Boş çek yaprağı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2009/14253 E. 2011/7629 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
boş çek yaprağı↗ imza sirküleri↗ tahrifat↗ sahtelik↗ hırsızlık↗ ciro↗ keşideci↗ çek↗ kusur↗ e-defter↗ görevli mahkeme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı şirket çalışanı ...'in boş çek yaprağını alıp işten ayrıldıktan sonra davalı ... ile anlaşarak davalı ...'un kendi el yazısıyla çeki düzenleyip, davalı ...'e verdiği, Ahmet'in de davalı bankanın Santral Garaj Şubesi’nden çeki tahsil ettiğinin Bursa 3.Ağır Ceza Mahkemesi’nin dosyası ile sabit olduğu, davacı şirketin olay tarihindeki şirket yetkilisi Ali Acar olup imza sirkülerindeki imzası ile davaya konu çekte imza karşılaştırıldığında
ayrıntılı bir incelemeye gerek kalmaksızın kolaylıkla farklı imzalar olduğunun anlaşılabileceği, çekin sahte düzenlendiğini kolaylıkla anlayabilecek koşulların olmasına karşın yeterli dikkat ve özeni göstermeyen banka görevlilerinin kusuru ile davacı şirketin hesabından 15.000,00 TL paranın çekildiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 15.000,00 TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı banka vekili temyiz etmiştir.
Dava, sahte çekin ödenmiş olmasından doğan zararın TTK'nun 724. maddesi uyarınca tazmini istemine ilişkindir. TTK'nun 724. maddesinde "Sahte veya tahrif edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki, senette keşideci olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan çek defterini iyi saklamamış olması gibi bir kusurun isnadı mümkün olsun" şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir. Anılan yasa maddesi uyarınca, sahte veya tahrif edilmiş bir çeki ödemeden ötürü oluşan zarara banka katlanır. Keşideci, zararın doğmasına kusurlu davranışı ile neden olmuşsa BK'nun 44. maddesi uyarınca sorumludur. Gerek çeklerin muhafazası, gerekse diğer konularda keşidecinin yardımcı olarak kullandığı kişilerin kusuru (BK'nun 100.) aynen keşidecinin kusuru gibi değerlendirilecektir. Somut olayda davacı keşidecinin işçisi olan ... dava konusu çeki hırsızlayıp sahte olarak doldurduktan sonra diğer davalı ...'e ciro ederek davalı bankadan çek bedelini tahsil ettiklerine göre, davalı banka çekteki imza ile davacının imza sirkülerini karşılaştırıp sahteliği tespit etmemesi sebebiyle ağır kusurlu kabul edildikten sonra, davacı çek keşidecisinin çek defterini iyi saklamamış olması, istihdam ettiği kişiyi iyi seçememesi ve çekin kaybolduğunu davalı bankaya bildirmemesi nedeniyle müterafik kusurlu olduğu kabul edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2004/11757 E. 2005/9222 K.
Ortak:tahrifat · sahtelik · keşideci · çek · kusur · e-defter
İncelediğiniz karardaTTK'nun 724. maddesinde "Sahte veya «tahrif» edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki, senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir «kusurun» isnadı mümkün olsun" şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir.
Somut olayda davacı «keşidecinin» işçisi olan ... dava konusu çeki «hırsızlayıp» sahte olarak doldurduktan sonra diğer davalı ...'e «ciro» ederek davalı bankadan «çek» bedelini tahsil ettiklerine göre, davalı banka çekteki imza ile davacının imza sirkülerini karşılaştırıp «sahteliği» tespit etmemesi sebebiyle ağır kusurlu kabul edildikten sonra, davacı çek keşidecisinin çek «defterini» iyi saklamamış olması, istihdam ettiği kişiyi iyi seçememesi ve çekin kaybolduğunu davalı bankaya bildirmemesi nedeniyle müterafik kusurlu olduğu kabul edilerek so …
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı şirket çalışanı ...'in «boş çek yaprağını» alıp işten ayrıldıktan sonra davalı ... ile anlaşarak davalı ...'un kendi el yazısıyla çeki düzenleyip, davalı ...'e verdiği, Ahmet'in de davalı bankanın Santral Garaj Şubesi’nden çeki tahsil ettiğinin Bursa 3.Ağır Ceza Mahkemesi’nin dosyası ile sabit olduğu, davacı şirketin olay tarihindeki şirket yetkilisi Ali Acar olup «imza sirkülerindeki» imzası ile davaya konu çekte imza karşılaştırıldığında ayrıntılı bir incelemeye gerek kalmaksızın kolaylıkla farklı imzalar olduğunun anlaşılabileceği, çekin sahte düzenlendiğini kolaylıkla anlayabilecek koşulların olmasına karşın yeterli dikkat ve özeni göstermeyen banka «görevlilerinin» «kusuru» ile davacı şirketin hesabından 15.000,00 TL paranın çekildiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 15.000,00 TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlik …
Benzer bu karardaTTK.nun 724. maddesine göre "«tahrif» edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir kusurunun isnadı mümkün olsun".
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre bozma ilamına uyularak dava konusu «sahteliği» kanıtlanan çekin Yönetim Kurulu üyesi E.... tarafından «ibraz» edilip tahsil edildiği ve dava dışı muhasebeci Z… ……'ya ödendiği, bankanın bu durumda «kusuru» bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkemece, ödeme yapılan çekin «sahteliğinin» kanıtlandığı, ancak bu çeki bankaya şirketin Yönetim Kurulu üyesi E....'un «ibraz» ederek tahsil edip muhasebeci Z........ 'ya ödediği bu nedenle bankaya «kusur» yükletilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kusursuzluk ispatı · sorumluluktan kurtulma · yönetim kurulu kararı · ibraz
Benzer bu karardaMuhatap bankanın bu maddede öngörülen sorumluluğu «kusur» aranmayan bir sorumluluk olup, muhatap «kusursuzluğunu ispat» etse bile bu «sorumluluktan kurtulamaz».
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre bozma ilamına uyularak dava konusu «sahteliği» kanıtlanan çekin Yönetim Kurulu üyesi E.... tarafından «ibraz» edilip tahsil edildiği ve dava dışı muhasebeci Z… ……'ya ödendiği, bankanın bu durumda «kusuru» bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkemece, ödeme yapılan çekin «sahteliğinin» kanıtlandığı, ancak bu çeki bankaya şirketin Yönetim Kurulu üyesi E....'un «ibraz» ederek tahsil edip muhasebeci Z........ 'ya ödediği bu nedenle bankaya «kusur» yükletilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
24.12.1997 keşide tarihli davaya konu çeki tahsil eden E....'un 24.12.1998 tarihinde «yönetim kurulu» üyesi olduğu anlaşılmaktadır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2008/10247 E. 2010/953 K.
Ortak:tahrifat · keşideci · çek · kusur · e-defter
İncelediğiniz karardaTTK'nun 724. maddesinde "Sahte veya «tahrif» edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki, senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir «kusurun» isnadı mümkün olsun" şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir.
Somut olayda davacı «keşidecinin» işçisi olan ... dava konusu çeki «hırsızlayıp» sahte olarak doldurduktan sonra diğer davalı ...'e «ciro» ederek davalı bankadan «çek» bedelini tahsil ettiklerine göre, davalı banka çekteki imza ile davacının imza sirkülerini karşılaştırıp «sahteliği» tespit etmemesi sebebiyle ağır kusurlu kabul edildikten sonra, davacı çek keşidecisinin çek «defterini» iyi saklamamış olması, istihdam ettiği kişiyi iyi seçememesi ve çekin kaybolduğunu davalı bankaya bildirmemesi nedeniyle müterafik kusurlu olduğu kabul edilerek so …
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı şirket çalışanı ...'in «boş çek yaprağını» alıp işten ayrıldıktan sonra davalı ... ile anlaşarak davalı ...'un kendi el yazısıyla çeki düzenleyip, davalı ...'e verdiği, Ahmet'in de davalı bankanın Santral Garaj Şubesi’nden çeki tahsil ettiğinin Bursa 3.Ağır Ceza Mahkemesi’nin dosyası ile sabit olduğu, davacı şirketin olay tarihindeki şirket yetkilisi Ali Acar olup «imza sirkülerindeki» imzası ile davaya konu çekte imza karşılaştırıldığında ayrıntılı bir incelemeye gerek kalmaksızın kolaylıkla farklı imzalar olduğunun anlaşılabileceği, çekin sahte düzenlendiğini kolaylıkla anlayabilecek koşulların olmasına karşın yeterli dikkat ve özeni göstermeyen banka «görevlilerinin» «kusuru» ile davacı şirketin hesabından 15.000,00 TL paranın çekildiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 15.000,00 TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlik …
Benzer bu karardaTTK'nun 724. maddesine göre, “sahte veya «tahrif» edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki, senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir «kusurun» isnadı mümkün olsun” hükmünü amirdir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, «keşide yeri» yazılı olmayan çekin yasal unsurları taşımadığı ve üzerindeki imzanın davacı eli ürünü olmadığı, bankaların «ibraz» edilen çekin «çek» vasfını «taşıyıp» taşımadığını, üzerindeki imzanın sahibine ait olup olmadığını araştırmak zorunda olduğu, bankanın adam çalıştıran olarak hafif kusurundan dahi sorumlu olduğu, çek …
2- Dava, davacı iradesi dışında elinden çıkan «çek» yaprağının doldurularak tahsil edilmesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:son hamil · keşide yeri · çek karnesi · hamil · taşıyıcı · eksik inceleme · ibraz · i̇i̇k 72/son
Benzer bu karardaSomut olayda, davalılardan Garanti Bankası A.Ş.'nin Akdeniz Şubesi'nce davacıya verilen «çek» karnesinden bir yaprak iradesi dışında davacı elinden çıkmış, bu çek yaprağı «keşide yeri» yazılmaksızın düzenlenip tedavüle sokulmuş, «son hamil» olan davalılardan ... tarafından Yapı ve Kredi Bankası A.Ş.'nin Uşak Şubesi'ne «ibraz» edilen çeke dayalı olarak davacı hesabından 10.000,00 TL tahsil edilmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, «keşide yeri» yazılı olmayan çekin yasal unsurları taşımadığı ve üzerindeki imzanın davacı eli ürünü olmadığı, bankaların «ibraz» edilen çekin «çek» vasfını «taşıyıp» taşımadığını, üzerindeki imzanın sahibine ait olup olmadığını araştırmak zorunda olduğu, bankanın adam çalıştıran olarak hafif kusurundan dahi sorumlu olduğu, çek …
Davalı bankaların vekilleri, davacı «çek karnesi» sahibinin çekleri itina ile saklamadığını ve bu nedenle kusurlu olduğunu savunarak, davanın reddini istemişlerdir.
Bu durumda, mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda davacının müterafik kusurunun bulunup bulunmadığı değerlendirilmeksizin, «eksik inceleme» ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/18987 E. 2015/4157 K.
Ortak:tahrifat · keşideci · çek · kusur · e-defter
İncelediğiniz karardaTTK'nun 724. maddesinde "Sahte veya «tahrif» edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki, senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir «kusurun» isnadı mümkün olsun" şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir.
Somut olayda davacı «keşidecinin» işçisi olan ... dava konusu çeki «hırsızlayıp» sahte olarak doldurduktan sonra diğer davalı ...'e «ciro» ederek davalı bankadan «çek» bedelini tahsil ettiklerine göre, davalı banka çekteki imza ile davacının imza sirkülerini karşılaştırıp «sahteliği» tespit etmemesi sebebiyle ağır kusurlu kabul edildikten sonra, davacı çek keşidecisinin çek «defterini» iyi saklamamış olması, istihdam ettiği kişiyi iyi seçememesi ve çekin kaybolduğunu davalı bankaya bildirmemesi nedeniyle müterafik kusurlu olduğu kabul edilerek so …
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı şirket çalışanı ...'in «boş çek yaprağını» alıp işten ayrıldıktan sonra davalı ... ile anlaşarak davalı ...'un kendi el yazısıyla çeki düzenleyip, davalı ...'e verdiği, Ahmet'in de davalı bankanın Santral Garaj Şubesi’nden çeki tahsil ettiğinin Bursa 3.Ağır Ceza Mahkemesi’nin dosyası ile sabit olduğu, davacı şirketin olay tarihindeki şirket yetkilisi Ali Acar olup «imza sirkülerindeki» imzası ile davaya konu çekte imza karşılaştırıldığında ayrıntılı bir incelemeye gerek kalmaksızın kolaylıkla farklı imzalar olduğunun anlaşılabileceği, çekin sahte düzenlendiğini kolaylıkla anlayabilecek koşulların olmasına karşın yeterli dikkat ve özeni göstermeyen banka «görevlilerinin» «kusuru» ile davacı şirketin hesabından 15.000,00 TL paranın çekildiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 15.000,00 TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlik …
Benzer bu karardaAncak, TTK'nın 724. maddesine göre “«tahrif» edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir kusurunun isnadı mümkün olsun” Öğretiye ve yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, muhatap bankanın bu maddede öngörülen sorumluluğu «kusur» aranmayan bir sorumluluk olup, muhatap «kusursuzluğunu ispat» etse bile bu «sorumluluktan kurtulamaz».
Mahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davacının çekin keşide tarihinde «tahrifat» yapıldığına dair delil sunamadığı, kaldı ki çekin keşide tarihinde «kötüniyetle» değişiklik yapıldığı bir an için düşünülse bile bunun iyi niyetli 3.kişi konumundaki davalı bankaya karşı yöneltilebilecek bir iddia olmadığı, «çek» bedelinin dava dışı İbrahim Demirdağ'a haricen ödendiği iddiasının da ispatlanamadığı, çek bedeli dava dışı bu şahsa ödenmiş olsa dahi bu ödemenin sorumluluğunun d …
Varsa «keşidecinin» «müterafik kusuru» dikkate alınır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:çekte tahrifat · kusursuzluk ispatı · uygun illiyet bağı · objektif özen yükümlülüğü · keşide tarihi · kusursuz sorumluluk · sorumluluktan kurtulma · müterafik kusur
Benzer bu karardaSomut olayda davacı tarafça, keşide ettiği çekin kaybolduğunun belirtilmesi üzerine «çek» bedelinin «hamiline» haricen ödendiğinin ancak, daha sonra çekin «keşide tarihinin» «tahrif» edilip, süresinde «ibraz» edilmiş gibi gösterildiğinin ve davalı banka tarafından da «takas» yoluyla tahrif edilmiş çek bedelinin ödendiğinin iddia edilmiş olması karşısında, mahkemece dava konusu çekin takasa ibraz edildiği yerdeki fotokopisi de getirtilerek «çekte tahrifat» olup olmadığının incelenmesi, yukarıda yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere davalı bankanın tahrif edilmiş çeki ödemekle davacıya karşı «kusursuz sorumlu» olup, davaya konu çekin takas yolu ödenmiş olması, dolayısıyla davalının keşide tarihindeki tahrifatı takas odası ile irtibata geçerek denetleyebilecek iken denetlememiş olmasının davalının sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı da nazara alınarak değerlendirme yapılıp, sonucuna göre bir karar vermek gerekirken «eksik incelemeye» dayalı olarak yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Ancak, TTK'nın 724. maddesine göre “«tahrif» edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir kusurunun isnadı mümkün olsun” Öğretiye ve yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, muhatap bankanın bu maddede öngörülen sorumluluğu «kusur» aranmayan bir sorumluluk olup, muhatap «kusursuzluğunu ispat» etse bile bu «sorumluluktan kurtulamaz».
Sorumluluğun doğması için «objektif özen yükümlülüğünün» ihlali ile zarar arasında «uygun illiyet bağının» bulunması yeterlidir.
Ancak, tarafların hiçbirinin kusurlu olmadığı hallerde banka sahte veya «tahrif» edilmiş çeki ödemenin «sorumluluğundan kurtulamaz».
3 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/6306 E. 2013/21295 K.
Ortak:boş çek yaprağı · tahrifat · keşideci · çek · kusur · e-defter
İncelediğiniz karardaTTK'nun 724. maddesinde "Sahte veya «tahrif» edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki, senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir «kusurun» isnadı mümkün olsun" şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı şirket çalışanı ...'in «boş çek yaprağını» alıp işten ayrıldıktan sonra davalı ... ile anlaşarak davalı ...'un kendi el yazısıyla çeki düzenleyip, davalı ...'e verdiği, Ahmet'in de davalı bankanın Santral Garaj Şubesi’nden çeki tahsil ettiğinin Bursa 3.Ağır Ceza Mahkemesi’nin dosyası ile sabit olduğu, davacı şirketin olay tarihindeki şirket yetkilisi Ali Acar olup «imza sirkülerindeki» imzası ile davaya konu çekte imza karşılaştırıldığında ayrıntılı bir incelemeye gerek kalmaksızın kolaylıkla farklı imzalar olduğunun anlaşılabileceği, çekin sahte düzenlendiğini kolaylıkla anlayabilecek koşulların olmasına karşın yeterli dikkat ve özeni göstermeyen banka «görevlilerinin» «kusuru» ile davacı şirketin hesabından 15.000,00 TL paranın çekildiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 15.000,00 TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlik …
Somut olayda davacı «keşidecinin» işçisi olan ... dava konusu çeki «hırsızlayıp» sahte olarak doldurduktan sonra diğer davalı ...'e «ciro» ederek davalı bankadan «çek» bedelini tahsil ettiklerine göre, davalı banka çekteki imza ile davacının imza sirkülerini karşılaştırıp «sahteliği» tespit etmemesi sebebiyle ağır kusurlu kabul edildikten sonra, davacı çek keşidecisinin çek «defterini» iyi saklamamış olması, istihdam ettiği kişiyi iyi seçememesi ve çekin kaybolduğunu davalı bankaya bildirmemesi nedeniyle müterafik kusurlu olduğu kabul edilerek so …
Benzer bu kararda2- Ancak, davacının da çekleri iyi saklamaması nedeniyle 6762 sayılı TTK 724. maddesinin 2. cümlesi " ... meğer ki, senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir «kusurun» isnadı mümkün olsun.
Şubesine ait 2147 numaralı hesaptan verilme boş «çek» yapraklarının faili meçhul kişilerce çalındığı, bu sebeple Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğu, Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığınca davalıya yazılan müzekkere uyarınca seri numaraları belirtilen çeklerin boş olarak çalındığının ve bu çeklerin «ibrazı» halinde en yakın kolluk kuvvetlerine bilgi verilerek sahte çek düzenlemekten işlem yapılmasının istendiği, «boş çek yaprağının» 3.kişilerce «sahte imza» ile keşide edildiği ve Akbank T.A.Ş «takas» merkezine Nurettin Alkış adlı şahıs tarafından ibraz edildiği, davalı bankanın hizmetinde ağır ihmal ve kusurunun söz konusu olduğu gerekçesiyle 4250,00 TL nin ödeme tarihi olan 31/08/2009'den itibaren işleyecek «ticari faizi» davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve 6762 sayılı TTK 724. maddesinin 1. cümlesi "Sahte veya «tahrif» edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki..." hükmüne göre davalı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:sahte imza · müterafik kusur · takas · kusur oranı · ticari faiz · ibraz
Benzer bu karardaŞubesine ait 2147 numaralı hesaptan verilme boş «çek» yapraklarının faili meçhul kişilerce çalındığı, bu sebeple Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğu, Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığınca davalıya yazılan müzekkere uyarınca seri numaraları belirtilen çeklerin boş olarak çalındığının ve bu çeklerin «ibrazı» halinde en yakın kolluk kuvvetlerine bilgi verilerek sahte çek düzenlemekten işlem yapılmasının istendiği, «boş çek yaprağının» 3.kişilerce «sahte imza» ile keşide edildiği ve Akbank T.A.Ş «takas» merkezine Nurettin Alkış adlı şahıs tarafından ibraz edildiği, davalı bankanın hizmetinde ağır ihmal ve kusurunun söz konusu olduğu gerekçesiyle 4250,00 TL nin ödeme tarihi olan 31/08/2009'den itibaren işleyecek «ticari faizi» davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
" hükmü uyarınca müterafik kusurlu olduğu nazara alınarak «müterafik kusur oranı» tespit ettirilerek buna göre hüküm kurulması gerekirken yazılı gerekçe ile davanın tamamı bakımından kabul kararı verilmesi doğru olmamış, davalı vekilinin bu yöndeki temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/1 E. 2015/6892 K.
Ortak:tahrifat · keşideci · çek · kusur · e-defter
İncelediğiniz karardaTTK'nun 724. maddesinde "Sahte veya «tahrif» edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki, senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir «kusurun» isnadı mümkün olsun" şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir.
Somut olayda davacı «keşidecinin» işçisi olan ... dava konusu çeki «hırsızlayıp» sahte olarak doldurduktan sonra diğer davalı ...'e «ciro» ederek davalı bankadan «çek» bedelini tahsil ettiklerine göre, davalı banka çekteki imza ile davacının imza sirkülerini karşılaştırıp «sahteliği» tespit etmemesi sebebiyle ağır kusurlu kabul edildikten sonra, davacı çek keşidecisinin çek «defterini» iyi saklamamış olması, istihdam ettiği kişiyi iyi seçememesi ve çekin kaybolduğunu davalı bankaya bildirmemesi nedeniyle müterafik kusurlu olduğu kabul edilerek so …
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı şirket çalışanı ...'in «boş çek yaprağını» alıp işten ayrıldıktan sonra davalı ... ile anlaşarak davalı ...'un kendi el yazısıyla çeki düzenleyip, davalı ...'e verdiği, Ahmet'in de davalı bankanın Santral Garaj Şubesi’nden çeki tahsil ettiğinin Bursa 3.Ağır Ceza Mahkemesi’nin dosyası ile sabit olduğu, davacı şirketin olay tarihindeki şirket yetkilisi Ali Acar olup «imza sirkülerindeki» imzası ile davaya konu çekte imza karşılaştırıldığında ayrıntılı bir incelemeye gerek kalmaksızın kolaylıkla farklı imzalar olduğunun anlaşılabileceği, çekin sahte düzenlendiğini kolaylıkla anlayabilecek koşulların olmasına karşın yeterli dikkat ve özeni göstermeyen banka «görevlilerinin» «kusuru» ile davacı şirketin hesabından 15.000,00 TL paranın çekildiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 15.000,00 TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlik …
Benzer bu karardaDava tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK.nun 724. maddesine göre “«tahrif» edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir kusurunun isnadı mümkün olsun”.
Öğreti ve yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, muhatap bankanın bu maddede öngörülen sorumluluğu «kusur» aranmayan bir sorumluluk olup, muhatap «kusursuzluğunu ispat» etse bile bu «sorumluluktan kurtulamaz».
Ancak, tarafların hiçbirinin kusurlu olmadığı hallerde banka sahte veya «tahrif» edilmiş çeki ödemenin «sorumluluğundan kurtulamaz».
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kusursuzluk ispatı · ödemeden men kararı · uygun illiyet bağı · objektif özen yükümlülüğü · sahte imza · kusursuz sorumluluk · sorumluluktan kurtulma · müterafik kusur
Benzer bu karardaÖğreti ve yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, muhatap bankanın bu maddede öngörülen sorumluluğu «kusur» aranmayan bir sorumluluk olup, muhatap «kusursuzluğunu ispat» etse bile bu «sorumluluktan kurtulamaz».
Sorumluluğun doğması için «objektif özen yükümlülüğünün» ihlali ile zarar arasında «uygun illiyet bağının» bulunması yeterlidir.
Dava, «sahte imza» ile keşide edilmiş çekin ödenmesinden kaynaklanan zararın tazmini istemine ilişkindir.
Ancak, tarafların hiçbirinin kusurlu olmadığı hallerde banka sahte veya «tahrif» edilmiş çeki ödemenin «sorumluluğundan kurtulamaz».
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/15613 E. 2014/16098 K.
Ortak:tahrifat · keşideci · çek · kusur · e-defter
İncelediğiniz karardaTTK'nun 724. maddesinde "Sahte veya «tahrif» edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki, senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir «kusurun» isnadı mümkün olsun" şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir.
Somut olayda davacı «keşidecinin» işçisi olan ... dava konusu çeki «hırsızlayıp» sahte olarak doldurduktan sonra diğer davalı ...'e «ciro» ederek davalı bankadan «çek» bedelini tahsil ettiklerine göre, davalı banka çekteki imza ile davacının imza sirkülerini karşılaştırıp «sahteliği» tespit etmemesi sebebiyle ağır kusurlu kabul edildikten sonra, davacı çek keşidecisinin çek «defterini» iyi saklamamış olması, istihdam ettiği kişiyi iyi seçememesi ve çekin kaybolduğunu davalı bankaya bildirmemesi nedeniyle müterafik kusurlu olduğu kabul edilerek so …
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı şirket çalışanı ...'in «boş çek yaprağını» alıp işten ayrıldıktan sonra davalı ... ile anlaşarak davalı ...'un kendi el yazısıyla çeki düzenleyip, davalı ...'e verdiği, Ahmet'in de davalı bankanın Santral Garaj Şubesi’nden çeki tahsil ettiğinin Bursa 3.Ağır Ceza Mahkemesi’nin dosyası ile sabit olduğu, davacı şirketin olay tarihindeki şirket yetkilisi Ali Acar olup «imza sirkülerindeki» imzası ile davaya konu çekte imza karşılaştırıldığında ayrıntılı bir incelemeye gerek kalmaksızın kolaylıkla farklı imzalar olduğunun anlaşılabileceği, çekin sahte düzenlendiğini kolaylıkla anlayabilecek koşulların olmasına karşın yeterli dikkat ve özeni göstermeyen banka «görevlilerinin» «kusuru» ile davacı şirketin hesabından 15.000,00 TL paranın çekildiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 15.000,00 TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlik …
Benzer bu karardaTTK.nun 724. maddesine göre “«tahrif» edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir kusurunun isnadı mümkün olsun”.
Varsa «keşidecinin» «müterafik kusuru» dikkate alınır.
Mahkemece, iddia savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, her ne kadar davacı tarafından çekin çalınmasından sonra davalı bankaya «ödemeden men» talimatı verilmiş ise de buna ilişkin yasal düzenlemenin yürürlükten kaldırıldığı halde davacının çeklerin ödenmemesi için mahkemeden tedbir kararı almadığı, ancak davaya konu çekin ödenmesinden sonra diğer çekler için «ihtiyati tedbir» kararının alındığı, buna göre davacının kendi «kusuru» ile zarara neden olduğu, çekin «takas» yolu ödenmiş olması nedeniyle davalının «imza incelemesi» yapmasının mümkün bulunmadığı, davalıya atfedilecek bir kusurun bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kusursuzluk ispatı · ödemeden men kararı · uygun illiyet bağı · objektif özen yükümlülüğü · sahte imza · kusursuz sorumluluk · sorumluluktan kurtulma · müterafik kusur
Benzer bu karardaÖğretiye ve yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, muhatap bankanın bu maddede öngörülen sorumluluğu «kusur» aranmayan bir sorumluluk olup, muhatap «kusursuzluğunu ispat» etse bile bu «sorumluluktan kurtulamaz».
Sorumluluğun doğması için «objektif özen yükümlülüğünün» ihlali ile zarar arasında «uygun illiyet bağının» bulunması yeterlidir.
Mahkemece, iddia savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, her ne kadar davacı tarafından çekin çalınmasından sonra davalı bankaya «ödemeden men» talimatı verilmiş ise de buna ilişkin yasal düzenlemenin yürürlükten kaldırıldığı halde davacının çeklerin ödenmemesi için mahkemeden tedbir kararı almadığı, ancak davaya konu çekin ödenmesinden sonra diğer çekler için «ihtiyati tedbir» kararının alındığı, buna göre davacının kendi «kusuru» ile zarara neden olduğu, çekin «takas» yolu ödenmiş olması nedeniyle davalının «imza incelemesi» yapmasının mümkün bulunmadığı, davalıya atfedilecek bir kusurun bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, «sahte imza» ile keşide edilmiş çekin ödenmiş olmasından kaynaklanan zararın tazmini istemine ilişkindir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2009/14253 E. , 2011/7629 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasında görülen davada Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 03/06/2009 tarih ve 2005/511-2009/238 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı banka vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili şirket çalışanı davalı ...’in şirkete ait 3196497 sayılı boş çek yaprağını çalıp 15.000,00 TL bedel yazarak imzalayıp diğer davalı ...’e ciro ettiğini, davalı ...’in de bu çeki keşide tarihinde davalı bankadan tahsil ettiğini, müvekkilinin durumu öğrendikten sonra suç duyurusunda bulunduğunu, davalı bankanın ödeme yaparken keşideci imzasını denetlemediğini, bankanın ödeme sırasında gereken dikkat ve özeni göstermediğini ileri sürerek, 15.000,00TL’nin ödeme tarihten itibaren işleyecek faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı banka vekili, çekte bulunması gereken esaslı unsurların bulunduğunu, buna dayanarak bankanın ödeme yapmaktan kaçınmasının mümkün olmadığını, olayda bankaya kusur yükletilemeyeceğini, çekin çalınmasından hemen sonra davacının müvekkili bankaya ihbarda bulunmadığını, dava konusu çekin bulunduğu çek koçanından pek çok çek keşide edilmesine rağmen dava konusu çekin çalındığının fark edilmemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacının ağır kusurlu olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Diğer davalılar, davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı şirket çalışanı ...'in boş çek yaprağını alıp işten ayrıldıktan sonra davalı ... ile anlaşarak davalı ...'un kendi el yazısıyla çeki düzenleyip, davalı ...'e verdiği, Ahmet'in de davalı bankanın Santral Garaj Şubesi’nden çeki tahsil ettiğinin Bursa 3.Ağır Ceza Mahkemesi’nin dosyası ile sabit olduğu, davacı şirketin olay tarihindeki şirket yetkilisi Ali Acar olup imza sirkülerindeki imzası ile davaya konu çekte imza karşılaştırıldığında
ayrıntılı bir incelemeye gerek kalmaksızın kolaylıkla farklı imzalar olduğunun anlaşılabileceği, çekin sahte düzenlendiğini kolaylıkla anlayabilecek koşulların olmasına karşın yeterli dikkat ve özeni göstermeyen banka görevlilerinin kusuru ile davacı şirketin hesabından 15.000,00 TL paranın çekildiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 15.000,00 TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı banka vekili temyiz etmiştir.
Dava, sahte çekin ödenmiş olmasından doğan zararın TTK'nun 724. maddesi uyarınca tazmini istemine ilişkindir. TTK'nun 724. maddesinde "Sahte veya tahrif edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki, senette keşideci olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan çek defterini iyi saklamamış olması gibi bir kusurun isnadı mümkün olsun" şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir. Anılan yasa maddesi uyarınca, sahte veya tahrif edilmiş bir çeki ödemeden ötürü oluşan zarara banka katlanır. Keşideci, zararın doğmasına kusurlu davranışı ile neden olmuşsa BK'nun 44. maddesi uyarınca sorumludur. Gerek çeklerin muhafazası, gerekse diğer konularda keşidecinin yardımcı olarak kullandığı kişilerin kusuru (BK'nun 100.) aynen keşidecinin kusuru gibi değerlendirilecektir.
Somut olayda davacı keşidecinin işçisi olan ... dava konusu çeki hırsızlayıp sahte olarak doldurduktan sonra diğer davalı ...'e ciro ederek davalı bankadan çek bedelini tahsil ettiklerine göre, davalı banka çekteki imza ile davacının imza sirkülerini karşılaştırıp sahteliği tespit etmemesi sebebiyle ağır kusurlu kabul edildikten sonra, davacı çek keşidecisinin çek defterini iyi saklamamış olması, istihdam ettiği kişiyi iyi seçememesi ve çekin kaybolduğunu davalı bankaya bildirmemesi nedeniyle müterafik kusurlu olduğu kabul edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı banka vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı banka yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 23/06/2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1028550300 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz