Tazminat

Mahkemece, davacının 14/03/2012 tarihli 12.636,00 TL bedelli «fatura» ile ...'dan satın aldığı 1300 adet tekstil ürününü ...'a göndermek üzere davalıya «teslim» ettiği, ancak davalı tarafından ürünlerin ...'da davacıya teslim edilmediği, bu hususta taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, davacının 12.636,00 TL zararının oluştuğu, davalı «taşıyıcının» olayın meydana gelmesinde «ağır kusuru» bulunduğu, bunun aksini ispatlayamadığı ve davacının uğradığı zarardan sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

785/1. maddesi ''... doğan tazminat; ancak, «taşıma senedine» geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat «taşıyıcıya» bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerdeki değerine göre tayin olunur.

Şu kadar ki; tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde «zıya» dolayısıyla ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair «masraflar» malın piyasa değerinden indirilir.'' hükmünü haizdir.

TTK.’nın 785. maddesine göre, “Zıyadan doğan tazminat; ancak, «taşıma senedine» geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat «taşıyıcıya» bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerdeki değerine göre tayin olunur.

Şu kadar ki; tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde «zıya» dolayısıyla ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair «masraflar» malın piyasa değerinden indirilir.” şeklinde belirtilmesine rağmen, mahkemece dava konusu taşınan emtianın değerinin tespiti bakımından belirtildiği şekilde «bilirkişi incelemesi» yapılmadan, sadece davacı tarafından sunulan «fatura» esas alınarak yapılan değer tespiti ile yetinilerek davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın temyiz eden davalı yararına bozulmasına karar vermek …

Mahkemece, tüm dosya kapsamına, toplanan delillere ve düzenlenen bilirkişi raporuna göre, davacının dava konusu malları davalı şirkete «teslim» ettiği, kargo sorgulama «formu» ve ambar tesellüm fişinde gönderici ve alıcı bölümüne H..

Ancak bu konuda, davalının «temerrüt tarihinin» araştırılarak bir sonuca varılması gerekirken, alacak için uygulanacak «faizin başlangıç tarihinin» «fatura» tarihi olarak uygulanması doğru olmamış, kararın bu nedenle de davalı yararına bozulması gerekmiştir.

D..'ya «teslim» edilmediği, bu malların değerleri mukayyet değeri (V.U.K. madde «265») 16.200,00 TL olduğunun bildirildiği gerekçesiyle, davanın kabulü ile, 16.200,00-TL’nin 29.01.2011 tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına, toplanan delillere ve düzenlenen bilirkişi raporuna göre, davacının dava konusu malları davalı şirkete «teslim» ettiği, kargo sorgulama «formu» ve ambar tesellüm fişinde gönderici ve alıcı bölümüne H..

Şu kadar ki; tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde «zıya» dolayısıyla ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair «masraflar» malın piyasa değerinden indirilir.” şeklinde belirtilmesine rağmen, mahkemece dava konusu taşınan emtianın değerinin tespiti bakımından belirtildiği şekilde «bilirkişi incelemesi» yapılmadan, sadece davacı tarafından sunulan «fatura» esas alınarak yapılan değer tespiti ile yetinilerek davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın temyiz eden davalı yararına bozulmasına karar vermek …

785/1. maddesi ''... doğan tazminat; ancak, «taşıma senedine» geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat «taşıyıcıya» bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerdeki değerine göre tayin olunur.

Mahkemece, davacının 14/03/2012 tarihli 12.636,00 TL bedelli «fatura» ile ...'dan satın aldığı 1300 adet tekstil ürününü ...'a göndermek üzere davalıya «teslim» ettiği, ancak davalı tarafından ürünlerin ...'da davacıya teslim edilmediği, bu hususta taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, davacının 12.636,00 TL zararının oluştuğu, davalı «taşıyıcının» olayın meydana gelmesinde «ağır kusuru» bulunduğu, bunun aksini ispatlayamadığı ve davacının uğradığı zarardan sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Şu kadar ki; tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde «zıya» dolayısıyla ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair «masraflar» malın piyasa değerinden indirilir.'' hükmünü haizdir.

Ancak, dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK'nın 785. maddesi “ Zıyadan doğan tazminat; ancak, «taşıma senedine» geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat «taşıyıcıya» bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerdeki değerine göre tayin olunur.

Şu kadar ki; tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde «zıya» dolayısiyle ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair «masraflar» malın piyasa değerinden indirilir." hükmüne haiz olup davalı «taşıyıcının sorumluluğunu» bu madde hükmüne göre belirlenmesi gerekirken mahkemece, bu yönde bir inceleme yapılmaksızın, davacı «üst taşıyıcının», mal sahibine ödediği bedele hükmedilmesi doğru olmamış kararın bu nedenle davalı yararına buzulmasına karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, taşıma nedeniyle uğranılan zararın «fiili taşıyıcıdan» rücuan tazmini istemine ilişkin olup, «üst taşıyıcı» olan davacı mal sahibine ödediği bedelin fiili taşıyıcıdan tahsilini talep etmiş, mahkemece de bu bedele hükmedilmiştir.

2-Dava, taşıma nedeniyle uğranılan zararın «fiili taşıyıcıdan» rücuan tazmini istemine ilişkin olup, «üst taşıyıcı» olan davacı mal sahibine ödediği bedelin fiili taşıyıcıdan tahsilini talep etmiş, mahkemece de bu bedele hükmedilmiştir.

Şu kadar ki; tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde «zıya» dolayısiyle ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair «masraflar» malın piyasa değerinden indirilir." hükmüne haiz olup davalı «taşıyıcının sorumluluğunu» bu madde hükmüne göre belirlenmesi gerekirken mahkemece, bu yönde bir inceleme yapılmaksızın, davacı «üst taşıyıcının», mal sahibine ödediği bedele hükmedilmesi doğru olmamış kararın bu nedenle davalı yararına buzulmasına karar vermek gerekmiştir.

785/1. maddesi ''... doğan tazminat; ancak, «taşıma senedine» geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat «taşıyıcıya» bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerdeki değerine göre tayin olunur.

Mahkemece, davacının 14/03/2012 tarihli 12.636,00 TL bedelli «fatura» ile ...'dan satın aldığı 1300 adet tekstil ürününü ...'a göndermek üzere davalıya «teslim» ettiği, ancak davalı tarafından ürünlerin ...'da davacıya teslim edilmediği, bu hususta taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, davacının 12.636,00 TL zararının oluştuğu, davalı «taşıyıcının» olayın meydana gelmesinde «ağır kusuru» bulunduğu, bunun aksini ispatlayamadığı ve davacının uğradığı zarardan sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Şu kadar ki; tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde «zıya» dolayısıyla ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair «masraflar» malın piyasa değerinden indirilir.'' hükmünü haizdir.

Ancak, zaman itibariyle somut uyuşmazlığa uygulanması gereken mülga 6762 sayılı TTK'nun 785. maddesi “Zıyadan doğan tazminat; ancak, «taşıma senedine» geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat «taşıyıcıya» bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerdeki değerine göre tayin olunur.

Şu kadar ki; tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde «zıya» dolayısiyle ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair «masraflar» malın piyasa değerinden indirilir." hükmünü haiz olup davalı «taşıyıcının sorumluluğunun» da bu madde hükmü uyarınca belirlenmesi gereklidir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalı ile davacı arasında «taşıma sözleşmesi» mevcut olduğundan davalının akdi sorumluluğunun bulunduğu, bu nedenle davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalının kusurunun bulunup bulunmamasının sonuca etkili olmadığı, kaldı ki kaza tespit tutanağında da önündeki araca arkadan çarpan davalının asli kusurlu olduğunun belirtildiği, dava konusu kaza nedeniyle oluşan zararın miktarına ilişkin olarak «asıl taşıyıcı» tarafından bu davanın davacına karşı ...

2-Dava, taşıma sırasında yükte oluşan zararın «fiili taşıyıcıdan» «rücuen tazmini» istemine ilişkin olup mahkemece, zararın miktarı konusunda ayrıca bir araştırma ve inceleme yapılmaksızın «üst taşıyıcı» olan davacıya karşı açılan ve ...

… u alındığı ve zararın belirlendiği, bu raporlara itibar edilmesi gerektiğinden yeniden aynı hususta bilirkişi raporu alınmadığı, her ne kadar davacı tarafça ve onun «sorumluluk sigortasınca» ödenen meblağlar «mahsup» edildikten sonra bakiye 163.460,30 TL zararın kaldığı anılan raporlarda belirtilmiş ve bu miktarın tahsiline karar verilmiş ise de davacı aleyhine bu hükme dayalı olarak başlatılan icra takibi itibariyle davacının zararının 274.«258».40 TL'ye ulaştığı, kaza neticesinde doğan zararın tahsili için davacı aleyhine icra takibi başlatıldığından bu zararın artık davalıdan istenilmesinin de mümkün bul …

Bu itibarla mahkemece, davalının sorumluluğunun yukarıda anılan madde uyarınca belirlenmesi ile oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davacı «üst taşıyıcının» ödediği «vekalet ücreti» ve «yargılama giderlerinden» de davalıyı sorumlu tutacak biçimde «eksik incelemeye» dayalı olarak hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalı ile davacı arasında «taşıma sözleşmesi» mevcut olduğundan davalının akdi sorumluluğunun bulunduğu, bu nedenle davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalının kusurunun bulunup bulunmamasının sonuca etkili olmadığı, kaldı ki kaza tespit tutanağında da önündeki araca arkadan çarpan davalının asli kusurlu olduğunun belirtildiği, dava konusu kaza nedeniyle oluşan zararın miktarına ilişkin olarak «asıl taşıyıcı» tarafından bu davanın davacına karşı ...

785/1. maddesi ''... doğan tazminat; ancak, «taşıma senedine» geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat «taşıyıcıya» bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerdeki değerine göre tayin olunur.

Mahkemece, davacının 14/03/2012 tarihli 12.636,00 TL bedelli «fatura» ile ...'dan satın aldığı 1300 adet tekstil ürününü ...'a göndermek üzere davalıya «teslim» ettiği, ancak davalı tarafından ürünlerin ...'da davacıya teslim edilmediği, bu hususta taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, davacının 12.636,00 TL zararının oluştuğu, davalı «taşıyıcının» olayın meydana gelmesinde «ağır kusuru» bulunduğu, bunun aksini ispatlayamadığı ve davacının uğradığı zarardan sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Şu kadar ki; tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde «zıya» dolayısıyla ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair «masraflar» malın piyasa değerinden indirilir.'' hükmünü haizdir.

TTK'nın 785. maddesine göre, ziyadan doğan tazminat ancak, «taşıma senedine» geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat «taşıyıcıya» bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerdeki değerine göre tayin olunur.

2- Dava TTK'ya tabi yurt içinde yapılan taşımadan kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olup, davalı «taşıyıcı» mandalina emtiasını Antakya'dan Bartın'a taşırken meydana gelen tek yanlı trafik kazasında taşınan mal zarar görmüş olup mal bedeli davacı ... tarafından sigortalısına ödendikten sonra TTK'nın 1301. maddesine göre iş bu «rücu davası» açılmıştır.

Şu kadar ki, tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde «ziya» dolayısıyla ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair «masraflar» malın piyasa değerinden indirilir.

3- Dava TTK'da düzenlenen taşıma aktinden kaynaklanmakta olup bu nedenle «mutlak ticari» dava olduğundan davacı yararına talep gibi «avans faizine» hükmetmek gerekirken «yasal faize» hükmedilmesi doğru görülmemiş hükmün bu nedenle de davacı yararına bozulması gerekmiştir.

2- Dava TTK'ya tabi yurt içinde yapılan taşımadan kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olup, davalı «taşıyıcı» mandalina emtiasını Antakya'dan Bartın'a taşırken meydana gelen tek yanlı trafik kazasında taşınan mal zarar görmüş olup mal bedeli davacı ... tarafından sigortalısına ödendikten sonra TTK'nın 1301. maddesine göre iş bu «rücu davası» açılmıştır.

Mahkemece, Dairemizin bozma ilamına uyularak, iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, 17.336,60 TL tazminatın ödeme tarihi olan 31.03.2006 tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Şu kadar ki, tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde «ziya» dolayısıyla ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair «masraflar» malın piyasa değerinden indirilir.

785/1. maddesi ''... doğan tazminat; ancak, «taşıma senedine» geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat «taşıyıcıya» bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerdeki değerine göre tayin olunur.

Mahkemece, davacının 14/03/2012 tarihli 12.636,00 TL bedelli «fatura» ile ...'dan satın aldığı 1300 adet tekstil ürününü ...'a göndermek üzere davalıya «teslim» ettiği, ancak davalı tarafından ürünlerin ...'da davacıya teslim edilmediği, bu hususta taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, davacının 12.636,00 TL zararının oluştuğu, davalı «taşıyıcının» olayın meydana gelmesinde «ağır kusuru» bulunduğu, bunun aksini ispatlayamadığı ve davacının uğradığı zarardan sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Şu kadar ki; tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde «zıya» dolayısıyla ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair «masraflar» malın piyasa değerinden indirilir.'' hükmünü haizdir.

Ancak, «ziya» ve hasardan doğan tazminatın hesaplanmasına ilişkin olarak TTK'nın 785 maddesinde,'' Zıyadan doğan tazminat, ancak, «taşıma senedine» geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat «taşıyıcıya» bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerdeki değerine göre tayin olunur.

Şu kadar ki; tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde «zıya» dolayısıyla ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair «masraflar» malın piyasa değerinden indirilir.

Hasardan doğan tazminat, ancak eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerde hasardan önceki değeri ile hasardan sonraki değeri arasında mevcut farka göre tespit edilir.'' düzenlemesine yer verilmiştir.

… zma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, davacı şirkete sigortalı bulunan emtianın davalı şirketin maliki bulunduğu araç ile taşınması sırasında kısmi olarak «zayi» olduğu, olayın meydana gelmesinde davalı şirket sürücüsünün tam kusurlu bulunduğu, «muafiyet» ve «sovtaj bedeli» dikkate alındığında davacı tarafça bakiye 2.190,60 TL'nin talep edilebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, «zayi» olan emtia yönünden yurtiçi piyasa fiyatları baz alınarak değerlendirme yapıldığı belirtilmiş, davacı taraf ise «ekspertiz raporu» kapsamında emtia satış faturalarına istinaden «hasarın» tespit edildiği, yurtiçi satış fiyatlarının dikkate alındığını belirtilerek «bilirkişi raporuna itiraz» etmiştir.

2- Dava, «nakliyat emtia sigorta poliçesi» kapsamında rucuen tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Ancak, «ziya» ve hasardan doğan tazminatın hesaplanmasına ilişkin olarak TTK'nın 785 maddesinde,'' Zıyadan doğan tazminat, ancak, «taşıma senedine» geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat «taşıyıcıya» bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerdeki değerine göre tayin olunur.