Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2012/9855 E. 2013/9727 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
cmr madde 30↗ zıya↗ değer kaybı↗ cmr konvansiyonu↗ konşimento↗ cmr↗ navlun↗ ziya↗ feri müdahil↗ kâr kaybı↗ fer'i müdahil↗ harç↗ dosya masrafı↗ hasar↗ avans faizi↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı şirketin ithal etmiş olduğu ürünlerin davalı şirket tarafından taşındığı, taşınan ürünlerin bulunduğu Yalova Gümrük Müdürlüğü'nün belirlediği alanda yapılan kontrolde envalde hasar bulunduğunun tespit edildiği, hasarın taşıma sırasında meydana geldiği, her ne kadar davalı taraf taşınan emtianın niteliği gereği özel koşullarda taşınması gereken bir emtia olduğunu belirterek CMR Konvansiyonu 14. maddesi gereğince kendi sorumluluğunun bulunmadığını iddia etmiş ise de konşimento belgesinin üzerinde emtianın +5 derece ısıda
taşınması hususunun yer aldığı ve davalının bu durumu kabul ederek her türlü ısı değişikliğine ve rutubete karşı koruyucu özel donanımlı araçlar ile taşımayı kabul ettiği, bu sebeple bu iddiasının kendisini sorumluluktan kurtarmayacağı, meydana gelen zararın davalının taşıma kusurundan kaynaklandığı, CMR Konvansiyonu 23/3 maddesi gereğince belirlenen limitlere göre zarar miktarının 9.629 TL olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile 9.629 TL'nin 04/07/2007 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili ile fer'i müdahil vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekili ile feri müdahil vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Dava, uluslararası kara taşıması sırasında taşınan yükte meydana gelen hasar nedeni ile alacak istemine ilişkindir.
Davaya konu zararın meydana geldiği taşıma, CMR’ye tabidir. Bu nedenle değerlendirmenin bu Konvansiyon hükümlerine göre yapılması zorunludur. Yükün hasara uğraması halinde tazminatın nasıl hesaplanacağı CMR 25. madde hükmünde düzenlenmiştir. Anılan madde ile eşyanın ziyaı durumunda tazminatın hesaplanmasını düzenleyen anlaşmanın 23. maddesine atıf yapılmıştır. Buna göre ilk olarak yine eşyanın değeri belirlenir. Eşyanın değeri tespit edilirken öncelikle bu tazminat yükün taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki borsa fiyatı, borsa fiyatı yoksa piyasa değeri, eşyanın bir piyasa değeri de bulunmuyorsa herkes için ifade ettiği objektif değere göre hesaplanır (11. HD, 30.03.2012 gün ve 2010/13835-5010 E.K. sayılı ilamı). Değer tespiti bakımından, zıya halinden farklı olarak, yalnızca hasara uğramış olan kısım değil, eşyanın tamamının değeri dikkate alınır. Daha sonra, bu şekilde belirlenen değerle eşyanın hasarlı haldeki değeri arasındaki fark bulunur. Bu değer kaybına, CMR'nin 23/4 maddesi gereğince taşımayla ilgili ödentiler eklenir (11. HD, 19.03.2001 gün ve 2001/4- 2074 E.K. sayılı ilamı). Eklenecek bu ödenti miktarı, eşyanın hasarsız haldeki değeri, hasarlı haldeki değerine oranlanarak bulunur. Sonuçta tazmin olunabilir hasar miktarına ulaşılır. Taşımacının eşyanın bütünündeki hasar dolayısıyla ödeyeceği tazminat eşyanın ziyaa uğramış olsa idi CMR'nin 23/3., 6. ve 9. maddeleri gereğince ödeyeceği tazminat miktarını aşamaz (11. HD, 22.02.2007 gün ve 2005/14441-3246 E. K. sayılı ilamı). Hasar, yükün bir kısmında vukua gelmiş ise, bu takdirde tazminat, sadece hasardan etkilenen kısım ziyaa (kısmı zıya) maruz kalmış olsa idi, ödenecek tazminat miktarından fazla olmaz. Bu hükmün uygulanabilmesi için eşyanın değerinde herhangi bir değişme olmaksızın parçalara bölünebilir olması gerekir. Aksi takdirde, hasar eşyanın tamamının değeri göz önünde bulundurularak hesaplanır.
Somut uyuşmazlıkta, hasarın, taşımaya konu süs bitkisi emtiasının tamamında değil sadece bir kısmında meydana geldiği anlaşılmakta olup yukarıda açıklanan ilkeler esas alınarak mahkemece sadece bilirkişilerce hesaplanan ve emtianın hasara uğradığı tespit edilen kısmına ilişkin hasar bedeline hükmedilmesi gerekirken hasara uğrayan emtiaya karşılık gelen navlun, vergi, harç ve diğer masrafların da davalıdan tazminine karar verilmesi doğru görülmeyip bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/6840 E. 2014/13537 K.
Ortak:zıya · değer kaybı · ziya · kâr kaybı · hasar
İncelediğiniz karardaDeğer tespiti bakımından, «zıya» halinden farklı olarak, yalnızca «hasara» uğramış olan kısım değil, eşyanın tamamının değeri dikkate alınır.
Bu «değer kaybına», CMR'nin 23/4 maddesi gereğince taşımayla ilgili ödentiler eklenir (11.
Taşımacının eşyanın bütünündeki «hasar» dolayısıyla ödeyeceği tazminat eşyanın «ziyaa» uğramış olsa idi CMR'nin 23/3., 6. ve 9. maddeleri gereğince ödeyeceği tazminat miktarını aşamaz (11.
Benzer bu karardaYani «hasar», yükün bir kısmında vukua gelmiş ve eşya değerinde herhangi bir değişme olmaksızın parçalara bölünebilir ise, bu takdirde tazminat, sadece hasardan etkilenen kısım «ziyaa» (kısmı «zıya») maruz kalmış olsa idi ödenecek tazminat miktarından fazla olamaz.
Bu «değer kaybına», CMR'nin 23/4 maddesi gereğince taşımayla ilgili ödentiler eklenir (11.
Taşımacının eşyanın bütünündeki «hasar» dolayısıyla ödeyeceği tazminat eşyanın tamamı «ziyaa» uğramış olsa idi CMR'nin madde 23/1,2 ve 4. bentleri gereğince ödeyeceği tazminat miktarını aşamaz (11.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:işleten sıfatı · sınırlı sorumluluk · tahsilde tekerrür · gerçek zarar · rücuen tazminat · taşıma sözleşmesi · sigorta poliçesi · dava sebebi
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davalının «işleten sıfatı» ile sorumluluğunun sözkonusu olduğu, taşıma esnasındaki kusurdan da sorumlu olduğu, «hasarın» davalı şirketin çalışanlarının kusurlu davranışları ile meydana geldiği, davaya konu alacağın dayanağını teşkil eden olayın gerek tarih olarak gerekse kaza «sebebi» de nazara alındığında «sigorta poliçesi» kapsamında olduğu, hasar bedelinin davacı sigorta şirketince 18/04/2012 tarihinde ödendiği, davacının halef sıfatı ile ödemiş olduğu miktarı ödeme tarihinden itiba …
1- Dava, «taşıma sözleşmesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkindir.
Bu durumda mahkemece, CMR hükümleri uyarınca taşıma sırasında meydana gelen «hasar» nedeniyle tazmin edilecek tutarın, yukarıda açıklanan ilkeler esas alınarak uzman bilirkişi aracılığıyla ve CMR’nin 23. maddesine uygun şekilde «gerçek zarar» araştırması yapılarak ve «sınırlı sorumluluk» halinin uygulanıp uygulanmayacağı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde «eksik incelemeyle» hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
Merkez Bankası'nın kısa vadeli oranlara uyguladığı değişken oranlardaki faiz miktarını talep edebileceği gerekçesiyle, davanın kabulü ile «tahsilde tekerrüre» sebebiyet vermeyecek şekilde (28/09/2012 tarihinde davalı tarafça 49.647,80 TL ödenmiş olmakla) 96.508,00 TL'nin 18/04/2012 tarihinden itibaren T.C.
-
Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/2733 E. 2013/3768 K.
Ortak:zıya · değer kaybı · ziya · kâr kaybı · hasar
İncelediğiniz karardaDeğer tespiti bakımından, «zıya» halinden farklı olarak, yalnızca «hasara» uğramış olan kısım değil, eşyanın tamamının değeri dikkate alınır.
Bu «değer kaybına», CMR'nin 23/4 maddesi gereğince taşımayla ilgili ödentiler eklenir (11.
Taşımacının eşyanın bütünündeki «hasar» dolayısıyla ödeyeceği tazminat eşyanın «ziyaa» uğramış olsa idi CMR'nin 23/3., 6. ve 9. maddeleri gereğince ödeyeceği tazminat miktarını aşamaz (11.
Benzer bu karardaDeğer tespiti bakımından, «zıya» halinden farklı olarak, yalnızca «hasara» uğramış olan kısım değil, eşyanın tamamının değeri dikkate alınır.
Bu «değer kaybına», CMR'nin 23/4 maddesi gereğince taşımayla ilgili ödentiler eklenir (11.
Taşımacının eşyanın bütünündeki «hasar» dolayısıyla ödeyeceği tazminat eşyanın «ziyaa» uğramış olsa idi CMR'nin 23/3., 6. ve 9. maddeleri gereğince ödeyeceği tazminat miktarını aşamaz (11.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:sınırlı sorumluluk · gerçek zarar · rücuen tazminat · taşıma sözleşmesi · eksik inceleme
Benzer bu karardaBu durumda mahkemece, CMR hükümleri uyarınca taşıma sırasında meydana gelen «hasar» nedeniyle tazmin edilecek tutarın, yukarıda açıklanan ilkeler esas alınarak uzman bilirkişi aracılığıyla ve CMR’nin 23. maddesine uygun şekilde «gerçek zarar» araştırması yapılarak ve «sınırlı sorumluluk» halinin uygulanıp uygulanmayacağı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde «eksik incelemeyle» hüküm tesisi doğru görülmemiş, davalı yararına bozmayı gerektirmiştir.
Dava, «taşıma sözleşmesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkindir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/13835 E. 2012/5010 K.
Ortak:zıya · değer kaybı · ziya · kâr kaybı · hasar
İncelediğiniz karardaDeğer tespiti bakımından, «zıya» halinden farklı olarak, yalnızca «hasara» uğramış olan kısım değil, eşyanın tamamının değeri dikkate alınır.
Bu «değer kaybına», CMR'nin 23/4 maddesi gereğince taşımayla ilgili ödentiler eklenir (11.
Taşımacının eşyanın bütünündeki «hasar» dolayısıyla ödeyeceği tazminat eşyanın «ziyaa» uğramış olsa idi CMR'nin 23/3., 6. ve 9. maddeleri gereğince ödeyeceği tazminat miktarını aşamaz (11.
Benzer bu karardaEşyadaki «hasar», eşyayı oluşturan şeylerin bir kısmında vukua gelmiş ise, bu takdirde tazminat, sadece hasardan etkilenen kısım «ziyaa» (kısmı «zıya») maruz kalmış olsa idi, ödenecek tazminat miktarından fazla olmaz.
Değer tespiti bakımından, «zıya» hâlinden farklı olarak, yanlızca «hasara» uğramış olan kısım değil, eşyanın tamamının değeri gözönünde bulundurulur.
Bu «değer kaybına», CMR m.23/4 gereğince taşımayla ilgili ödentiler eklenir (11.HD., 19.03.2001 E.2001/4, K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:nezaret yükümlülüğü · sınırlı sorumluluk · halefiyet · gerçek zarar · rücuen tazminat · işlemiş faiz · asıl alacak · sigorta poliçesi
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, emtiadaki «hasarın» yükleme hatasından kaynaklandığı, taşımanın yapıldığı davalı aracı üzerine emtianın tam olarak sabitlenmemiş olması nedeniyle yüke «nezaret yükümlülüğünü» yerine getirmeyen davalının hasardan % 50 oranında sorumlu bulunduğu ve davacı tarafından ödenmek zorunda kalınan paranın bu oranda davalıdan tahsilinin gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüyle icra takibinin 13.499,50 TL «asıl alacak» ve 1.979.41 TL «işlemiş faiz» üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiştir.
Oysa «halefiyete» dayalı tazminat isteyen davacının, ancak «gerçek zarar» miktarını talep etme hakkı bulunduğuna ve davalı taraf da bedele itiraz etmiş olduğuna göre mahkemece; tarafların iddia ve savunmaları da nazara alınarak uzman bilirkişilerden oluşturulacak kurul vasıtasıyla yukarıdaki ilkeler doğrultusunda CMR’nin 23. maddesine uygun şekilde «sınırlı sorumluluk» ve gerçek zarar araştırması yapılarak tazmini gereken miktarının usulünce tespiti gerekirken, yazılı şekilde «eksik incelemeyle» hüküm tesisi doğru görülmemiştir.
2-Dava, CMR «sigorta poliçesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkindir.
TTK.nun 1301 nci maddesine dayalı tazminat istemlerinde sigorta şirketi, tazmin ettiği bedel nispetinde «gerçek zarar» miktarını rücuen zarar sorumlusundan talep edilebilir.
2 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2018/4247 E. 2020/2493 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/5292 E. 2011/16086 K.
Ortak:hasar
İncelediğiniz kararda… thal etmiş olduğu ürünlerin davalı şirket tarafından taşındığı, taşınan ürünlerin bulunduğu Yalova Gümrük Müdürlüğü'nün belirlediği alanda yapılan kontrolde envalde «hasar» bulunduğunun tespit edildiği, hasarın taşıma sırasında meydana geldiği, her ne kadar davalı taraf taşınan emtianın niteliği gereği özel koşullarda taşınması gereken bir emtia olduğunu belirterek CMR Konvansiyonu 14. maddesi gereğince kendi sorumluluğunun bulunmadığını iddia etmiş ise de «konşimento» belgesinin üzerinde emtianın +5 derece ısıda taşınması hususunun yer aldığı ve davalının bu durumu kabul ederek her türlü ısı değişikliğine ve rutubete karşı koruyucu özel donanımlı araçlar ile taşımayı kabul ettiği, bu sebeple bu iddiasının kendisini sorumluluktan kurtarmayacağı, meydana gelen zararın davalının taşıma kusurundan kaynaklandığı, CMR Konvansiyonu 23/3 maddesi gereğince belirlenen limitlere göre zarar miktarının 9.629 TL olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile 9.629 TL'nin 04/07/2007 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda «avans faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
2- Dava, uluslararası kara taşıması sırasında taşınan yükte meydana gelen «hasar» nedeni ile alacak istemine ilişkindir.
Yükün «hasara» uğraması halinde tazminatın nasıl hesaplanacağı CMR 25. madde hükmünde düzenlenmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamının incelenmesi ile CMR 32/1-b maddesine göre taşımacının yükü aldığı yerde dava açabileceği, bu suretten mahkemenin yetkili olduğu, emtianın 18.08.2008 tarihinde varış yerine «teslim» edildiği, kısmi «hasar» söz konusu olduğunda 1 yıllık «zamanaşımı» süresinin 18.08.2009 tarihinde sona erdiği, davanın 19.08.2009 tarihinde açıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, CMR Konvansiyonu'na tabii «taşıma sözleşmesinden» kaynaklanan «hasar» bedelinin tazmini istemine ilişkindir.
Yine, aynı Konvansiyonun 32/1-a maddesine göre «zamanaşımı»; kısmi kayıp, «hasar» veya gecikmelerde «teslim» etme tarihinden itibaren başlar ve aynı maddenin 1/«son» fıkrasına göre zamanaşımının işlemeye başladığı gün hesaba «dahil» edilemez.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:teslim tarihi · taşıma sözleşmesi · dahili dava · zamanaşımı · teslim · i̇i̇k 72/son
Benzer bu karardaYine, aynı Konvansiyonun 32/1-a maddesine göre «zamanaşımı»; kısmi kayıp, «hasar» veya gecikmelerde «teslim» etme tarihinden itibaren başlar ve aynı maddenin 1/«son» fıkrasına göre zamanaşımının işlemeye başladığı gün hesaba «dahil» edilemez.
Somut olayda «hasar» gören yükün «teslim tarihi» 18.08.2008 olup yukarıda açıklanan kurallar gereğince «zamanaşımı» süresi 19.08.2008 tarihinde başlamış ve görülmekte olan dava ise 19.08.2009 tarihinde harcın yatırılması suretiyle açılmış olduğuna göre, davanın zamanaşımı süresi geçtiğinden bahisle reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamının incelenmesi ile CMR 32/1-b maddesine göre taşımacının yükü aldığı yerde dava açabileceği, bu suretten mahkemenin yetkili olduğu, emtianın 18.08.2008 tarihinde varış yerine «teslim» edildiği, kısmi «hasar» söz konusu olduğunda 1 yıllık «zamanaşımı» süresinin 18.08.2009 tarihinde sona erdiği, davanın 19.08.2009 tarihinde açıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, CMR Konvansiyonu'na tabii «taşıma sözleşmesinden» kaynaklanan «hasar» bedelinin tazmini istemine ilişkindir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2012/9855 E. , 2013/9727 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ...
2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 01/12/2011 tarih ve 2008/348-2011/650 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili ve fer'i müdahil vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin ithal ettiği süs bitkilerinin 26/04/2007 tarihinde gümrük işlemlerinin bitimi sonrasında gümrük memuru ve Tarım İl Müdürü olduğu halde yapılan kontrollerde eşyanın hasara uğradığının tespit edildiğini, CMR 13/1 maddesi gereğince tutanak tutulduğunu, taşıyıcı tarafın taşıma belgesine hasar hususunun yazıldığını ancak hasarın karşılanması hususunda taleplerinin sonuçsuz kaldığını, ithal edilen süs bitkileri nedeniyle müvekkilinin 3.073,68 Euro zararının bulunduğunu, ayrıca taşıma ücreti, ithalat harç ve vergi giderleri ile KDV ödemesi yapması nedeniyle ayrıca zararının oluştuğunu, CMR sözleşmesi ve TTK hükümleri gereğince davalı taşıyıcının zarardan sorumlu olduğunu ileri sürerek, toplam 9.629 TL'nin ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren reeskont faizi ile davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davanın zamanaşımına uğradığını, davacı tarafın dayanmış olduğu 26/04/2007 tarihli tutanağın aleyhlerine delil olarak değerlendirilemeyeceğini, zararın hatalı ambalajlama ve emtianın doğal özelliğinden kaynaklandığını, ayrıca sorumluluklarının CMR sözleşmesi 23/3 maddesi gereğince sınırlı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı şirketin ithal etmiş olduğu ürünlerin davalı şirket tarafından taşındığı, taşınan ürünlerin bulunduğu Yalova Gümrük Müdürlüğü'nün belirlediği alanda yapılan kontrolde envalde hasar bulunduğunun tespit edildiği, hasarın taşıma sırasında meydana geldiği, her ne kadar davalı taraf taşınan emtianın niteliği gereği özel koşullarda taşınması gereken bir emtia olduğunu belirterek CMR Konvansiyonu 14. maddesi gereğince kendi sorumluluğunun bulunmadığını iddia etmiş ise de konşimento belgesinin üzerinde emtianın +5 derece ısıda
taşınması hususunun yer aldığı ve davalının bu durumu kabul ederek her türlü ısı değişikliğine ve rutubete karşı koruyucu özel donanımlı araçlar ile taşımayı kabul ettiği, bu sebeple bu iddiasının kendisini sorumluluktan kurtarmayacağı, meydana gelen zararın davalının taşıma kusurundan kaynaklandığı, CMR Konvansiyonu 23/3 maddesi gereğince belirlenen limitlere göre zarar miktarının 9.629 TL olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile 9.629 TL'nin 04/07/2007 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili ile fer'i müdahil vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekili ile feri müdahil vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Dava, uluslararası kara taşıması sırasında taşınan yükte meydana gelen hasar nedeni ile alacak istemine ilişkindir.
Davaya konu zararın meydana geldiği taşıma, CMR’ye tabidir. Bu nedenle değerlendirmenin bu Konvansiyon hükümlerine göre yapılması zorunludur. Yükün hasara uğraması halinde tazminatın nasıl hesaplanacağı CMR 25. madde hükmünde düzenlenmiştir. Anılan madde ile eşyanın ziyaı durumunda tazminatın hesaplanmasını düzenleyen anlaşmanın 23. maddesine atıf yapılmıştır. Buna göre ilk olarak yine eşyanın değeri belirlenir. Eşyanın değeri tespit edilirken öncelikle bu tazminat yükün taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki borsa fiyatı, borsa fiyatı yoksa piyasa değeri, eşyanın bir piyasa değeri de bulunmuyorsa herkes için ifade ettiği objektif değere göre hesaplanır (11. HD, 30.03.2012 gün ve 2010/13835-5010 E.K.
sayılı ilamı). Değer tespiti bakımından, zıya halinden farklı olarak, yalnızca hasara uğramış olan kısım değil, eşyanın tamamının değeri dikkate alınır. Daha sonra, bu şekilde belirlenen değerle eşyanın hasarlı haldeki değeri arasındaki fark bulunur. Bu değer kaybına, CMR'nin 23/4 maddesi gereğince taşımayla ilgili ödentiler eklenir (11. HD, 19.03.2001 gün ve 2001/4- 2074 E.K. sayılı ilamı). Eklenecek bu ödenti miktarı, eşyanın hasarsız haldeki değeri, hasarlı haldeki değerine oranlanarak bulunur. Sonuçta tazmin olunabilir hasar miktarına ulaşılır. Taşımacının eşyanın bütünündeki hasar dolayısıyla ödeyeceği tazminat eşyanın ziyaa uğramış olsa idi CMR'nin 23/3., 6. ve 9. maddeleri gereğince ödeyeceği tazminat miktarını aşamaz (11.
HD, 22.02.2007 gün ve 2005/14441-3246 E. K. sayılı ilamı). Hasar, yükün bir kısmında vukua gelmiş ise, bu takdirde tazminat, sadece hasardan etkilenen kısım ziyaa (kısmı zıya) maruz kalmış olsa idi, ödenecek tazminat miktarından fazla olmaz. Bu hükmün uygulanabilmesi için eşyanın değerinde herhangi bir değişme olmaksızın parçalara bölünebilir olması gerekir. Aksi takdirde, hasar eşyanın tamamının değeri göz önünde bulundurularak hesaplanır.
Somut uyuşmazlıkta, hasarın, taşımaya konu süs bitkisi emtiasının tamamında değil sadece bir kısmında meydana geldiği anlaşılmakta olup yukarıda açıklanan ilkeler esas alınarak mahkemece sadece bilirkişilerce hesaplanan ve emtianın hasara uğradığı tespit edilen kısmına ilişkin hasar bedeline hükmedilmesi gerekirken hasara uğrayan emtiaya karşılık gelen navlun, vergi, harç ve diğer masrafların da davalıdan tazminine karar verilmesi doğru görülmeyip bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekili ile feri müdahil vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekili ile feri müdahil vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün anılan taraflar yararına BOZULMASINA, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 13.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/516052100 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz