Sebepsiz zenginleşme | Takibin iptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2015/11852 E. 2016/8837 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- yetki/yetkisizlik
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ttk 732↗ görev itirazı↗ yazılı delil başlangıcı↗ imza inkarı↗ delil başlangıcı↗ mutlak ticari dava↗ yetki itirazı↗ yazılı delil↗ ticari dava niteliği↗ temerrüt tarihi↗ iş bölümü↗ sebepsiz zenginleşme↗ kamu düzeni↗ ihtar↗ yetki↗ temerrüt↗ zamanaşımı↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, her ne kadar dava çeke dayalı olsa da, çekin zamanaşımına uğramış olması nedeniyle kambiyo niteliğini kaybettiğinden ve ilişki ticari nitelikte bulunmadığından, davalının kabulünde de olmadığından görev itirazının, dava alacağın tahsili istemine ilişkin olup, davacının adresindeki mahkeme de yetkili olduğundan görev ve yetki itirazının reddi gerektiği, davacının davasını borç ilişkisine dayandırdığı ve zamanaşımına uğramış, kambiyo niteliğini kaybetmiş olsa da yazılı delil başlangıcı sayılan, imzanın inkar edilmediği çeke karşı dinlenen tanık ile haklılığını ispat ettiği, davalının imzayı inkar etmediği gibi, hukuki ilişkiyi hangi sebeple reddettiğini de ispat edemediği, çekin kambiyo niteliği taşımaması ve takipten önce de ihtar çekilmemesi nedeniyle temerrüt tarihinin takip tarihi olarak kabul edilmesi gerektiği gerekçesiyle, ....500,00 TL’nin takip tarihi olan .../09/2009 tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
...- Dava, 6762 sayılı TTK'nın 644, 6102 sayılı TTK'nın 732. maddesine dayalı sebepsiz zenginleşmeden doğan alacak istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Ancak, gerek 6762 sayılı TTK'da, gerekse de, 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nın .... maddesinde, Ticaret Kanunu'nda öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava olduğu düzenlenmiştir. Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 6335 sayılı Kanun ile değiştirilen .... maddesi uyarınca asliye hukuk mahkemeleri ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki, iş bölümü ilişkisi olmaktan çıkarılarak görev ilişkisi haline getirildiğinden, dava şartı olan görev hususunun kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re'sen göz önünde bulundurulması gerektiğinden mahkemece işbu davanın mutlak ticari dava olması nedeniyle davaya bakma görevinin ticaret mahkemesine ait olduğu nazara alınmaksızın işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
...- Bozma sebep ve şekline göre, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/663 E. 2011/8331 K.
Ortak:yazılı delil başlangıcı · delil başlangıcı · yazılı delil · zamanaşımı · zamanaşımı var
İncelediğiniz karardaMahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, her ne kadar dava çeke dayalı olsa da, çekin «zamanaşımına» uğramış olması nedeniyle kambiyo niteliğini kaybettiğinden ve ilişki «ticari nitelikte» bulunmadığından, davalının kabulünde de olmadığından «görev itirazının», dava alacağın tahsili istemine ilişkin olup, davacının adresindeki mahkeme de yetkili olduğundan görev ve «yetki itirazının» reddi gerektiği, davacının davasını borç ilişkisine dayandırdığı ve zamanaşımına uğramış, kambiyo niteliğini kaybetmiş olsa da «yazılı delil başlangıcı» sayılan, «imzanın inkar» edilmediği çeke karşı dinlenen tanık ile haklılığını ispat ettiği, davalının imzayı inkar etmediği gibi, hukuki ilişkiyi hangi sebeple reddettiğini de ispat edemediği, çekin kambiyo niteliği taşımaması ve takipten önce de «ihtar» çekilmemesi nedeniyle «temerrüt tarihinin» takip tarihi olarak kabul edilmesi gerektiği gerekçesiyle, ....500,00 TL’nin takip tarihi olan .../09/2009 tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan tahsiline k …
Benzer bu karardaBu durumda mahkemece, «zamanaşımına» uğrayan çekin «yazılı delil başlangıcı» olduğunun kabulü ile tarafların tüm delillerinin toplanıp değerlendirilmek suretiyle temel ilişkiye dayalı olarak davacının alacağının bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde «eksik incelemeye» dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmemiştir.
2-Davacı, davalı ile arasındaki temel ilişkiye dayalı olarak kendisine «çek» keşide edildiğini ileri sürerek işbu davayı açmış, mahkemece dava çeke dayalı «alacak davası» olarak nitelendirilip başkaca delil toplanmaksızın mümeyyiz davalı hakkındaki davanın kabulüne karar verilmiş ise de, söz konusu çek «zamanaşımına» uğramış olması nedeniyle çek vasfını kaybetmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:yemin · keşideci · alacak davası · çek · yasal faiz · eksik inceleme
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dosyada fotokopisi bulunan çekin «keşidecisi» olan davalı ... ...'ın, bu «çek» nedeniyle davacıya karşı sorumlu olduğu, diğer davalı yönünden davacının iddialarını ispat edemediği, adı geçen davalının teklif edilen «yemini» de eda ettiği gerekçesiyle davalı ... hakkındaki davanın reddine, diğer davalı hakkındaki davanın kabulüne, 20.000 TL'nin dava tarihinden itibaren «yasal faizi» ile birlikte davalı ... ...'dan tahsiline karar verilmiştir.
2-Davacı, davalı ile arasındaki temel ilişkiye dayalı olarak kendisine «çek» keşide edildiğini ileri sürerek işbu davayı açmış, mahkemece dava çeke dayalı «alacak davası» olarak nitelendirilip başkaca delil toplanmaksızın mümeyyiz davalı hakkındaki davanın kabulüne karar verilmiş ise de, söz konusu çek «zamanaşımına» uğramış olması nedeniyle çek vasfını kaybetmiştir.
Bu durumda mahkemece, «zamanaşımına» uğrayan çekin «yazılı delil başlangıcı» olduğunun kabulü ile tarafların tüm delillerinin toplanıp değerlendirilmek suretiyle temel ilişkiye dayalı olarak davacının alacağının bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde «eksik incelemeye» dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmemiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/151 E. 2016/3749 K.
Ortak:sebepsiz zenginleşme · zamanaşımı · zamanaşımı var
İncelediğiniz karardaMahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, her ne kadar dava çeke dayalı olsa da, çekin «zamanaşımına» uğramış olması nedeniyle kambiyo niteliğini kaybettiğinden ve ilişki «ticari nitelikte» bulunmadığından, davalının kabulünde de olmadığından «görev itirazının», dava alacağın tahsili istemine ilişkin olup, davacının adresindeki mahkeme de yetkili olduğundan görev ve «yetki itirazının» reddi gerektiği, davacının davasını borç ilişkisine dayandırdığı ve zamanaşımına uğramış, kambiyo niteliğini kaybetmiş olsa da «yazılı delil başlangıcı» sayılan, «imzanın inkar» edilmediği çeke karşı dinlenen tanık ile haklılığını ispat ettiği, davalının imzayı inkar etmediği gibi, hukuki ilişkiyi hangi sebeple reddettiğini de ispat edemediği, çekin kambiyo niteliği taşımaması ve takipten önce de «ihtar» çekilmemesi nedeniyle «temerrüt tarihinin» takip tarihi olarak kabul edilmesi gerektiği gerekçesiyle, ....500,00 TL’nin takip tarihi olan .../09/2009 tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan tahsiline k …
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. ...- Dava, 6762 sayılı TTK'nın 644, 6102 sayılı TTK'nın 732. maddesine dayalı «sebepsiz zenginleşmeden» doğan alacak istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Benzer bu karardaÖ.. yönünden 6102 sayılı TTK'nın 732. maddesinde (6762 sayılı TTK'nın 644. maddesi) yer alan «sebepsiz zenginleşme» davası olup, bu madde hükmüne göre, «zamanaşımı» sebebiyle veya poliçeden doğan hakların korunması için gerekli olan işlemlerin yapılmasının ihmal edilmiş olması dolayısıyla, düzenleyenin veya kabul edenin poliçeden doğan yükümlülükleri düşmüş bile olsa, bunlar poliçenin «hamiline» karşı, onun zararına zenginleşmiş olabilecekleri kadar borçlu kalırlar; «ispat yükü», sebepsiz zenginleşmediğini iddia edene («keşideciye») aittir.
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davacının «hamili» olduğu 13/10/2015 keşide tarihli 3.000,00 TL'lik çekin «zamanaşımına» uğramış olduğu, davacının alacağını ispat için delil listesinde «tanık deliline» dayanmadığı, karşı tarafa «yemin teklifinde» de bulunmak istemediği, genel alacak kurallarına göre davasını ispat etmesi gerekirken ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
2- Dava, karşılıksız çıkan ve «zamanaşımına» uğramış çeke dayalı alacak davasıdır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:tanık delili · yemin teklifi · ciranta · yemin · ciro · ispat yükü · hamil · keşideci
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davacının «hamili» olduğu 13/10/2015 keşide tarihli 3.000,00 TL'lik çekin «zamanaşımına» uğramış olduğu, davacının alacağını ispat için delil listesinde «tanık deliline» dayanmadığı, karşı tarafa «yemin teklifinde» de bulunmak istemediği, genel alacak kurallarına göre davasını ispat etmesi gerekirken ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
M.. «ciro» yoluyla devretmiş, çekin vadesinde ödenmemesi üzerine davacı tarafça «çek» icra takibine konu edilmiş ancak «zamanaşımı» nedeniyle çek bedelini tahsil edememiş ve davacı işbu davayı açarak «keşideci» ve «cirantadan» alacağının tahsilini talep etmiştir.
Ö.. yönünden 6102 sayılı TTK'nın 732. maddesinde (6762 sayılı TTK'nın 644. maddesi) yer alan «sebepsiz zenginleşme» davası olup, bu madde hükmüne göre, «zamanaşımı» sebebiyle veya poliçeden doğan hakların korunması için gerekli olan işlemlerin yapılmasının ihmal edilmiş olması dolayısıyla, düzenleyenin veya kabul edenin poliçeden doğan yükümlülükleri düşmüş bile olsa, bunlar poliçenin «hamiline» karşı, onun zararına zenginleşmiş olabilecekleri kadar borçlu kalırlar; «ispat yükü», sebepsiz zenginleşmediğini iddia edene («keşideciye») aittir.
Davaya konu çekin «keşidecisi» A..
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2015/11852 E. , 2016/8837 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ... ... .... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 09/06/2015 tarih ve 2013/338-2015/211 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, borçlu şahsa ait olup, müvekkile alacağından dolayı 30/04/2009 keşide tarihli, ....500,00 TL bedelli çek verildiğini, çekin tahsili için bankaya ibrazında karşılığının bulunmadığının anlaşıldığını, bu nedenle davalı aleyhine çeke dayalı olarak takip başlatıldığını ancak, davalının zamanaşımı nedeniyle takibin iptalini talep ettiğini ve mahkemece icranın geri bırakılmasına karar verilerek takibin durdurulduğunu oysa, müvekkilinin zamanaşımına uğramış olsa da söz konusu çekten kaynaklanan alacağının devam ettiğini ileri sürerek, ....500,00 TL’nin çekin keşide tarihi olan 30/04/2009 tarihinden itibaren faiziyle davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, görev ve yetki itirazında bulunmuş, taraflar arasında herhangi bir ticari ya da alacak ilişkisi bulunmadığını savunarak, davanın usul ve esastan reddini istemiştir.
Mahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, her ne kadar dava çeke dayalı olsa da, çekin zamanaşımına uğramış olması nedeniyle kambiyo niteliğini kaybettiğinden ve ilişki ticari nitelikte bulunmadığından, davalının kabulünde de olmadığından görev itirazının, dava alacağın tahsili istemine ilişkin olup, davacının adresindeki mahkeme de yetkili olduğundan görev ve yetki itirazının reddi gerektiği, davacının davasını borç ilişkisine dayandırdığı ve zamanaşımına uğramış, kambiyo niteliğini kaybetmiş olsa da yazılı delil başlangıcı sayılan, imzanın inkar edilmediği çeke karşı dinlenen tanık ile haklılığını ispat ettiği, davalının imzayı inkar etmediği gibi, hukuki ilişkiyi hangi sebeple reddettiğini de ispat edemediği, çekin kambiyo niteliği taşımaması ve takipten önce de ihtar çekilmemesi nedeniyle temerrüt tarihinin takip tarihi olarak kabul edilmesi gerektiği gerekçesiyle, ....500,00 TL’nin takip tarihi olan .../09/2009 tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
...- Dava, 6762 sayılı TTK'nın 644, 6102 sayılı TTK'nın 732. maddesine dayalı sebepsiz zenginleşmeden doğan alacak istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Ancak, gerek 6762 sayılı TTK'da, gerekse de, 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nın .... maddesinde, Ticaret Kanunu'nda öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava olduğu düzenlenmiştir. Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 6335 sayılı Kanun ile değiştirilen .... maddesi uyarınca asliye hukuk mahkemeleri ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki, iş bölümü ilişkisi olmaktan çıkarılarak görev ilişkisi haline getirildiğinden, dava şartı olan görev hususunun kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re'sen göz önünde bulundurulması gerektiğinden mahkemece işbu davanın mutlak ticari dava olması nedeniyle davaya bakma görevinin ticaret mahkemesine ait olduğu nazara alınmaksızın işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
...- Bozma sebep ve şekline göre, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarıda (...) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, (...) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, ........2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/278244700 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz