Rehin hakkı tespit ve talebi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2016/2840 E. 2017/1693 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
gemi alacaklısı hakkı↗ kanuni rehin hakkı↗ rehin hakkı↗ donatan↗ rehin↗ möhuk 47↗ hukuki yarar↗ dosya masrafı↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, MÖHUK 21. madddeye göre dava konusuna ilişkin uygulanacak hukukun Türk hukuku olduğu, davacının Novorossiysk Limanında gemiye ... firmasından aldığı yakıt henüz gemide durmakta iken geminin off-hire olduğu, davacının 231.300,00-USD lik yakıt bedelini talep hakkı olduğu, ancak davacının diğer alacak kalemlerini ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, gemi üzerinde 231.000,00-USD alacağın dava tarihinden itibaren USD'ye kamu bankalarınca verilen en yüksek yıllık faiz oranı tahakkuku ile fiili ödeme günündeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden karşılığı miktarınca kanuni rehin hakkı tesisine karar verildi.
Kararı, taraf vekilleri ile ''...'' gemisi eski donatanı ... Co.Ltd vekili temyiz etmiştir.
1- Bir davada kararı temyiz etme hakkı, yalnız taraflara veya hüküm ile kendisine mükellefiyet yüklenen veya bir hakkı ihlal edilen kimseye veya kanunun açıkça belirttiği mercilere aittir.
Temyiz isteminde bulunan ''...'' gemisi eski donatanı ... Co. Ltd. talebe konu davada taraf sıfatı bulunmadığı gibi, karar başlığında davalı olarak gösterilmemiş ve aleyhine de hüküm kurulmamıştır. O halde, ''...'' gemisi eski donatanı ... Co. Ltd. vekilinin kararı temyiz etmede hukuki yararı bulunmadığından temyiz isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.
3- Dava, ... Cumhuriyeti Bayraklı gemi üzerinde kanuni rehin hakkının tespiti ve tanınması istemine ilişkindir. Davacı vekili, dava konusu geminin çarter partiye göre müvekkili tarafından süreye tabi sefer esasına göre kiralandığını, gemide meydana gelen arızalar nedeniyle geminin seferini sonlandırmak zorunda kaldığını ve sözleşme gereğinin yerine getirilmediğini, müvekkilinin geminin kirada kaldığı süre için gemi için bir kısım masraflar ve yakıt için bir kısım ödemeler yaptığını ileri sürmüştür. Mahkemece, davacının ... Limanında gemiye Dan Bunkering firmasından aldığı yakıt henüz gemide durmakta iken geminin off-hire olduğu, davacının 231.300,00-USD lik yakıt bedelini talep hakkı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK'nın 1235. maddesinde gemi alacaklısı hakkını veren alacaklar düzenlenmiştir. Davacı gemi kiracısının, yakıt tedarikçisine yakıt bedelini ödemiş olması davacıya kanuni rehin hakkı bahşetmez. Mülga 6762 sayılı TTK hükümlerine göre gemiye verilen mal veya hizmetler nedeniyle kanuni rehin hakkı ancak malı veren veya hizmeti sunan tarafa aittir. Bu itibarla davacının yakıt bedeli için kanuni rehin hakkı talep etme hakkına sahip olmadığı nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/7652 E. 2016/3437 K.
Ortak:kanuni rehin hakkı · rehin hakkı · donatan · rehin
İncelediğiniz kararda… en USD'ye kamu bankalarınca verilen en yüksek yıllık faiz oranı tahakkuku ile fiili ödeme günündeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden karşılığı miktarınca «kanuni rehin hakkı» tesisine karar verildi.
Cumhuriyeti Bayraklı gemi üzerinde «kanuni rehin hakkının» tespiti ve tanınması istemine ilişkindir.
Davacı gemi kiracısının, yakıt tedarikçisine yakıt bedelini ödemiş olması davacıya «kanuni rehin hakkı» bahşetmez.
Benzer bu karardaDava, davalının «donatanı» olduğu gemiye yakıt tedarikinden kaynaklı alacağın tahsili ve gemi üzerine «kanuni rehin hakkı» tesisi istemine ilişkin olup, mahkemece gemiye bağlama limanı dışında yakıt tedarik edildiği, «teslim» belgesini kaptanın imzaladığı, yakıtın teslim edildiği geminin çarter sözleşmesi kapsamında kiralanmasının gemi malikinin sorumluluğunu ortadan kaldırmadığı, 6762 …
İle .... arasındaki 01.06.2011 tarihli «alt kira sözleşmelerinin» tam metni getirtilerek, «donatan» ile gemiye yakıt siparişi verenin aynı kişi olup olmadığı, yakıtın donatan dışındaki 3. şahıslar tarafından alınıp alınmadığı belirlenerek, donatan ile yakıt alan aynı ise davalının hem yakıt hemde kanuni «rehin» hakkından kaynaklı davasının görülebileceği, eğer yakıt alan donatan dışında bir kişi ise donatanın sadece «kanuni rehin hakkı» uyarınca gemisiyle sorumlu bulunduğu nazara alınarak, neticesine göre bir karar vermek gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bo …
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, dava konusu gemiye bağlama limanı dışında yakıt tedarik edildiği, «teslim» belgesini kaptanın imzaladığı, yakıtın teslim edildiği tarihte geminin çarter sözleşmesi kapsamında kiralanmasının gemi malikinin sorumluluğunu ortadan kaldırmadığı, 6762 Sayılı TTK'nın 1235, 1236. maddeleri uyarınca davacının «kanuni rehin hakkına» sahip olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, 129.859,38 USD'nın davalıdan tahsiline, gemi üzerine kanuni rehin hakkı tesisine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:alt kira sözleşmesi · kira sözleşmesi · teslim
Benzer bu karardaİle .... arasındaki 01.06.2011 tarihli «alt kira sözleşmelerinin» tam metni getirtilerek, «donatan» ile gemiye yakıt siparişi verenin aynı kişi olup olmadığı, yakıtın donatan dışındaki 3. şahıslar tarafından alınıp alınmadığı belirlenerek, donatan ile yakıt alan aynı ise davalının hem yakıt hemde kanuni «rehin» hakkından kaynaklı davasının görülebileceği, eğer yakıt alan donatan dışında bir kişi ise donatanın sadece «kanuni rehin hakkı» uyarınca gemisiyle sorumlu bulunduğu nazara alınarak, neticesine göre bir karar vermek gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bo …
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, dava konusu gemiye bağlama limanı dışında yakıt tedarik edildiği, «teslim» belgesini kaptanın imzaladığı, yakıtın teslim edildiği tarihte geminin çarter sözleşmesi kapsamında kiralanmasının gemi malikinin sorumluluğunu ortadan kaldırmadığı, 6762 Sayılı TTK'nın 1235, 1236. maddeleri uyarınca davacının «kanuni rehin hakkına» sahip olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, 129.859,38 USD'nın davalıdan tahsiline, gemi üzerine kanuni rehin hakkı tesisine karar verilmiştir.
Dava, davalının «donatanı» olduğu gemiye yakıt tedarikinden kaynaklı alacağın tahsili ve gemi üzerine «kanuni rehin hakkı» tesisi istemine ilişkin olup, mahkemece gemiye bağlama limanı dışında yakıt tedarik edildiği, «teslim» belgesini kaptanın imzaladığı, yakıtın teslim edildiği geminin çarter sözleşmesi kapsamında kiralanmasının gemi malikinin sorumluluğunu ortadan kaldırmadığı, 6762 …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/13386 E. 2017/2279 K.
Ortak:gemi alacaklısı hakkı · kanuni rehin hakkı · rehin hakkı · donatan · rehin · dosya masrafı · Rehin hakkı tespit ve talebi
İncelediğiniz kararda… en USD'ye kamu bankalarınca verilen en yüksek yıllık faiz oranı tahakkuku ile fiili ödeme günündeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden karşılığı miktarınca «kanuni rehin hakkı» tesisine karar verildi.
Cumhuriyeti Bayraklı gemi üzerinde «kanuni rehin hakkının» tespiti ve tanınması istemine ilişkindir.
Davacı gemi kiracısının, yakıt tedarikçisine yakıt bedelini ödemiş olması davacıya «kanuni rehin hakkı» bahşetmez.
Benzer bu kararda… olarak davacı ... 'in toplam olarak 274.010,13 USD tutarında alacağının bulunduğu, bu alacak kalemlerinin 74.010,00 USD tutarında yakıt ikmalinden kaynaklı yapılan «masraf», 45.000,00-USD tutarlı çeki ve römorkaj hizmetlerinden kaynaklı giderler ile tamir bedeli olarak yapılan 13.087,90 USD tutarındaki giderden kaynaklı olan kısımlarının gemi üzerinde «gemi alacaklısı hakkı» olarak «kanuni rehin hakkı» vereceği, davacının kanuni rehin hakkı nedeni ile «rehnin paraya çevrilmesi» yolu ile yaptığı takibin konusu içerisinde gösterilen tamir hizmet bedelleri olarak talep edilen 158.025,12-USD'lik kısmın belirtilen miktar olmayıp 13.087,90-USD olduğu, davacının gemi alacaklısı hakkı ve bu hak dolayısı ile kanuni rehin hakkı veren alacağının 132.097,90-USD tutarında olduğu, alacağın likit olduğu gerekçesiyle açılan davanın kısmen kabulüne davacı tarafça davalı aleyhine yapılan icra takibine vaki itirazın kısmen iptali ile, 132.097,90-USD «asıl alacak» üzerinden takip talebindeki gibi faiz işletilerek takibin devamına, takip türü, «taşınır rehninin paraya çevrilmesi» yolu ile takip olup, alacağın devamına karar verilen alacak miktarı dışındaki kısmın kanuni rehin hakkı sağlamadığı ve davanın da rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takibe yönelik «itirazın iptali davası» olduğundan fazlaya dair istemin reddine, davalı «temerrüte» düşürülmediğinden «işlemiş faiz» talebinin reddine, asıl alacak likit olmakla kabul edilen miktar olan 132.097,90-USD'nin takip tarihi itibarı ile TCMB USD efektif kur miktarı olan 1,535 TL üzerinden hesap edilmek sureti ile tespit olunan TL karşılığı olan 202.770,28-TL nin %40'ı oranında «icra inkar tazminatının» davalıdan tahsiline, davalının «kötü niyet tazminatı» talebinin reddine, 132.097,90 USD alacak ve fer'ilerini karşılayacak şekilde ...
Bu itibarla davacının dava konusu ettiği yakıt ve «masraflar» için «kanuni rehin hakkı» talep etme hakkına sahip olmadığı nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
Gemisi üzerinde «kanuni rehin hakkı» tesisine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:taşınır rehninin paraya çevrilmesi · taşınır rehni · rehnin paraya çevrilmesi · itirazın iptali davası · kötüniyet tazminatı · kötü niyet tazminatı · iptal davası · işlemiş faiz
Benzer bu kararda… olarak davacı ... 'in toplam olarak 274.010,13 USD tutarında alacağının bulunduğu, bu alacak kalemlerinin 74.010,00 USD tutarında yakıt ikmalinden kaynaklı yapılan «masraf», 45.000,00-USD tutarlı çeki ve römorkaj hizmetlerinden kaynaklı giderler ile tamir bedeli olarak yapılan 13.087,90 USD tutarındaki giderden kaynaklı olan kısımlarının gemi üzerinde «gemi alacaklısı hakkı» olarak «kanuni rehin hakkı» vereceği, davacının kanuni rehin hakkı nedeni ile «rehnin paraya çevrilmesi» yolu ile yaptığı takibin konusu içerisinde gösterilen tamir hizmet bedelleri olarak talep edilen 158.025,12-USD'lik kısmın belirtilen miktar olmayıp 13.087,90-USD olduğu, davacının gemi alacaklısı hakkı ve bu hak dolayısı ile kanuni rehin hakkı veren alacağının 132.097,90-USD tutarında olduğu, alacağın likit olduğu gerekçesiyle açılan davanın kısmen kabulüne davacı tarafça davalı aleyhine yapılan icra takibine vaki itirazın kısmen iptali ile, 132.097,90-USD «asıl alacak» üzerinden takip talebindeki gibi faiz işletilerek takibin devamına, takip türü, «taşınır rehninin paraya çevrilmesi» yolu ile takip olup, alacağın devamına karar verilen alacak miktarı dışındaki kısmın kanuni rehin hakkı sağlamadığı ve davanın da rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takibe yönelik «itirazın iptali davası» olduğundan fazlaya dair istemin reddine, davalı «temerrüte» düşürülmediğinden «işlemiş faiz» talebinin reddine, asıl alacak likit olmakla kabul edilen miktar olan 132.097,90-USD'nin takip tarihi itibarı ile TCMB USD efektif kur miktarı olan 1,535 TL üzerinden hesap edilmek sureti ile tespit olunan TL karşılığı olan 202.770,28-TL nin %40'ı oranında «icra inkar tazminatının» davalıdan tahsiline, davalının «kötü niyet tazminatı» talebinin reddine, 132.097,90 USD alacak ve fer'ilerini karşılayacak şekilde ...
3- Bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin davacı yararına «icra inkar tazminatına» hükmedilmesine ve davalının «kötüniyet tazminatı» talebinin reddine dair kararlara yönelik temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2017/3248 E. 2019/4116 K.
Ortak:donatan
İncelediğiniz karardaKararı, taraf vekilleri ile ''...'' gemisi eski «donatanı» ...
Temyiz isteminde bulunan ''...'' gemisi eski «donatanı» ...
O halde, ''...'' gemisi eski «donatanı» ...
Benzer bu karardaMahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, taraf vekilleri ile "Melisa" gemisi eski «donatanı» Northwood Steamship Co.
Sonuç: 🔶 iki emsal
2 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/14081 E. 2018/7502 K.
Ortak:gemi alacaklısı hakkı · kanuni rehin hakkı · rehin hakkı · rehin
İncelediğiniz kararda… en USD'ye kamu bankalarınca verilen en yüksek yıllık faiz oranı tahakkuku ile fiili ödeme günündeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden karşılığı miktarınca «kanuni rehin hakkı» tesisine karar verildi.
Cumhuriyeti Bayraklı gemi üzerinde «kanuni rehin hakkının» tespiti ve tanınması istemine ilişkindir.
Davacı gemi kiracısının, yakıt tedarikçisine yakıt bedelini ödemiş olması davacıya «kanuni rehin hakkı» bahşetmez.
Benzer bu kararda2- Dava, davalı gemiye sağlanan yakıt bedelinin tahsili ve gemi üzerinde «kanuni rehin hakkı» tanınması istemlerine ilişkindir.
Mahkemece, uyulan bozma ilamı doğrultusunda, Türkiye-Tuzla ve ... limanlarında «teslim» edilen yakıtın davacıya «gemi alacaklısı hakkı» vermediği, dosya kapsamına göre; yakıt alım işleminin davalı «geminin sicil» maliki tarafından yapılmadığı, dolayısıyla; dava konusu alacağın davacıya gemi alacaklısı hakkı vermediği gibi; davacının adi alacaklı sıfatıyla dahi davalıyı sorumlu tutulamayacağı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Bu bakımdan ... verilen yakıt bedeli yönünden davacı lehine «kazanılmış hak» oluştuğu, ... verilen yakıt bedeli yönünden ise «gemi alacaklısı hakkının» koşullarının bulunduğu nazara alınmaksızın davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, hükmün temyiz eden davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:gemi sicili · kazanılmış hak · fatura · eksik inceleme · teslim
Benzer bu karardaMahkemece, uyulan bozma ilamı doğrultusunda, Türkiye-Tuzla ve ... limanlarında «teslim» edilen yakıtın davacıya «gemi alacaklısı hakkı» vermediği, dosya kapsamına göre; yakıt alım işleminin davalı «geminin sicil» maliki tarafından yapılmadığı, dolayısıyla; dava konusu alacağın davacıya gemi alacaklısı hakkı vermediği gibi; davacının adi alacaklı sıfatıyla dahi davalıyı sorumlu tutulamayacağı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkemece davanın kabulüne dair verilen ilk karar, Dairemizce faturalardan birinin ... şehrinde yapılan yakıt «teslimine» ilişkin olduğu, bu kapsamda bağlama limanındaki yakıt tedarikinin adi alacak kapsamında bulunduğu şeklindeki davalı savunması kapsamında, yakıt tedarikine konu Silkeborg gemisinin bağlama limanı ve bu limanda yakıt sağlandığı göz önünde bulundurulmak suretiyle sonuca gidilmesi gerekirken, «eksik inceleme» ve değerlendirmeyle davanın tümden kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesi ile bozulmuştur.
Davacı vekili, müvekkili tarafından ... isimli gemiye yakıt tedarik edildiğini, bu kapsamda düzenlenen «fatura» bedellerinin ödenmediğini ileri sürerek eldeki davayı açmış, mahkemece, yukarıda değinilen gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bu bakımdan ... verilen yakıt bedeli yönünden davacı lehine «kazanılmış hak» oluştuğu, ... verilen yakıt bedeli yönünden ise «gemi alacaklısı hakkının» koşullarının bulunduğu nazara alınmaksızın davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, hükmün temyiz eden davacı yararına bozulması gerekmiştir.
-
Taşınır rehninin paraya çevrilmesi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/6223 E. 2017/5085 K.
Ortak:gemi alacaklısı hakkı · kanuni rehin hakkı · rehin hakkı · donatan · rehin
İncelediğiniz kararda… en USD'ye kamu bankalarınca verilen en yüksek yıllık faiz oranı tahakkuku ile fiili ödeme günündeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden karşılığı miktarınca «kanuni rehin hakkı» tesisine karar verildi.
Cumhuriyeti Bayraklı gemi üzerinde «kanuni rehin hakkının» tespiti ve tanınması istemine ilişkindir.
Davacı gemi kiracısının, yakıt tedarikçisine yakıt bedelini ödemiş olması davacıya «kanuni rehin hakkı» bahşetmez.
Benzer bu karardaTakip talebi ve «ödeme emrinin» alt kısmına yazılan “6762 sayılı TTK’nun 1235 ve 1236. maddeleri uyarınca doğan «gemi alacağı» ve «kanuni rehin hakkı» tesisi, 1242. maddesi uyarınca alacağın tahsili” ibaresi takibi «taşınır rehnin paraya çevrilmesi» yoluyla takip haline getirmeyeceği gibi TTK’nın 1235/6 ncı maddesinde, kaptanın bu sıfatla ve gemi bağlama limanı dışında bulunduğu sırada, zaruret hallerinde 988 ve 1001 nci maddeler hükümleri gereğince geminin bakımı veya yolculuğun başarılabilmesi için yaptığı kredi muamelelerinden doğan alacakların, sahiplerine «gemi alacaklısı hakkı» vereceği hükme bağlanmış olup, somut olayda davacı vekili anılan koşullarda yakıt tedarik edildiğine dair delil de sunmuş değildir.
Davalı vekili ise dava konusu alacağın «kanuni rehin hakkı» bahşetmeyip, «zamanaşımına» uğradığını savunmuş, davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde, davanın tabi olduğu zamanaşımı süresinin TBK’nun 146. maddesi gereğince on yıl olduğunu bildirmiştir.
Mahkemece, 6762 sayılı TTK’nun 1235. maddesinde «gemi alacaklısı hakkı» veren alacakların sınırlı olarak sayıldığı, yakıt alacağının kural olarak 6762 sayılı TTK’nun 1235/6. bendi kapsamında «gemi alacağı» niteliğinde olduğu, davanın tabi olduğu «zamanaşımı» süresinin TTK’nun 1259/1.fıkra hükmüne göre bir yıl olduğu, takip tarihi itibari ile alacağın zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle davalı «donatan» hakkındaki davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş ise de, dosya arasında bulunan ... ...
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:taşınır rehninin paraya çevrilmesi · taşınır rehni · gemi alacağı · rehnin paraya çevrilmesi · sıfat yokluğu · ilamsız takip · genel zamanaşımı · temel ilişki
Benzer bu karardaTakip talebi ve «ödeme emrinin» alt kısmına yazılan “6762 sayılı TTK’nun 1235 ve 1236. maddeleri uyarınca doğan «gemi alacağı» ve «kanuni rehin hakkı» tesisi, 1242. maddesi uyarınca alacağın tahsili” ibaresi takibi «taşınır rehnin paraya çevrilmesi» yoluyla takip haline getirmeyeceği gibi TTK’nın 1235/6 ncı maddesinde, kaptanın bu sıfatla ve gemi bağlama limanı dışında bulunduğu sırada, zaruret hallerinde 988 ve 1001 nci maddeler hükümleri gereğince geminin bakımı veya yolculuğun başarılabilmesi için yaptığı kredi muamelelerinden doğan alacakların, sahiplerine «gemi alacaklısı hakkı» vereceği hükme bağlanmış olup, somut olayda davacı vekili anılan koşullarda yakıt tedarik edildiğine dair delil de sunmuş değildir.
Bu itibarla, mahkemece davacı taraf mahkemenin kabulünün aksine adi takip suretiyle alacağını tahsil yolunu seçtiğine göre, davacı ile davalı «donatan» arasındaki «temel ilişkinin» tabi olduğu «genel zamanaşımı» sürelerinin gözönünde bulundurulması suretiyle «zamanaşımı defi»’nin değerlendirilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile olayda uygulama yeri olmayan 6762 sayılı TTK'nın 1259 ve 1261/1. maddeleri uyarınca davalı donatan ha …
Denizcilik ve Gemi İşletmeciliği A.Ş hakkındaki davanın pasif taraf «sıfatı yokluğundan» reddine, davalı gemi «donatanı» ...
Mahkemece, 6762 sayılı TTK’nun 1235. maddesinde «gemi alacaklısı hakkı» veren alacakların sınırlı olarak sayıldığı, yakıt alacağının kural olarak 6762 sayılı TTK’nun 1235/6. bendi kapsamında «gemi alacağı» niteliğinde olduğu, davanın tabi olduğu «zamanaşımı» süresinin TTK’nun 1259/1.fıkra hükmüne göre bir yıl olduğu, takip tarihi itibari ile alacağın zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle davalı «donatan» hakkındaki davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş ise de, dosya arasında bulunan ... ...
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2016/2840 E. , 2017/1693 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ...
1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 07/07/2015 tarih ve 2010/701-2015/563 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri ile "..." gemisi eski donatanı ... Co. Ltd. vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 14.03.2017 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı yeni donatan vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, ... Bayraklı ... isimli geminin 04/02/2010 tarihli çarter partiye göre müvekkili tarafından süreye tabi sefer esasına göre kiralandığını, müvekkilinin kira bedeli ve yakıt için bir kısım ödemeler yaptığını, gemide meydana gelen arızalar nedeniyle geminin seferini sonlandırmak zorunda kaldığını ve sözleşme gereğinin yerine getirilmediğini, müvekkilinin geminin kirada kaldığı süre için gemi için bir kısım masraflar yaptığını, müvekkilinin kaptanın talebi üzerine geminin tamir bedelini ödediğini, çeşitli tarihlerde gemiye 301.000 USD değerinde yakıt temin ettiğini, geminin ... ve ...'te kaldığı süre zarfında donatan adına gemiye yapılan gıda, su, yedek parça, liman ve fener ücretleri, sağlık rüsumu, gemi bakımı, römork, mürettebat ve acentelik ücretleri ödeme yaptığını, müvekkilince toplam 942.888,04-USD ödeme yapıldığını, nihai olarak müvekkilinin davalıdan 695.173,58-USD alacaklı olduğunu ileri sürerek, geminin kendisinden ve donatanından kaynaklı sebeplerle seferini tamamlayamamasından dolayı peşin ödenmiş navlunu da içeren toplam 695.173,58-USD alacakları için TTK 1235/7, 1236 ve 1241 hükümleri gereğince ...
numaralı ... isimli gemi üzerinde asıl alacak, faizi ve masrafları da kapsayacak şekilde gemi alacaklısı ve kanuni rehin hakkının tespiti ve tanınmasına, alacak üzerine dava tarihinden itibaren kamu bankalarının bir yıllık USD mevduatına uyguladıkları en yüksek faiz oranının uygulanmasına ve hesaplanacak faiz için de TTK 1241 uyarınca kanuni rehin hakkı tanınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, ... isimli geminin müvekkili ... Co. Ltd. firmasına ait olduğunu, davada MÖHUK 22. maddesi uyarınca ... Cumhuriyeti Hukukunun uygulanması gerektiğini, müvekkilinin davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
... Gemisi Eski Donatanı ... Co. Ltd. vekili, davacı tarafın navluna ve yakıta şamil olmak üzere müvekkiline peşin ödemeler yaptığını, gemi mülkiyetinin 01/06/2012 tarihinde Hankook şirketine devredildiğini, bu şirketin çarterpartinin 8. maddesine göre davacının taleplerinden haberdar edildiğini ve gemi ile birlikte bu talepleri de üstlendiğini, davaya konu alacakların müvekkili tarafından kabul edildiğini beyan etmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, MÖHUK 21. madddeye göre dava konusuna ilişkin uygulanacak hukukun Türk hukuku olduğu, davacının Novorossiysk Limanında gemiye ... firmasından aldığı yakıt henüz gemide durmakta iken geminin off-hire olduğu, davacının 231.300,00-USD lik yakıt bedelini talep hakkı olduğu, ancak davacının diğer alacak kalemlerini ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, gemi üzerinde 231.000,00-USD alacağın dava tarihinden itibaren USD'ye kamu bankalarınca verilen en yüksek yıllık faiz oranı tahakkuku ile fiili ödeme günündeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden karşılığı miktarınca kanuni rehin hakkı tesisine karar verildi.
Kararı, taraf vekilleri ile ''...'' gemisi eski donatanı ... Co.Ltd vekili temyiz etmiştir.
1- Bir davada kararı temyiz etme hakkı, yalnız taraflara veya hüküm ile kendisine mükellefiyet yüklenen veya bir hakkı ihlal edilen kimseye veya kanunun açıkça belirttiği mercilere aittir.
Temyiz isteminde bulunan ''...'' gemisi eski donatanı ... Co. Ltd. talebe konu davada taraf sıfatı bulunmadığı gibi, karar başlığında davalı olarak gösterilmemiş ve aleyhine de hüküm kurulmamıştır. O halde, ''...'' gemisi eski donatanı ... Co. Ltd. vekilinin kararı temyiz etmede hukuki yararı bulunmadığından temyiz isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.
3- Dava, ... Cumhuriyeti Bayraklı gemi üzerinde kanuni rehin hakkının tespiti ve tanınması istemine ilişkindir. Davacı vekili, dava konusu geminin çarter partiye göre müvekkili tarafından süreye tabi sefer esasına göre kiralandığını, gemide meydana gelen arızalar nedeniyle geminin seferini sonlandırmak zorunda kaldığını ve sözleşme gereğinin yerine getirilmediğini, müvekkilinin geminin kirada kaldığı süre için gemi için bir kısım masraflar ve yakıt için bir kısım ödemeler yaptığını ileri sürmüştür. Mahkemece, davacının ... Limanında gemiye Dan Bunkering firmasından aldığı yakıt henüz gemide durmakta iken geminin off-hire olduğu, davacının 231.300,00-USD lik yakıt bedelini talep hakkı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK'nın 1235. maddesinde gemi alacaklısı hakkını veren alacaklar düzenlenmiştir. Davacı gemi kiracısının, yakıt tedarikçisine yakıt bedelini ödemiş olması davacıya kanuni rehin hakkı bahşetmez. Mülga 6762 sayılı TTK hükümlerine göre gemiye verilen mal veya hizmetler nedeniyle kanuni rehin hakkı ancak malı veren veya hizmeti sunan tarafa aittir. Bu itibarla davacının yakıt bedeli için kanuni rehin hakkı talep etme hakkına sahip olmadığı nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle ''...'' gemisi eski donatanı ... Co. Ltd. vekilinin temyiz isteminin reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, takdir olunan 1.480,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 2,20 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, ödedikleri peşin temyiz harcın istekleri halinde temyiz eden davalılara iadesine, 21/03/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/323217500 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz