Sigorta tazminatı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2012/427 E. 2013/2407 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
sigorta halefiyeti↗ teslim şekli↗ nakliyat sigortası↗ halefiyet↗ ticari defter kayıtları↗ riziko↗ rücuen tazminat↗ taşıma sözleşmesi↗ taşıyıcı↗ bilirkişi incelemesi↗ ticari defter↗ sigorta poliçesi↗ hasar↗ teslim↗ e-defter↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı taşıyıcının davaya konu kiraz emtiasını usulüne uygun olarak +... derecede taşıması gerekirken +8-9 derecede taşıdığı, bu nedenle taşınan emtianın hasara uğradığı, meydana gelen hasardan davalı taşıyıcı ile bu taşımayı sigorta eden diğer davalının sorumlu oldukları gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, ....252,81 EURO'nun fiili ödeme günündeki T.C. Merkez Bankası'nın efektif satış kuru üzerinden Türk Lirası karşılığının
davalılardan müteselsilen tahsiline, hüküm altına alınan alacağa ödeme tarihinden itibaren devlet bankalarınca bir yıl vadeli EURO hesabına uygulanan en yüksek faiz oranında faiz yürütülmesine karar verilmiştir.
Kararı, davalılar vekili temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
...-Dava, nakliyat sigorta poliçesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkindir. Davaya konu kiraz emtiası CIP satış suretiyle satılmış olup, bu satış türü, taşıma ve sigorta bedeli ödenmiş olarak yapılan satış ve teslim şeklini ifade etmektedir. Buna göre, taşıma sözleşmesi satıcı-gönderici tarafından yapılıp, alıcının taşıma sırasındaki hasar riskini karşılayacak sigorta poliçesinin de alıcı nam ve hesabına satıcı tarafından yaptırılması gerekmektedir. CIP satışta hasarın alıcıya geçmesi nedeniyle rizikodan sonra sigortacının sigortalı konumundaki alıcıya ödemede bulunması gerekmekte olup, bu koşullar altında sigortacının halefiyet hakkı doğacaktır. Somut olayda, davaya dayanak poliçede sigortalı, satıcı-gönderici olup böyle bir durumda CIP satış yapan sigortalıya sigorta bedelinin ödenmesi, sigortalının mal bedelini tahsil edememiş olmasına bağlıdır. Bu durumda mahkemece davalıların, davacının sigortalısına mal bedellerinin ödendiği yönündeki savunması da gözetilerek gerekirse dava dışı sigortalının ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle taşımaya konu mal bedellerinin ödenip ödenmediğinin tespit edilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2017/3866 E. 2019/4119 K.
Ortak:sigorta halefiyeti · teslim şekli · halefiyet · riziko · rücuen tazminat · taşıma sözleşmesi · taşıyıcı · bilirkişi incelemesi · Sigorta tazminatı
İncelediğiniz karardaCIP satışta «hasarın» alıcıya geçmesi nedeniyle «rizikodan» sonra sigortacının sigortalı konumundaki alıcıya ödemede bulunması gerekmekte olup, bu koşullar altında «sigortacının halefiyet» hakkı doğacaktır.
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı «taşıyıcının» davaya konu kiraz emtiasını usulüne uygun olarak +... derecede taşıması gerekirken +8-9 derecede taşıdığı, bu nedenle taşınan emtianın «hasara» uğradığı, meydana gelen hasardan davalı taşıyıcı ile bu taşımayı sigorta eden diğer davalının sorumlu oldukları gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, ....252,81 EURO'nun fiili ödeme günündeki T.C.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. ...-Dava, «nakliyat sigorta poliçesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaCIP satışta «hasarın» alıcıya geçmesi nedeniyle «rizikodan» sonra sigortacının sigortalı konumundaki alıcıya ödemede bulunması gerekmekte olup, bu koşullar altında «sigortacının halefiyet» hakkı doğacaktır.
Bu durumda mahkemece davalı «taşıyıcının» bu husustaki itirazları da nazara alınarak, ihracaat belgeleri ile banka kayıtlarının getirtilip incelenmesi, gerekirse dava dışı sigortalının «ticari defter» ve kayıtları üzerinde «bilirkişi incelemesi» yaptırılmak suretiyle taşımaya konu mal bedellerinin ödenip ödenmediğinin tespit edilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.
2-Dava, «nakliyat emtia sigorta poliçesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:nakliyat emtia sigortası · yasal faiz · ibraz
Benzer bu karardaMahkemece, davalı ... aleyhine açılan davanın reddine, diğer davalı yönünden ise, 22.998,62 TL’nin ödeme tarihi olan 13/09/2004 tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline dair verilen kararın davacı vekili ile davalı Ege Tır Transport ve Tic.
2-Dava, «nakliyat emtia sigorta poliçesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkindir.
Dosyaya «ibraz» edilen 07/05/2004 tarihli belgede davaya konu emtianın CIP satış suretiyle satıldığı belirtilmiş olup, bu satış türü, taşıma ve sigorta bedeli ödenmiş olarak yapılan satış ve «teslim şeklini» ifade etmektedir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/12279 E. 2018/4002 K.
Ortak:teslim şekli · nakliyat sigortası · halefiyet · rücuen tazminat · taşıyıcı · sigorta poliçesi · hasar · teslim
İncelediğiniz kararda1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. ...-Dava, «nakliyat sigorta poliçesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkindir.
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı «taşıyıcının» davaya konu kiraz emtiasını usulüne uygun olarak +... derecede taşıması gerekirken +8-9 derecede taşıdığı, bu nedenle taşınan emtianın «hasara» uğradığı, meydana gelen hasardan davalı taşıyıcı ile bu taşımayı sigorta eden diğer davalının sorumlu oldukları gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, ....252,81 EURO'nun fiili ödeme günündeki T.C.
Davaya konu kiraz emtiası CIP satış suretiyle satılmış olup, bu satış türü, taşıma ve sigorta bedeli ödenmiş olarak yapılan satış ve «teslim şeklini» ifade etmektedir.
Benzer bu kararda… ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu taşımanın birden çok taşıma şeklini ve vasıtasını içerecek şekilde düzenlendiği, davalı şirketin taşıma işini organize eden «taşıma işleri komisyoncusu» olduğu, alacağın sözleşmeye dayalı olduğundan 10 yıllık «zamanaşımı» süresine tabi olduğu, davacı ... şirketi tarafından düzenlenen «emtia nakliyat sigorta poliçesine» konu uluslararası satışın, ... satışın bir türü olan CIP satış ve «teslim» şeklinde «ifa» edildiği, CIP satışa göre satıcının, malları kendi belirleyeceği «taşıyıcının» aracına aktarması ile beraber teslim sorumluluğunu yerine getirmiş olacağı, satıcının ayrıca bu satım şeklinde taşıma süresince oluşacak hasarlara karşı nakliye sigortası yaptırmakla zorunlu olduğu, mevcut sigorta poliçesinin bu sorumluluğun bir sonucu olduğu, sigorta «prim» ödemesi kural olarak satıcıya ait olsa da «fatura» kapsamından primin davalıya yansıtıldığı, satıcı emtiayı ilk nakliye aracına tevdi etmiş olmakla sorumluluğunun sona erdiği, nakliye sırasında uğrayacağı «hasar» ve kayıp bedelini sigorta şirketinden talep hakkının alıcı ... ...'ye ait olduğu, davacı ... şirketi tarafından tazminat bedelinin satıcı ...
1- Dava, «nakliyat emtia sigorta poliçesi» kapsamında «rücuen tazminat» istemine ilişkin olup, mahkemece aktif dava «ehliyeti» yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.
Ancak, uluslar arası taşıma kuralları içerisinde yer alan tanımlamalar ve zaman itibariyle somut olaya da uygulanması gereken 6762 sayılı TTK'nın 1139. maddesinde ifadesini bulmuş olan ... (cost, insurance and freight) satış türü, mal bedeli, taşıma ve sigorta bedeli ödenmiş olarak yapılan satış ve «teslim şeklini» ifade etmekte olup «münhasıran» deniz aşan taşımalara konu edilen emtianın satış türüne işaret etmektedir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kanuni halefiyet · emtia nakliyat sigortası · taşıma işleri komisyoncusu · nakliyat emtia sigortası · aktif husumet yokluğu · sigorta tazminatı · karine · aktif husumet
Benzer bu karardaŞti’ye ödendiği, bu ödemenin hak sahibi alıcıya yapılmış bir ödeme olmadığından «kanuni halefiyet» hakkının doğmadığı gerekçesiyle davanın «aktif husumet yokluğundan» reddine karar verilmiştir.
… ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu taşımanın birden çok taşıma şeklini ve vasıtasını içerecek şekilde düzenlendiği, davalı şirketin taşıma işini organize eden «taşıma işleri komisyoncusu» olduğu, alacağın sözleşmeye dayalı olduğundan 10 yıllık «zamanaşımı» süresine tabi olduğu, davacı ... şirketi tarafından düzenlenen «emtia nakliyat sigorta poliçesine» konu uluslararası satışın, ... satışın bir türü olan CIP satış ve «teslim» şeklinde «ifa» edildiği, CIP satışa göre satıcının, malları kendi belirleyeceği «taşıyıcının» aracına aktarması ile beraber teslim sorumluluğunu yerine getirmiş olacağı, satıcının ayrıca bu satım şeklinde taşıma süresince oluşacak hasarlara karşı nakliye sigortası yaptırmakla zorunlu olduğu, mevcut sigorta poliçesinin bu sorumluluğun bir sonucu olduğu, sigorta «prim» ödemesi kural olarak satıcıya ait olsa da «fatura» kapsamından primin davalıya yansıtıldığı, satıcı emtiayı ilk nakliye aracına tevdi etmiş olmakla sorumluluğunun sona erdiği, nakliye sırasında uğrayacağı «hasar» ve kayıp bedelini sigorta şirketinden talep hakkının alıcı ... ...'ye ait olduğu, davacı ... şirketi tarafından tazminat bedelinin satıcı ...
1- Dava, «nakliyat emtia sigorta poliçesi» kapsamında «rücuen tazminat» istemine ilişkin olup, mahkemece aktif dava «ehliyeti» yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.
Bu nitelikteki deniz aşırı satış işleminde, satıcının mal bedelini peşin aldığı, aksi ispatlanabilir bir «karine» olarak kabul edilebilirse de, işbu davada, satıcı ile alıcı arasındaki satış türünün ... olmayıp “CIP Satış” (Carriage and Insurance Paid To..) yani “taşıma ve sigorta bedeli ödenmiş satış” niteliğinde olduğu, taşımanın ise gerek deniz ve gerekse de demiryolu suretiyle yapılmasının kararlaştırıldığı uyuşmazlık dışıdır.
-
İtirazın iptali | İcra inkar tazminatı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/13695 E. 2018/4957 K.
Ortak:sigorta halefiyeti · nakliyat sigortası · halefiyet · taşıyıcı · sigorta poliçesi · hasar · teslim · e-defter
İncelediğiniz karardaCIP satışta «hasarın» alıcıya geçmesi nedeniyle «rizikodan» sonra sigortacının sigortalı konumundaki alıcıya ödemede bulunması gerekmekte olup, bu koşullar altında «sigortacının halefiyet» hakkı doğacaktır.
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı «taşıyıcının» davaya konu kiraz emtiasını usulüne uygun olarak +... derecede taşıması gerekirken +8-9 derecede taşıdığı, bu nedenle taşınan emtianın «hasara» uğradığı, meydana gelen hasardan davalı taşıyıcı ile bu taşımayı sigorta eden diğer davalının sorumlu oldukları gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, ....252,81 EURO'nun fiili ödeme günündeki T.C.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. ...-Dava, «nakliyat sigorta poliçesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının sigortalısının satışını yaptığı ve CIP «teslim» (Navlun ve Sigorta bedeli ödemiş olarak) şekli ile «taşıyıcıya» teslim ettiği emtia açısından nef'i ve «hasar» riskinin alıcı ... firmasına ait olduğu, davacının sigortalısı tarafından emtianın tam bedelinin tahsil edildiği, sigortalı hesaplarında, söz konusu taşıma ile ilgili herhangi bir mal bedeli alacağının kalmadığının saptandığı, taşıma süresince hasar ve «zayi» oluşması halinde tazminat alacaklısının satıcı değil alıcı olması gerektiği, bu nedenle, davacının, «aktif husumet ehliyetinin» bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bunlar, geçerli bir «sigorta sözleşmesinin» varlığı, sigortacının bu sözleşme kapsamında sigortalıya ödeme yapması ve sigortalının kendine zarar verene karşı dava hakkının bulunmasıdır. (Işıl Ulaş, Uygulamalı Sigorta Hukuku Mal ve Sorumluluk Sigortaları, Turhan Kitabevi, Ankara 2010) Somut olayda, davacının sigortalısı tarafından Özbekistan'daki alıcı firmaya düzenlenen CIP «teslim» şartlı faturanın tarihi 16.05.2012 olup, sigortalının «defterlerinde» bu faturaya karşılık yapılan ödemeler 03.10.2012 ve 04.10.2012 tarihini taşımaktadır.
Bu durumda, alınan «ekspertiz raporu» sonucu bulunan «hasar» bedelinin geçerli bir «sigorta poliçesine» istinaden sigortacı tarafından sigortalıya ödenmesinden sonra davacı ... şirketinin aktif dava «ehliyetinin» bulunduğu gözetilerek işin esasına girilip hasıl olacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeye dayalı yazılı şekilde davanın «aktif husumet ehliyeti» yokluğundan reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:virman · eksper raporu · aktif husumet ehliyeti · rücuen tahsil · aktif husumet · husumet ehliyeti · sigorta sözleşmesi · zayi
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının sigortalısının satışını yaptığı ve CIP «teslim» (Navlun ve Sigorta bedeli ödemiş olarak) şekli ile «taşıyıcıya» teslim ettiği emtia açısından nef'i ve «hasar» riskinin alıcı ... firmasına ait olduğu, davacının sigortalısı tarafından emtianın tam bedelinin tahsil edildiği, sigortalı hesaplarında, söz konusu taşıma ile ilgili herhangi bir mal bedeli alacağının kalmadığının saptandığı, taşıma süresince hasar ve «zayi» oluşması halinde tazminat alacaklısının satıcı değil alıcı olması gerektiği, bu nedenle, davacının, «aktif husumet ehliyetinin» bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bu durumda, alınan «ekspertiz raporu» sonucu bulunan «hasar» bedelinin geçerli bir «sigorta poliçesine» istinaden sigortacı tarafından sigortalıya ödenmesinden sonra davacı ... şirketinin aktif dava «ehliyetinin» bulunduğu gözetilerek işin esasına girilip hasıl olacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeye dayalı yazılı şekilde davanın «aktif husumet ehliyeti» yokluğundan reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Davacı, davalı tarafından taşınan kimyevi maddelerin taşıma esnasında varil ve tankların delinmesiyle kısmen «zayi» olduğunu, emtianın alıcısına eksik «teslim» edildiğini ileri sürerek ödediği tazminatın «rücuen tahsili» için takip başlatmıştır.
Dava, Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi uyarınca sigortalıya ödenen «hasar» bedelinin «rücuen tahsili» için başlatılan «icra takibine itirazın» iptali istemine ilişkin olup mahkemece davacının aktif dava «ehliyetinin» bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
1 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/5934 E. 2014/12735 K.
Ortak:sigorta halefiyeti · halefiyet · riziko · rücuen tazminat · ticari defter · hasar · e-defter
İncelediğiniz karardaCIP satışta «hasarın» alıcıya geçmesi nedeniyle «rizikodan» sonra sigortacının sigortalı konumundaki alıcıya ödemede bulunması gerekmekte olup, bu koşullar altında «sigortacının halefiyet» hakkı doğacaktır.
Bu durumda mahkemece davalıların, davacının sigortalısına mal bedellerinin ödendiği yönündeki savunması da gözetilerek gerekirse dava dışı sigortalının «ticari defter» ve kayıtları üzerinde «bilirkişi incelemesi» yaptırılmak suretiyle taşımaya konu mal bedellerinin ödenip ödenmediğinin tespit edilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı «taşıyıcının» davaya konu kiraz emtiasını usulüne uygun olarak +... derecede taşıması gerekirken +8-9 derecede taşıdığı, bu nedenle taşınan emtianın «hasara» uğradığı, meydana gelen hasardan davalı taşıyıcı ile bu taşımayı sigorta eden diğer davalının sorumlu oldukları gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, ....252,81 EURO'nun fiili ödeme günündeki T.C.
Benzer bu karardaTTK'nın 1139, 1143 ve 1147. maddeleri uyarınca, CİF satışta «hasarın» alıcıya geçmesi ve satıcının sigorta bedelini de tahsil etmiş olması nedeniyle, satıcının alıcı adına malları sigorta ettirmesi, sigorta bedelini ödemesi, «rizikodan» sonra sigortacının sigortalı konumundaki alıcıya ödemede bulunulması gerekmekte olup, bu koşullar altında «sigortacının halefiyet» hakkı doğacaktır.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu yükün mülkiyetinin ve yüke ilişkin yarar ve «hasarın» dava dışı alıcıya geçtiği, bu husus göz önüne alındığında davacının sigortalısı olan satıcının zarara uğramış sayılamayacağı, dava dışı satıcının dava konusu yük üzerinde «sigortalanabilir menfaati» bulunduğu hususunun da ispatlanamadığı, bu nedenle kanun uyarınca veya hukuki işlem yolu ile davacı sigortacı lehine «halefiyetin» gerçekleşmediği, yine dava dışı satıcının davalıya karşı BK'nın 162. maddesi hükmü uyarınca davacı sigortacıya «temlik» edebileceği bir alacağı da bulunmadığı,dolayısıyla davacının «kanuni halefiyete» ya da «alacağın temliki» hükümlerine dayanarak davalıdan talepte bulunamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bu itibarla; ihracat nedeniyle hangi bankada «akreditif» açıldığı davacıdan sorulmak suretiyle tespit edilerek, mal bedelinin satıcıya ödenip ödenmediği, ödendi ise ne miktarda ödendiği araştırılıp ve gerektiği takdirde davacının selefinin «ticari defter» ve kayıtları üzerinde de inceleme yaptırılarak davacının aktif dava «ehliyetinin» olup olmadığının tespiti ile sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış kararın bu nedenle bozulmasına karar vermek …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kanuni halefiyet · sigortalanabilir menfaat · akreditif · alacağın temliki · tazminat davası · temlik · taraf ehliyeti
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu yükün mülkiyetinin ve yüke ilişkin yarar ve «hasarın» dava dışı alıcıya geçtiği, bu husus göz önüne alındığında davacının sigortalısı olan satıcının zarara uğramış sayılamayacağı, dava dışı satıcının dava konusu yük üzerinde «sigortalanabilir menfaati» bulunduğu hususunun da ispatlanamadığı, bu nedenle kanun uyarınca veya hukuki işlem yolu ile davacı sigortacı lehine «halefiyetin» gerçekleşmediği, yine dava dışı satıcının davalıya karşı BK'nın 162. maddesi hükmü uyarınca davacı sigortacıya «temlik» edebileceği bir alacağı da bulunmadığı,dolayısıyla davacının «kanuni halefiyete» ya da «alacağın temliki» hükümlerine dayanarak davalıdan talepte bulunamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bu itibarla; ihracat nedeniyle hangi bankada «akreditif» açıldığı davacıdan sorulmak suretiyle tespit edilerek, mal bedelinin satıcıya ödenip ödenmediği, ödendi ise ne miktarda ödendiği araştırılıp ve gerektiği takdirde davacının selefinin «ticari defter» ve kayıtları üzerinde de inceleme yaptırılarak davacının aktif dava «ehliyetinin» olup olmadığının tespiti ile sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış kararın bu nedenle bozulmasına karar vermek …
Dava, uluslararası deniz taşımacılığından kaynaklanan «rücuen tazminat davası» olup, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2012/427 E. , 2013/2407 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ... .... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen ....05.2011 tarih ve 2009/146-2011/132 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili tarafından nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalanan kiraz emtiasının Türkiye'den Belçika'ya davalı taşıma şirketi tarafından taşındığını, ancak taşımanın +... derecede yapılması gerekirken daha yüksek sıcaklıkta taşınması nedeniyle emtianın hasara uğradığını, hasar bedelinin müvekkilince sigorta ettirenine ödendiğini, meydana gelen hasardan davalı taşıyıcı şirket ile bu taşımayı sigorta eden diğer davalı ... şirketinin sorumlu olduklarını ileri sürerek, ....152,18 EURO'nun fiili ödeme günündeki TCMB efektif satış kuru karşılığı Türk Lirası üzerinden davalılardan müteselsilen tahsiline, ödeme tarihinden itibaren işbu alacağa kamu bankalarının uyguladığı en yüksek faiz oranının uygulanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili, dava dışı sigorta ettiren tarafından sigortalı emtianın CIP teslim şekli ile satıldığını, dolayısıyla malların taşıyıcıya teslimi ile birlikte sigorta ettirenin emtia üzerinde tasarruf hakkının kalmadığını, bu durumda davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığını, hasarın süresi içinde davacı ... şirketine ihbar edilmediğini, müvekkili taşıyıcıya da ... Konvansiyonu'nun 30/1. maddesine uygun bir hasar ihbarının yapılmadığını, zarar miktarının ...'nin .... maddesine göre tespit edilmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı taşıyıcının davaya konu kiraz emtiasını usulüne uygun olarak +... derecede taşıması gerekirken +8-9 derecede taşıdığı, bu nedenle taşınan emtianın hasara uğradığı, meydana gelen hasardan davalı taşıyıcı ile bu taşımayı sigorta eden diğer davalının sorumlu oldukları gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, ....252,81 EURO'nun fiili ödeme günündeki T.C. Merkez Bankası'nın efektif satış kuru üzerinden Türk Lirası karşılığının
davalılardan müteselsilen tahsiline, hüküm altına alınan alacağa ödeme tarihinden itibaren devlet bankalarınca bir yıl vadeli EURO hesabına uygulanan en yüksek faiz oranında faiz yürütülmesine karar verilmiştir.
Kararı, davalılar vekili temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
...-Dava, nakliyat sigorta poliçesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkindir. Davaya konu kiraz emtiası CIP satış suretiyle satılmış olup, bu satış türü, taşıma ve sigorta bedeli ödenmiş olarak yapılan satış ve teslim şeklini ifade etmektedir. Buna göre, taşıma sözleşmesi satıcı-gönderici tarafından yapılıp, alıcının taşıma sırasındaki hasar riskini karşılayacak sigorta poliçesinin de alıcı nam ve hesabına satıcı tarafından yaptırılması gerekmektedir. CIP satışta hasarın alıcıya geçmesi nedeniyle rizikodan sonra sigortacının sigortalı konumundaki alıcıya ödemede bulunması gerekmekte olup, bu koşullar altında sigortacının halefiyet hakkı doğacaktır. Somut olayda, davaya dayanak poliçede sigortalı, satıcı-gönderici olup böyle bir durumda CIP satış yapan sigortalıya sigorta bedelinin ödenmesi, sigortalının mal bedelini tahsil edememiş olmasına bağlıdır.
Bu durumda mahkemece davalıların, davacının sigortalısına mal bedellerinin ödendiği yönündeki savunması da gözetilerek gerekirse dava dışı sigortalının ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle taşımaya konu mal bedellerinin ödenip ödenmediğinin tespit edilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (...) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün davalılar yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, ....02.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/484781400 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz