Deniz sigortası
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2013/17600 E. 2013/23122 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- görev/görevsizlik
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
deniz sigortası↗ deniz ticareti↗ kanuni rehin hakkı↗ temel ilişki↗ denizcilik ihtisas mahkemesi↗ rehin hakkı↗ donatan↗ ihtisas mahkemesi↗ rehin↗ zayi↗ hizmet sözleşmesi↗ kamu düzeni↗ görevsizlik kararı↗ iş mahkemesi görev alanı↗ dosya masrafı↗ i̇i̇k 72/son↗ görevli mahkeme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; mahkemenin görevinin dava tarihine göre mülga 6762 sayılı TTK'nın 4/son maddesi uyarınca 4. kitapta yer alan deniz ticaretine ilişkin ihtilaflara bakmakla sınırlı olduğu, taraflar arasındaki temel ilişkinin hizmet akdinden kaynaklandığı, uygulanacak hükümlerin Borçlar Kanunu'nun 313 ve devamı maddelerinde düzenlenen hizmet sözleşmesine ilişkin hükümler olduğu,
mahkemenin görev alanını belirleyen TTK'nın deniz hukukuna ilişkin 816. ila 1263. maddelerinin uygulanmasının söz konusu olmadığı, kanuni rehin hakkı alacaktan bağımsız olarak yargı ve icra yoluyla ileri sürülemeyeceğine göre ve fer'i nitelikte olduğuna göre mahkemenin görevini tayin etmeyeceği, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkta mahkeme görevli olmadığına göre fer'i nitelikteki kanuni rehin hakkı tanınması talebini de asıl alacağın var olup olmadığını tartışacak ve tespit edecek olan mahkemenin hükme bağlayacağı gerekçesiyle, mahkemenin görevsizliğine, dava dilekçesinin görevsizlik nedeniyle reddine, karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, yabancı bayraklı gemide kaptan olarak çalıştığını iddia eden davacının ücret alacağının tahsili ve kanuni rehin hakkı tesisi istemine ilişkindir. 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1005. maddesinde aksi kararlaştırılmış olsa bile donatan tarafından kaptana her zaman yol verilebileceği, kaptanın tazminat haklarının mahfuz olduğu belirtilmiş; aynı kanunun 1015 maddesinde ise gemi zayi olsa bile kaptanın, deniz raporunu tesbit ettirmeye ve icabettiği müddetçe donatanın menfaatlerini korumaya mecbur olduğu, kaptanın bu müddete ait ücret ve geçim masraflarından başka 1007. madde gereğince parasız götürülmesini ve bunun tutarı olan tazminatı istiyebileceği düzenlenmiştir. Bu itibarla, kaptan başlığı altında düzenlenen hükümlerin 6762 Sayılı TTK'nın dördüncü kitabında yer aldığı nazara alınarak uyuşmazlığın Denizcilik İhtisas Mahkemelerinde görülüp karara bağlanması gerekir. Bununla birlikte, 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6103 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 8. maddesi uyarınca 6762 sayılı Kanun'un 4. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca kurulmuş Denizcilik İhtisas Mahkemesi'nin görmekte olduğu davaların Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından Türk Ticaret Kanunu ile diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevli kılınacak asliye ticaret mahkemelerine devredileceği düzenlenmiş, bu itibarla 13.07.2012 tarih 451 karar numaralı Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Genel Kurul Kararı uyarınca da adı geçen uyuşmazlıklar için İstanbul 51. ve 52. Asliye Ticaret Mahkemeleri görevlendirilmiştir. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese de mahkemece re'sen nazara alınır. Bu durum karşısında mahkemenin görevli olduğu anlaşıldığından yazılı gerekçeyle dava dilekçesinin görevsizlik nedeniyle reddine karar verilmesi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/18062 E. 2013/6439 K.
Ortak:deniz sigortası · deniz ticareti · denizcilik ihtisas mahkemesi · donatan · ihtisas mahkemesi · kamu düzeni · görevli mahkeme · görev/görevsizlik
İncelediğiniz kararda… ca kurulmuş Denizcilik İhtisas Mahkemesi'nin görmekte olduğu davaların Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından Türk Ticaret Kanunu ile diğer kanunlardan doğan «deniz ticaretine» ve «deniz sigortalarına» ilişkin hukuk davalarına bakmakla «görevli» kılınacak asliye ticaret mahkemelerine devredileceği düzenlenmiş, bu itibarla 13.07.2012 tarih 451 karar numaralı Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Genel Kurul Ka …
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; mahkemenin görevinin dava tarihine göre mülga 6762 sayılı TTK'nın 4/«son» maddesi uyarınca 4. kitapta yer alan «deniz ticaretine» ilişkin ihtilaflara bakmakla sınırlı olduğu, taraflar arasındaki «temel ilişkinin» hizmet akdinden kaynaklandığı, uygulanacak hükümlerin Borçlar Kanunu'nun 313 ve devamı maddelerinde düzenlenen «hizmet sözleşmesine» ilişkin hükümler olduğu, mahkemenin «görev alanını» belirleyen TTK'nın deniz hukukuna ilişkin 816. ila 1263. maddelerinin uygulanmasının söz konusu olmadığı, «kanuni rehin hakkı» alacaktan bağımsız olarak yargı ve icra yoluyla ileri sürülemeyeceğine göre ve fer'i nitelikte olduğuna göre mahkemenin görevini tayin etmeyeceği, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkta mahkeme «görevli» olmadığına göre fer'i nitelikteki kanuni rehin hakkı tanınması talebini de asıl alacağın var olup olmadığını tartışacak ve tespit edecek olan mahkemenin hükme bağlayacağı gerekçesiyle, mahkemenin «görevsizliğine», dava dilekçesinin görevsizlik nedeniyle reddine, karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar v …
6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1005. maddesinde aksi kararlaştırılmış olsa bile «donatan» tarafından kaptana her zaman yol verilebileceği, kaptanın tazminat haklarının mahfuz olduğu belirtilmiş; aynı kanunun 1015 maddesinde ise gemi «zayi» olsa bile kaptanın, deniz raporunu tesbit ettirmeye ve icabettiği müddetçe donatanın menfaatlerini korumaya mecbur olduğu, kaptanın bu müddete ait ücret ve geçim «masraflarından» başka 1007. madde gereğince parasız götürülmesini ve bunun tutarı olan tazminatı istiyebileceği düzenlenmiştir.
Benzer bu kararda… sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 8. maddesi uyarınca 6762 sayılı Kanun'un 4. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca kurulmuş «denizcilik ihtisas» mahkemesinin görmekte olduğu davaların Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından Türk Ticaret Kanunu ile diğer kanunlardan doğan «deniz ticaretine» ve «deniz sigortalarına» ilişkin hukuk davalarına bakmakla «görevli» kılınacak asliye ticaret mahkemelerine devredileceği düzenlenmiş, bu itibarla 13.07.2012 tarih 451 karar numaralı Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Genel Kurul Ka …
Bu itibarla uyuşmazlığın «denizcilik ihtisas» mahkemelerinde görülüp karara bağlanması gerekir.
İcra Müdürlüğü'nün 2010/7840 sayılı dosyası ile borçlu ... .. nolu ... gemisi «donatanı» ve/veya işleticisi ...
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:gemi alacağı · irsaliye · kötüniyet tazminatı · reeskont faizi · tebligat · haciz · fatura · asıl alacak
Benzer bu karardaSa .../... ... kaptanlar ... , ... ve ... aleyhine çeşitli tarihli «irsaliye» ve «fatura» bedeli 12.670,48 TL «asıl alacak» 1.744,17 TL işlemiş «reeskont faizi» olmak üzere 14.144,65 TL'lik icra takibinde bulunduğu, asıl borçluya ... dışı «tebligat» çıkarılamadığı ve kaptanlara tebligat çıkarıldığı, alacaklı davalı vekilinin 07.09.2011 tarihinde icra dairesinden ... hakkında «haciz» talep ettiği 20.10.2011 tarihinde ise sehven yapılan haciz taleplerinin kaldırılmasını istediği, davacı ...'ın davalıya herhangi bir borcunun olmadığı, davalı alacaklının davacı ve diğer kaptanlara karşı işlemlerinde haksız ve kötü niyetli olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne ve %40 «kötüniyet tazminatının» davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Dava, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1242. ve devamı maddelerinden kaynaklanan «gemi alacağının» tahsili amacıyla başlatılan icra takibi sırasında açılan «menfi tespit» davasıdır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/15022 E. 2013/20656 K.
Ortak:deniz sigortası · deniz ticareti · hizmet sözleşmesi · iş mahkemesi görev alanı · görevli mahkeme · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; mahkemenin görevinin dava tarihine göre mülga 6762 sayılı TTK'nın 4/«son» maddesi uyarınca 4. kitapta yer alan «deniz ticaretine» ilişkin ihtilaflara bakmakla sınırlı olduğu, taraflar arasındaki «temel ilişkinin» hizmet akdinden kaynaklandığı, uygulanacak hükümlerin Borçlar Kanunu'nun 313 ve devamı maddelerinde düzenlenen «hizmet sözleşmesine» ilişkin hükümler olduğu, mahkemenin «görev alanını» belirleyen TTK'nın deniz hukukuna ilişkin 816. ila 1263. maddelerinin uygulanmasının söz konusu olmadığı, «kanuni rehin hakkı» alacaktan bağımsız olarak yargı ve icra yoluyla ileri sürülemeyeceğine göre ve fer'i nitelikte olduğuna göre mahkemenin görevini tayin etmeyeceği, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkta mahkeme «görevli» olmadığına göre fer'i nitelikteki kanuni rehin hakkı tanınması talebini de asıl alacağın var olup olmadığını tartışacak ve tespit edecek olan mahkemenin hükme bağlayacağı gerekçesiyle, mahkemenin «görevsizliğine», dava dilekçesinin görevsizlik nedeniyle reddine, karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar v …
… ca kurulmuş Denizcilik İhtisas Mahkemesi'nin görmekte olduğu davaların Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından Türk Ticaret Kanunu ile diğer kanunlardan doğan «deniz ticaretine» ve «deniz sigortalarına» ilişkin hukuk davalarına bakmakla «görevli» kılınacak asliye ticaret mahkemelerine devredileceği düzenlenmiş, bu itibarla 13.07.2012 tarih 451 karar numaralı Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Genel Kurul Ka …
Asliye Ticaret Mahkemeleri «görevlendirilmiştir».
Benzer bu karardaKitabı ve 6102 sayılı TTK 5/2 fıkrası gereğince Ticaret Kanunu'ndan ve diğer kanunlardan doğan «deniz ticaretine» ve «deniz sigortalarına» ilişkin hukuk davalarına bakmakla sınırlı bulunduğu, Borçlar Kanunu'nun «hizmet sözleşmesine» ilişkin hükümlerin uygulanmasının mahkemenin görev alanında bulunmadığı, uyuşmazlığa bakma görevinin asliye hukuk mahkemesinde olduğu gerekçesiyle, dava dilekçesinin görev yönünden reddine, talep halinde dosyanın «görevli» ve yetkili İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.
Mahkemece, yabancı bayraklı gemilerde 818 sayılı Deniz İş Kanunu'nun uygulanamayacağı, Borçlar Kanunu 313 ve devamındaki «hizmet sözleşmesine» ilişkin hükümlerin uygulanacağı, mahkemenin «görev alanının» da dava tarihi itibariyle yürürlükte olan 6762 sayılı TTK 4.
Davanın dayanağı «hizmet sözleşmesinde» davacının pozisyonu kaptan olarak belirtilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/7831 E. 2014/12458 K.
Ortak:temel ilişki · hizmet sözleşmesi · görevsizlik kararı · i̇i̇k 72/son · görevli mahkeme · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; mahkemenin görevinin dava tarihine göre mülga 6762 sayılı TTK'nın 4/«son» maddesi uyarınca 4. kitapta yer alan «deniz ticaretine» ilişkin ihtilaflara bakmakla sınırlı olduğu, taraflar arasındaki «temel ilişkinin» hizmet akdinden kaynaklandığı, uygulanacak hükümlerin Borçlar Kanunu'nun 313 ve devamı maddelerinde düzenlenen «hizmet sözleşmesine» ilişkin hükümler olduğu, mahkemenin «görev alanını» belirleyen TTK'nın deniz hukukuna ilişkin 816. ila 1263. maddelerinin uygulanmasının söz konusu olmadığı, «kanuni rehin hakkı» alacaktan bağımsız olarak yargı ve icra yoluyla ileri sürülemeyeceğine göre ve fer'i nitelikte olduğuna göre mahkemenin görevini tayin etmeyeceği, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkta mahkeme «görevli» olmadığına göre fer'i nitelikteki kanuni rehin hakkı tanınması talebini de asıl alacağın var olup olmadığını tartışacak ve tespit edecek olan mahkemenin hükme bağlayacağı gerekçesiyle, mahkemenin «görevsizliğine», dava dilekçesinin görevsizlik nedeniyle reddine, karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar v …
Bu durum karşısında mahkemenin «görevli» olduğu anlaşıldığından yazılı gerekçeyle dava dilekçesinin «görevsizlik» nedeniyle reddine karar verilmesi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
… ca kurulmuş Denizcilik İhtisas Mahkemesi'nin görmekte olduğu davaların Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından Türk Ticaret Kanunu ile diğer kanunlardan doğan «deniz ticaretine» ve «deniz sigortalarına» ilişkin hukuk davalarına bakmakla «görevli» kılınacak asliye ticaret mahkemelerine devredileceği düzenlenmiş, bu itibarla 13.07.2012 tarih 451 karar numaralı Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Genel Kurul Ka …
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, «davanın konusu» hizmet akdinden kaynaklanan alacak olup «temel ilişki» «hizmet sözleşmesi» olduğuna göre çözümünün Borçlar Kanunu 313 ve devamı maddeleri uyarınca gerçekleştirilmek zorunda olduğu, uyuşmazlığa TTK'nın 4. kitabından hiçbir hüküm uygulanamayacağına göre mahkemenin «görevli» olmadığının açık olduğu, kaptanın diğer «gemi adamlarına» göre farklı statüde olduğu, Deniz İş Kanunu bu dosyada uygulanamayacağından davacının kaptan olması sebebiyle lehine olan yasanın tespitine de gerek bulunmadığı, ş …
Hukuk Dairesi'nin mahkemenin «görevli» olduğuna dair 22/04/2013 tarihli düzeltilerek onama hükmü mevcut ise de o kararda "somut olayda dava deniz taşımasından kaynaklanan alacak istemine ilişkin olduğundan" denildiği halde, eldeki dosya deniz taşımasından değil hizmet akdinden kaynaklı olmakla ve teknik olarak görev tespiti içermemekle dava dilekçesinin görev yönünden reddine ilişkin karar verilmesinde sakınca bulunmadığı ve daha önce Asliye Hukuk Mahkemesi'nce değerlendirme bulunmadığından «merci tayini» değil «görevsizlik» hükmü kurulduğu gerekçesiyle, mahkemenin görevsizliği ile dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmiştir.
Bu karar, HUMK’nın 25/«son» maddesi gereğince «görevli» mahkemeyi bağlayıcı niteliktedir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:merci tayini · gemi adamı · davanın konusu · kanun yolu
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, «davanın konusu» hizmet akdinden kaynaklanan alacak olup «temel ilişki» «hizmet sözleşmesi» olduğuna göre çözümünün Borçlar Kanunu 313 ve devamı maddeleri uyarınca gerçekleştirilmek zorunda olduğu, uyuşmazlığa TTK'nın 4. kitabından hiçbir hüküm uygulanamayacağına göre mahkemenin «görevli» olmadığının açık olduğu, kaptanın diğer «gemi adamlarına» göre farklı statüde olduğu, Deniz İş Kanunu bu dosyada uygulanamayacağından davacının kaptan olması sebebiyle lehine olan yasanın tespitine de gerek bulunmadığı, ş …
Hukuk Dairesi'nin mahkemenin «görevli» olduğuna dair 22/04/2013 tarihli düzeltilerek onama hükmü mevcut ise de o kararda "somut olayda dava deniz taşımasından kaynaklanan alacak istemine ilişkin olduğundan" denildiği halde, eldeki dosya deniz taşımasından değil hizmet akdinden kaynaklı olmakla ve teknik olarak görev tespiti içermemekle dava dilekçesinin görev yönünden reddine ilişkin karar verilmesinde sakınca bulunmadığı ve daha önce Asliye Hukuk Mahkemesi'nce değerlendirme bulunmadığından «merci tayini» değil «görevsizlik» hükmü kurulduğu gerekçesiyle, mahkemenin görevsizliği ile dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmiştir.
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 23/II. maddesinde de, “Bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca verilen yargı yeri belirlenmesi ile «kanun yolu» incelemesi sonucunda kesinleşen göreve veya yetkiye ilişkin kararlar, davaya ondan sonra bakacak mahkemeyi bağlar” hükmü yer almaktadır.
3 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/955 E. 2010/6842 K.
Ortak:deniz ticareti · ihtisas mahkemesi · görevsizlik kararı · i̇i̇k 72/son · görevli mahkeme · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; mahkemenin görevinin dava tarihine göre mülga 6762 sayılı TTK'nın 4/«son» maddesi uyarınca 4. kitapta yer alan «deniz ticaretine» ilişkin ihtilaflara bakmakla sınırlı olduğu, taraflar arasındaki «temel ilişkinin» hizmet akdinden kaynaklandığı, uygulanacak hükümlerin Borçlar Kanunu'nun 313 ve devamı maddelerinde düzenlenen «hizmet sözleşmesine» ilişkin hükümler olduğu, mahkemenin «görev alanını» belirleyen TTK'nın deniz hukukuna ilişkin 816. ila 1263. maddelerinin uygulanmasının söz konusu olmadığı, «kanuni rehin hakkı» alacaktan bağımsız olarak yargı ve icra yoluyla ileri sürülemeyeceğine göre ve fer'i nitelikte olduğuna göre mahkemenin görevini tayin etmeyeceği, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkta mahkeme «görevli» olmadığına göre fer'i nitelikteki kanuni rehin hakkı tanınması talebini de asıl alacağın var olup olmadığını tartışacak ve tespit edecek olan mahkemenin hükme bağlayacağı gerekçesiyle, mahkemenin «görevsizliğine», dava dilekçesinin görevsizlik nedeniyle reddine, karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar v …
… ca kurulmuş Denizcilik İhtisas Mahkemesi'nin görmekte olduğu davaların Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından Türk Ticaret Kanunu ile diğer kanunlardan doğan «deniz ticaretine» ve «deniz sigortalarına» ilişkin hukuk davalarına bakmakla «görevli» kılınacak asliye ticaret mahkemelerine devredileceği düzenlenmiş, bu itibarla 13.07.2012 tarih 451 karar numaralı Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Genel Kurul Ka …
Bu durum karşısında mahkemenin «görevli» olduğu anlaşıldığından yazılı gerekçeyle dava dilekçesinin «görevsizlik» nedeniyle reddine karar verilmesi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Benzer bu kararda28.04.2004 tarihinde yürürlüğe giren 5136 sayılı Yasa ile değişik Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin «son» fıkrası uyarınca, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun olumlu görüşü ile Adalet Bakanlığı’nca, bu Yasanın dördüncü kitabında yer alan «deniz ticaretine» ilişkin ihtilaflara bakmak ve asliye derecesinde olmak üzere Denizcilik İhtisas Mahkemeleri kurulacağı,anılan mahkemelerin yargı çevresinin Hakimler ve Savcılar Yü …
… ysa, dava konusu uyuşmazlık TTK’nun Dördüncü Kitabında düzenlenen “Deniz Ticareti”nden kaynaklanmayıp, davacı tarafın dava dilekçesindeki açıklamalarına göre davalı «acentenin» gümrüğe «teslim» edilmiş olan emtianın gümrükten çekilmesi işlemlerini yapmamasından kaynaklanmış bulunmasına göre mahkemece, davaya bakmakla «görevli» olduğu gözetilip, uyuşmazlığın esasının karara bağlanması gerekirken, hukuki nitelemede yanılgı ile yazılı şekilde «görevsizlik» kararı verilmesi doğru olmamıştır.
Mahkemece, dosya kapsamına göre, TTK'nun 4. maddesi uyarınca taşıma akdinden kaynaklanan davanın «ihtisas» mahkemesinin görevine girdiği gerekçesiyle dava dilekçesinin görev yönünden reddine, talep ve kesinleşme halinde dosyanın İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesi’ne gönderilmesine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:acentelik · istirdat · menfi tespit · teslim
Benzer bu karardaDava, gümrük işlemlerinin ifası için verildiği ileri sürülen kambiyo senedinde «menfi tespit» istemine ilişkin olup, yargılama esnasında dava «istirdat» istemine dönüşmüştür.
… ysa, dava konusu uyuşmazlık TTK’nun Dördüncü Kitabında düzenlenen “Deniz Ticareti”nden kaynaklanmayıp, davacı tarafın dava dilekçesindeki açıklamalarına göre davalı «acentenin» gümrüğe «teslim» edilmiş olan emtianın gümrükten çekilmesi işlemlerini yapmamasından kaynaklanmış bulunmasına göre mahkemece, davaya bakmakla «görevli» olduğu gözetilip, uyuşmazlığın esasının karara bağlanması gerekirken, hukuki nitelemede yanılgı ile yazılı şekilde «görevsizlik» kararı verilmesi doğru olmamıştır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/2228 E. 2014/7164 K.
Ortak:deniz ticareti · görevsizlik kararı · iş mahkemesi görev alanı · görevli mahkeme · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; mahkemenin görevinin dava tarihine göre mülga 6762 sayılı TTK'nın 4/«son» maddesi uyarınca 4. kitapta yer alan «deniz ticaretine» ilişkin ihtilaflara bakmakla sınırlı olduğu, taraflar arasındaki «temel ilişkinin» hizmet akdinden kaynaklandığı, uygulanacak hükümlerin Borçlar Kanunu'nun 313 ve devamı maddelerinde düzenlenen «hizmet sözleşmesine» ilişkin hükümler olduğu, mahkemenin «görev alanını» belirleyen TTK'nın deniz hukukuna ilişkin 816. ila 1263. maddelerinin uygulanmasının söz konusu olmadığı, «kanuni rehin hakkı» alacaktan bağımsız olarak yargı ve icra yoluyla ileri sürülemeyeceğine göre ve fer'i nitelikte olduğuna göre mahkemenin görevini tayin etmeyeceği, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkta mahkeme «görevli» olmadığına göre fer'i nitelikteki kanuni rehin hakkı tanınması talebini de asıl alacağın var olup olmadığını tartışacak ve tespit edecek olan mahkemenin hükme bağlayacağı gerekçesiyle, mahkemenin «görevsizliğine», dava dilekçesinin görevsizlik nedeniyle reddine, karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar v …
… ca kurulmuş Denizcilik İhtisas Mahkemesi'nin görmekte olduğu davaların Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından Türk Ticaret Kanunu ile diğer kanunlardan doğan «deniz ticaretine» ve «deniz sigortalarına» ilişkin hukuk davalarına bakmakla «görevli» kılınacak asliye ticaret mahkemelerine devredileceği düzenlenmiş, bu itibarla 13.07.2012 tarih 451 karar numaralı Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Genel Kurul Ka …
Bu durum karşısında mahkemenin «görevli» olduğu anlaşıldığından yazılı gerekçeyle dava dilekçesinin «görevsizlik» nedeniyle reddine karar verilmesi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Benzer bu karardaDenizcilik İhtisas Mahkemesi'nin «görev alanın» tayininde davanın değeri önemli olmayıp, uyuşmazlığın «deniz ticaretinden» kaynaklanıp kaynaklanmadığı esas alınır.
Asliye Hukuk Mahkemesi’nin «görevli» bulunduğu dikkate alınarak, «görevsizlik» kararı verilmesi gerekirken, yazılı şekilde işin esasına girilerek hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir 2- Bozma sebep ve şekline göre davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
1- Davacı taraf, davalıların işleteni ve kaptanı olduğu geminin rıhtıma verdiği zararın tazminini talep etmiş olup, davacının istemine göre, uyuşmazlığın çözümünde TTK’nın «deniz ticaretine» ilişkin hükümlerinin uygulanması zorunludur.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:mücbir sebep · hasar
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davalı şirketin gemi işletme müteahhidi, davacının liman işletme hakkı sahibi olduğu, olaya olağanüstü ve «mücbir sebep» teşkil eden hava koşullarının sebebiyet verdiği, davalılardan «hasar» talebinde bulunulamayacağı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/9280 E. 2016/7471 K.
Ortak:temel ilişki · ihtisas mahkemesi · hizmet sözleşmesi · görevli mahkeme · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; mahkemenin görevinin dava tarihine göre mülga 6762 sayılı TTK'nın 4/«son» maddesi uyarınca 4. kitapta yer alan «deniz ticaretine» ilişkin ihtilaflara bakmakla sınırlı olduğu, taraflar arasındaki «temel ilişkinin» hizmet akdinden kaynaklandığı, uygulanacak hükümlerin Borçlar Kanunu'nun 313 ve devamı maddelerinde düzenlenen «hizmet sözleşmesine» ilişkin hükümler olduğu, mahkemenin «görev alanını» belirleyen TTK'nın deniz hukukuna ilişkin 816. ila 1263. maddelerinin uygulanmasının söz konusu olmadığı, «kanuni rehin hakkı» alacaktan bağımsız olarak yargı ve icra yoluyla ileri sürülemeyeceğine göre ve fer'i nitelikte olduğuna göre mahkemenin görevini tayin etmeyeceği, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkta mahkeme «görevli» olmadığına göre fer'i nitelikteki kanuni rehin hakkı tanınması talebini de asıl alacağın var olup olmadığını tartışacak ve tespit edecek olan mahkemenin hükme bağlayacağı gerekçesiyle, mahkemenin «görevsizliğine», dava dilekçesinin görevsizlik nedeniyle reddine, karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar v …
… ca kurulmuş Denizcilik İhtisas Mahkemesi'nin görmekte olduğu davaların Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından Türk Ticaret Kanunu ile diğer kanunlardan doğan «deniz ticaretine» ve «deniz sigortalarına» ilişkin hukuk davalarına bakmakla «görevli» kılınacak asliye ticaret mahkemelerine devredileceği düzenlenmiş, bu itibarla 13.07.2012 tarih 451 karar numaralı Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Genel Kurul Ka …
Asliye Ticaret Mahkemeleri «görevlendirilmiştir».
Benzer bu karardaBu durumda mahkemece, taraflar arasındaki «temel ilişkinin» hizmet akdinden kaynaklanıp, uygulanacak hükümlerin de «hizmet sözleşmesine» ilişkin hükümler olduğu, uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu'nda öngörülen hususlardan da doğmadığı ve davacının alacaklarının BK hükümlerine göre tespiti gerektiği gözönüne alındığında davaya bakmakla Asliye Hukuk Mahkemesi «görevli» olduğundan mahkemece işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
… rak çalışan davacının alacak talebinin tahsili amacıyla icra takibi başlattığı, kaptanla ilgili düzenlemelerin TTK'nun 4. kitabında yer aldığı, işbu davaya bakmakla «deniz ihtisas» mahkemelerinin «görevli» olduğu gerekçesiyle HMK 114/2 ve 115/c maddesi gereğince dava şartı noksanlığından davanın «usulden reddine», talep halinde dava dosyasının Deniz İhtisas davalarına bakan ...
Dava, yabancı bayraklı gemide kaptan olarak çalışan davacının, «hizmet sözleşmesi» ve iş hukuku hükümlerine dayalı alacağının tahsili istemiyle başlatılan «icra takibine itirazın» iptali istemine ilişkin olup, mahkemece kaptanla ilgili düzenlemelerin TTK'nun 4. kitabında yeraldığı gerekçesiyle Deniz İhtisas Mahkemelerinin «görevli» olduğuna karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:deniz ihtisas mahkemesi · hizmet akdi · icra takibine itiraz · ifa · usulden reddi
Benzer bu kararda… rak çalışan davacının alacak talebinin tahsili amacıyla icra takibi başlattığı, kaptanla ilgili düzenlemelerin TTK'nun 4. kitabında yer aldığı, işbu davaya bakmakla «deniz ihtisas» mahkemelerinin «görevli» olduğu gerekçesiyle HMK 114/2 ve 115/c maddesi gereğince dava şartı noksanlığından davanın «usulden reddine», talep halinde dava dosyasının Deniz İhtisas davalarına bakan ...
Ancak; hizmetin «ifa» edildiği geminin, Türk bayraklı olmayıp yabancı bayraklı olması nedeniyle uyuşmazlık, Türk bayraklı gemilerde bir «hizmet akdi» ile yapılan çalışmaları düzenleyen 854 sayılı Deniz İş Kanunu'nun 1. maddesi kapsamı dışında kalmaktadır.
Dava, yabancı bayraklı gemide kaptan olarak çalışan davacının, «hizmet sözleşmesi» ve iş hukuku hükümlerine dayalı alacağının tahsili istemiyle başlatılan «icra takibine itirazın» iptali istemine ilişkin olup, mahkemece kaptanla ilgili düzenlemelerin TTK'nun 4. kitabında yeraldığı gerekçesiyle Deniz İhtisas Mahkemelerinin «görevli» olduğuna karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2013/17600 E. , 2013/23122 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada İstanbul 51. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 09/07/2013 tarih ve 2011/178-2013/191 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin ... isimli gemide çalıştığı süre zarfında bazı maaşlarını alamadığını, müvekkilinin davalı taraf ile yaptığı anlaşmaya göre aylık 3.000,00 ABD doları maaşla gemi kaptanı olarak çalıştığını, davalının iş sözleşmesini nedensiz olarak feshettiğini, müvekkilinin 13.000,00 ABD doları ücret alacağının bulunduğunu, müvekkilinin çalıştığı geminin yabancı bayraklı olması nedeniyle Deniz İş Yasası kapsamında işçi olarak sayılmadığını, Gemlik Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2010/46 D.iş sayılı dosyasında teminatsız olarak adı geçen geminin seferden menine karar verildiğini, TTK'nın 1235/5. maddesi uyarınca, gemi adamlarının hizmet ve iş sözleşmelerinden doğan alacakların, alacak sahiplerine gemi alacaklısı hakkı verdiğini, bu alacakların gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tanıdığını ileri sürerek, 13.000,00 ABD doları alacağının faiziyle birlikte tahsilini, gemi üzerindeki seferden men kararının devamını, gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tesisine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacıya 4.000,00 ABD, 1.526,25 TL ve 7.000,00 EURO ödeme yaptıklarını, davacı gemi adamının mesleki ilke ve ahlak kurallarına uymadığını, Gürcistan’da yapılan kontrollerde telsiz ehliyetinin sahte olduğunun anlaşıldığını, bunun üzerine davacının Türkiye'ye gönderildiğini, geminin seferine izin verilmediğini ve geminin limanda bağlı kalması nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını, tüm bunlara rağmen davacının davalı şirketi yüz üstü bırakarak gittiğini, davalının alacağının bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; mahkemenin görevinin dava tarihine göre mülga 6762 sayılı TTK'nın 4/son maddesi uyarınca 4. kitapta yer alan deniz ticaretine ilişkin ihtilaflara bakmakla sınırlı olduğu, taraflar arasındaki temel ilişkinin hizmet akdinden kaynaklandığı, uygulanacak hükümlerin Borçlar Kanunu'nun 313 ve devamı maddelerinde düzenlenen hizmet sözleşmesine ilişkin hükümler olduğu,
mahkemenin görev alanını belirleyen TTK'nın deniz hukukuna ilişkin 816. ila 1263. maddelerinin uygulanmasının söz konusu olmadığı, kanuni rehin hakkı alacaktan bağımsız olarak yargı ve icra yoluyla ileri sürülemeyeceğine göre ve fer'i nitelikte olduğuna göre mahkemenin görevini tayin etmeyeceği, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkta mahkeme görevli olmadığına göre fer'i nitelikteki kanuni rehin hakkı tanınması talebini de asıl alacağın var olup olmadığını tartışacak ve tespit edecek olan mahkemenin hükme bağlayacağı gerekçesiyle, mahkemenin görevsizliğine, dava dilekçesinin görevsizlik nedeniyle reddine, karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, yabancı bayraklı gemide kaptan olarak çalıştığını iddia eden davacının ücret alacağının tahsili ve kanuni rehin hakkı tesisi istemine ilişkindir. 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1005. maddesinde aksi kararlaştırılmış olsa bile donatan tarafından kaptana her zaman yol verilebileceği, kaptanın tazminat haklarının mahfuz olduğu belirtilmiş; aynı kanunun 1015 maddesinde ise gemi zayi olsa bile kaptanın, deniz raporunu tesbit ettirmeye ve icabettiği müddetçe donatanın menfaatlerini korumaya mecbur olduğu, kaptanın bu müddete ait ücret ve geçim masraflarından başka 1007. madde gereğince parasız götürülmesini ve bunun tutarı olan tazminatı istiyebileceği düzenlenmiştir. Bu itibarla, kaptan başlığı altında düzenlenen hükümlerin 6762 Sayılı TTK'nın dördüncü kitabında yer aldığı nazara alınarak uyuşmazlığın Denizcilik İhtisas Mahkemelerinde görülüp karara bağlanması gerekir.
Bununla birlikte, 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6103 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 8. maddesi uyarınca 6762 sayılı Kanun'un 4. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca kurulmuş Denizcilik İhtisas Mahkemesi'nin görmekte olduğu davaların Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından Türk Ticaret Kanunu ile diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevli kılınacak asliye ticaret mahkemelerine devredileceği düzenlenmiş, bu itibarla 13.07.2012 tarih 451 karar numaralı Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Genel Kurul Kararı uyarınca da adı geçen uyuşmazlıklar için İstanbul 51. ve 52. Asliye Ticaret Mahkemeleri görevlendirilmiştir.
Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese de mahkemece re'sen nazara alınır. Bu durum karşısında mahkemenin görevli olduğu anlaşıldığından yazılı gerekçeyle dava dilekçesinin görevsizlik nedeniyle reddine karar verilmesi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 18/12/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/574206400 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz