Anonim şirket yöneticisinin sorumluluğu

11. Hukuk Dairesi         2016/8829 E.  ,  2017/4095 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ...

1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 27/05/2015 tarih ve 2014/704-2015/723 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 10.04.2017 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. ..., davalılardan asil ... ile vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, ...bank A.Ş. tarafından ...

5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1999/867 esas sayılı dosyası ile menfi tespit, istirdat ve rehin blokaj tesisi davası ile ... tarafından ...bank A.Ş. aleyhine açılan ...

5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2000/552 esas sayılı itirazın iptali davasının birleştirildiğini, yapılan yargılama neticesinde davacı birleşen davanın davalısı ...bank A.Ş.'nin davasının reddine, davalı ve birleşen davanın davacısı ...'in itirazın iptali davasının kabulüne karar verildiği ve kararın temyiz edildiğini, Yargıtay tarafından kararın onanmasına karar verildiğini, karar düzeltme yoluna gidildiğini ve bunun da reddine karar verildiğini ...

1. İcra Müdürlüğü'nün 2000/1053-1054-1055 esas sayılı dosyalarına 17.10.2005 tarihinde 840.363,57 TL ödeme yapıldığını, eski şube müdürü ... ve ... ve ... hakkında banka tarafından kullandırılan kredinin teminatsız kalmasına sebep olmaları ve mevcut şartlarda tahsisi mümkün olmayan kredinin açılmasını temin etmiş olmaları nedeniyle suç duyurusunda bulunulduğunu, resmi evrakta sahtecilik ve dolandırıcılık suçlarından haklarında ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nca kamu davası açıldığını, ...

2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2001/52 esas sayılı dosyasından bankanın müdahilliğine karar verildiğini, ...

2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2001/52 esas 15.06.2010 tarih 2010/348 karar sayılı kararı ile asli davanın zamanaşımları dolmuş olması nedeniyle düşme-ortadan kaldırılmasına hükmedildiğini, kararın temyiz edildiğini, kararda maddi hukuktan doğan şahsi haklar talep edilmiş olmasına rağmen hüküm altına alınmadığından işbu alacak davasının açılması zaruretinin doğduğunu, ... Şubesi kredili firmalarından ... Mal. Tic. ve San. A.Ş. firmasına kullandırılan teminat olarak alınan 134.138,00 TL tutarındaki senedin sahte isimlere düzenlenmiş olduğu ve şube yetkililerince bu durumun genel müdürlüğe bildirilmediğini, nakit karşılıklı kullandırılan 39.529,65 TL kredinin teminatına sahte imza ile düzenlenmiş rehin blokaj taahhütnamesinin olduğu mevduatın rehin alındığını, rehin blokaj taahhütnamesindeki imza için gerekli kontrolün yapılmadığını, ...

San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasına kullandırılan kredinin teminatına 62.555,50 TL'lik hatır çeki alınarak kredi onay şartlarına aykırı davranıldığını, genel müdürlüğe de gerçek müşteri çek senedi olarak bilgi verildiğini, tamamı karşılıksız kalarak arkası yazılan çeklerin yasal takip yapılması amacıyla banka avukatına verilmesine karşın 6 aylık zamanaşımı süresi dolduğundan herhangi bir işlem yapılamadığını, 47.135,47 TL kredinin teminatına sahte imza ile düzenlenmiş rehin blokaj taahhütnamesinin olduğu mevduatın rehin alındığı, kredilerin teminatında bulunan mevduatın ... hesabından ... hesabına aktarılmak suretiyle söz konusu mevduatın teminat özelliğinin ortadan kaldırılmaya çalışıldığını, ...

San.ve Tic. Ltd. Şti. firmasının kredisinin teminatı olarak 25.000 DEM ve 60.000 USD ve 3.000,00 TL'lik hatır senedi alınarak kredi onay şartlarına aykırı davranıldığını, kredinin teminatına 15.115,97 TL eksik mevduat rehni alınarak kredinin bu kadar kısmının teminatsız bırakıldığı, ... Tic. Ltd. Şti. firmasına kullandırılan kredinin 70.000 USD'lik kısmının ... San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasına aktarılmak suretiyle usulsüz kredi kullandırıldığını, söz konusu kredinin tasfiyesi için herhangi bir çalışma yapmadıklarını, kredinin teminatına bilerek finansman çeki alınarak kredi onay şartlarına aykırı davranıldığını, kredinin teminatına 15.180,15 TL ekspertiz değerli gayrimenkulün ipotek alınması öngörülmesine rağmen 1.588,00 TL değer biçilen gayrimenkulün ipotek alındığını, ...bank A.Ş.

... Şubesi eski müdürü ...'ün bankacılık ilkelerine ve banka mevzuatına aykırı uygulamalarla bankaya risk altına sokması nedeniyle BK hükümleri çerçevesinde bankanın mali bakımdan zarara uğratmış olması nedeniyle alacak davası açılmasının zaruri olduğu, ... San. ve Tic. Ltd. Şti. ... Tic. ve San. A.Ş. yetkilisi ...'ın adı geçen firmaların kredilerinin teminatına alınan mevduat rehinlerinin ortadan kaldırmak amacıyla ...'e ait hesap üzerine tesis edilen nakit blokajla ilgili rehin blokaj taahhütnamesine sahte imza atarak parayı ... hesabına aktarmış olması ve bu sebeple ...

1. İcra Müdürlüğü'nün 2000/1053,1054,1055 esas sayılı dosyalarına 17.10.2005 tarihinde 840.363,57 TL ödeme yapıldığını ve bunun 356.158,84 TL'sinin banka kaynaklarından karşılanarak ödendiğini, kredilerin teminatına sahte isim ve imzalarla düzenlenmiş senetleri firma adına bankaya ciro ettiği nedenleriyle fazlaya dair tüm hakları saklı kalmak ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, öncelikle davalıların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasını, ihtiyati haciz talebinin reddi halinde ihtiyati tedbir konulmasını, şimdilik tespit olunan ve gerçekleşen 356.158,84 TL'sinin davalıların sorumluluk oranları dahilinde müştereken ve müteselsilen zararın oluştuğu tarihten 17.10.2005 tarihinden itibaren en yüksek banka kredi faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte tazminini, dava sonucunda verilecek hükmün tatbik ve zararı istirdat imkanının yitirilmemesi yönünden davalıların menkul, gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına ihtiyati tedbir konulmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Öğüt, dava konusu olayın 1998 yılında gerçekleştiğini, davacı bankanın olay ilgili olarak tarafına ...

2. Ağır Ceza Mahkemesi'nde 2001/52 esas ile dava açtığını ve 25.11.2005 tarihinde maddi zararın hüküm altına alınması talebinde bulunulduğunu, aleyhine açılan işbu davanın karara çıktığını ve asli davanın zamanaşımı doğmuş olması nedeniyle düşme-ortadan kaldırılmasına hükmedildiğini, ikametgahının tebligatın yapılmış olduğu ... İli olduğundan genel yetki kuralı gereğince ilgili davanın görüleceği yerin ... mahkemeleri olacağını, dava konusu olayın ...bank A.Ş. .../... Şubesi'nde gerçekleştiğini, dava konusu ...bank A.Ş. tarafından 06.12.1999 tarihinde ...

5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde 1999/867 esas sayılı dosya ile menfi tespit, istirdat ve rehin blokaj tesisi davası ve yine aynı mahkemede açılıp birleştirilen ...bank A.Ş. aleyhine ... tarafından 09.08.2000 tarihinde açılan 2000/552 esas sayılı itirazın iptali davası kapsamında olduğunu, ilgili davaların davacı banka aleyhine 20.08.1998 tarihli rehin blokaj sözleşmesinin hesap sahibi tarafından imzalanmadığı gerekçesi ile Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2004/1135 kararı ile onandığını, açılan davanın mesnetsiz olduğunu, ... Tic. ve San. A.Ş. firmasına banka tarafından teminat şartının bir kısmının senet çek, bir kısmının nakit karşılıklı (mevduat rehini) olmak üzere kredi kullandırıldığını, ...'in tasarrufunu vadeli olarak bankaya yatırdığını ve banka tarafından ...'e bu paranın ödendiğini, davacı bankanın burada zararının doğmadığını, kullandırılmış olan kredilerin usulüne uygun olmadığı, bankayı bilerek, isteyerek zarara uğratma, banka mevzuatlarına aykırı davranma ile ilgili dosyaya somut ifadeler ve deliller sunulmadığını savunarak ihtiyati haciz ve tedbir talebinin ve davanın reddine, öğrenildiği tarihten 2 yıl ve fiilin gerçekleştiği tarihten 10 yıl geçmesi nedeniyle davada zamanaşımının uygulanmasına, aksi halde ikametgahının ve fiilin gerçekleştiği yerin ...

olması nedeniyle ve fiilin gerçekleştiği yıllarda davacı banka ile hizmet akdi sözleşmesi kapsamında çalıştığından dolayı davanın ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nde/... İş Mahkemesi'nde görülmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... yargılamaya katılmamış, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, tüm dosya kapsamına göre, zamanaşımı süresinin dava tarihi itibariyle dolmadığı, ...

2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2001/52 esas sayılı dosyasında verilen zamanaşımı nedeniyle düşme kararının kesinleştiği, ilgili ceza mahkemesinde yapılan yargılamada tüm delil, ifade, rapor ve kayıt ve belgeler, bu dosya içerisinde delil niteliğinde olmakla, ceza mahkemesi dosyasındaki tüm iddia savunma ve deliller ayrıntılı olarak incelenmekle, uzman bilirkişi kurul raporunun dosya muhteviyatına uygun olduğu anlaşıldığından davacı bankanın, dava konusu zararı ile ilgili açtığı davanın tüm dosya kapsamından ispatlandığı gerekçesi ile davanın kabulü ile 356.158,84 TL'nin talep gibi 17.10.2005 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı davalı ... vekili temyiz etmiştir.

1- Dava, ...bank A.Ş'de şube müdürü olan davalının görev yaptığı dönemde şirketi zarara uğrattığı iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Dava konusu eylemlerin gerçekleştiği iddia olunan tarihler ve dava tarihinde yürürlükte bulunan mülga 6762 sayılı TTK'nın 341. maddesi uyarınca böyle bir davanın açılabilmesi için genel kurulda dava açılması yönünde karar alınması gerekmektedir. Ancak, bu husus sonradan da tamamlanması mümkün usuli bir eksiklik niteliğinde bulunup hemen davanın reddini gerektiren bir durum değildir. Her ne kadar 5411 sayılı Kanun'un 133/2. maddesinde ''..dava açılmasına dair Fon Kurulu kararı dava şartı olarak aranan genel kurul kararı yerine geçer'' denilmekte ise de, bu hükmün ancak Fon tarafından açılacak davalarda uygulanacağı tabiidir.

Öte yandan, yargılama sırasında yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK hükümleri arasında mülga TKK'nın 341. maddesi gibi açık bir düzenleme olmamakla birlikte 6102 sayılı TTK'nın 408/1 ve 479/3-a maddelerindeki düzenleme karşısında anonim şirket yöneticileri hakkında sorumluluk davası açılabilmesi için, şirket genel kurulunda karar alınması gereklidir. Fakat, anılan yönteme uyulmaması davanın hemen reddi sonucunu doğurmamalıdır. Somut olayda davalı yönetici aleyhine tazminat davası açılması yönünde alınmış bir genel kurul kararının olup olmadığı dosya kapsamından anlaşılamamaktadır. Böyle bir kararın varlığı dava şartı olup, mahkemece kendiliğinden gözetilmesi gerekir. Bu durum karşısında mahkemece, genel kurulda davalı hakkında dava açılması yönünde alınmış bir karar var ise ibrazının sağlanması, yoksa anılan eksikliğin giderilmesi için davacı tarafa HMK'nın 54.

maddesi uyarınca uygun süre verilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde doğrudan işin esasına girilerek hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

2- Bozma sebep ve şekline göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ

Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle kararın BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenle davalı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek olmadığına, takdir olunan 1.480,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 12/07/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.