İstirdat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2021/1654 E. 2022/7399 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ariyet↗ fatura↗ avans faizi↗ ibraz↗ teslim↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, uyulan bozma ilamı sonrasında yapılan yargılama ve alınan bilirkişi raporlarına göre, taraflar arasında imzalanmış sözleşme kapsamında, 14 yıl süreli bayilik ilişkisinin Rekabet Kurumu kararları sonrası süresinden önce 18/09/2010 tarihinde sonlandırıldığı; bayilik ilişkisinin süresinden önce sonlandırılması nedeniyle kullanılmayan süre karşılık gelen işletme yatırım destek bedelinin iadesinin gerektiği, bayilik ilişkisinin süresinden önce sonlandırılması nedeniyle davacı tarafça talep edilebilecek işletme yatırım bedelinin 651.678,49 TL; davalı bayi tarafından davacıya teslim edilmeyen ve yapılan keşifte yerinde olmadıkları anlaşılan eksik ariyetlere ilişkin kurumsal kimlik giydirme ekipman bedelinin davacı tarafın ibraz ettiği belgelere göre bilirkişilerce tespit edilen 9.971,00 TL olmak üzere davacının davalıdan toplam 661.649,49 TL alacaklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile dava tarihi olan 11/04/2011 tarihinden itibaren uygulanacak avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Taraf vekilleri, kararı temyiz etmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre,davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Davacının fatura mukabilinde davalıya vermiş olduğunu iddia ettiği ve mahkemece kabul edilen işletme yatırım destek bedel tutarı olan 651.678,49 TL’nin iade edileceğine dair taraflar arasında akdedilmiş 01.12.2008 tarihli sözleşme içeriğinde yer alan bir hüküm bulunmamakta olup bu istemle ilgili talebin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olmuştur. Ayrıca davacının talebinde türünü belirtmeksizin sadece faiz isteminde bulunduğu durumda karar altına alınan ariyet bedeli yönünden kanuni faiz ile tahsili yönünde hüküm kurulması gerekirken avans faizi ile birlikte karar altına alınması da doğru olmayıp hükmün bozulması gerekmiştir.
3- Bozma nedenine göre davacının işletme bedelinin faizine yönelik temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/8579 E. 2023/2667 K.
Ortak:ariyet · fatura · teslim
İncelediğiniz kararda… lik ilişkisinin süresinden önce sonlandırılması nedeniyle davacı tarafça talep edilebilecek işletme yatırım bedelinin 651.678,49 TL; davalı bayi tarafından davacıya «teslim» edilmeyen ve yapılan keşifte yerinde olmadıkları anlaşılan eksik «ariyetlere» ilişkin kurumsal kimlik giydirme ekipman bedelinin davacı tarafın «ibraz» ettiği belgelere göre bilirkişilerce tespit edilen 9.971,00 TL olmak üzere davacının davalıdan toplam 661.649,49 TL alacaklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile dava tarihi olan 11/04/2011 tarihinden itibaren uygulanacak «avans faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
2- Davacının «fatura» mukabilinde davalıya vermiş olduğunu iddia ettiği ve mahkemece kabul edilen işletme yatırım destek bedel tutarı olan 651.678,49 TL’nin iade edileceğine dair taraflar arasında akdedilmiş 01.12.2008 tarihli sözleşme içeriğinde yer alan bir hüküm bulunmamakta olup bu istemle ilgili talebin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olmuştur.
Ayrıca davacının talebinde türünü belirtmeksizin sadece faiz isteminde bulunduğu durumda karar altına alınan «ariyet» bedeli yönünden kanuni faiz ile tahsili yönünde hüküm kurulması gerekirken «avans faizi» ile birlikte karar altına alınması da doğru olmayıp hükmün bozulması gerekmiştir.
Benzer bu karardaŞti. tarafından işletmeye alındığını ve kurumsal kimlik giydirme sözleşmesi «ariyeten» yeni bayiye «teslim» edildiğini, davalı yana teslim edilen kurumsal kimlik giydirmesinin 2008 yılından bu yana kurulu bulunduğunu, 06.04.2015 tarihinde revize edildiğini, revize bedelinin 23.170,54 TL'sini ödediğini, müvekkili şirketin revize ve ilk «fatura» bedeli üzerinden toplam 82.170,54 TL ödediğini, taraflar arasındaki «bayilik sözleşmesinin» 01.06.2016 tarihli «ihtarnamesi» ile feshedildiğini, ariyeten teslim edilen kurumsal kimlik giydirmesinin iadesi talep edildiğini ancak tesim edilmediğini, bu aşamada istasyonun diğer davalıya dev …
Şti'nin 20.01.2015 tarihli 5 yıl süreli Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi ile akaryakıt istasyonunda müvekkili şirketin lisanslı bayisi olarak faaliyette bulunduğunu, bayiye kurumsal kimlik giydirme işleminin yapılarak «ariyet sözleşmesi» kapsamında kullanmak üzere «teslim» edildiğini, daha sonra işletmenin Kızıldağ Petrol Ltd.
… ERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ile davalı Akse Pet arasında 20.01.2015 tarihli ve 5 yıl süreli «akaryakıt bayilik sözleşmesi» imzalandığı, bu sözleşme ekinde bulunan tarihsiz ve taraflarca imzalanmış Ariyet sözleşmesi ve eki verilen malzeme listesine göre davaya konu malzeme ve ekipmanların davacı tarafından davalı Akseye «ariyeten» verildiği, «ihtarnameye» göre davacının davalı ile yaptıkları akaryakıt bayilik sözleşmesini tek taraflı olarak feshettiği ve ariyeten verilen malzeme ve ekipmanların «teslimini» istediği, akaryakıt bayilik sözleşmesi ekinde bulunan «ariyet sözleşmesinin» 20 nci maddesi gereğince «fesih» «ihbarının» tebliği üzerine tebliğden itibaren 15 gün içinde ariyet alanın ariyeten aldığı malzeme ve ekipmanları ariyet verene iade edeceğinin düzenlendiği, feshi ihbar üzeri …
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:ariyet sözleşmesi · akaryakıt bayilik sözleşmesi · geç teslim · rayiç değer · husumet itirazı · sözleşmenin feshi · bayilik sözleşmesi · müteselsil sorumluluk
Benzer bu karardaAsliye Hukuk Mahkemesince yapılan tespite göre dava konusu ve «ariyeten» «teslim» edilenlerin sözleşmenin sona ermiş olmasına rağmen, tespit tarihinde diğer davalı Yusuf Petrol Şirketi tarafından kurumsal kimlik giydirmesini, totemi, fiyat panosunu, pompa kapaklarını ve üst yapıyı teslim etmeyerek hatta bunlar üzerinde boyama, tadilat, firma isim değişikliği ve logo değişiklikleri yaparak kullanmakta olduğu, dava konusu malzemelerin davacı taraf «defterlerinde» kayıtlı olduğu, bu malzeme ve ekipmanların «rayiç değerlerinin» tespit edildiği, davalı Akse Petrol'ün sözleşmesinin feshedilmesine rağmen süresi içerisinde ariyet verilen malları teslim etmemesi, diğer davalı Yusufpet Petrol'ün de haksız olarak mallar üzerinde boyama, tadilat, firma isim değişikliği ve logo değişiklikleri yaparak kullanmakta olduğu, teslim hususunda davalı Akse ile müştereken ve «müteselsilen sorumlu» olduğu gerekçeleriyle Ariyet sözleşmesi ile davalı ...'ne verilen malların davacı şirkete ait olduğunun tespiti ile aynen teslimi mümkün ise aynen teslimine, mümkün olmadığı takdirde 82.170,54 TL ariyet bedelinin davalılardan dava tarihinden itibaren işleyecek «ticari faizi» ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacı ile davalı Akse Petrol arasında imza altına alınan «ariyet sözleşmesinin» 20 ve 21 inci maddeleri gereğince ariyetlerin «geç teslimi» nedeni ile davalı Akse Petrol firmasının davacıya ceza-i şart ödemesi gerektiği, ödemesi gereken ceza-i şart tutarının 25.050,00 USD olduğu ancak taleple bağlı kalınarak 5.000,00 USD «cezai şarta» hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle 5.000,00 USD cezai şart alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek merkez bankasının yabancı paralara uyguladığı en yüksek f …
… ERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ile davalı Akse Pet arasında 20.01.2015 tarihli ve 5 yıl süreli «akaryakıt bayilik sözleşmesi» imzalandığı, bu sözleşme ekinde bulunan tarihsiz ve taraflarca imzalanmış Ariyet sözleşmesi ve eki verilen malzeme listesine göre davaya konu malzeme ve ekipmanların davacı tarafından davalı Akseye «ariyeten» verildiği, «ihtarnameye» göre davacının davalı ile yaptıkları akaryakıt bayilik sözleşmesini tek taraflı olarak feshettiği ve ariyeten verilen malzeme ve ekipmanların «teslimini» istediği, akaryakıt bayilik sözleşmesi ekinde bulunan «ariyet sözleşmesinin» 20 nci maddesi gereğince «fesih» «ihbarının» tebliği üzerine tebliğden itibaren 15 gün içinde ariyet alanın ariyeten aldığı malzeme ve ekipmanları ariyet verene iade edeceğinin düzenlendiği, feshi ihbar üzeri …
Taraflar arasındaki «bayilik sözleşmesinin feshine» dayanan tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
İstinaf Sebepleri Davalı ... vekili vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı ile davacı şirket arasında akdedilmiş bir bayilik ve «ariyet sözleşmesi» bulunmadığını, davalıya «teslim» edilen hiç bir malı bulunmadığını, davalının kiracı olduğunu, bu taşınmazı malik Şeref Demir'den 5 yıllığına kiraladığını, ...'nin Kızıldağ Petrol ile bir ilgisinin bulunmadığını, davalının bu giydirmeleri ve üst yapıyı yeniden yaptırdığını, davaya konu ariyetlerin atıl vaziyette teslim edilmeyi beklediğini, teslim sorumluluğunun davalı değil dava dışı ...'ne ait olduğunu, «husumet itirazında» bulunduklarını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2021/1654 E. , 2022/7399 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 03.12.2020 tarih ve 2014/366 E. - 2020/824 K. sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından duruşmasız, davalı vekili tarafından ise duruşmalı olarak istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, duruşma için belirlenen 25.10.2022 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında 01.12.2008 tarihli bayilik sözleşmesi imzalandığını ayrıca akaryakıt istasyonunun bulunduğu taşınmaz üzerinde müvekkili lehine 14 yıl süreli kira sözleşmesi akdedildiğini, müvekkilinin bayilik sözleşmesinin kendisine yüklediği borçları yerine getirdiğini, bayilik sözleşmesinin 18.09.2010 tarihinde son bulduğunu belirterek davalı bayiye yapılan 912.785.00 TL işletme yatırım bedeli ile ariyet olarak verilen kurumsal kimlik giydirme ekipmanlarının iadesine aksi halde bedelinin teslim tarihinden itibaren işlemiş faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, yatırımların taşınmazın mütemmim cüzü haline geldiğini, dolayısıyla iadesinin istenemeyeceğini, sözleşmenin Rekabet Kurulu kararı nedeniyle sona ermesinin mücbir sebep teşkil ettiğini, bu nedenle verilen destek bedelinin talep edilmesinin herhangi bir hukuki dayanağının bulunmadığını, diğer yandan dava konusu ekipman ve malzemelerin müvekkili şirkete teslim edildiğine ilişkin herhangi bir teslim tutanağı bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, uyulan bozma ilamı sonrasında yapılan yargılama ve alınan bilirkişi raporlarına göre, taraflar arasında imzalanmış sözleşme kapsamında, 14 yıl süreli bayilik ilişkisinin Rekabet Kurumu kararları sonrası süresinden önce 18/09/2010 tarihinde sonlandırıldığı; bayilik ilişkisinin süresinden önce sonlandırılması nedeniyle kullanılmayan süre karşılık gelen işletme yatırım destek bedelinin iadesinin gerektiği, bayilik ilişkisinin süresinden önce sonlandırılması nedeniyle davacı tarafça talep edilebilecek işletme yatırım bedelinin 651.678,49 TL; davalı bayi tarafından davacıya teslim edilmeyen ve yapılan keşifte yerinde olmadıkları anlaşılan eksik ariyetlere ilişkin kurumsal kimlik giydirme ekipman bedelinin davacı tarafın ibraz ettiği belgelere göre bilirkişilerce tespit edilen 9.971,00 TL olmak üzere davacının davalıdan toplam 661.649,49 TL alacaklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile dava tarihi olan 11/04/2011 tarihinden itibaren uygulanacak avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Taraf vekilleri, kararı temyiz etmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre,davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Davacının fatura mukabilinde davalıya vermiş olduğunu iddia ettiği ve mahkemece kabul edilen işletme yatırım destek bedel tutarı olan 651.678,49 TL’nin iade edileceğine dair taraflar arasında akdedilmiş 01.12.2008 tarihli sözleşme içeriğinde yer alan bir hüküm bulunmamakta olup bu istemle ilgili talebin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olmuştur. Ayrıca davacının talebinde türünü belirtmeksizin sadece faiz isteminde bulunduğu durumda karar altına alınan ariyet bedeli yönünden kanuni faiz ile tahsili yönünde hüküm kurulması gerekirken avans faizi ile birlikte karar altına alınması da doğru olmayıp hükmün bozulması gerekmiştir.
3- Bozma nedenine göre davacının işletme bedelinin faizine yönelik temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine,(2) nolu bentte açıklanan nedenlerle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, (3) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacının işletme bedelinin faizine yönelik temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, takdir olunan 8.400,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davalıya iadesine, 25/10/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/841961600 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz