6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Çek iptali davasında hamil ortaya çıkarsa istirdat davası sonucu beklenmez

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/1297 E. 2019/927 K. · · İlk derece: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Gerekçe özeti

Zayi nedeniyle çek iptali davasında, yargılama sırasında çekin hamili ortaya çıkıp çeki mahkemeye ibraz ederse, çekin zayi olmadığı anlaşıldığından o çek yönünden iptal kararı verilemez. Bu durumda çek iptalini isteyen tarafa hamile karşı istirdat davası açması için süre verilir; istirdat davası açılırsa çek iptali davası konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, açılmazsa davanın reddine karar verilir. İstirdat davasının sonucunun beklenmesi gerektiğine dair bir yasal dayanak bulunmadığından, bu davanın neticelenmesi çek iptali davası için bekletici sorun oluşturmaz.

Ele alınan sorunlar

Hamili ortaya çıkan çekler yönünden istirdat davası sonucunun beklenmesi gerektiği iddiası → ret

İddia: Davacı vekili, karar verilmesine yer olmadığına karar verilen 2 çek yönünden hamiller aleyhine süresi içinde istirdat davası açıldığını, bu davaların akıbeti belirsizken karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, istirdat davalarının sonucunun beklenmesi yönünde ara karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Çek iptali istemlerinde yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, mahkemece çek iptali isteminde bulunana, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması için süre verilmeli; istirdat davası açılırsa çek iptali davası konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, açılmazsa çek iptali davasının reddine hüküm kurulmalıdır. Somut olayda zayi edildiği bildirilen iki çekin hamillerinin ortaya çıkarak çekleri mahkemeye ibraz ettikleri, dolayısıyla çeklerin zayi olmadığının anlaşıldığı sabittir; bu durumda iptal kararı verilemez. Hamile karşı açılan istirdat davasının sonucunun beklenmesi gerektiğine ilişkin iddianın yasal hiçbir dayanağı bulunmadığından, istirdat davasının neticelenmesinin beklenmesinde hukuki yarar yoktur.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Çek iptali davası sırasında çekin hamilinin ortaya çıkıp çeki ibraz etmesi halinde, o çek yönünden iptal kararı verilemeyeceği ve hamile karşı açılan istirdat davasının sonucunun çek iptali davası için bekletici sorun oluşturmayacağı yönündeki değerlendirme bakımından emsal niteliktedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
çek iptali (zayi) kıymetli evrakın iptali istirdat davası konusuz kalma karar verilmesine yer olmadığına karar

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 818/1-sTTK 757TTK 758TTK 759TTK 760TTK 761TTK 762TTK 763TTK 764

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/1297

KARAR NO 2019/927

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 17/07/2018

NUMARASI 2017/1066 E.-2018/799 K.

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

İSTİNAF KARAR TARİHİ 01/07/2019

İlk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin .... isimli firması ile gümüş takı imalatı ve toptan satış işi ile iştigal ettiğini, ... Bankası Kayseri Şubesi'nin.... ....nolu hesabından verilme; ... çek nolu, keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 20/12/2017 olan 25.000- TLbedelli çek, ... çek nolu, keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 20/01/2018 olan 50.000- TL bedelli çek, ... çek nolu, keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 20/02/2018 olan 75.000- TL bedelli çek, ... çek nolu, keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 20/03/2018 olan 75.000- TL bedelli çek, ... çek nolu, keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 20/04/2018 olan 75.000- TL bedelli çeklerin meşru hamili olduğu olduğunu, söz konusu çeklerin Sultanahmet'teki işyerindeki kasasından bankasına götürdüğü sırada çalındığı veya kaybolduğunu, zayi edilen çeklerin üçüncü şahısların ellerine geçmesi halinde müvekkilinin mağdur olacağını, uygun olan bir teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasını ve çeklerin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, dava konusu iki adet çekin ibraz edilerek ibraz edenler aleyhinde istirdat davası açıldığından davanın ... Bankası Kayseri Şubesinin ... çek numaralı 20/12/2017 keşide tarihli, 25.000-TL bedeli çek ile, ... Bankası Kayseri Şubesinin .... çek numaralı 20/01/2018 keşide tarihli, 50.000-TL bedelli çekler yönünden davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, diğer çeklerin ise yapılan ilanlara, beklenen süreye rağmen süresi içerisinde bulunduğuna dair herhangi bir bildirimde bulunulmadığı ve yasal süresi içerisinde mahkemeye ibraz edilmediği gerekçesiyle, davanın diğer çekler yönünden kabulüne; ... Bankası Kayseri Şubesinin ... çek numaralı 20/02/2018 keşide tarihli, 75.000-TL bedeli çek, ...

Bankası Kayseri Şubesinin ... çek numaralı 20/03/2018 keşide tarihli, 75.000-TL bedeli çek, ... Bankası Kayseri Şubesinin ... çek numaralı 20/04/2018 keşide tarihli, 75.000-TL bedelli çeklerin zayi nedeniyle ayrı ayrı iptaline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; müvekkilinin elinde bulunan çeklerin arzusu hilafına çalışması veya kaybolması nedeniyle zayi olduğundan teminatları yatırılmak suretiyle açılan davada 3 çek yönünden kabul, elde bulunduran feri müdahillerin ortaya çıkması nedeniyle 2 çek hakkında da davanın esası bakımından karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğini, karar verilmesine yer olmadığı kararının verilen çeklerle ilgili olarak süresi içinde istirdat davası açtıklarını ve çekişmeli yargı usulüne göre bu yargılamaların akıbetinin belli olmaksızın karar verildiğini,teminat yatırmak suretiyle iptalini istedikleri 5 adet çek bakımından iptal kararı verilmek suretiyle davanın bitirilmesi veya açılmış olan istirdat davalarının sonucunun beklenmesi yönünde ara karar verilmesini gerekirken kısmi kabul yoluna gidilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK’nun 818/1-s yollamasıyla 757-764. maddeleri hükümlerine göre zayii nedeniyle çeklerin 3. kişilere ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi ve çeklerin kayıp nedeniyle iptali istemine ilişkindir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayii olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. Yargıtay 11.Hukuk Dairesi’nin yerleşik içtihatlarına göre, çek iptali istemlerinde yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, mahkemece çek iptali isteminde bulunan talep edene, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması için süre verilmeli ve istirdat davasının açılması halinde çek iptali davasının konusuz kaldığı düşünülerek esas hakkında karar verilmesine yer olmadığı, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulması gerekir.Somut olayda;

zayi edildiği bildirilen senete ait ilanlar yapılmış, ilana havi gazeteler Türk Ticaret Sicil Müdürlüğünün 26/12/2017 tarihli ve ... sayılı, 02/01/2018 tarih ve 9485 sayılı ve 09/01/2018 tarih ve 9490 sayılı gazeteleri incelenmiş, yalnızca ... Bankası Kayseri Şubesinin .. çek numaralı 20/12/2017 keşide tarihli, 25.000,-TL bedeli çek ile, ... Bankası Kayseri Şubesinin ... çek numaralı 20/01/2018 keşide tarihli, 50.000-TL bedeli çek yönünden feri müdahale talebi eden vekili tarafından çekin ellerinde olduğundan bahisle beyanda bulunulduğu ve hamiller hakkında istirdat davası açıldığı anlaşılmaktadır.Dava konusu zayii olduğu iddia edilen iki adet çekin hamillerinin ortaya çıkarak mahkemeye ibraz edildikleri dolayısıyla ,çeklerin zayii olmadığının anlaşılması nedeniyle iptal kararı verilemeyeceği gibi hamile karşı açılan istirdat davasının sonucunun beklenmesi gerketiğine ilişkin iddianın yasal hiç bir dayanağı bulunmadığından açılan istirdat davasının neticelenmesinin beklenmesinde yarar bulunmamaktadır.Davacı vekilinin istinaf sebebleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başka harç alınmasına yer olmadığına,İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile, HMK.'nın 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi. 01/07/2019

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/252625 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.