Çek iptali davasında hamilin ortaya çıkması, istirdat davası açılması
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/125 E. 2019/109 K. · · İlk derece: İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Diğer / sınıflanamadıistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Zayii mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Zayii nedeniyle açılan çek iptali davasında, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması halinde mahkemece davacıya hamile karşı çek istirdadı davası açması için süre verilmesi gerekir; süresinde istirdat davası açılırsa çek iptali davası konusuz kalmış olur ve esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilir, istirdat davası açılmazsa çek iptali davasının reddine karar verilir.
Ele alınan sorunlar
Çek iptali davası sırasında hamilin ortaya çıkması ve istirdat davası açılması halinde davanın konusuz kalması → ret
İddia: Davacı, çeklerdeki ciro silsilesinde bozukluk bulunduğundan hak talep edenlerin müracaat haklarının olmadığını, bu nedenle çeklerin iptaline karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.
Gerekçe: Dava, TTK'nun 818/1-s yollamasıyla 757-764. maddeleri hükümlerine göre zayii nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. Kıymetli evrakta hak senede bağlı olduğundan, senedin zayii olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak hakkını senetsiz ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre, çek iptali istemlerinde yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, mahkemece çek iptali isteminde bulunan talep edene mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması için süre verilmeli; istirdat davasının açılması halinde çek iptali davasının konusuz kaldığı düşünülerek esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulması gerekir. Somut olayda yargılama sırasında çek hamillerinin ortaya çıkması üzerine davacı tarafa hamillere karşı çek istirdadı davası açması için süre verilmiş ve davacı tarafça verilen sürede istirdat davası açılmış olup, ilk derece mahkemesince konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığı yönünde verilen kararda bir isabetsizlik görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Zayii nedeniyle çek iptali davalarında, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda izlenecek usulü (istirdat davası açılması için süre verilmesi, açılması halinde konusuz kalma, açılmaması halinde ret) Yargıtay 11. Hukuk Dairesi içtihadına atıfla ortaya koyduğundan bu husustaki uyuşmazlıklar için yol gösterici niteliktedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zayii nedeniyle çek iptali↗ çek istirdadı davası↗ konusuz kalma↗ kıymetli evrak↗ çek hamili↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2018/2247
KARAR NO 2019/47
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 17/07/2018
NUMARASI 2015/839 E.-2018/816 K.
DAVA
ÇEK İPTALİ
İSTİNAF KARAR TARİHİ 17/01/2019
İlk derece mahkemesince davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
DAVA
Davacı vekili, dava dışı ..Ltd. Şti.’nin müvekkilinden aldığı mallara karşılık müvekili lehine keşide ettiği iki adet çeki müvekkiline gönderilmek üzere kargoya teslim ettiğini, ancak gönderim esnasında çeklerin çalındığını ve kaybolduğunu ileri sürerek çeklerin zayii nedeniyle iptaline verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davaya konu edilen çeklerin bulunması sonucu davacı yanca çeklere ilişkin çek istirdat davasının açıldığı, bu nedenle eldeki davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı istinaf dilekçesinde özetle; çeklerdeki ciro silsilesinde bozukluk olması nedeniyle çeklerle ilgili hak talep edenlerin müracaat haklarının olmadığını, çeklerinin iptalinin gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.
GEREKÇE
Dava, TTK’nun 818/1-s yollamasıyla 757-764. maddeleri hükümlerine göre zayii nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayii olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.
Öte yandan Yargıtay 11.Hukuk Dairesi’nin yerleşik içtihatlarına göre, çek iptali istemlerinde yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, mahkemece çek iptali isteminde bulunan talep edene, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması için süre verilmeli ve istirdat davasının açılması halinde çek iptali davasının konusuz kaldığı düşünülerek esas hakkında karar verilmesine yer olmadığı, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulması gerekir.
Somut olayda yargılama sırasında çek hamillerinin ortaya çıkması üzerine davacı tarafa hamillere karşı çek istirdatı davası açması için süre verilmiş ve davacı tarafça verilen sürede istirdat davası açılmış olup, ilk derece mahkemesince konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığı yönünde verilen kararda bir isabetsizlik görülmemiştir.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
İstinaf yoluna başvuran davacı tarafça yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,
Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile HMK'nun 362(1).ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi. 17/01/2019
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/256137 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi