Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2012/2733 E. 2013/3768 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
cmr madde 30↗ zıya↗ değer kaybı↗ sınırlı sorumluluk↗ gerçek zarar↗ cmr↗ ziya↗ rücuen tazminat↗ taşıma sözleşmesi↗ kâr kaybı↗ hasar↗ eksik inceleme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davaya konu hasarın davalı şirket sürücüsünün tedbirsiz ve dikkatsiz davranması, aracın hızını hava, yol ve trafik durumuna göre ayarlamaması ve taşıdığı yükün kırılgan malzeme olduğunu unutarak araç kullanması nedeniyle oluştuğu, araç sürücüsünün olayda %100 oranında kusurlu bulunduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile 45.915,00 TL tazminatın 29.12.2010 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, taşıma sözleşmesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkindir. Davaya konu zararın meydana geldiği taşıma, CMR’ye tabidir. Bu nedenle değerlendirmenin bu Konvansiyon hükümlerine göre yapılması zorunludur. Yükün hasara uğraması halinde tazminatın nasıl hesaplanacağı CMR 25. madde hükmünde düzenlenmiştir. Anılan madde ile eşyanın ziyaı durumunda tazminatın hesaplanmasını düzenleyen anlaşmanın 23. maddesine atıf yapılmıştır. Buna göre ilk olarak yine eşyanın değeri belirlenir. Eşyanın değeri tespit edilirken öncelikle bu tazminat yükün taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki borsa fiyatı, borsa fiyatı yoksa piyasa değeri, eşyanın bir piyasa değeri de bulunmuyorsa herkes için ifade ettiği objektif değere göre hesaplanır (11. HD, 30.03.2012 gün ve 2010/13835- 5010 E.K. sayılı ilamı). Değer tespiti bakımından, zıya halinden farklı olarak, yalnızca hasara uğramış olan kısım değil, eşyanın tamamının değeri dikkate alınır. Daha sonra, bu şekilde belirlenen değerle eşyanın hasarlı haldeki değeri arasındaki fark bulunur. Bu değer kaybına, CMR'nin 23/4 maddesi gereğince taşımayla ilgili ödentiler eklenir (11. HD, 19.03.2001 gün ve 2001/4- 2074 E.K. sayılı ilamı). Eklenecek bu ödenti miktarı, eşyanın hasarsız haldeki değeri, hasarlı haldeki değerine oranlanarak bulunur. Sonuçta tazmin olunabilir hasar miktarına ulaşılır. Taşımacının eşyanın bütünündeki hasar dolayısıyla ödeyeceği tazminat eşyanın ziyaa uğramış olsa idi CMR'nin 23/3., 6. ve 9. maddeleri gereğince ödeyeceği tazminat miktarını aşamaz (11. HD, 22.02.2007 gün ve 2005/14441- 3246 E. K. sayılı ilamı). Hasar, yükün bir kısmında vukua gelmiş ise, bu takdirde tazminat, sadece hasardan etkilenen kısım ziyaa (kısmı zıya) maruz kalmış olsa idi, ödenecek tazminat miktarından fazla olmaz. Bu hükmün uygulanabilmesi için eşyanın değerinde herhangi bir değişme olmaksızın parçalara bölünebilir olması gerekir. Aksi takdirde, hasar eşyanın tamamının değeri göz önünde bulundurularak hesaplanır.
Davacı vekilinin TTK’nın 1301. maddesi hükmüne dayalı olarak talep ettiği tazminat istemi mahkemece kabul edilmiş ise de, hükme esas alınan bilirkişi raporu taraflar arasındaki uyuşmazlığı çözmeye yeterli olmadığı gibi, davaya konu cam eşyaların hasara uğradığı dikkate alındığında, oluşan zararın miktarının değerlendirilmesi bakımından bu işten anlar uzman bir bilirkişi yerine bir makine mühendisinden rapor alınarak sonuca varılması doğru görülmemiştir.
Bu durumda mahkemece, CMR hükümleri uyarınca taşıma sırasında meydana gelen hasar nedeniyle tazmin edilecek tutarın, yukarıda açıklanan ilkeler esas alınarak uzman bilirkişi aracılığıyla ve CMR’nin 23. maddesine uygun şekilde gerçek zarar araştırması yapılarak ve sınırlı sorumluluk halinin uygulanıp uygulanmayacağı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik incelemeyle hüküm tesisi doğru görülmemiş, davalı yararına bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/6840 E. 2014/13537 K.
Ortak:zıya · değer kaybı · sınırlı sorumluluk · gerçek zarar · ziya · rücuen tazminat · taşıma sözleşmesi · kâr kaybı · Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat
İncelediğiniz karardaDava, «taşıma sözleşmesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkindir.
Bu «değer kaybına», CMR'nin 23/4 maddesi gereğince taşımayla ilgili ödentiler eklenir (11.
Hasar, yükün bir kısmında vukua gelmiş ise, bu takdirde tazminat, sadece hasardan etkilenen kısım «ziyaa» (kısmı «zıya») maruz kalmış olsa idi, ödenecek tazminat miktarından fazla olmaz.
Benzer bu kararda1- Dava, «taşıma sözleşmesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkindir.
Bu «değer kaybına», CMR'nin 23/4 maddesi gereğince taşımayla ilgili ödentiler eklenir (11.
Yani «hasar», yükün bir kısmında vukua gelmiş ve eşya değerinde herhangi bir değişme olmaksızın parçalara bölünebilir ise, bu takdirde tazminat, sadece hasardan etkilenen kısım «ziyaa» (kısmı «zıya») maruz kalmış olsa idi ödenecek tazminat miktarından fazla olamaz.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:işleten sıfatı · tahsilde tekerrür · sigorta poliçesi · dava sebebi
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davalının «işleten sıfatı» ile sorumluluğunun sözkonusu olduğu, taşıma esnasındaki kusurdan da sorumlu olduğu, «hasarın» davalı şirketin çalışanlarının kusurlu davranışları ile meydana geldiği, davaya konu alacağın dayanağını teşkil eden olayın gerek tarih olarak gerekse kaza «sebebi» de nazara alındığında «sigorta poliçesi» kapsamında olduğu, hasar bedelinin davacı sigorta şirketince 18/04/2012 tarihinde ödendiği, davacının halef sıfatı ile ödemiş olduğu miktarı ödeme tarihinden itiba …
Merkez Bankası'nın kısa vadeli oranlara uyguladığı değişken oranlardaki faiz miktarını talep edebileceği gerekçesiyle, davanın kabulü ile «tahsilde tekerrüre» sebebiyet vermeyecek şekilde (28/09/2012 tarihinde davalı tarafça 49.647,80 TL ödenmiş olmakla) 96.508,00 TL'nin 18/04/2012 tarihinden itibaren T.C.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/9855 E. 2013/9727 K.
Ortak:zıya · değer kaybı · ziya · kâr kaybı · hasar
İncelediğiniz karardaDeğer tespiti bakımından, «zıya» halinden farklı olarak, yalnızca «hasara» uğramış olan kısım değil, eşyanın tamamının değeri dikkate alınır.
Bu «değer kaybına», CMR'nin 23/4 maddesi gereğince taşımayla ilgili ödentiler eklenir (11.
Taşımacının eşyanın bütünündeki «hasar» dolayısıyla ödeyeceği tazminat eşyanın «ziyaa» uğramış olsa idi CMR'nin 23/3., 6. ve 9. maddeleri gereğince ödeyeceği tazminat miktarını aşamaz (11.
Benzer bu karardaDeğer tespiti bakımından, «zıya» halinden farklı olarak, yalnızca «hasara» uğramış olan kısım değil, eşyanın tamamının değeri dikkate alınır.
Bu «değer kaybına», CMR'nin 23/4 maddesi gereğince taşımayla ilgili ödentiler eklenir (11.
Taşımacının eşyanın bütünündeki «hasar» dolayısıyla ödeyeceği tazminat eşyanın «ziyaa» uğramış olsa idi CMR'nin 23/3., 6. ve 9. maddeleri gereğince ödeyeceği tazminat miktarını aşamaz (11.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:konşimento · navlun · feri müdahil · harç · dosya masrafı · avans faizi
Benzer bu karardaSomut uyuşmazlıkta, «hasarın», taşımaya konu süs bitkisi emtiasının tamamında değil sadece bir kısmında meydana geldiği anlaşılmakta olup yukarıda açıklanan ilkeler esas alınarak mahkemece sadece bilirkişilerce hesaplanan ve emtianın hasara uğradığı tespit edilen kısmına ilişkin hasar bedeline hükmedilmesi gerekirken hasara uğrayan emtiaya karşılık gelen «navlun», vergi, «harç» ve diğer «masrafların» da davalıdan tazminine karar verilmesi doğru görülmeyip bozmayı gerektirmiştir.
… thal etmiş olduğu ürünlerin davalı şirket tarafından taşındığı, taşınan ürünlerin bulunduğu Yalova Gümrük Müdürlüğü'nün belirlediği alanda yapılan kontrolde envalde «hasar» bulunduğunun tespit edildiği, hasarın taşıma sırasında meydana geldiği, her ne kadar davalı taraf taşınan emtianın niteliği gereği özel koşullarda taşınması gereken bir emtia olduğunu belirterek CMR Konvansiyonu 14. maddesi gereğince kendi sorumluluğunun bulunmadığını iddia etmiş ise de «konşimento» belgesinin üzerinde emtianın +5 derece ısıda taşınması hususunun yer aldığı ve davalının bu durumu kabul ederek her türlü ısı değişikliğine ve rutubete karşı koruyucu özel donanımlı araçlar ile taşımayı kabul ettiği, bu sebeple bu iddiasının kendisini sorumluluktan kurtarmayacağı, meydana gelen zararın davalının taşıma kusurundan kaynaklandığı, CMR Konvansiyonu 23/3 maddesi gereğince belirlenen limitlere göre zarar miktarının 9.629 TL olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile 9.629 TL'nin 04/07/2007 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda «avans faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekili ile «feri müdahil» vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/13835 E. 2012/5010 K.
Ortak:zıya · değer kaybı · sınırlı sorumluluk · gerçek zarar · ziya · rücuen tazminat · kâr kaybı · hasar
İncelediğiniz karardaBu durumda mahkemece, CMR hükümleri uyarınca taşıma sırasında meydana gelen «hasar» nedeniyle tazmin edilecek tutarın, yukarıda açıklanan ilkeler esas alınarak uzman bilirkişi aracılığıyla ve CMR’nin 23. maddesine uygun şekilde «gerçek zarar» araştırması yapılarak ve «sınırlı sorumluluk» halinin uygulanıp uygulanmayacağı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde «eksik incelemeyle» hüküm tesisi doğru görülmemiş, davalı yararına bozmayı gerektirmiştir.
Değer tespiti bakımından, «zıya» halinden farklı olarak, yalnızca «hasara» uğramış olan kısım değil, eşyanın tamamının değeri dikkate alınır.
Bu «değer kaybına», CMR'nin 23/4 maddesi gereğince taşımayla ilgili ödentiler eklenir (11.
Benzer bu karardaEşyadaki «hasar», eşyayı oluşturan şeylerin bir kısmında vukua gelmiş ise, bu takdirde tazminat, sadece hasardan etkilenen kısım «ziyaa» (kısmı «zıya») maruz kalmış olsa idi, ödenecek tazminat miktarından fazla olmaz.
Değer tespiti bakımından, «zıya» hâlinden farklı olarak, yanlızca «hasara» uğramış olan kısım değil, eşyanın tamamının değeri gözönünde bulundurulur.
Bu «değer kaybına», CMR m.23/4 gereğince taşımayla ilgili ödentiler eklenir (11.HD., 19.03.2001 E.2001/4, K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:nezaret yükümlülüğü · halefiyet · işlemiş faiz · asıl alacak · sigorta poliçesi · kusur
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, emtiadaki «hasarın» yükleme hatasından kaynaklandığı, taşımanın yapıldığı davalı aracı üzerine emtianın tam olarak sabitlenmemiş olması nedeniyle yüke «nezaret yükümlülüğünü» yerine getirmeyen davalının hasardan % 50 oranında sorumlu bulunduğu ve davacı tarafından ödenmek zorunda kalınan paranın bu oranda davalıdan tahsilinin gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüyle icra takibinin 13.499,50 TL «asıl alacak» ve 1.979.41 TL «işlemiş faiz» üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiştir.
2-Dava, CMR «sigorta poliçesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkindir.
Zira, raporda tazmini gereken gerçek «hasar» tutarına ilişkin hiçbir tespitte bulunulmamış olup, davacı ... şirketinin dava dışı sigortalısına ödediği tazminat tutarının «kusuru» oranında davalıdan tahsili gerektiği yönünde görüş bildirmekle yetinilmiştir.
Oysa «halefiyete» dayalı tazminat isteyen davacının, ancak «gerçek zarar» miktarını talep etme hakkı bulunduğuna ve davalı taraf da bedele itiraz etmiş olduğuna göre mahkemece; tarafların iddia ve savunmaları da nazara alınarak uzman bilirkişilerden oluşturulacak kurul vasıtasıyla yukarıdaki ilkeler doğrultusunda CMR’nin 23. maddesine uygun şekilde «sınırlı sorumluluk» ve gerçek zarar araştırması yapılarak tazmini gereken miktarının usulünce tespiti gerekirken, yazılı şekilde «eksik incelemeyle» hüküm tesisi doğru görülmemiştir.
1 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/2870 E. 2010/9232 K.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2012/2733 E. , 2013/3768 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ... 3. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ...
3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 24.11.2011 tarih ve 2011/468-2011/763 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili şirket nezdinde Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalanan 5 kap cam emtiasının, davalıya ait araçlarla İzmit'ten Astana (Kazakistan)'ya nakliyesi sırasında, kaba bir şekilde taşınması sonucu kırılarak hasarlandığını, 45.915,00 TL hasar bedelinin 29.12.2010 tarihinde müvekkilince dava dışı sigortalısına ödendiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 45.915.00 TL tazminatın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Tic. Ltd. Şti. davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davaya konu hasarın davalı şirket sürücüsünün tedbirsiz ve dikkatsiz davranması, aracın hızını hava, yol ve trafik durumuna göre ayarlamaması ve taşıdığı yükün kırılgan malzeme olduğunu unutarak araç kullanması nedeniyle oluştuğu, araç sürücüsünün olayda %100 oranında kusurlu bulunduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile 45.915,00 TL tazminatın 29.12.2010 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, taşıma sözleşmesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkindir. Davaya konu zararın meydana geldiği taşıma, CMR’ye tabidir. Bu nedenle değerlendirmenin bu Konvansiyon hükümlerine göre yapılması zorunludur. Yükün hasara uğraması halinde tazminatın nasıl hesaplanacağı CMR 25. madde hükmünde düzenlenmiştir. Anılan madde ile eşyanın ziyaı durumunda tazminatın hesaplanmasını düzenleyen anlaşmanın 23. maddesine atıf yapılmıştır. Buna göre ilk olarak yine eşyanın değeri belirlenir. Eşyanın değeri tespit edilirken öncelikle bu tazminat yükün taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki borsa fiyatı, borsa fiyatı yoksa piyasa değeri, eşyanın bir piyasa değeri de bulunmuyorsa herkes için ifade ettiği objektif değere göre hesaplanır (11.
HD, 30.03.2012 gün ve 2010/13835- 5010 E.K. sayılı ilamı). Değer tespiti bakımından, zıya halinden farklı olarak, yalnızca hasara uğramış olan kısım değil, eşyanın tamamının değeri dikkate alınır. Daha sonra, bu şekilde belirlenen değerle eşyanın hasarlı haldeki değeri arasındaki fark bulunur. Bu değer kaybına, CMR'nin 23/4 maddesi gereğince taşımayla ilgili ödentiler eklenir (11. HD, 19.03.2001 gün ve 2001/4- 2074 E.K. sayılı ilamı). Eklenecek bu ödenti miktarı, eşyanın hasarsız haldeki değeri, hasarlı haldeki değerine oranlanarak bulunur. Sonuçta tazmin olunabilir hasar miktarına ulaşılır. Taşımacının eşyanın bütünündeki hasar dolayısıyla ödeyeceği tazminat eşyanın ziyaa uğramış olsa idi CMR'nin 23/3., 6.
ve 9. maddeleri gereğince ödeyeceği tazminat miktarını aşamaz (11. HD, 22.02.2007 gün ve 2005/14441- 3246 E. K. sayılı ilamı). Hasar, yükün bir kısmında vukua gelmiş ise, bu takdirde tazminat, sadece hasardan etkilenen kısım ziyaa (kısmı zıya) maruz kalmış olsa idi, ödenecek tazminat miktarından fazla olmaz. Bu hükmün uygulanabilmesi için eşyanın değerinde herhangi bir değişme olmaksızın parçalara bölünebilir olması gerekir. Aksi takdirde, hasar eşyanın tamamının değeri göz önünde bulundurularak hesaplanır.
Davacı vekilinin TTK’nın 1301. maddesi hükmüne dayalı olarak talep ettiği tazminat istemi mahkemece kabul edilmiş ise de, hükme esas alınan bilirkişi raporu taraflar arasındaki uyuşmazlığı çözmeye yeterli olmadığı gibi, davaya konu cam eşyaların hasara uğradığı dikkate alındığında, oluşan zararın miktarının değerlendirilmesi bakımından bu işten anlar uzman bir bilirkişi yerine bir makine mühendisinden rapor alınarak sonuca varılması doğru görülmemiştir.
Bu durumda mahkemece, CMR hükümleri uyarınca taşıma sırasında meydana gelen hasar nedeniyle tazmin edilecek tutarın, yukarıda açıklanan ilkeler esas alınarak uzman bilirkişi aracılığıyla ve CMR’nin 23. maddesine uygun şekilde gerçek zarar araştırması yapılarak ve sınırlı sorumluluk halinin uygulanıp uygulanmayacağı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik incelemeyle hüküm tesisi doğru görülmemiş, davalı yararına bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 01.03.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/448052200 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz