Çekte tahrifat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2014/18987 E. 2015/4157 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
çekte tahrifat↗ kusursuzluk ispatı↗ uygun illiyet bağı↗ objektif özen yükümlülüğü↗ keşide tarihi↗ tahrifat↗ kusursuz sorumluluk↗ sorumluluktan kurtulma↗ müterafik kusur↗ özen yükümlülüğü↗ takas↗ illiyet bağı↗ hamil↗ keşideci↗ çek↗ kötüniyet↗ kusur↗ eksik inceleme↗ ibraz↗ e-defter↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davacının çekin keşide tarihinde tahrifat yapıldığına dair delil sunamadığı, kaldı ki çekin keşide tarihinde kötüniyetle değişiklik yapıldığı bir an için düşünülse bile bunun iyi niyetli 3.kişi konumundaki davalı bankaya karşı yöneltilebilecek bir iddia olmadığı, çek bedelinin dava dışı İbrahim Demirdağ'a haricen ödendiği iddiasının da ispatlanamadığı, çek bedeli dava dışı bu şahsa ödenmiş olsa dahi bu ödemenin sorumluluğunun davalı bankaya yüklenemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, tahrif edildiği iddia edilen çekin ödenmiş olmasından kaynaklanan zararın tazmini istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, TTK'nın 724. maddesine göre “tahrif edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki senette keşideci olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan çek defterini iyi saklamamış olması gibi bir kusurunun isnadı mümkün olsun” Öğretiye ve yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, muhatap bankanın bu
maddede öngörülen sorumluluğu kusur aranmayan bir sorumluluk olup, muhatap kusursuzluğunu ispat etse bile bu sorumluluktan kurtulamaz. Keşideci tamamen kusurlu fakat muhatap kusursuz ise muhatap sorumlu tutulamaz. Ancak, tarafların hiçbirinin kusurlu olmadığı hallerde banka sahte veya tahrif edilmiş çeki ödemenin sorumluluğundan kurtulamaz. Sorumluluğun doğması için objektif özen yükümlülüğünün ihlali ile zarar arasında uygun illiyet bağının bulunması yeterlidir. Varsa keşidecinin müterafik kusuru dikkate alınır.
Somut olayda davacı tarafça, keşide ettiği çekin kaybolduğunun belirtilmesi üzerine çek bedelinin hamiline haricen ödendiğinin ancak, daha sonra çekin keşide tarihinin tahrif edilip, süresinde ibraz edilmiş gibi gösterildiğinin ve davalı banka tarafından da takas yoluyla tahrif edilmiş çek bedelinin ödendiğinin iddia edilmiş olması karşısında, mahkemece dava konusu çekin takasa ibraz edildiği yerdeki fotokopisi de getirtilerek çekte tahrifat olup olmadığının incelenmesi, yukarıda yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere davalı bankanın tahrif edilmiş çeki ödemekle davacıya karşı kusursuz sorumlu olup, davaya konu çekin takas yolu ödenmiş olması, dolayısıyla davalının keşide tarihindeki tahrifatı takas odası ile irtibata geçerek denetleyebilecek iken denetlememiş olmasının davalının sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı da nazara alınarak değerlendirme yapılıp, sonucuna göre bir karar vermek gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/15613 E. 2014/16098 K.
Ortak:kusursuzluk ispatı · uygun illiyet bağı · objektif özen yükümlülüğü · tahrifat · kusursuz sorumluluk · sorumluluktan kurtulma · müterafik kusur · özen yükümlülüğü
İncelediğiniz karardaAncak, TTK'nın 724. maddesine göre “«tahrif» edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir kusurunun isnadı mümkün olsun” Öğretiye ve yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, muhatap bankanın bu maddede öngörülen sorumluluğu «kusur» aranmayan bir sorumluluk olup, muhatap «kusursuzluğunu ispat» etse bile bu «sorumluluktan kurtulamaz».
Sorumluluğun doğması için «objektif özen yükümlülüğünün» ihlali ile zarar arasında «uygun illiyet bağının» bulunması yeterlidir.
Ancak, tarafların hiçbirinin kusurlu olmadığı hallerde banka sahte veya «tahrif» edilmiş çeki ödemenin «sorumluluğundan kurtulamaz».
Benzer bu karardaSorumluluğun doğması için «objektif özen yükümlülüğünün» ihlali ile zarar arasında «uygun illiyet bağının» bulunması yeterlidir.
Öğretiye ve yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, muhatap bankanın bu maddede öngörülen sorumluluğu «kusur» aranmayan bir sorumluluk olup, muhatap «kusursuzluğunu ispat» etse bile bu «sorumluluktan kurtulamaz».
Ancak, tarafların hiçbirinin kusurlu olmadığı hallerde banka sahte veya «tahrif» edilmiş çeki ödemenin «sorumluluğundan kurtulamaz».
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ödemeden men kararı · sahte imza · imza incelemesi · ihtiyati tedbir · uyuşmazlık konusu
Benzer bu karardaMahkemece, iddia savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, her ne kadar davacı tarafından çekin çalınmasından sonra davalı bankaya «ödemeden men» talimatı verilmiş ise de buna ilişkin yasal düzenlemenin yürürlükten kaldırıldığı halde davacının çeklerin ödenmemesi için mahkemeden tedbir kararı almadığı, ancak davaya konu çekin ödenmesinden sonra diğer çekler için «ihtiyati tedbir» kararının alındığı, buna göre davacının kendi «kusuru» ile zarara neden olduğu, çekin «takas» yolu ödenmiş olması nedeniyle davalının «imza incelemesi» yapmasının mümkün bulunmadığı, davalıya atfedilecek bir kusurun bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Somut olayda, davacıya ait «çek» karnesinin çalındığı ve davacı tarafından bu hususun aynı gün davalı bankaya bildirildiği, çalınan bu çeklerden bir tanesinin «sahte imza» ile keşide edilerek davalı bankadan tahsil edildiği hususları «uyuşmazlık konusu» değildir.
Dava, «sahte imza» ile keşide edilmiş çekin ödenmiş olmasından kaynaklanan zararın tazmini istemine ilişkindir.
Yukarıda yapılan açıklamadan da anlaşılacağı üzere 6762 sayılı TTK’nın 724. maddesi hükmü gereğince davalı banka sahte imzalı çeki ödemekle davacıya karşı «kusursuz sorumlu» olup, davaya konu çekin «takas» yolu ödenmiş olması, dolayısı ile davalının «imza incelemesi» yapamamış olması davalının sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2004/11757 E. 2005/9222 K.
Ortak:kusursuzluk ispatı · tahrifat · sorumluluktan kurtulma · keşideci · çek · kusur · ibraz · e-defter
İncelediğiniz karardaAncak, TTK'nın 724. maddesine göre “«tahrif» edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir kusurunun isnadı mümkün olsun” Öğretiye ve yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, muhatap bankanın bu maddede öngörülen sorumluluğu «kusur» aranmayan bir sorumluluk olup, muhatap «kusursuzluğunu ispat» etse bile bu «sorumluluktan kurtulamaz».
Somut olayda davacı tarafça, keşide ettiği çekin kaybolduğunun belirtilmesi üzerine «çek» bedelinin «hamiline» haricen ödendiğinin ancak, daha sonra çekin «keşide tarihinin» «tahrif» edilip, süresinde «ibraz» edilmiş gibi gösterildiğinin ve davalı banka tarafından da «takas» yoluyla tahrif edilmiş çek bedelinin ödendiğinin iddia edilmiş olması karşısında, mahkemece dava konusu çekin takasa ibraz edildiği yerdeki fotokopisi de getirtilerek «çekte tahrifat» olup olmadığının incelenmesi, yukarıda yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere davalı bankanın tahrif edilmiş çeki ödemekle davacıya karşı «kusursuz sorumlu» olup, davaya konu çekin takas yolu ödenmiş olması, dolayısıyla davalının keşide tarihindeki tahrifatı takas odası ile irtibata geçerek denetleyebilecek iken denetlememiş olmasının davalının sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı da nazara alınarak değerlendirme yapılıp, sonucuna göre bir karar vermek gerekirken «eksik incelemeye» dayalı olarak yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Mahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davacının çekin keşide tarihinde «tahrifat» yapıldığına dair delil sunamadığı, kaldı ki çekin keşide tarihinde «kötüniyetle» değişiklik yapıldığı bir an için düşünülse bile bunun iyi niyetli 3.kişi konumundaki davalı bankaya karşı yöneltilebilecek bir iddia olmadığı, «çek» bedelinin dava dışı İbrahim Demirdağ'a haricen ödendiği iddiasının da ispatlanamadığı, çek bedeli dava dışı bu şahsa ödenmiş olsa dahi bu ödemenin sorumluluğunun d …
Benzer bu karardaTTK.nun 724. maddesine göre "«tahrif» edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir kusurunun isnadı mümkün olsun".
Muhatap bankanın bu maddede öngörülen sorumluluğu «kusur» aranmayan bir sorumluluk olup, muhatap «kusursuzluğunu ispat» etse bile bu «sorumluluktan kurtulamaz».
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre bozma ilamına uyularak dava konusu «sahteliği» kanıtlanan çekin Yönetim Kurulu üyesi E.... tarafından «ibraz» edilip tahsil edildiği ve dava dışı muhasebeci Z… ……'ya ödendiği, bankanın bu durumda «kusuru» bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:sahtelik · yönetim kurulu kararı
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre bozma ilamına uyularak dava konusu «sahteliği» kanıtlanan çekin Yönetim Kurulu üyesi E.... tarafından «ibraz» edilip tahsil edildiği ve dava dışı muhasebeci Z… ……'ya ödendiği, bankanın bu durumda «kusuru» bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkemece, ödeme yapılan çekin «sahteliğinin» kanıtlandığı, ancak bu çeki bankaya şirketin Yönetim Kurulu üyesi E....'un «ibraz» ederek tahsil edip muhasebeci Z........ 'ya ödediği bu nedenle bankaya «kusur» yükletilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
24.12.1997 keşide tarihli davaya konu çeki tahsil eden E....'un 24.12.1998 tarihinde «yönetim kurulu» üyesi olduğu anlaşılmaktadır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/1 E. 2015/6892 K.
Ortak:kusursuzluk ispatı · uygun illiyet bağı · objektif özen yükümlülüğü · tahrifat · kusursuz sorumluluk · sorumluluktan kurtulma · müterafik kusur · özen yükümlülüğü
İncelediğiniz karardaAncak, TTK'nın 724. maddesine göre “«tahrif» edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir kusurunun isnadı mümkün olsun” Öğretiye ve yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, muhatap bankanın bu maddede öngörülen sorumluluğu «kusur» aranmayan bir sorumluluk olup, muhatap «kusursuzluğunu ispat» etse bile bu «sorumluluktan kurtulamaz».
Sorumluluğun doğması için «objektif özen yükümlülüğünün» ihlali ile zarar arasında «uygun illiyet bağının» bulunması yeterlidir.
Ancak, tarafların hiçbirinin kusurlu olmadığı hallerde banka sahte veya «tahrif» edilmiş çeki ödemenin «sorumluluğundan kurtulamaz».
Benzer bu karardaSorumluluğun doğması için «objektif özen yükümlülüğünün» ihlali ile zarar arasında «uygun illiyet bağının» bulunması yeterlidir.
Öğreti ve yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, muhatap bankanın bu maddede öngörülen sorumluluğu «kusur» aranmayan bir sorumluluk olup, muhatap «kusursuzluğunu ispat» etse bile bu «sorumluluktan kurtulamaz».
Ancak, tarafların hiçbirinin kusurlu olmadığı hallerde banka sahte veya «tahrif» edilmiş çeki ödemenin «sorumluluğundan kurtulamaz».
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ödemeden men kararı · sahte imza · imza incelemesi · kazanılmış hak · uyuşmazlık konusu
Benzer bu karardaSomut olayda, davacıya ait «çek» karnesinin çalındığı ve davacı tarafından bu hususun aynı gün davalı bankaya bildirildiği, çalınan bu çeklerden bir tanesinin «sahte imza» ile keşide edilerek davalı bankadan tahsil edildiği hususları «uyuşmazlık konusu» değildir.
Bu itibarla, mahkemece, anılan Yasa’nın 724. maddesi hükmü değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, 711/3. maddesine göre davacının «ödemeden men» talimatı vermesinin anılan maddenin daha sonra yürürlükten kaldırılması karşısında davacı açısından «kazanılmış hak» oluşturduğu gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmadığından davacı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 22.09.2014 gün ve 2014/459- …
Dava, «sahte imza» ile keşide edilmiş çekin ödenmesinden kaynaklanan zararın tazmini istemine ilişkindir.
Yukarıda yapılan açıklamadan da anlaşılacağı üzere 6762, sayılı TTK’nın 724. maddesi hükmü gereğince davalı banka sahte imzalı çeki ödemekle davacıya karşı «kusursuz sorumlu» olup, davaya konu çekin «takas» yolu ödenmiş olması, dolayısı ile davalının «imza incelemesi» yapamamış olması davalının sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
2 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/11413 E. 2011/3771 K.
Ortak:tahrifat · kusursuz sorumluluk · hamil · keşideci · çek · kusur · e-defter
İncelediğiniz karardaAncak, TTK'nın 724. maddesine göre “«tahrif» edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir kusurunun isnadı mümkün olsun” Öğretiye ve yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, muhatap bankanın bu maddede öngörülen sorumluluğu «kusur» aranmayan bir sorumluluk olup, muhatap «kusursuzluğunu ispat» etse bile bu «sorumluluktan kurtulamaz».
Somut olayda davacı tarafça, keşide ettiği çekin kaybolduğunun belirtilmesi üzerine «çek» bedelinin «hamiline» haricen ödendiğinin ancak, daha sonra çekin «keşide tarihinin» «tahrif» edilip, süresinde «ibraz» edilmiş gibi gösterildiğinin ve davalı banka tarafından da «takas» yoluyla tahrif edilmiş çek bedelinin ödendiğinin iddia edilmiş olması karşısında, mahkemece dava konusu çekin takasa ibraz edildiği yerdeki fotokopisi de getirtilerek «çekte tahrifat» olup olmadığının incelenmesi, yukarıda yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere davalı bankanın tahrif edilmiş çeki ödemekle davacıya karşı «kusursuz sorumlu» olup, davaya konu çekin takas yolu ödenmiş olması, dolayısıyla davalının keşide tarihindeki tahrifatı takas odası ile irtibata geçerek denetleyebilecek iken denetlememiş olmasının davalının sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı da nazara alınarak değerlendirme yapılıp, sonucuna göre bir karar vermek gerekirken «eksik incelemeye» dayalı olarak yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Mahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davacının çekin keşide tarihinde «tahrifat» yapıldığına dair delil sunamadığı, kaldı ki çekin keşide tarihinde «kötüniyetle» değişiklik yapıldığı bir an için düşünülse bile bunun iyi niyetli 3.kişi konumundaki davalı bankaya karşı yöneltilebilecek bir iddia olmadığı, «çek» bedelinin dava dışı İbrahim Demirdağ'a haricen ödendiği iddiasının da ispatlanamadığı, çek bedeli dava dışı bu şahsa ödenmiş olsa dahi bu ödemenin sorumluluğunun d …
Benzer bu karardaTTK’nun 724.maddesi “Sahte veya «tahrif» edilmiş bir çekin ödenmiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur, meğer ki senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir «kusurun» isnadı mümkün olsun” hükmünü içermekte olup, sahte veya tahrif edilmiş bir çeki ödeyen «muhatap banka» ayrıksı durumlar dışında kural olarak oluşan zarardan sorumludur.
Çekle ödeme yapmayı kabul eden ve müşterileri ile «çek» anlaşmaları yapan bir bankanın, basiretli bir «tacir» gibi davranarak gerekli dikkat ve özeni göstermesi ve duraksama halinde çeki uzman kişilere inceletmesi, gerektiğinde konuyu «keşideciye» iletip alacağı cevaba göre hareket etmesi beklenir.
Banka, bu şekilde doğan sorumluluğunu yerine getirdiği taktirde «sahteciliği» yapan «çek hamiline» «rücu» edebilecektir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:muhatap banka · çek hamili · takipsizlik kararı · pasif husumet ehliyeti · sahtecilik · husumet ehliyeti · rücu · pasif husumet
Benzer bu karardaBanka, bu şekilde doğan sorumluluğunu yerine getirdiği taktirde «sahteciliği» yapan «çek hamiline» «rücu» edebilecektir.
Bu durumda mahkemece, sahte olduğu ileri sürülen çeki ödeyen bankanın sorumluluğunun yukarıda açıklanan mevzuat karşısında değerlendirilmesi ve davanın esası hakkında yapılacak araştırma sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği halde BK'nun 55. maddesi gerekçe gösterilerek davalının «pasif husumet ehliyetinin» bulunmadığı yönünde yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmadığından kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davalı bankanın çalıştırdığı elamanın kusurundan BK 55. maddesi uyarınca sorumlu olduğu ancak ceza soruşturmasında çalışan hakkında «takipsizlik» kararı verildiği ve davalı bankanın kusursuz olması nedeniyle «husumet ehliyetinin» bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TTK’nun 724.maddesi “Sahte veya «tahrif» edilmiş bir çekin ödenmiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur, meğer ki senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir «kusurun» isnadı mümkün olsun” hükmünü içermekte olup, sahte veya tahrif edilmiş bir çeki ödeyen «muhatap banka» ayrıksı durumlar dışında kural olarak oluşan zarardan sorumludur.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/8943 E. 2018/1854 K.
Ortak:kusursuzluk ispatı · tahrifat · sorumluluktan kurtulma · keşideci · çek · kusur · eksik inceleme · ibraz
İncelediğiniz karardaAncak, TTK'nın 724. maddesine göre “«tahrif» edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir kusurunun isnadı mümkün olsun” Öğretiye ve yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, muhatap bankanın bu maddede öngörülen sorumluluğu «kusur» aranmayan bir sorumluluk olup, muhatap «kusursuzluğunu ispat» etse bile bu «sorumluluktan kurtulamaz».
Somut olayda davacı tarafça, keşide ettiği çekin kaybolduğunun belirtilmesi üzerine «çek» bedelinin «hamiline» haricen ödendiğinin ancak, daha sonra çekin «keşide tarihinin» «tahrif» edilip, süresinde «ibraz» edilmiş gibi gösterildiğinin ve davalı banka tarafından da «takas» yoluyla tahrif edilmiş çek bedelinin ödendiğinin iddia edilmiş olması karşısında, mahkemece dava konusu çekin takasa ibraz edildiği yerdeki fotokopisi de getirtilerek «çekte tahrifat» olup olmadığının incelenmesi, yukarıda yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere davalı bankanın tahrif edilmiş çeki ödemekle davacıya karşı «kusursuz sorumlu» olup, davaya konu çekin takas yolu ödenmiş olması, dolayısıyla davalının keşide tarihindeki tahrifatı takas odası ile irtibata geçerek denetleyebilecek iken denetlememiş olmasının davalının sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı da nazara alınarak değerlendirme yapılıp, sonucuna göre bir karar vermek gerekirken «eksik incelemeye» dayalı olarak yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Mahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davacının çekin keşide tarihinde «tahrifat» yapıldığına dair delil sunamadığı, kaldı ki çekin keşide tarihinde «kötüniyetle» değişiklik yapıldığı bir an için düşünülse bile bunun iyi niyetli 3.kişi konumundaki davalı bankaya karşı yöneltilebilecek bir iddia olmadığı, «çek» bedelinin dava dışı İbrahim Demirdağ'a haricen ödendiği iddiasının da ispatlanamadığı, çek bedeli dava dışı bu şahsa ödenmiş olsa dahi bu ödemenin sorumluluğunun d …
Benzer bu karardaAncak, çeklerin «ibraz» edildiği tarihte yürürlükte bulunan 6762 sayılı ...’nin 724. maddesine göre “«tahrif» edilmiş bir çeki ... olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir kusurunun isnadı mümkün olsun”.
Öğreti ve yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, muhatap bankanın bu maddede öngörülen sorumluluğu «kusur» aranmayan bir sorumluluk olup, muhatap bankanın sahte «çek» nedeniyle ödeme yapması durumunda «muhatap banka» «kusursuzluğunu ispat» etse bile bu «sorumluluktan kurtulamayacaktır».
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu «çek» bedelleri için «keşideci» aleyhine de icra takibi yapıldığı ve icra takiplerinin kesinleştiği, keşidecinin davaya ve icra takibine konu edilen çekler yönünden imzalarına bir itirazının bulu …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:muhatap banka · sahte imza · imzaya itiraz · imza incelemesi · istirdat · bilirkişi incelemesi
Benzer bu karardaBu itibarla, «keşidecinin» dava konusu çekler nedeniyle aleyhine yapılan icra takibinde «imzaya itiraz» etmemesi, çeklerdeki imzanın sahte olma ihtimalini ortadan kaldırmayacağı için muhatap bankanın «sahte imza» nedeniyle ödeme yapmaması da Kanun’un bankaya yüklediği bir yükümlülüktür.
Dava karşılıksız çıkan çeklerin yasal sorumluluk bedelleri için icra dosyasına yapılan ödemenin «istirdadı» istemine ilişkindir.
Mahkemece, davalının dava konusu çekler için «keşideci» aleyhine yaptığı ve kesinleşen icra takibinde keşidecinin imza inkarında bulunmadığı, bu nedenle «imza incelemesine» gerek olmadığı, ayrıca çeklerdeki imza ile imza kartonundaki imzanın benzediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Öğreti ve yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, muhatap bankanın bu maddede öngörülen sorumluluğu «kusur» aranmayan bir sorumluluk olup, muhatap bankanın sahte «çek» nedeniyle ödeme yapması durumunda «muhatap banka» «kusursuzluğunu ispat» etse bile bu «sorumluluktan kurtulamayacaktır».
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2014/18987 E. , 2015/4157 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada Şanlıurfa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 04/11/2014 tarih ve 2013/754-2014/715 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi.... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin keşideci olduğu dava konusu 10.000 TL bedelli, hamiline çeki dava dışı İbrahim Demirdağ isimli kişiye teslim ettiğini, bir süre sonra İbrahim Demirdağ'ın çeki verdiği Hasan Uslu isimli şahısla gelerek çekin kaybolduğunu söylediğini ve çek bedelinin haricen ödenmesini istediğini, müvekkilinin çekin ibraz süresinin geçmesini beklediğini ve süre geçince de bedelini haricen ödediğini, kayıp çekin ibraz süresi geçtikten bir müddet sonra davalının müvekkilini arayarak çekin hesabından takas yoluyla tahsil edildiğini bildirdiğini, müvekkilinin bankaya gittiğinde çekin tarihiyle belirgin şekilde oynanarak, çekin süresinde ibraz edilmiş hale getirildiğini, davalının da dikkat ve özen borcunu yerine getirmeyerek tarihi tahrif edilmiş çek için ödeme yaptığını ve müvekkilinin mükerrer ödeme yapmasına ve zararına sebebiyet verdiğini ileri sürerek, çek bedelinin ödeme tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkilinin süresinde ibraz edilen çeki ödediğini ve mükerrer ödemeden sorumlu olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davacının çekin keşide tarihinde tahrifat yapıldığına dair delil sunamadığı, kaldı ki çekin keşide tarihinde kötüniyetle değişiklik yapıldığı bir an için düşünülse bile bunun iyi niyetli 3.kişi konumundaki davalı bankaya karşı yöneltilebilecek bir iddia olmadığı, çek bedelinin dava dışı İbrahim Demirdağ'a haricen ödendiği iddiasının da ispatlanamadığı, çek bedeli dava dışı bu şahsa ödenmiş olsa dahi bu ödemenin sorumluluğunun davalı bankaya yüklenemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, tahrif edildiği iddia edilen çekin ödenmiş olmasından kaynaklanan zararın tazmini istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, TTK'nın 724. maddesine göre “tahrif edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki senette keşideci olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan çek defterini iyi saklamamış olması gibi bir kusurunun isnadı mümkün olsun” Öğretiye ve yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, muhatap bankanın bu
maddede öngörülen sorumluluğu kusur aranmayan bir sorumluluk olup, muhatap kusursuzluğunu ispat etse bile bu sorumluluktan kurtulamaz. Keşideci tamamen kusurlu fakat muhatap kusursuz ise muhatap sorumlu tutulamaz. Ancak, tarafların hiçbirinin kusurlu olmadığı hallerde banka sahte veya tahrif edilmiş çeki ödemenin sorumluluğundan kurtulamaz. Sorumluluğun doğması için objektif özen yükümlülüğünün ihlali ile zarar arasında uygun illiyet bağının bulunması yeterlidir. Varsa keşidecinin müterafik kusuru dikkate alınır.
Somut olayda davacı tarafça, keşide ettiği çekin kaybolduğunun belirtilmesi üzerine çek bedelinin hamiline haricen ödendiğinin ancak, daha sonra çekin keşide tarihinin tahrif edilip, süresinde ibraz edilmiş gibi gösterildiğinin ve davalı banka tarafından da takas yoluyla tahrif edilmiş çek bedelinin ödendiğinin iddia edilmiş olması karşısında, mahkemece dava konusu çekin takasa ibraz edildiği yerdeki fotokopisi de getirtilerek çekte tahrifat olup olmadığının incelenmesi, yukarıda yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere davalı bankanın tahrif edilmiş çeki ödemekle davacıya karşı kusursuz sorumlu olup, davaya konu çekin takas yolu ödenmiş olması, dolayısıyla davalının keşide tarihindeki tahrifatı takas odası ile irtibata geçerek denetleyebilecek iken denetlememiş olmasının davalının sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı da nazara alınarak değerlendirme yapılıp, sonucuna göre bir karar vermek gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 25/03/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/171808600 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz