Sebepsiz zenginleşme

11. Hukuk Dairesi         2016/144 E.  ,  2016/8812 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ....... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen .../07/2015 tarih ve 2014/414-2015/567 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı; davalı şirket yetkilisi tarafından keşide edilen ...... ....... Şubesi'ne ait ....01.2014 keşide tarihli 30.000,00 TL bedelli çekin yetkili hamili olduğunu, bu çekin kendisine lehdar ............. tarafından ciro edildiğini, davalı şirket yetkilileriyle yapmış olduğu görüşmede çekin haricen ödeneceği vaat edilerek muhatap bankaya yasal süresi içerisinde ibrazının engellendiğini, ....07.2014 tarihinde ibraz edilen çekin karşılıksız olduğunun anlaşıldığını, bugüne kadar tarafına herhangi bir ödeme yapılmadığını, yasal ibraz süresi geçirildiğinden çek borçlularına karşı müracaat hakkının düştüğünü, çekin ciro yoluyla hamili olduğu için keşideci şirket ile aralarında temel ilişki bulunmadığını, keşideci şirketin kendisi aleyhine sebepsiz zenginleştiğini ileri sürerek 30.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davaya konu çekin dava dışı lehdarı .............'e sözleşme teminatı olarak verildiğini, ancak .............'in sözleşmeden doğan taahhüdünü yerine getirmeyerek işi terk ettiğini, bundan dolayı çek lehtarı aleyhine ....... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/32 esas sayılı dosyası üzerinden alacak davası açtıklarını, davacının çekin lehdarı ile birlikte hareket ederek konusuz kalan çekleri tahsil etmek ve sebepsiz zenginleşmek istediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre; davacının 6102 sayılı TTK’nın 732. maddesinde hükme bağlanan sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine dayandığı, bu durumda keşidecinin sebepsiz zenginleşmediğini usulen kanıtlamak zorunda olduğu, ....... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/32 Esas sayılı kesinleşen dosyasında davaya konu çekinde aralarında bulunduğu altı adet çekin eser sözleşmesi karşılığı lehtara verildiği, çeklerin toplam

miktarının 145.000,00 TL olduğu, dava dışı lehdarın yüklendiği eser imal ve inşa etme edimini % 30 oranında yerine getirdiği ve buna karşılık sözleşme gereğince 105.000,00 TL ücrete hak kazandığı, bu nedenle lehtarın davalı şirket aleyhine 40.000,00 TL sebepsiz zenginleştiği sonucuna ulaşıldığı, bu dosyanın güçlü delil niteliğinde olduğu ve aralarında davaya konu çekin de olduğu altı adet çek bedeli toplamı 145.000,00 TL'nin 105.000,00 TL'sini davalı şirket tarafından lehtara ödendiği, kalan kısım yönünden çeklerin bedelsiz kaldığı, bu durumda davalının sebepsiz zenginleşmediğini ispatladığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı temyiz etmiştir.

Dava, 6102 sayılı TTK'nın 732. maddesine dayalı sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, mahkemece, yazılı şekilde davalı keşidecinin sebepsiz zenginleşmediğini ispat ettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, davacı dava konusu çekin yetkili hamili olduğundan çekin halen davacının elinde bulunması çek bedelinin ödenmediğine karine teşkil eder. Bu karinenin aksi, yani ödemenin varlığı, ancak ciranta ile hamil veya keşideci ile hamil arasında düzenlenmiş yazılı bir belgeyle ispat edilebilir. Keşideci davalı ile dava dışı lehtar/ciranta ............. arasında görülen ....... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/32 Esas sayılı kesinleşen dosyasında verilen karar bu davada taraf olmayan işbu dosyanın davacısını bağlamaz ve davacı aleyhine sonuç doğurmaz.

Kaldı ki, ....... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/32 Esas sayılı kesinleşen dosyasında davalının dava dışı lehtara 105.000,00 TL borçlu olduğu da tespit edilmiştir. Bu durumda dosya kapsamına göre, davacının çekin meşru hamili olduğu ve keşidecinin davacı aleyhine sebepsiz zenginleşmediğini ispatlayamadığı gözetilerek davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan yazılı gerekçeyle davanın reddi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ

Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, .../.../2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.