayilik sözleşmesinin» 01.06.2016 tarihli «ihtarnamesi» ile feshedildiğini, ariyeten teslim edilen kurumsal kimlik giydirmesinin iadesi talep edildiğini ancak tesim edilmediğini, bu aşamada istasyonun diğer davalıya dev …
Şti'nin 20.01.2015 tarihli 5 yıl süreli Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi ile akaryakıt istasyonunda müvekkili şirketin lisanslı bayisi olarak faaliyette bulunduğunu, bayiye kurumsal kimlik giydirme işleminin yapılarak «ariyet sözleşmesi» kapsamında kullanmak üzere «teslim» edildiğini, daha sonra işletmenin Kızıldağ Petrol Ltd.
… ERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ile davalı Akse Pet arasında 20.01.2015 tarihli ve 5 yıl süreli «akaryakıt bayilik sözleşmesi» imzalandığı, bu sözleşme ekinde bulunan tarihsiz ve taraflarca imzalanmış Ariyet sözleşmesi ve eki verilen malzeme listesine göre davaya konu malzeme ve ekipmanların davacı tarafından davalı Akseye «ariyeten» verildiği, «ihtarnameye» göre davacının davalı ile yaptıkları akaryakıt bayilik sözleşmesini tek taraflı olarak feshettiği ve ariyeten verilen malzeme ve ekipmanların «teslimini» istediği, akaryakıt bayilik sözleşmesi ekinde bulunan «ariyet sözleşmesinin» 20 nci maddesi gereğince «fesih» «ihbarının» tebliği üzerine tebliğden itibaren 15 gün içinde ariyet alanın ariyeten aldığı malzeme ve ekipmanları ariyet verene iade edeceğinin düzenlendiği, feshi ihbar üzeri …
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:ariyet sözleşmesi · akaryakıt bayilik sözleşmesi · geç teslim · rayiç değer · husumet itirazı · bayilik sözleşmesi · müteselsil sorumluluk · ticari faiz
Benzer bu karardaAsliye Hukuk Mahkemesince yapılan tespite göre dava konusu ve «ariyeten» «teslim» edilenlerin sözleşmenin sona ermiş olmasına rağmen, tespit tarihinde diğer davalı Yusuf Petrol Şirketi tarafından kurumsal kimlik giydirmesini, totemi, fiyat panosunu, pompa kapaklarını ve üst yapıyı teslim etmeyerek hatta bunlar üzerinde boyama, tadilat, firma isim değişikliği ve logo değişiklikleri yaparak kullanmakta olduğu, dava konusu malzemelerin davacı taraf «defterlerinde» kayıtlı olduğu, bu malzeme ve ekipmanların «rayiç değerlerinin» tespit edildiği, davalı Akse Petrol'ün sözleşmesinin feshedilmesine rağmen süresi içerisinde ariyet verilen malları teslim etmemesi, diğer davalı Yusufpet Petrol'ün de haksız olarak mallar üzerinde boyama, tadilat, firma isim değişikliği ve logo değişiklikleri yaparak kullanmakta olduğu, teslim hususunda davalı Akse ile müştereken ve «müteselsilen sorumlu» olduğu gerekçeleriyle Ariyet sözleşmesi ile davalı ...'ne verilen malların davacı şirkete ait olduğunun tespiti ile aynen teslimi mümkün ise aynen teslimine, mümkün olmadığı takdirde 82.170,54 TL ariyet bedelinin davalılardan dava tarihinden itibaren işleyecek «ticari faizi» ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacı ile davalı Akse Petrol arasında imza altına alınan «ariyet sözleşmesinin» 20 ve 21 inci maddeleri gereğince ariyetlerin «geç teslimi» nedeni ile davalı Akse Petrol firmasının davacıya ceza-i şart ödemesi gerektiği, ödemesi gereken ceza-i şart tutarının 25.050,00 USD olduğu ancak taleple bağlı kalınarak 5.000,00 USD «cezai şarta» hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle 5.000,00 USD cezai şart alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek merkez bankasının yabancı paralara uyguladığı en yüksek f …
… ERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ile davalı Akse Pet arasında 20.01.2015 tarihli ve 5 yıl süreli «akaryakıt bayilik sözleşmesi» imzalandığı, bu sözleşme ekinde bulunan tarihsiz ve taraflarca imzalanmış Ariyet sözleşmesi ve eki verilen malzeme listesine göre davaya konu malzeme ve ekipmanların davacı tarafından davalı Akseye «ariyeten» verildiği, «ihtarnameye» göre davacının davalı ile yaptıkları akaryakıt bayilik sözleşmesini tek taraflı olarak feshettiği ve ariyeten verilen malzeme ve ekipmanların «teslimini» istediği, akaryakıt bayilik sözleşmesi ekinde bulunan «ariyet sözleşmesinin» 20 nci maddesi gereğince «fesih» «ihbarının» tebliği üzerine tebliğden itibaren 15 gün içinde ariyet alanın ariyeten aldığı malzeme ve ekipmanları ariyet verene iade edeceğinin düzenlendiği, feshi ihbar üzeri …
İstinaf Sebepleri Davalı ... vekili vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı ile davacı şirket arasında akdedilmiş bir bayilik ve «ariyet sözleşmesi» bulunmadığını, davalıya «teslim» edilen hiç bir malı bulunmadığını, davalının kiracı olduğunu, bu taşınmazı malik Şeref Demir'den 5 yıllığına kiraladığını, ...'nin Kızıldağ Petrol ile bir ilgisinin bulunmadığını, davalının bu giydirmeleri ve üst yapıyı yeniden yaptırdığını, davaya konu ariyetlerin atıl vaziyette teslim edilmeyi beklediğini, teslim sorumluluğunun davalı değil dava dışı ...'ne ait olduğunu, «husumet itirazında» bulunduklarını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.
Taraflar arasındaki «bayilik sözleşmesinin feshine» dayanan tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/3775 E. 2021/2265 K.
Ortak:ariyet · avans faizi · teslim
İncelediğiniz karardaİlk Derece Mahkemesi'nce tüm dosya kapsamına göre, davalı «tacir» olduğundan TTK'nin 18. maddesi uyarınca basiretli bir tacir gibi davranma zorunluğu olduğundan «genel işlem koşullarına» aykırılıktan söz edilemeyeceği, iş yerinin kapalı olduğunun tespit edildiği, dava konusu malların olup olmadığının belirlenemediği ancak davalının iadeyi kabul ettiği gözetilerek «sözleşmenin feshi» nedeni ile davacının aynen «teslim», olmadığı taktirde bedellerinin iadesini isteyebileceği gerekçesiyle davanın kabulüne, 18.07.2008 tarihli sözleşme ekinde yer alan akaryakıt «ariyet» malzemeleri teslim ve tesellüm listesi ile kurumsal giydirme listesinde yer alan malların kararın kesinleşmesinden sonra davacıya aynen iadesine, olmadığı taktirde 112.136,36 TL'nin 16.02.2012 tarihinden «avans faizi» ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
… rek yeniden esas hakkında hüküm verilmesine, davanın kabulüne, 18.07.2008 tarihli sözleşme ekindeki CSG Petrol/İstanbul Akaryakıt İstasyonu kurumsal kimlik giydirme «teslim»-tesellüm listesinde ve CSG Petrol/İstanbul Akaryakıt «ariyet» malzemeleri teslim tesellüm listesinde yer alan, miktar ve adedi bildirilen malların davacıya aynen iadesine, aynen iadenin mümkün olmaması halinde 2004 sayılı İİK'nin 24.maddesi uyarınca belirlenecek bedellerin 16.02.2012 tarihinden itibaren «avans faizi» ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İşbu dosyada Bölge Adliye Mahkemesi'nce, hüküm fıkrasında taraflar arasındaki sözleşmenin ekinde yer alan listelerdeki «ariyetlere» atıf yapılarak kabul kararı verilmişse de, davacı tarafça anılan listelerin sözleşme ekinde olmadığı, ancak «teslim» edilen ariyetlerin «fatura» ve teslim tesellüm listelerinin bulunduğundan bahisle itiraz edilmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece «ariyet sözleşmesinin» eki «teslim» tesellüm tutanağının «ibrazının» sağlanarak dava konusu faturaların teslim edilen ariyet malzeme ve teçhizata ilişkin olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Belediyesi’ne devredildiğinden davalı tarafın «husumet itirazının» reddine, davacının sözleşmeyi feshetmekte haklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, 67.544,93 TL'nin dava tarihinden işleyecek «avans faizi» ile davalılardan tahsiline karar verilmiştir.
2-Hükme esas alınan bilirkişi raporunda Bayilik Sözleşme ekine bağlı “Ariyet Sözleşmesi”nin 2. maddesi gereğince bayinin malları «teslim» aldığını gösteren listenin bulunmadığı görülmüştür.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ariyet sözleşmesi · ticari defter incelemesi · husumet itirazı · ikrar · tüzel kişilik · ticari defter · ibraz · husumet
Benzer bu karardaBelediyesi’ne devredildiğinden davalı tarafın «husumet itirazının» reddine, davacının sözleşmeyi feshetmekte haklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, 67.544,93 TL'nin dava tarihinden işleyecek «avans faizi» ile davalılardan tahsiline karar verilmiştir.
Mahkemece «ariyet sözleşmesinin» eki «teslim» tesellüm tutanağının «ibrazının» sağlanarak dava konusu faturaların teslim edilen ariyet malzeme ve teçhizata ilişkin olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Ayrıca davacının «ticari defterleri incelenmiş» olup davalının kayıtlarının da incelenmesi gerekir.
Belediyesi’nin 06.07.2018 tarihli cevabi yazısı kapsamında Kayapa Belediyesi’nin «tüzel kişiliğinin» sona erdiği ve ...
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/3157 E. 2021/4856 K.
Ortak:ariyet · sözleşmenin feshi · avans faizi
İncelediğiniz karardaİlk Derece Mahkemesi'nce tüm dosya kapsamına göre, davalı «tacir» olduğundan TTK'nin 18. maddesi uyarınca basiretli bir tacir gibi davranma zorunluğu olduğundan «genel işlem koşullarına» aykırılıktan söz edilemeyeceği, iş yerinin kapalı olduğunun tespit edildiği, dava konusu malların olup olmadığının belirlenemediği ancak davalının iadeyi kabul ettiği gözetilerek «sözleşmenin feshi» nedeni ile davacının aynen «teslim», olmadığı taktirde bedellerinin iadesini isteyebileceği gerekçesiyle davanın kabulüne, 18.07.2008 tarihli sözleşme ekinde yer alan akaryakıt «ariyet» malzemeleri teslim ve tesellüm listesi ile kurumsal giydirme listesinde yer alan malların kararın kesinleşmesinden sonra davacıya aynen iadesine, olmadığı taktirde 112.136,36 TL'nin 16.02.2012 tarihinden «avans faizi» ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
… rek yeniden esas hakkında hüküm verilmesine, davanın kabulüne, 18.07.2008 tarihli sözleşme ekindeki CSG Petrol/İstanbul Akaryakıt İstasyonu kurumsal kimlik giydirme «teslim»-tesellüm listesinde ve CSG Petrol/İstanbul Akaryakıt «ariyet» malzemeleri teslim tesellüm listesinde yer alan, miktar ve adedi bildirilen malların davacıya aynen iadesine, aynen iadenin mümkün olmaması halinde 2004 sayılı İİK'nin 24.maddesi uyarınca belirlenecek bedellerin 16.02.2012 tarihinden itibaren «avans faizi» ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi'nce tüm dosya kapsamına göre, mahkemenin «ariyetin» iadesine ilişkin kurduğu hükmün yerinde olduğu, ancak iade yapılma olanağı bulunmadığı takdirde yapılacak işlem konusunda kurulan hükmün yerinde olmadığı, dava konusu taşınır mallardan hangilerinin mevcut olduğu dosya kapsamından anlaşılmadığından mahkemece «infaz» anında mevcut olanlar yönünden aynen iade, aynen iadenin mümkün olmaması halinde İİK'nın 24. maddesi gözetilmek suretiyle belirlenecek bedellerin davalıdan alınara …
Benzer bu karardaİlk derece mahkemesince, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre, taraflar arasında imzalanan "Protokol" başlıklı belgenin 11.a).iii maddesinde, «sözleşmenin feshi» halinde, bayinin, TP tarafından «ariyet» olarak verilen malzeme ve teçhizatı ve montajı yapılan tüm sökülebilecek malzeme ve teçhizatı aynen iade etmeyi, iade edemiyor ise TP tarafından tespit edilen «rayiç bedellerini» ödemeyi kabul ve «taahhüt» ettiği, sözleşmenin bu maddesinin «delil sözleşmesi» niteliğinde bulunduğu, davacı tarafından sözleşme gereği tespit edilen bedeller ile bilirkişi raporu ile saptanan rayiç bedeller arasında fahiş fark bulunmaması nedeniyle, sözleşmeye uygun olarak davacı tarafından yapılan hesaplamaya itibar edildiği, davacı tarafından keşide edilen 17.06.2011 tarihli «fesih» «ihtarnamesinde», dava konusu ariyet bedelinin belirtilmemesi nedeniyle «temerrüde» esas alınamayacağı gerekçesiyle davanın kabulüne 91.444,02 TL’nin 03.04.2015 dava tarihininden itibaren işleyecek değişen oranlarda «avans faizi» ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hükme karşı taraf vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesince, davanın, taraflar arasında akdedilen «akaryakıt bayilik sözleşmesi» ve «protokolün» feshi nedeniyle davalıya «ariyet» olarak verilen malların aynen iadesi, iadenin mümkün olmaması halinde «bedelin iadesi» istemine ilişkin olduğu, taraflar arasında akdedilen sözleşmelerde «sözleşmenin feshi» halinde ariyet verilen malların iadesi, iade edilememesi halinde ise davacı tarafından tespit edilen «rayiç bedelin» ödeneceği kararlaştırıldığından, mahkemece ariyet olarak verilen malların rayiç bedeli gözetilerek hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığından davalı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine, davacı tarafından keşide edilen 17.06.2011 tarihli «ihtarnamede» miktar belirtilmeden ariyet olarak bırakılan malların iadesi talep edildiğinden mahkemece «temerrüt» yönünden yeterli kabul edilmemesinde bir usulsüzlük bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince t …
3-Davalı vekilinin temyiz istemine gelince, mahkemece bilirkişi tarafından tespit edilen «ariyet» bedeline hükmedilmesi gerekirken, davacının ne şekilde tespit ettiği bilinmeyen ariyet bedeline hükmedilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:delil sözleşmesi · akaryakıt bayilik sözleşmesi · rayiç bedel · bedel iadesi · bayilik sözleşmesi · fesih · protokol · taahhütname
Benzer bu karardaBölge Adliye Mahkemesince, davanın, taraflar arasında akdedilen «akaryakıt bayilik sözleşmesi» ve «protokolün» feshi nedeniyle davalıya «ariyet» olarak verilen malların aynen iadesi, iadenin mümkün olmaması halinde «bedelin iadesi» istemine ilişkin olduğu, taraflar arasında akdedilen sözleşmelerde «sözleşmenin feshi» halinde ariyet verilen malların iadesi, iade edilememesi halinde ise davacı tarafından tespit edilen «rayiç bedelin» ödeneceği kararlaştırıldığından, mahkemece ariyet olarak verilen malların rayiç bedeli gözetilerek hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığından davalı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine, davacı tarafından keşide edilen 17.06.2011 tarihli «ihtarnamede» miktar belirtilmeden ariyet olarak bırakılan malların iadesi talep edildiğinden mahkemece «temerrüt» yönünden yeterli kabul edilmemesinde bir usulsüzlük bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince t …
İlk derece mahkemesince, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre, taraflar arasında imzalanan "Protokol" başlıklı belgenin 11.a).iii maddesinde, «sözleşmenin feshi» halinde, bayinin, TP tarafından «ariyet» olarak verilen malzeme ve teçhizatı ve montajı yapılan tüm sökülebilecek malzeme ve teçhizatı aynen iade etmeyi, iade edemiyor ise TP tarafından tespit edilen «rayiç bedellerini» ödemeyi kabul ve «taahhüt» ettiği, sözleşmenin bu maddesinin «delil sözleşmesi» niteliğinde bulunduğu, davacı tarafından sözleşme gereği tespit edilen bedeller ile bilirkişi raporu ile saptanan rayiç bedeller arasında fahiş fark bulunmaması nedeniyle, sözleşmeye uygun olarak davacı tarafından yapılan hesaplamaya itibar edildiği, davacı tarafından keşide edilen 17.06.2011 tarihli «fesih» «ihtarnamesinde», dava konusu ariyet bedelinin belirtilmemesi nedeniyle «temerrüde» esas alınamayacağı gerekçesiyle davanın kabulüne 91.444,02 TL’nin 03.04.2015 dava tarihininden itibaren işleyecek değişen oranlarda «avans faizi» ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hükme karşı taraf vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
1 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/1654 E. 2022/7399 K.
Ortak:ariyet · fatura · avans faizi · teslim
İncelediğiniz karardaİlk Derece Mahkemesi'nce tüm dosya kapsamına göre, davalı «tacir» olduğundan TTK'nin 18. maddesi uyarınca basiretli bir tacir gibi davranma zorunluğu olduğundan «genel işlem koşullarına» aykırılıktan söz edilemeyeceği, iş yerinin kapalı olduğunun tespit edildiği, dava konusu malların olup olmadığının belirlenemediği ancak davalının iadeyi kabul ettiği gözetilerek «sözleşmenin feshi» nedeni ile davacının aynen «teslim», olmadığı taktirde bedellerinin iadesini isteyebileceği gerekçesiyle davanın kabulüne, 18.07.2008 tarihli sözleşme ekinde yer alan akaryakıt «ariyet» malzemeleri teslim ve tesellüm listesi ile kurumsal giydirme listesinde yer alan malların kararın kesinleşmesinden sonra davacıya aynen iadesine, olmadığı taktirde 112.136,36 TL'nin 16.02.2012 tarihinden «avans faizi» ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
… rek yeniden esas hakkında hüküm verilmesine, davanın kabulüne, 18.07.2008 tarihli sözleşme ekindeki CSG Petrol/İstanbul Akaryakıt İstasyonu kurumsal kimlik giydirme «teslim»-tesellüm listesinde ve CSG Petrol/İstanbul Akaryakıt «ariyet» malzemeleri teslim tesellüm listesinde yer alan, miktar ve adedi bildirilen malların davacıya aynen iadesine, aynen iadenin mümkün olmaması halinde 2004 sayılı İİK'nin 24.maddesi uyarınca belirlenecek bedellerin 16.02.2012 tarihinden itibaren «avans faizi» ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İşbu dosyada Bölge Adliye Mahkemesi'nce, hüküm fıkrasında taraflar arasındaki sözleşmenin ekinde yer alan listelerdeki «ariyetlere» atıf yapılarak kabul kararı verilmişse de, davacı tarafça anılan listelerin sözleşme ekinde olmadığı, ancak «teslim» edilen ariyetlerin «fatura» ve teslim tesellüm listelerinin bulunduğundan bahisle itiraz edilmiştir.
Benzer bu kararda… lik ilişkisinin süresinden önce sonlandırılması nedeniyle davacı tarafça talep edilebilecek işletme yatırım bedelinin 651.678,49 TL; davalı bayi tarafından davacıya «teslim» edilmeyen ve yapılan keşifte yerinde olmadıkları anlaşılan eksik «ariyetlere» ilişkin kurumsal kimlik giydirme ekipman bedelinin davacı tarafın «ibraz» ettiği belgelere göre bilirkişilerce tespit edilen 9.971,00 TL olmak üzere davacının davalıdan toplam 661.649,49 TL alacaklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile dava tarihi olan 11/04/2011 tarihinden itibaren uygulanacak «avans faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Ayrıca davacının talebinde türünü belirtmeksizin sadece faiz isteminde bulunduğu durumda karar altına alınan «ariyet» bedeli yönünden kanuni faiz ile tahsili yönünde hüküm kurulması gerekirken «avans faizi» ile birlikte karar altına alınması da doğru olmayıp hükmün bozulması gerekmiştir.
2- Davacının «fatura» mukabilinde davalıya vermiş olduğunu iddia ettiği ve mahkemece kabul edilen işletme yatırım destek bedel tutarı olan 651.678,49 TL’nin iade edileceğine dair taraflar arasında akdedilmiş 01.12.2008 tarihli sözleşme içeriğinde yer alan bir hüküm bulunmamakta olup bu istemle ilgili talebin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olmuştur.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ibraz
Benzer bu kararda… lik ilişkisinin süresinden önce sonlandırılması nedeniyle davacı tarafça talep edilebilecek işletme yatırım bedelinin 651.678,49 TL; davalı bayi tarafından davacıya «teslim» edilmeyen ve yapılan keşifte yerinde olmadıkları anlaşılan eksik «ariyetlere» ilişkin kurumsal kimlik giydirme ekipman bedelinin davacı tarafın «ibraz» ettiği belgelere göre bilirkişilerce tespit edilen 9.971,00 TL olmak üzere davacının davalıdan toplam 661.649,49 TL alacaklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile dava tarihi olan 11/04/2011 tarihinden itibaren uygulanacak «avans faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2021/4549 E. , 2022/8741 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 22. HUKUK DAİRESİ
Taraflar arasında görülen davada Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 22.01.2018 tarih ve 2015/115 E- 2018/6 K. sayılı kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf istemlerinin esastan reddine-kabulüne dair Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi'nce verilen 05.04.2021 tarih ve 2018/1623 E- 2021/552 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davacı şirketle davalı CSG Petrol Ürünleri Paz. Dağ. ve Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. Arasında İstanbul İli ... İlçesi ... Köyü ... Mevki 30 L 3-4 III a pafta 277 ada 1 parselde bulunan akaryakıt istasyonunda faaliyete bulunmak üzere 18.07.2008 tarihinde "Bayilik Sözleşmesi" ve 19.07.2008 tarihli "Protokol" yapıldığını, bu kapsamda davacı tarafından davalıya bayilik sözleşmesine konu akaryakıt istasyonunda bayilik sözleşmesi süresince ve bayilik faaliyetinde kullanılmak üzere bir kısım malların ariyet olarak verildiğini, ancak sözleşmenin 06.02.2012 tarihinde feshedildiğini, davalıdan ariyetlerin iadesi istenmesine rağmen sonuç alınmadığını ileri sürerek ariyet malların davalıdan alınarak davacıya aynen iade edilmesini, bu mümkün olmazsa malları rayiç bedelleri karşılığı 112.136,36 TL'nin Kanun'un 2.
maddesi gereğince TCMB'nın kısa vadeli avanslar için uyguladığı değişen oranlı faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacı ile arasında geçerli bir bayilik sözleşmesi bulunmadığını, 18.07.2008 tarihinde imzalanan sözleşme ve protokolün genel itibariyle davacı şirketin menfaatine olduğunu, sözleşmenin haksız ve kötü niyetli olduğunu, söz konusu ariyet malları teslim etmeye hazır olduklarını davacı tarafa defalarca iletmiş olmalarına rağmen işbu ariyetlerin davacı tarafça gelip teslim alınmadığını, davacı tarafın kötü niyetli olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesi'nce tüm dosya kapsamına göre, davalı tacir olduğundan TTK'nin 18. maddesi uyarınca basiretli bir tacir gibi davranma zorunluğu olduğundan genel işlem koşullarına aykırılıktan söz edilemeyeceği, iş yerinin kapalı olduğunun tespit edildiği, dava konusu malların olup olmadığının belirlenemediği ancak davalının iadeyi kabul ettiği gözetilerek sözleşmenin feshi nedeni ile davacının aynen teslim, olmadığı taktirde bedellerinin iadesini isteyebileceği gerekçesiyle davanın kabulüne, 18.07.2008 tarihli sözleşme ekinde yer alan akaryakıt ariyet malzemeleri teslim ve tesellüm listesi ile kurumsal giydirme listesinde yer alan malların kararın kesinleşmesinden sonra davacıya aynen iadesine, olmadığı taktirde 112.136,36 TL'nin 16.02.2012 tarihinden avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri istinaf etmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi'nce tüm dosya kapsamına göre, mahkemenin ariyetin iadesine ilişkin kurduğu hükmün yerinde olduğu, ancak iade yapılma olanağı bulunmadığı takdirde yapılacak işlem konusunda kurulan hükmün yerinde olmadığı, dava konusu taşınır mallardan hangilerinin mevcut olduğu dosya kapsamından anlaşılmadığından mahkemece infaz anında mevcut olanlar yönünden aynen iade, aynen iadenin mümkün olmaması halinde İİK'nın 24. maddesi gözetilmek suretiyle belirlenecek bedellerin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1.b.1.maddesi uyarınca esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile Ankara 13.
Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/115 2018/6 22/01/2018 kararının HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm verilmesine, davanın kabulüne, 18.07.2008 tarihli sözleşme ekindeki CSG Petrol/İstanbul Akaryakıt İstasyonu kurumsal kimlik giydirme teslim-tesellüm listesinde ve CSG Petrol/İstanbul Akaryakıt ariyet malzemeleri teslim tesellüm listesinde yer alan, miktar ve adedi bildirilen malların davacıya aynen iadesine, aynen iadenin mümkün olmaması halinde 2004 sayılı İİK'nin 24.maddesi uyarınca belirlenecek bedellerin 16.02.2012 tarihinden itibaren avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili ve davalı ayrı ayrı temyiz etmiştir.
1-İlk Derece Mahkemesi'nce verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi HMK'nın 369/1. ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre davalının tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.
2- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297. vd. maddelerinde, hükmün nasıl tesis edileceği ve sonrasında gerekçeli kararın nasıl yazılacağı etraflıca düzenlenmiştir. Bu anlamda Mahkemelerce yargılamanın açık bir şekilde yapılması ve tesis edilen hükmün açıkça belirtilmesi gereklidir. Bu nedenle hükmün açık, anlaşılır, infaz edilebilir şekilde tesis edilmesi ve sonradan yazılacak gerekçeli kararın kısa karara uygun olması ve ayrıca gerekçenin de hüküm fıkrasına uygun olması gerekmektedir. İşbu dosyada Bölge Adliye Mahkemesi'nce, hüküm fıkrasında taraflar arasındaki sözleşmenin ekinde yer alan listelerdeki ariyetlere atıf yapılarak kabul kararı verilmişse de, davacı tarafça anılan listelerin sözleşme ekinde olmadığı, ancak teslim edilen ariyetlerin fatura ve teslim tesellüm listelerinin bulunduğundan bahisle itiraz edilmiştir.
Bu durumda mahkemece aynen iadesi kabul edilen ariyetlerin tek tek sıralanarak infazda tereddüt yaratmayacak biçimde hükme alınması gerekmekteyken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalının tüm, davacı vekilinin 2. bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının REDDİNE 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin isteminin kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, HMK'nın 373/2. maddesi uyarınca dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, aşağıda yazılı bakiye 5.745,03 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, 30.11.2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/868141600 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz