Taşınır rehninin paraya çevrilmesi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2016/6223 E. 2017/5085 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
taşınır rehninin paraya çevrilmesi↗ taşınır rehni↗ gemi alacağı↗ gemi alacaklısı hakkı↗ rehnin paraya çevrilmesi↗ takip talebi↗ sıfat yokluğu↗ ilamsız takip↗ kanuni rehin hakkı↗ genel zamanaşımı↗ temel ilişki↗ rehin hakkı↗ ödeme emri↗ donatan↗ zamanaşımı defi↗ rehin↗ tbk 99↗ fatura↗ zamanaşımı↗ teslim↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, toplanan kanıtlara göre, davalı ... Denizcilik ve Gemi İşletmeciliği A.Ş hakkındaki davanın pasif taraf sıfatı yokluğundan reddine, davalı gemi donatanı ... LLC hakkındaki davanın ise zamanaşımı nedeni ile reddine dair verilen kararın davacıı vekilince temyizi üzerine karar Dairemizce onanmıştır.
Davacı vekili, bu kez karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
1-Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair karar düzeltme istemlerinin reddi gerekmiştir.
2- Dava, ... gemisine tedarik olunan yakıt bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı vekili, müvekkilinin davalı ... LLC firmasının donatanı olduğu ... isimli gemiye yakıt tedarik ettiğini, yakıt tedarikine ilişkin olarak Bunker Delivery Receipt (yakıt teslim makbuzu) tanzim edildiğini, dava konusu alacak için düzenlenen faturalara dayalı olarak başlatılan icra takibine davalının haksız yere itiraz ettiğini ileri sürmüştür. Davalı vekili ise dava konusu alacağın kanuni rehin hakkı bahşetmeyip, zamanaşımına uğradığını savunmuş, davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde, davanın tabi olduğu zamanaşımı süresinin TBK’nun 146. maddesi gereğince on yıl olduğunu bildirmiştir.
Mahkemece, 6762 sayılı TTK’nun 1235. maddesinde gemi alacaklısı hakkı veren alacakların sınırlı olarak sayıldığı, yakıt alacağının kural olarak 6762 sayılı TTK’nun 1235/6. bendi kapsamında gemi alacağı niteliğinde olduğu, davanın tabi olduğu zamanaşımı süresinin TTK’nun 1259/1.fıkra hükmüne göre bir yıl olduğu, takip tarihi itibari ile alacağın zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle davalı donatan hakkındaki davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş ise de, dosya arasında bulunan ... ... 1. İcra Müdürlüğü’nün 2013/6876 E. sayılı icra dosyasının incelenmesinde, alacaklı ... A.Ş. tarafından yakıt tedarikine ilişkin 3 adet fatura ve Bunker Delivery Receipt (yakıt teslim makbuzu)’na dayanılarak ilamsız (adi) takip başlatıldığı ve “ilamsız takiplerde ödeme emri” düzenlenip borçluya tebliğ edildiği görülmektedir. Takip talebi ve ödeme emrinin alt kısmına yazılan “6762 sayılı TTK’nun 1235 ve 1236. maddeleri uyarınca doğan gemi alacağı ve kanuni rehin hakkı tesisi, 1242. maddesi uyarınca alacağın tahsili” ibaresi takibi taşınır rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip haline getirmeyeceği gibi TTK’nın 1235/6 ncı maddesinde, kaptanın bu sıfatla ve gemi bağlama limanı dışında bulunduğu sırada, zaruret hallerinde 988 ve 1001 nci maddeler hükümleri gereğince geminin bakımı veya yolculuğun başarılabilmesi için yaptığı kredi muamelelerinden doğan alacakların, sahiplerine gemi alacaklısı hakkı vereceği hükme bağlanmış olup, somut olayda davacı vekili anılan koşullarda yakıt tedarik edildiğine dair delil de sunmuş değildir.
Bu itibarla, mahkemece davacı taraf mahkemenin kabulünün aksine adi takip suretiyle alacağını tahsil yolunu seçtiğine göre, davacı ile davalı donatan arasındaki temel ilişkinin tabi olduğu genel zamanaşımı sürelerinin gözönünde bulundurulması suretiyle zamanaşımı defi’nin değerlendirilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile olayda uygulama yeri olmayan 6762 sayılı TTK'nın 1259 ve 1261/1. maddeleri uyarınca davalı donatan hakkındaki davanın zamanaşımı yönünden reddolunması usul ve yasaya aykırı olduğundan, davacı vekilinin anılan yöne ilişkin karar düzeltme istemi yerinde görülmekle Dairemizin onama ilamının kaldırılarak, mahkemece verilen kararın açıklanan bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/7652 E. 2016/3437 K.
Ortak:kanuni rehin hakkı · rehin hakkı · donatan · rehin · teslim
İncelediğiniz karardaDavalı vekili ise dava konusu alacağın «kanuni rehin hakkı» bahşetmeyip, «zamanaşımına» uğradığını savunmuş, davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde, davanın tabi olduğu zamanaşımı süresinin TBK’nun 146. maddesi gereğince on yıl olduğunu bildirmiştir.
Takip talebi ve «ödeme emrinin» alt kısmına yazılan “6762 sayılı TTK’nun 1235 ve 1236. maddeleri uyarınca doğan «gemi alacağı» ve «kanuni rehin hakkı» tesisi, 1242. maddesi uyarınca alacağın tahsili” ibaresi takibi «taşınır rehnin paraya çevrilmesi» yoluyla takip haline getirmeyeceği gibi TTK’nın 1235/6 ncı maddesinde, kaptanın bu sıfatla ve gemi bağlama limanı dışında bulunduğu sırada, zaruret hallerinde 988 ve 1001 nci maddeler hükümleri gereğince geminin bakımı veya yolculuğun başarılabilmesi için yaptığı kredi muamelelerinden doğan alacakların, sahiplerine «gemi alacaklısı hakkı» vereceği hükme bağlanmış olup, somut olayda davacı vekili anılan koşullarda yakıt tedarik edildiğine dair delil de sunmuş değildir.
LLC firmasının «donatanı» olduğu ... isimli gemiye yakıt tedarik ettiğini, yakıt tedarikine ilişkin olarak Bunker Delivery Receipt (yakıt «teslim» makbuzu) tanzim edildiğini, dava konusu alacak için düzenlenen faturalara dayalı olarak başlatılan icra takibine davalının haksız yere itiraz ettiğini ileri sürmüştür.
Benzer bu karardaDava, davalının «donatanı» olduğu gemiye yakıt tedarikinden kaynaklı alacağın tahsili ve gemi üzerine «kanuni rehin hakkı» tesisi istemine ilişkin olup, mahkemece gemiye bağlama limanı dışında yakıt tedarik edildiği, «teslim» belgesini kaptanın imzaladığı, yakıtın teslim edildiği geminin çarter sözleşmesi kapsamında kiralanmasının gemi malikinin sorumluluğunu ortadan kaldırmadığı, 6762 …
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, dava konusu gemiye bağlama limanı dışında yakıt tedarik edildiği, «teslim» belgesini kaptanın imzaladığı, yakıtın teslim edildiği tarihte geminin çarter sözleşmesi kapsamında kiralanmasının gemi malikinin sorumluluğunu ortadan kaldırmadığı, 6762 Sayılı TTK'nın 1235, 1236. maddeleri uyarınca davacının «kanuni rehin hakkına» sahip olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, 129.859,38 USD'nın davalıdan tahsiline, gemi üzerine kanuni rehin hakkı tesisine karar verilmiştir.
İle .... arasındaki 01.06.2011 tarihli «alt kira sözleşmelerinin» tam metni getirtilerek, «donatan» ile gemiye yakıt siparişi verenin aynı kişi olup olmadığı, yakıtın donatan dışındaki 3. şahıslar tarafından alınıp alınmadığı belirlenerek, donatan ile yakıt alan aynı ise davalının hem yakıt hemde kanuni «rehin» hakkından kaynaklı davasının görülebileceği, eğer yakıt alan donatan dışında bir kişi ise donatanın sadece «kanuni rehin hakkı» uyarınca gemisiyle sorumlu bulunduğu nazara alınarak, neticesine göre bir karar vermek gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bo …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:alt kira sözleşmesi · kira sözleşmesi
Benzer bu karardaİle .... arasındaki 01.06.2011 tarihli «alt kira sözleşmelerinin» tam metni getirtilerek, «donatan» ile gemiye yakıt siparişi verenin aynı kişi olup olmadığı, yakıtın donatan dışındaki 3. şahıslar tarafından alınıp alınmadığı belirlenerek, donatan ile yakıt alan aynı ise davalının hem yakıt hemde kanuni «rehin» hakkından kaynaklı davasının görülebileceği, eğer yakıt alan donatan dışında bir kişi ise donatanın sadece «kanuni rehin hakkı» uyarınca gemisiyle sorumlu bulunduğu nazara alınarak, neticesine göre bir karar vermek gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bo …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/2840 E. 2017/1693 K.
Ortak:gemi alacaklısı hakkı · kanuni rehin hakkı · rehin hakkı · donatan · rehin
İncelediğiniz karardaTakip talebi ve «ödeme emrinin» alt kısmına yazılan “6762 sayılı TTK’nun 1235 ve 1236. maddeleri uyarınca doğan «gemi alacağı» ve «kanuni rehin hakkı» tesisi, 1242. maddesi uyarınca alacağın tahsili” ibaresi takibi «taşınır rehnin paraya çevrilmesi» yoluyla takip haline getirmeyeceği gibi TTK’nın 1235/6 ncı maddesinde, kaptanın bu sıfatla ve gemi bağlama limanı dışında bulunduğu sırada, zaruret hallerinde 988 ve 1001 nci maddeler hükümleri gereğince geminin bakımı veya yolculuğun başarılabilmesi için yaptığı kredi muamelelerinden doğan alacakların, sahiplerine «gemi alacaklısı hakkı» vereceği hükme bağlanmış olup, somut olayda davacı vekili anılan koşullarda yakıt tedarik edildiğine dair delil de sunmuş değildir.
Davalı vekili ise dava konusu alacağın «kanuni rehin hakkı» bahşetmeyip, «zamanaşımına» uğradığını savunmuş, davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde, davanın tabi olduğu zamanaşımı süresinin TBK’nun 146. maddesi gereğince on yıl olduğunu bildirmiştir.
Mahkemece, 6762 sayılı TTK’nun 1235. maddesinde «gemi alacaklısı hakkı» veren alacakların sınırlı olarak sayıldığı, yakıt alacağının kural olarak 6762 sayılı TTK’nun 1235/6. bendi kapsamında «gemi alacağı» niteliğinde olduğu, davanın tabi olduğu «zamanaşımı» süresinin TTK’nun 1259/1.fıkra hükmüne göre bir yıl olduğu, takip tarihi itibari ile alacağın zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle davalı «donatan» hakkındaki davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş ise de, dosya arasında bulunan ... ...
Benzer bu kararda… en USD'ye kamu bankalarınca verilen en yüksek yıllık faiz oranı tahakkuku ile fiili ödeme günündeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden karşılığı miktarınca «kanuni rehin hakkı» tesisine karar verildi.
Cumhuriyeti Bayraklı gemi üzerinde «kanuni rehin hakkının» tespiti ve tanınması istemine ilişkindir.
Davacı gemi kiracısının, yakıt tedarikçisine yakıt bedelini ödemiş olması davacıya «kanuni rehin hakkı» bahşetmez.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:hukuki yarar · dosya masrafı
Benzer bu karardaLtd. vekilinin kararı temyiz etmede «hukuki yararı» bulunmadığından temyiz isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacı vekili, dava konusu geminin çarter partiye göre müvekkili tarafından süreye tabi sefer esasına göre kiralandığını, gemide meydana gelen arızalar nedeniyle geminin seferini sonlandırmak zorunda kaldığını ve sözleşme gereğinin yerine getirilmediğini, müvekkilinin geminin kirada kaldığı süre için gemi için bir kısım «masraflar» ve yakıt için bir kısım ödemeler yaptığını ileri sürmüştür.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2016/6223 E. , 2017/5085 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ...
17. Asliye TicaretMahkemesi’nce verilen 25/12/2014 gün ve 2014/950-2014/449 sayılı kararı onayan Daire’nin 10/03/2016 gün ve 2015/5571-2016/2712 sayılı kararı aleyhinde davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Davacı vekili, yakıt alım ve satımı alanında faaliyet gösteren müvekkilinin davalı şirkete yakıt tedarik ettiğini, yakıt tedarikine ilişkin olarak Bunker Delivery Receipt (yakıt teslim makbuzu) tanzim edildiğini, davalı şirketin uzun bir süre ödemede bulunmadığını, ... gemisi donatanı ...te mukim bir şirket olduğunu, bu nedenle donatana izafeten ve kendi adına asaleten geminin Türkiye'deki acentesi ... Denizcilik ve Gemi İşletmeciliği aleyhine takip başlatıldığını, fatura üzerine vade tarihi olarak 14/05/2009 tarihinin yazıldığını, davalı tarafından geminin adı yazan ve donatan şirketin adı ve adresinin yazılı olduğu üç adet irsaliyeli faturaya itiraz ederek acentesi olduğu donatanı tanımadığını iddia ettiğini ileri sürerek, itirazın iptaline ve icra inkar tazminatının tahsiline karar verilmesini talep ve etmiştir.
Davalılar vekili, davanın, husumet, zamanaşımı ve esas yönünden reddini savunmuştur.
Mahkemece, toplanan kanıtlara göre, davalı ... Denizcilik ve Gemi İşletmeciliği A.Ş hakkındaki davanın pasif taraf sıfatı yokluğundan reddine, davalı gemi donatanı ... LLC hakkındaki davanın ise zamanaşımı nedeni ile reddine dair verilen kararın davacıı vekilince temyizi üzerine karar Dairemizce onanmıştır.
Davacı vekili, bu kez karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
1-Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair karar düzeltme istemlerinin reddi gerekmiştir.
2- Dava, ... gemisine tedarik olunan yakıt bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı vekili, müvekkilinin davalı ... LLC firmasının donatanı olduğu ... isimli gemiye yakıt tedarik ettiğini, yakıt tedarikine ilişkin olarak Bunker Delivery Receipt (yakıt teslim makbuzu) tanzim edildiğini, dava konusu alacak için düzenlenen faturalara dayalı olarak başlatılan icra takibine davalının haksız yere itiraz ettiğini ileri sürmüştür. Davalı vekili ise dava konusu alacağın kanuni rehin hakkı bahşetmeyip, zamanaşımına uğradığını savunmuş, davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde, davanın tabi olduğu zamanaşımı süresinin TBK’nun 146. maddesi gereğince on yıl olduğunu bildirmiştir.
Mahkemece, 6762 sayılı TTK’nun 1235. maddesinde gemi alacaklısı hakkı veren alacakların sınırlı olarak sayıldığı, yakıt alacağının kural olarak 6762 sayılı TTK’nun 1235/6. bendi kapsamında gemi alacağı niteliğinde olduğu, davanın tabi olduğu zamanaşımı süresinin TTK’nun 1259/1.fıkra hükmüne göre bir yıl olduğu, takip tarihi itibari ile alacağın zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle davalı donatan hakkındaki davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş ise de, dosya arasında bulunan ... ...
1. İcra Müdürlüğü’nün 2013/6876 E. sayılı icra dosyasının incelenmesinde, alacaklı ... A.Ş. tarafından yakıt tedarikine ilişkin 3 adet fatura ve Bunker Delivery Receipt (yakıt teslim makbuzu)’na dayanılarak ilamsız (adi) takip başlatıldığı ve “ilamsız takiplerde ödeme emri” düzenlenip borçluya tebliğ edildiği görülmektedir. Takip talebi ve ödeme emrinin alt kısmına yazılan “6762 sayılı TTK’nun 1235 ve 1236. maddeleri uyarınca doğan gemi alacağı ve kanuni rehin hakkı tesisi, 1242. maddesi uyarınca alacağın tahsili” ibaresi takibi taşınır rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip haline getirmeyeceği gibi TTK’nın 1235/6 ncı maddesinde, kaptanın bu sıfatla ve gemi bağlama limanı dışında bulunduğu sırada, zaruret hallerinde 988 ve 1001 nci maddeler hükümleri gereğince geminin bakımı veya yolculuğun başarılabilmesi için yaptığı kredi muamelelerinden doğan alacakların, sahiplerine gemi alacaklısı hakkı vereceği hükme bağlanmış olup, somut olayda davacı vekili anılan koşullarda yakıt tedarik edildiğine dair delil de sunmuş değildir.
Bu itibarla, mahkemece davacı taraf mahkemenin kabulünün aksine adi takip suretiyle alacağını tahsil yolunu seçtiğine göre, davacı ile davalı donatan arasındaki temel ilişkinin tabi olduğu genel zamanaşımı sürelerinin gözönünde bulundurulması suretiyle zamanaşımı defi’nin değerlendirilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile olayda uygulama yeri olmayan 6762 sayılı TTK'nın 1259 ve 1261/1. maddeleri uyarınca davalı donatan hakkındaki davanın zamanaşımı yönünden reddolunması usul ve yasaya aykırı olduğundan, davacı vekilinin anılan yöne ilişkin karar düzeltme istemi yerinde görülmekle Dairemizin onama ilamının kaldırılarak, mahkemece verilen kararın açıklanan bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair karar düzeltme isteminin HUMK 442. maddesi gereğince REDDİNE; (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin Dairemizin 10.03.2016 tarih, 2015/5571 Esas-2016/2712 Karar sayılı ilamına yönelik karar düzeltme isteminin kabulü ile mahkemece verilen kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin, temyiz ilam ve karar düzeltme harcının isteği halinde karar düzeltme isteyene iadesine, 05/10/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/372237200 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz