İtirazın iptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2010/13835 E. 2012/5010 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
cmr sigortası↗ nezaret yükümlülüğü↗ zıya↗ değer kaybı↗ sınırlı sorumluluk↗ halefiyet↗ gerçek zarar↗ cmr↗ ziya↗ rücuen tazminat↗ işlemiş faiz↗ kâr kaybı↗ asıl alacak↗ sigorta poliçesi↗ kusur↗ hasar↗ eksik inceleme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, emtiadaki hasarın yükleme hatasından kaynaklandığı, taşımanın yapıldığı davalı aracı üzerine emtianın tam olarak sabitlenmemiş olması nedeniyle yüke nezaret yükümlülüğünü yerine getirmeyen davalının hasardan % 50 oranında sorumlu bulunduğu ve davacı tarafından ödenmek zorunda kalınan paranın bu oranda davalıdan tahsilinin gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüyle icra takibinin 13.499,50 TL asıl alacak ve 1.979.41 TL işlemiş faiz üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1)Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Dava, CMR sigorta poliçesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkindir. Yükün hasara uğraması halinde tazminatın nasıl hesaplanacağı CMR m. 25'te düzenlenmiştir. Anılan madde de eşyanın ziyaı durumunda tazminatın hesaplanmasını düzenleyen CMR m. 23'e atıf yapılmıştır. Buna göre ilk olarak yine eşyanın değeri belirlenir. Eşyanın değeri tespit edilirken öncelikle taşımacı tarafından göndericiden tesellüm edildiği yerdeki ve zamandaki borsa fiyatı, borsa fiyatı yoksa piyasa değeri, eşyanın bir piyasa değeri de bulunmuyorsa herkes için ifade ettiği objektif değer dikkate alınır. Değer tespiti bakımından, zıya hâlinden farklı olarak, yanlızca hasara uğramış olan kısım değil, eşyanın tamamının değeri gözönünde bulundurulur. Daha sonra, bu şekilde belirlenen değerle eşyanın hasarlı hâldeki değeri arasındaki fark bulunur. Bu değer kaybına, CMR m.23/4 gereğince taşımayla ilgili ödentiler
eklenir (11.HD., 19.03.2001 E.2001/4, K. 2001/2074). Eklenecek bu ödenti miktarı, eşyanın hasarsız haldeki değeri, hasarlı haldeki değerine oranlanarak bulunur. Sonuçta tazmin olunabilir hasar miktarına ulaşılır. Taşınmacının umulan kâr kaybından ekonomik zarardan sorumlu tutulabilmesi, CMR m. 23/6 maddesindeki şartların gerçekleşmesine bağlıdır. Taşımacının eşyanın bütünündeki hasar dolayısıyla ödeyeceği tazminat eşyanın ziyaa uğramış olsa idi CMR m. 23/3,6,9 maddeleri gereğince ödeyeceği tazminat miktarını aşamaz(11. HD.,22.02.2007, E. 2005/14441, K. 2007/3246). Eşyadaki hasar, eşyayı oluşturan şeylerin bir kısmında vukua gelmiş ise, bu takdirde tazminat, sadece hasardan etkilenen kısım ziyaa (kısmı zıya) maruz kalmış olsa idi, ödenecek tazminat miktarından fazla olmaz. Bu hükmün uygulanabilmesi için eşyanın değerinde herhangi bir değişme olmaksızın parçalara bölünebilir olması gerekir. Aksi takdirde, hasar eşyanın tamamının değeri göz önünde bulundurularak hesaplanır.
Somut olaya gelince; dava konusu taşımanın CMR hükümlerine tabi olduğu hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. TTK.nun 1301 nci maddesine dayalı tazminat istemlerinde sigorta şirketi, tazmin ettiği bedel nispetinde gerçek zarar miktarını rücuen zarar sorumlusundan talep edilebilir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Ancak, hükme esas alınan bilirkişi raporları taraflar arasındaki uyuşmazlığı çözmeye yeterli değildir. Zira, raporda tazmini gereken gerçek hasar tutarına ilişkin hiçbir tespitte bulunulmamış olup, davacı ... şirketinin dava dışı sigortalısına ödediği tazminat tutarının kusuru oranında davalıdan tahsili gerektiği yönünde görüş bildirmekle yetinilmiştir. Oysa halefiyete dayalı tazminat isteyen davacının, ancak gerçek zarar miktarını talep etme hakkı bulunduğuna ve davalı taraf da bedele itiraz etmiş olduğuna göre mahkemece; tarafların iddia ve savunmaları da nazara alınarak uzman bilirkişilerden oluşturulacak kurul vasıtasıyla yukarıdaki ilkeler doğrultusunda CMR’nin 23. maddesine uygun şekilde sınırlı sorumluluk ve gerçek zarar araştırması yapılarak tazmini gereken miktarının usulünce tespiti gerekirken, yazılı şekilde eksik incelemeyle hüküm tesisi doğru görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/6840 E. 2014/13537 K.
Ortak:zıya · değer kaybı · sınırlı sorumluluk · gerçek zarar · ziya · rücuen tazminat · kâr kaybı · sigorta poliçesi
İncelediğiniz kararda2-Dava, CMR «sigorta poliçesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkindir.
Bu «değer kaybına», CMR m.23/4 gereğince taşımayla ilgili ödentiler eklenir (11.HD., 19.03.2001 E.2001/4, K.
Eşyadaki «hasar», eşyayı oluşturan şeylerin bir kısmında vukua gelmiş ise, bu takdirde tazminat, sadece hasardan etkilenen kısım «ziyaa» (kısmı «zıya») maruz kalmış olsa idi, ödenecek tazminat miktarından fazla olmaz.
Benzer bu karardaBu «değer kaybına», CMR'nin 23/4 maddesi gereğince taşımayla ilgili ödentiler eklenir (11.
Yani «hasar», yükün bir kısmında vukua gelmiş ve eşya değerinde herhangi bir değişme olmaksızın parçalara bölünebilir ise, bu takdirde tazminat, sadece hasardan etkilenen kısım «ziyaa» (kısmı «zıya») maruz kalmış olsa idi ödenecek tazminat miktarından fazla olamaz.
Bu durumda mahkemece, CMR hükümleri uyarınca taşıma sırasında meydana gelen «hasar» nedeniyle tazmin edilecek tutarın, yukarıda açıklanan ilkeler esas alınarak uzman bilirkişi aracılığıyla ve CMR’nin 23. maddesine uygun şekilde «gerçek zarar» araştırması yapılarak ve «sınırlı sorumluluk» halinin uygulanıp uygulanmayacağı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde «eksik incelemeyle» hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:işleten sıfatı · tahsilde tekerrür · taşıma sözleşmesi · dava sebebi
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davalının «işleten sıfatı» ile sorumluluğunun sözkonusu olduğu, taşıma esnasındaki kusurdan da sorumlu olduğu, «hasarın» davalı şirketin çalışanlarının kusurlu davranışları ile meydana geldiği, davaya konu alacağın dayanağını teşkil eden olayın gerek tarih olarak gerekse kaza «sebebi» de nazara alındığında «sigorta poliçesi» kapsamında olduğu, hasar bedelinin davacı sigorta şirketince 18/04/2012 tarihinde ödendiği, davacının halef sıfatı ile ödemiş olduğu miktarı ödeme tarihinden itiba …
Merkez Bankası'nın kısa vadeli oranlara uyguladığı değişken oranlardaki faiz miktarını talep edebileceği gerekçesiyle, davanın kabulü ile «tahsilde tekerrüre» sebebiyet vermeyecek şekilde (28/09/2012 tarihinde davalı tarafça 49.647,80 TL ödenmiş olmakla) 96.508,00 TL'nin 18/04/2012 tarihinden itibaren T.C.
1- Dava, «taşıma sözleşmesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkindir.
-
Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/2733 E. 2013/3768 K.
Ortak:zıya · değer kaybı · sınırlı sorumluluk · gerçek zarar · ziya · rücuen tazminat · kâr kaybı · hasar
İncelediğiniz karardaEşyadaki «hasar», eşyayı oluşturan şeylerin bir kısmında vukua gelmiş ise, bu takdirde tazminat, sadece hasardan etkilenen kısım «ziyaa» (kısmı «zıya») maruz kalmış olsa idi, ödenecek tazminat miktarından fazla olmaz.
Değer tespiti bakımından, «zıya» hâlinden farklı olarak, yanlızca «hasara» uğramış olan kısım değil, eşyanın tamamının değeri gözönünde bulundurulur.
Bu «değer kaybına», CMR m.23/4 gereğince taşımayla ilgili ödentiler eklenir (11.HD., 19.03.2001 E.2001/4, K.
Benzer bu karardaBu durumda mahkemece, CMR hükümleri uyarınca taşıma sırasında meydana gelen «hasar» nedeniyle tazmin edilecek tutarın, yukarıda açıklanan ilkeler esas alınarak uzman bilirkişi aracılığıyla ve CMR’nin 23. maddesine uygun şekilde «gerçek zarar» araştırması yapılarak ve «sınırlı sorumluluk» halinin uygulanıp uygulanmayacağı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde «eksik incelemeyle» hüküm tesisi doğru görülmemiş, davalı yararına bozmayı gerektirmiştir.
Değer tespiti bakımından, «zıya» halinden farklı olarak, yalnızca «hasara» uğramış olan kısım değil, eşyanın tamamının değeri dikkate alınır.
Bu «değer kaybına», CMR'nin 23/4 maddesi gereğince taşımayla ilgili ödentiler eklenir (11.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:taşıma sözleşmesi
Benzer bu karardaDava, «taşıma sözleşmesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkindir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/9855 E. 2013/9727 K.
Ortak:zıya · değer kaybı · ziya · kâr kaybı · hasar
İncelediğiniz karardaEşyadaki «hasar», eşyayı oluşturan şeylerin bir kısmında vukua gelmiş ise, bu takdirde tazminat, sadece hasardan etkilenen kısım «ziyaa» (kısmı «zıya») maruz kalmış olsa idi, ödenecek tazminat miktarından fazla olmaz.
Değer tespiti bakımından, «zıya» hâlinden farklı olarak, yanlızca «hasara» uğramış olan kısım değil, eşyanın tamamının değeri gözönünde bulundurulur.
Bu «değer kaybına», CMR m.23/4 gereğince taşımayla ilgili ödentiler eklenir (11.HD., 19.03.2001 E.2001/4, K.
Benzer bu karardaDeğer tespiti bakımından, «zıya» halinden farklı olarak, yalnızca «hasara» uğramış olan kısım değil, eşyanın tamamının değeri dikkate alınır.
Bu «değer kaybına», CMR'nin 23/4 maddesi gereğince taşımayla ilgili ödentiler eklenir (11.
Taşımacının eşyanın bütünündeki «hasar» dolayısıyla ödeyeceği tazminat eşyanın «ziyaa» uğramış olsa idi CMR'nin 23/3., 6. ve 9. maddeleri gereğince ödeyeceği tazminat miktarını aşamaz (11.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:konşimento · navlun · feri müdahil · harç · dosya masrafı · avans faizi
Benzer bu karardaSomut uyuşmazlıkta, «hasarın», taşımaya konu süs bitkisi emtiasının tamamında değil sadece bir kısmında meydana geldiği anlaşılmakta olup yukarıda açıklanan ilkeler esas alınarak mahkemece sadece bilirkişilerce hesaplanan ve emtianın hasara uğradığı tespit edilen kısmına ilişkin hasar bedeline hükmedilmesi gerekirken hasara uğrayan emtiaya karşılık gelen «navlun», vergi, «harç» ve diğer «masrafların» da davalıdan tazminine karar verilmesi doğru görülmeyip bozmayı gerektirmiştir.
… thal etmiş olduğu ürünlerin davalı şirket tarafından taşındığı, taşınan ürünlerin bulunduğu Yalova Gümrük Müdürlüğü'nün belirlediği alanda yapılan kontrolde envalde «hasar» bulunduğunun tespit edildiği, hasarın taşıma sırasında meydana geldiği, her ne kadar davalı taraf taşınan emtianın niteliği gereği özel koşullarda taşınması gereken bir emtia olduğunu belirterek CMR Konvansiyonu 14. maddesi gereğince kendi sorumluluğunun bulunmadığını iddia etmiş ise de «konşimento» belgesinin üzerinde emtianın +5 derece ısıda taşınması hususunun yer aldığı ve davalının bu durumu kabul ederek her türlü ısı değişikliğine ve rutubete karşı koruyucu özel donanımlı araçlar ile taşımayı kabul ettiği, bu sebeple bu iddiasının kendisini sorumluluktan kurtarmayacağı, meydana gelen zararın davalının taşıma kusurundan kaynaklandığı, CMR Konvansiyonu 23/3 maddesi gereğince belirlenen limitlere göre zarar miktarının 9.629 TL olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile 9.629 TL'nin 04/07/2007 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda «avans faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekili ile «feri müdahil» vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2010/13835 E. , 2012/5010 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasında görülen davada Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 11/03/2009 tarih ve 2005/689-2009/105 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili tarafından CMR sigorta poliçesiyle sigortalanan emtianın asıl taşıyıcının davalı ile anlaşması üzerine alt taşıyıcı olarak davalı tarafından İtalya’dan Türkiye’ye taşındığını, taşıma esnasında emtiada oluşan hasarın müvekkili tarafından dava dışı nakliye sigorta poliçesini tanzim eden sigorta şirketine ödendiğini ve ödenen bu tazminatı kusurlu olan davalı alt taşıyıcının tazmin etmesinin gerektiğini, 26.999,00 TL’nin tahsili için başlatılan icra takibine davalı itirazının haksız olduğunu ileri sürerek, itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, emtiadaki hasarın yükleme hatasından kaynaklandığı, taşımanın yapıldığı davalı aracı üzerine emtianın tam olarak sabitlenmemiş olması nedeniyle yüke nezaret yükümlülüğünü yerine getirmeyen davalının hasardan % 50 oranında sorumlu bulunduğu ve davacı tarafından ödenmek zorunda kalınan paranın bu oranda davalıdan tahsilinin gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüyle icra takibinin 13.499,50 TL asıl alacak ve 1.979.41 TL işlemiş faiz üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1)Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Dava, CMR sigorta poliçesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkindir. Yükün hasara uğraması halinde tazminatın nasıl hesaplanacağı CMR m. 25'te düzenlenmiştir. Anılan madde de eşyanın ziyaı durumunda tazminatın hesaplanmasını düzenleyen CMR m. 23'e atıf yapılmıştır. Buna göre ilk olarak yine eşyanın değeri belirlenir. Eşyanın değeri tespit edilirken öncelikle taşımacı tarafından göndericiden tesellüm edildiği yerdeki ve zamandaki borsa fiyatı, borsa fiyatı yoksa piyasa değeri, eşyanın bir piyasa değeri de bulunmuyorsa herkes için ifade ettiği objektif değer dikkate alınır. Değer tespiti bakımından, zıya hâlinden farklı olarak, yanlızca hasara uğramış olan kısım değil, eşyanın tamamının değeri gözönünde bulundurulur.
Daha sonra, bu şekilde belirlenen değerle eşyanın hasarlı hâldeki değeri arasındaki fark bulunur. Bu değer kaybına, CMR m.23/4 gereğince taşımayla ilgili ödentiler
eklenir (11.HD., 19.03.2001 E.2001/4, K. 2001/2074). Eklenecek bu ödenti miktarı, eşyanın hasarsız haldeki değeri, hasarlı haldeki değerine oranlanarak bulunur. Sonuçta tazmin olunabilir hasar miktarına ulaşılır. Taşınmacının umulan kâr kaybından ekonomik zarardan sorumlu tutulabilmesi, CMR m. 23/6 maddesindeki şartların gerçekleşmesine bağlıdır. Taşımacının eşyanın bütünündeki hasar dolayısıyla ödeyeceği tazminat eşyanın ziyaa uğramış olsa idi CMR m. 23/3,6,9 maddeleri gereğince ödeyeceği tazminat miktarını aşamaz(11. HD.,22.02.2007, E. 2005/14441, K. 2007/3246). Eşyadaki hasar, eşyayı oluşturan şeylerin bir kısmında vukua gelmiş ise, bu takdirde tazminat, sadece hasardan etkilenen kısım ziyaa (kısmı zıya) maruz kalmış olsa idi, ödenecek tazminat miktarından fazla olmaz.
Bu hükmün uygulanabilmesi için eşyanın değerinde herhangi bir değişme olmaksızın parçalara bölünebilir olması gerekir. Aksi takdirde, hasar eşyanın tamamının değeri göz önünde bulundurularak hesaplanır.
Somut olaya gelince; dava konusu taşımanın CMR hükümlerine tabi olduğu hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. TTK.nun 1301 nci maddesine dayalı tazminat istemlerinde sigorta şirketi, tazmin ettiği bedel nispetinde gerçek zarar miktarını rücuen zarar sorumlusundan talep edilebilir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Ancak, hükme esas alınan bilirkişi raporları taraflar arasındaki uyuşmazlığı çözmeye yeterli değildir. Zira, raporda tazmini gereken gerçek hasar tutarına ilişkin hiçbir tespitte bulunulmamış olup, davacı ... şirketinin dava dışı sigortalısına ödediği tazminat tutarının kusuru oranında davalıdan tahsili gerektiği yönünde görüş bildirmekle yetinilmiştir. Oysa halefiyete dayalı tazminat isteyen davacının, ancak gerçek zarar miktarını talep etme hakkı bulunduğuna ve davalı taraf da bedele itiraz etmiş olduğuna göre mahkemece;
tarafların iddia ve savunmaları da nazara alınarak uzman bilirkişilerden oluşturulacak kurul vasıtasıyla yukarıdaki ilkeler doğrultusunda CMR’nin 23. maddesine uygun şekilde sınırlı sorumluluk ve gerçek zarar araştırması yapılarak tazmini gereken miktarının usulünce tespiti gerekirken, yazılı şekilde eksik incelemeyle hüküm tesisi doğru görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 30/03/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1011799400 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz