Çek İstirdatı

Ancak, çeklerin «ibraz» edildiği tarihte yürürlükte bulunan 6762 sayılı ...’nin 724. maddesine göre “«tahrif» edilmiş bir çeki ... olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir kusurunun isnadı mümkün olsun”.

Öğreti ve yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, muhatap bankanın bu maddede öngörülen sorumluluğu «kusur» aranmayan bir sorumluluk olup, muhatap bankanın sahte «çek» nedeniyle ödeme yapması durumunda «muhatap banka» «kusursuzluğunu ispat» etse bile bu «sorumluluktan kurtulamayacaktır».

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu «çek» bedelleri için «keşideci» aleyhine de icra takibi yapıldığı ve icra takiplerinin kesinleştiği, keşidecinin davaya ve icra takibine konu edilen çekler yönünden imzalarına bir itirazının bulu …

Ancak, TTK'nın 724. maddesine göre “«tahrif» edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir kusurunun isnadı mümkün olsun” Öğretiye ve yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, muhatap bankanın bu maddede öngörülen sorumluluğu «kusur» aranmayan bir sorumluluk olup, muhatap «kusursuzluğunu ispat» etse bile bu «sorumluluktan kurtulamaz».

Somut olayda davacı tarafça, keşide ettiği çekin kaybolduğunun belirtilmesi üzerine «çek» bedelinin «hamiline» haricen ödendiğinin ancak, daha sonra çekin «keşide tarihinin» «tahrif» edilip, süresinde «ibraz» edilmiş gibi gösterildiğinin ve davalı banka tarafından da «takas» yoluyla tahrif edilmiş çek bedelinin ödendiğinin iddia edilmiş olması karşısında, mahkemece dava konusu çekin takasa ibraz edildiği yerdeki fotokopisi de getirtilerek «çekte tahrifat» olup olmadığının incelenmesi, yukarıda yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere davalı bankanın tahrif edilmiş çeki ödemekle davacıya karşı «kusursuz sorumlu» olup, davaya konu çekin takas yolu ödenmiş olması, dolayısıyla davalının keşide tarihindeki tahrifatı takas odası ile irtibata geçerek denetleyebilecek iken denetlememiş olmasının davalının sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı da nazara alınarak değerlendirme yapılıp, sonucuna göre bir karar vermek gerekirken «eksik incelemeye» dayalı olarak yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davacının çekin keşide tarihinde «tahrifat» yapıldığına dair delil sunamadığı, kaldı ki çekin keşide tarihinde «kötüniyetle» değişiklik yapıldığı bir an için düşünülse bile bunun iyi niyetli 3.kişi konumundaki davalı bankaya karşı yöneltilebilecek bir iddia olmadığı, «çek» bedelinin dava dışı İbrahim Demirdağ'a haricen ödendiği iddiasının da ispatlanamadığı, çek bedeli dava dışı bu şahsa ödenmiş olsa dahi bu ödemenin sorumluluğunun d …

Somut olayda davacı tarafça, keşide ettiği çekin kaybolduğunun belirtilmesi üzerine «çek» bedelinin «hamiline» haricen ödendiğinin ancak, daha sonra çekin «keşide tarihinin» «tahrif» edilip, süresinde «ibraz» edilmiş gibi gösterildiğinin ve davalı banka tarafından da «takas» yoluyla tahrif edilmiş çek bedelinin ödendiğinin iddia edilmiş olması karşısında, mahkemece dava konusu çekin takasa ibraz edildiği yerdeki fotokopisi de getirtilerek «çekte tahrifat» olup olmadığının incelenmesi, yukarıda yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere davalı bankanın tahrif edilmiş çeki ödemekle davacıya karşı «kusursuz sorumlu» olup, davaya konu çekin takas yolu ödenmiş olması, dolayısıyla davalının keşide tarihindeki tahrifatı takas odası ile irtibata geçerek denetleyebilecek iken denetlememiş olmasının davalının sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı da nazara alınarak değerlendirme yapılıp, sonucuna göre bir karar vermek gerekirken «eksik incelemeye» dayalı olarak yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

Sorumluluğun doğması için «objektif özen yükümlülüğünün» ihlali ile zarar arasında «uygun illiyet bağının» bulunması yeterlidir.

Varsa «keşidecinin» «müterafik kusuru» dikkate alınır.

Ancak, çeklerin «ibraz» edildiği tarihte yürürlükte bulunan 6762 sayılı ...’nin 724. maddesine göre “«tahrif» edilmiş bir çeki ... olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir kusurunun isnadı mümkün olsun”.

Öğreti ve yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, muhatap bankanın bu maddede öngörülen sorumluluğu «kusur» aranmayan bir sorumluluk olup, muhatap bankanın sahte «çek» nedeniyle ödeme yapması durumunda «muhatap banka» «kusursuzluğunu ispat» etse bile bu «sorumluluktan kurtulamayacaktır».

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu «çek» bedelleri için «keşideci» aleyhine de icra takibi yapıldığı ve icra takiplerinin kesinleştiği, keşidecinin davaya ve icra takibine konu edilen çekler yönünden imzalarına bir itirazının bulu …

TTK’nun 724.maddesi “Sahte veya «tahrif» edilmiş bir çekin ödenmiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur, meğer ki senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir «kusurun» isnadı mümkün olsun” hükmünü içermekte olup, sahte veya tahrif edilmiş bir çeki ödeyen «muhatap banka» ayrıksı durumlar dışında kural olarak oluşan zarardan sorumludur.

Çekle ödeme yapmayı kabul eden ve müşterileri ile «çek» anlaşmaları yapan bir bankanın, basiretli bir «tacir» gibi davranarak gerekli dikkat ve özeni göstermesi ve duraksama halinde çeki uzman kişilere inceletmesi, gerektiğinde konuyu «keşideciye» iletip alacağı cevaba göre hareket etmesi beklenir.

Banka, bu şekilde doğan sorumluluğunu yerine getirdiği taktirde «sahteciliği» yapan «çek hamiline» «rücu» edebilecektir.

Banka, bu şekilde doğan sorumluluğunu yerine getirdiği taktirde «sahteciliği» yapan «çek hamiline» «rücu» edebilecektir.

Bu durumda mahkemece, sahte olduğu ileri sürülen çeki ödeyen bankanın sorumluluğunun yukarıda açıklanan mevzuat karşısında değerlendirilmesi ve davanın esası hakkında yapılacak araştırma sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği halde BK'nun 55. maddesi gerekçe gösterilerek davalının «pasif husumet ehliyetinin» bulunmadığı yönünde yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmadığından kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davalı bankanın çalıştırdığı elamanın kusurundan BK 55. maddesi uyarınca sorumlu olduğu ancak ceza soruşturmasında çalışan hakkında «takipsizlik» kararı verildiği ve davalı bankanın kusursuz olması nedeniyle «husumet ehliyetinin» bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bankanın anılan yasal düzenlemeden doğan sorumluluğu «kusursuz sorumluluk» nevindendir.

Ancak, çeklerin «ibraz» edildiği tarihte yürürlükte bulunan 6762 sayılı ...’nin 724. maddesine göre “«tahrif» edilmiş bir çeki ... olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir kusurunun isnadı mümkün olsun”.

Öğreti ve yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, muhatap bankanın bu maddede öngörülen sorumluluğu «kusur» aranmayan bir sorumluluk olup, muhatap bankanın sahte «çek» nedeniyle ödeme yapması durumunda «muhatap banka» «kusursuzluğunu ispat» etse bile bu «sorumluluktan kurtulamayacaktır».

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu «çek» bedelleri için «keşideci» aleyhine de icra takibi yapıldığı ve icra takiplerinin kesinleştiği, keşidecinin davaya ve icra takibine konu edilen çekler yönünden imzalarına bir itirazının bulu …

TTK’nun 724.maddesi “Sahte veya «tahrif» edilmiş bir çekin ödenmiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur, meğer ki senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir «kusurun» isnadı mümkün olsun” hükmünü içermekte olup, sahte veya tahrif edilmiş bir çeki ödeyen «muhatap banka» ayrıksı durumlar dışında kural olarak oluşan zarardan sorumludur.

Çekle ödeme yapmayı kabul eden ve müşterileri ile «çek» anlaşmaları yapan bir bankanın, basiretli bir «tacir» gibi davranarak gerekli dikkat ve özeni göstermesi ve duraksama halinde çeki uzman kişilere inceletmesi, gerektiğinde konuyu «keşideciye» iletip alacağı cevaba göre hareket etmesi beklenir.

Kaldı ki bankaca «ibraz» edilen çeke de, «keşidecinin» imzası imza beyanına uymadığı için çekin ödenmediğine ilişkin «şerh» düşülmüş olduğu, bu şerhin ibraz yerine geçtiği nazara alınarak mahkemece davanın reddine karar vermek gerekirken, kabulü yerinde görülmediğinden kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.

Banka, bu şekilde doğan sorumluluğunu yerine getirdiği taktirde «sahteciliği» yapan «çek hamiline» «rücu» edebilecektir.

Çekle ödeme yapmayı kabul eden ve müşterileri ile «çek» anlaşmaları yapan bir bankanın, basiretli bir «tacir» gibi davranarak gerekli dikkat ve özeni göstermesi ve duraksama halinde çeki uzman kişilere inceletmesi, gerektiğinde konuyu «keşideciye» iletip alacağı cevaba göre hareket etmesi beklenir.

Bankanın anılan yasal düzenlemeden doğan sorumluluğu «kusursuz sorumluluk» nevindendir.

Kaldı ki bankaca «ibraz» edilen çeke de, «keşidecinin» imzası imza beyanına uymadığı için çekin ödenmediğine ilişkin «şerh» düşülmüş olduğu, bu şerhin ibraz yerine geçtiği nazara alınarak mahkemece davanın reddine karar vermek gerekirken, kabulü yerinde görülmediğinden kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.

Ancak, çeklerin «ibraz» edildiği tarihte yürürlükte bulunan 6762 sayılı ...’nin 724. maddesine göre “«tahrif» edilmiş bir çeki ... olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir kusurunun isnadı mümkün olsun”.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu «çek» bedelleri için «keşideci» aleyhine de icra takibi yapıldığı ve icra takiplerinin kesinleştiği, keşidecinin davaya ve icra takibine konu edilen çekler yönünden imzalarına bir itirazının bulu …

Davacı vekili, davalı tarafından «ibraz» edilen ve karşılıksız çıkan dava konusu çeklerdeki imzalar ile imza kartonundaki «keşideci» imzasının benzememesi üzerine davalıya çeklerin yasal sorumluluk bedellerinin ödenmediğini, bunun üzerine davalının icra kanalıyla müvekkilinden çeklerin yasal sorumluluk bedellerini haksız olarak tahsil ettiğini ileri sürmüştür.

2- Ancak, davacının da çekleri iyi saklamaması nedeniyle 6762 sayılı TTK 724. maddesinin 2. cümlesi " ... meğer ki, senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir «kusurun» isnadı mümkün olsun.

Şubesine ait 2147 numaralı hesaptan verilme boş «çek» yapraklarının faili meçhul kişilerce çalındığı, bu sebeple Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğu, Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığınca davalıya yazılan müzekkere uyarınca seri numaraları belirtilen çeklerin boş olarak çalındığının ve bu çeklerin «ibrazı» halinde en yakın kolluk kuvvetlerine bilgi verilerek sahte çek düzenlemekten işlem yapılmasının istendiği, «boş çek yaprağının» 3.kişilerce «sahte imza» ile keşide edildiği ve Akbank T.A.Ş «takas» merkezine Nurettin Alkış adlı şahıs tarafından ibraz edildiği, davalı bankanın hizmetinde ağır ihmal ve kusurunun söz konusu olduğu gerekçesiyle 4250,00 TL nin ödeme tarihi olan 31/08/2009'den itibaren işleyecek «ticari faizi» davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve 6762 sayılı TTK 724. maddesinin 1. cümlesi "Sahte veya «tahrif» edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki..." hükmüne göre davalı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

Şubesine ait 2147 numaralı hesaptan verilme boş «çek» yapraklarının faili meçhul kişilerce çalındığı, bu sebeple Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğu, Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığınca davalıya yazılan müzekkere uyarınca seri numaraları belirtilen çeklerin boş olarak çalındığının ve bu çeklerin «ibrazı» halinde en yakın kolluk kuvvetlerine bilgi verilerek sahte çek düzenlemekten işlem yapılmasının istendiği, «boş çek yaprağının» 3.kişilerce «sahte imza» ile keşide edildiği ve Akbank T.A.Ş «takas» merkezine Nurettin Alkış adlı şahıs tarafından ibraz edildiği, davalı bankanın hizmetinde ağır ihmal ve kusurunun söz konusu olduğu gerekçesiyle 4250,00 TL nin ödeme tarihi olan 31/08/2009'den itibaren işleyecek «ticari faizi» davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

" hükmü uyarınca müterafik kusurlu olduğu nazara alınarak «müterafik kusur oranı» tespit ettirilerek buna göre hüküm kurulması gerekirken yazılı gerekçe ile davanın tamamı bakımından kabul kararı verilmesi doğru olmamış, davalı vekilinin bu yöndeki temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

Ancak, çeklerin «ibraz» edildiği tarihte yürürlükte bulunan 6762 sayılı ...’nin 724. maddesine göre “«tahrif» edilmiş bir çeki ... olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir kusurunun isnadı mümkün olsun”.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu «çek» bedelleri için «keşideci» aleyhine de icra takibi yapıldığı ve icra takiplerinin kesinleştiği, keşidecinin davaya ve icra takibine konu edilen çekler yönünden imzalarına bir itirazının bulu …

Öğreti ve yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, muhatap bankanın bu maddede öngörülen sorumluluğu «kusur» aranmayan bir sorumluluk olup, muhatap bankanın sahte «çek» nedeniyle ödeme yapması durumunda «muhatap banka» «kusursuzluğunu ispat» etse bile bu «sorumluluktan kurtulamayacaktır».

TTK'nun 724. maddesinde "Sahte veya «tahrif» edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki, senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir «kusurun» isnadı mümkün olsun" şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir.

Somut olayda davacı «keşidecinin» işçisi olan ... dava konusu çeki «hırsızlayıp» sahte olarak doldurduktan sonra diğer davalı ...'e «ciro» ederek davalı bankadan «çek» bedelini tahsil ettiklerine göre, davalı banka çekteki imza ile davacının imza sirkülerini karşılaştırıp «sahteliği» tespit etmemesi sebebiyle ağır kusurlu kabul edildikten sonra, davacı çek keşidecisinin çek «defterini» iyi saklamamış olması, istihdam ettiği kişiyi iyi seçememesi ve çekin kaybolduğunu davalı bankaya bildirmemesi nedeniyle müterafik kusurlu olduğu kabul edilerek so …

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı şirket çalışanı ...'in «boş çek yaprağını» alıp işten ayrıldıktan sonra davalı ... ile anlaşarak davalı ...'un kendi el yazısıyla çeki düzenleyip, davalı ...'e verdiği, Ahmet'in de davalı bankanın Santral Garaj Şubesi’nden çeki tahsil ettiğinin Bursa 3.Ağır Ceza Mahkemesi’nin dosyası ile sabit olduğu, davacı şirketin olay tarihindeki şirket yetkilisi Ali Acar olup «imza sirkülerindeki» imzası ile davaya konu çekte imza karşılaştırıldığında ayrıntılı bir incelemeye gerek kalmaksızın kolaylıkla farklı imzalar olduğunun anlaşılabileceği, çekin sahte düzenlendiğini kolaylıkla anlayabilecek koşulların olmasına karşın yeterli dikkat ve özeni göstermeyen banka «görevlilerinin» «kusuru» ile davacı şirketin hesabından 15.000,00 TL paranın çekildiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 15.000,00 TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlik …

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı şirket çalışanı ...'in «boş çek yaprağını» alıp işten ayrıldıktan sonra davalı ... ile anlaşarak davalı ...'un kendi el yazısıyla çeki düzenleyip, davalı ...'e verdiği, Ahmet'in de davalı bankanın Santral Garaj Şubesi’nden çeki tahsil ettiğinin Bursa 3.Ağır Ceza Mahkemesi’nin dosyası ile sabit olduğu, davacı şirketin olay tarihindeki şirket yetkilisi Ali Acar olup «imza sirkülerindeki» imzası ile davaya konu çekte imza karşılaştırıldığında ayrıntılı bir incelemeye gerek kalmaksızın kolaylıkla farklı imzalar olduğunun anlaşılabileceği, çekin sahte düzenlendiğini kolaylıkla anlayabilecek koşulların olmasına karşın yeterli dikkat ve özeni göstermeyen banka «görevlilerinin» «kusuru» ile davacı şirketin hesabından 15.000,00 TL paranın çekildiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 15.000,00 TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlik …

Somut olayda davacı «keşidecinin» işçisi olan ... dava konusu çeki «hırsızlayıp» sahte olarak doldurduktan sonra diğer davalı ...'e «ciro» ederek davalı bankadan «çek» bedelini tahsil ettiklerine göre, davalı banka çekteki imza ile davacının imza sirkülerini karşılaştırıp «sahteliği» tespit etmemesi sebebiyle ağır kusurlu kabul edildikten sonra, davacı çek keşidecisinin çek «defterini» iyi saklamamış olması, istihdam ettiği kişiyi iyi seçememesi ve çekin kaybolduğunu davalı bankaya bildirmemesi nedeniyle müterafik kusurlu olduğu kabul edilerek so …