Zorunlu unsuru eksik senedin iptal davasında hukuki yarar
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/651 E. 2018/831 K. · · İlk derece: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Gerekçe özeti
Zorunlu unsurlarından biri (tanzim tarihi/vade) eksik olan bir senedin bono/kambiyo senedi vasfı taşımaması, TTK 778/1-f'nin atfı ile TTK 680 uyarınca senedin sonradan doldurularak tedavüle çıkarılabilmesi imkânı nedeniyle davacı aleyhine borç yaratılma riskini ortadan kaldırmaz; bu ihtimal tek başına iptal davası açmakta hukuki yarar bulunduğunu gösterir. Bu durumda dava, kıymetli evrak vasfı yokluğu gerekçesiyle reddedilemez; sened zayii davasına ilişkin kanunda öngörülen ilan ve usul işlemleri tamamlanarak esas hakkında karar verilmelidir.
Ele alınan sorunlar
Zorunlu unsuru (tanzim tarihi/vadesi) eksik senedin iptalinde hukuki yarar bulunup bulunmadığı → kabul
İddia: Davacı vekili, davanın hukuki yarar yokluğundan usulden reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davalı bankanın senedin bulunamadığına dair yazısından da anlaşılacağı üzere davacının takip ve dava tehdidi altında bulunduğunu, bu nedenle senedin iptalini istemekte hukuki yararı bulunduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: Dava konusu senette tanzim tarihi ve vade bulunmadığından, TTK 776 uyarınca zorunlu unsurlardan biri eksik olduğunda senedin bono niteliği kaybolur. Ancak TTK 778/1-f'nin atfı gereğince bonolar hakkında açık poliçeye ilişkin TTK 680 uygulanabilir; bu nedenle bir senedin sonradan doldurularak tedavüle çıkarılması mümkündür. Böylece senede sonradan vasıf kazandırılıp tedavül ettirilmesi yoluyla davacı aleyhine borç yaratılma riski bulunmaktadır. Bu nedenle davacının iptal kararı almakta hukuki yararı vardır; senedin kıymetli evrak vasfı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddi yerinde değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Sened zayii davasında kanunun öngördüğü ilan ve işlemlerin tamamlanması gereği → kabul
Gerekçe: Dava konusu sened zayii davasında yasanın öngördüğü işlemler ve ilanların yapılmadığı anlaşılmakla, yargılamaya devam edilerek TTK 757 vd. hükümleri gereği eksikliklerin yerine getirilmesi ve oluşacak duruma göre bir karar verilmesi gerekmektedir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Zorunlu unsuru eksik olup kambiyo senedi vasfını kaybeden bir senedin, TTK 680'in atfı yoluyla sonradan doldurularak tedavüle çıkarılabilme riski nedeniyle iptal davası açılmasında hukuki yarar bulunduğuna dair değerlendirme, benzer eksik senetli iptal davalarında emsal oluşturabilecek niteliktedir; BAM kararı olarak bölgesel ve ikna edici etkiye sahiptir.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- hukuki yarar
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
kambiyo senedi zorunlu unsurları↗ hukuki yarar↗ sened zayii davası↗ açık poliçe/açık bono↗ tedavül riski↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2018/651
KARAR NO 2018/831
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 24/01/2018
NUMARASI 2018/76 E.-2018/73 K.
DAVA
Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
İSTİNAF KARAR TARİHİ 28/06/2018
İlk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, ...'ın keşidecisi, ...bank AŞ'nin lehdarı olduğu, 200.000 USD miktarlı bir adet senedin müvekkili banka nezdinde kaybolduğunu ve aramalara rağmen bulunamadığını belirterek senet üzerine ödeme yasağı kararı verilmesini ve senedin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, dava konusu senette tanzim yeri kaydı bulunmadığı zorunlu unsur bulunmadığından kambiyo senedi vasfı taşımadığı kıymetli evrak niteliği bulunmadığından davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf yoluna başvuran davacı vekili, davanın HMK.'nın 114/2 ve 115/2 maddesi gereğince usulden reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, kambiyo senedinin davalı bankanın 20/06/2011 tarihinde davacının iade başvurusuna vermiş olduğu cevabi yazısından da anlaşılacağı üzere senedin bulunamamakta olmasından dolayı davacının takip ve dava tehdidi altında bulunabileceğinin kuşkusuz olduğunu, bu sebeple davacının bu davayı açmakta ,senedin iptalini istemekte yararı bulunduğunu, senedin iptaline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Davacı vekili banka lehdarı olan keşidecisi... 200,000,00usd bedelli senedi kaybedilmesi sebebi ile iptalini talep etmiştir.
Dava konusu sened örneğinden senedin tanzim tarihi ve vadesinin bulunmadığı görülmektedir. Sened de tanzim yerinin, tanzim tarihinin ve borçlu adının yazılı bulunması zorunludur. TTK'nun 776. maddesinde kambiyo senedinin unsurları sayılmış olup zorunlu şartlardan biri eksik olduğu takdirde, senedin bono niteliği kaybolur.
Bununla birlikte TTK 778/1-f maddesinin atfı gereğince bonolar hakkında açık poliçeye dair TTK 680 maddesi uygulanma imkanı bulunmaktadır. Buna göre bir senedin sonradan doldurularak tedavüle çıkarılması olanağı bulunmaktadır. Sened vasfı kazandırılarak tedavül imkanı ile davacı aleyhine borç yaratılma riski mevcuttur. Bu nedenle davacının iptal kararı almakta hukuki yararı bulunduğundan senedin kıymetli evrak vasfı bulunmadığı için red kararı verilmesi yerinde değildir. ( Yargıtay 11.HD. 2014/5109 esas 2014/9864 karar sayılı 28/05/2014 tarihli ilamı da aynı yoldadır.) Dava konusu sened zayii davası ile yasanın öngördüğü işlemler ve ilanların yapılmadığı anlaşılmakla yargılamaya devam ile TTK 757 vd.hükümleri geerği eksikliklerin yerine getirilerek netice de oluşacak duruma göre bir karar verilmesi gerekmektedir.Davacı vekilinin istinaf sebebi yerinde olduğundan hükmün kaldırılarak davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye iadesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/76 Esas-2018/73 Karar sayılı ve 24/01/2018 tarihli kararının, HMK.'nun 353(1)a-4-6 gereği KALDIRILMASINA;
"Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine"
İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 35,90- TL istinaf harcının istek halinde kendisine iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nun 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.28/06/2018
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/278526 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi