Tazminat

Konvansiyonunun 17 md uyarınca davalı taşımacının sorumluluğunun yükün «teslim» alınmasından teslim edilmesine kadar geçen süre zarfından emtiada oluşacak kayıp ve «hasar» olarak sınırlandırılmış olup, bu sebeplerle «taşıyıcının» yükleme ve boşaltma sırasında da gerekli özeni gösterme zorunluluğu bulunduğu, taşıma sırasında taşınan emtiadan 8 adet çubuk ve 16 adet somunun zarar gördüğü, davacı tarafça bu hasar gören emtianın hasar onarım bedeli olarak dava konusu 6.480.00 TL'nin davacı ... «şirketince zarar» gören emtia sahibi şirkete ödendiği, bu sebeplerle ödenen bu miktar yönünden taşıma işini gerçekleştiren ve zarardan sorumlu olan davalı şirketten talep hakkının bulunduğu, Yargıtay 11 Hukuk Dairesinin emsal içtihatları gereğince ödeme tarihinden itibaren «ticari avans faizinin» uygulanması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Sözleşmesinin 17. maddesi uyarınca, «taşıyıcının sorumluluğu» yükün kendisine «teslimiyle» başlayıp teslim edene kadar olan dönemi kapsar.

… enle, öncelikle dava konusu taşınan emtianın yüklemesinin kim tarafından üstlenildiği tespit edildikten sonra, yükleme davalı tarafından yapılmamış olsa dahi davalı «taşıyıcının» «nezaret görevi» göz önüne alınarak meydana gelen hasardaki «kusuru» belirlenip, sorumlu olduğu miktarın saptanması gerekirken, yüklemenin davalının sorumluluğunda olduğunun kabulü ile tüm «hasar» miktarından sorumlu tutulması isabetli görülmediğinden, hükmün davalı yararına bozulması gerekmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davalı «taşıyıcının» «teslime» kadar oluşacak zarardan sorumlu olduğu ve emtiadaki «hasar» için tatbiki gereken «sovtaj» oranının % 40 olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 10.514,44 Euro’nun faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Anılan Konvansiyonun 17/4.b maddesinde “ambalajlanmadıkları veya kötü ambalajlandıkları zaman özellikleri gereği fire veren veya «hasara» uğrayan malların ambalajlanmaması veya hatalı ambalajlanmış olması” halinde meydana gelen hasardan «taşıyıcının sorumlu» olmayacağı öngörülmüştür.

O halde, mahkemece davaya konu taşımada fiili olarak istiflemenin kimin tarafından yapıldığı usulünce araştırılarak, gönderen tarafından yapılmış ise, davalı «taşıyıcının» yükün güvenli taşınabilmesi için «nezaret yükümlülüğünün» bulunması nedeniyle meydana gelen «hasarda» müterafik kusurunun bulunduğunun kabulü, «istifin» davalı taşıyıcı tarafından yapılması halinde ise, meydana gelen hasarda tüm «kusurun» taşıyıcıda olacağının kabulü gerekip, buna uygun karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde «eksik incelemeye» dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmediğinden kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.

O halde, mahkemece davaya konu taşımada fiili olarak istiflemenin kimin tarafından yapıldığı usulünce araştırılarak, gönderen tarafından yapılmış ise, davalı «taşıyıcının» yükün güvenli taşınabilmesi için «nezaret yükümlülüğünün» bulunması nedeniyle meydana gelen «hasarda» müterafik kusurunun bulunduğunun kabulü, «istifin» davalı taşıyıcı tarafından yapılması halinde ise, meydana gelen hasarda tüm «kusurun» taşıyıcıda olacağının kabulü gerekip, buna uygun karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde «eksik incelemeye» dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmediğinden kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir 1) Dava, taşıma «sigorta poliçesinden» kaynaklanan alacağın «rücuen tahsili» istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık konusu olayda «son» bilirkişi raporuna itibar edilerek hüküm kurulmuş ise de; bu rapor, hasarlı kısımların «sovtaj değerinin» % 40 olması gerektiğini söylemiş, ancak bu husustaki diğer raporlarla ortaya çıkan farklılık denetime imkan verecek şekilde açıklanmadığı gibi, davacının bu konudaki itirazları da karşılanmamıştır.

Bu durumda mahkemece, hasarlı emtianın «sovtaj değerinin» ne olması gerektiğinin konusunda uzman bilirkişiden alınacak denetime imkan veren raporla belirlenip yukarıda açıklanan hususlar da dikkate alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi yerinde görülmediğinden kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.

Konvansiyonunun 17 md uyarınca davalı taşımacının sorumluluğunun yükün «teslim» alınmasından teslim edilmesine kadar geçen süre zarfından emtiada oluşacak kayıp ve «hasar» olarak sınırlandırılmış olup, bu sebeplerle «taşıyıcının» yükleme ve boşaltma sırasında da gerekli özeni gösterme zorunluluğu bulunduğu, taşıma sırasında taşınan emtiadan 8 adet çubuk ve 16 adet somunun zarar gördüğü, davacı tarafça bu hasar gören emtianın hasar onarım bedeli olarak dava konusu 6.480.00 TL'nin davacı ... «şirketince zarar» gören emtia sahibi şirkete ödendiği, bu sebeplerle ödenen bu miktar yönünden taşıma işini gerçekleştiren ve zarardan sorumlu olan davalı şirketten talep hakkının bulunduğu, Yargıtay 11 Hukuk Dairesinin emsal içtihatları gereğince ödeme tarihinden itibaren «ticari avans faizinin» uygulanması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Sözleşmesinin 17. maddesi uyarınca, «taşıyıcının sorumluluğu» yükün kendisine «teslimiyle» başlayıp teslim edene kadar olan dönemi kapsar.

… enle, öncelikle dava konusu taşınan emtianın yüklemesinin kim tarafından üstlenildiği tespit edildikten sonra, yükleme davalı tarafından yapılmamış olsa dahi davalı «taşıyıcının» «nezaret görevi» göz önüne alınarak meydana gelen hasardaki «kusuru» belirlenip, sorumlu olduğu miktarın saptanması gerekirken, yüklemenin davalının sorumluluğunda olduğunun kabulü ile tüm «hasar» miktarından sorumlu tutulması isabetli görülmediğinden, hükmün davalı yararına bozulması gerekmiştir.

Sigortalı emtea Türkiye'den Almanya'ya taşınması sırasında «hasara» uğramış olup, uyuşmazlığa uygulanması gereken Karayolu ve Milletlerarası Mal Nakliyatı Mukavelesi İle İlgili Anlaşma (CMR)'nın 17/1. maddesi uyarınca kural olarak, «taşıyıcı» malları «teslim» aldığı andan teslim edilinceye kadar, bunların tamamen veya kısmen kaybından ve vukubulacak hasardan mes'ul ise de, aynı Konvansiyon'un 17/4-c maddesi uyarınca, malların gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden şahıslar tarafından taşınması, yüklenmesi, «istif» edilmesi veya boşaltılması nedeniyle oluşan hasarlardan dolayı taşıyıcının «ibra» edileceği belirtilmiştir.

Mahkemece, CMR hükümlerinin olaya uygulanması gerektiği, «hasarın» yükleme ve istifleme hatası sonucu meydana geldiği, yükleme ve istiflemenin ise gönderici sigortalı tarafından gerçekleştirildiği, yanlış yükleme ve istifleme olsa dahi davalıların «taşıyıcı» olarak nezaret sorumluluğu ve hatalı «istif» ve yüklemeye karşı çıkma zorunluluklarının bulunduğu, güvenli taşıma için her türlü tedbiri alma görevinin taşıyıcılara ait olduğu, bilirkişi raporunun aksine dava …

Somut olayda, mahkemenin gerekçesinde ve bilirkişi raporunda belirtildiği üzere «hasarın» yükleme ve istifleme hatası sonucu meydana geldiği ve yüklemenin gönderen tarafından gerçekleştirildiği sabit olmasına rağmen, CMR.

2-Dava, «nakliyat sigorta poliçesine» dayalı tazminatın «rücuen tahsili» istemine ilişkindir.

Sigortalı emtea Türkiye'den Almanya'ya taşınması sırasında «hasara» uğramış olup, uyuşmazlığa uygulanması gereken Karayolu ve Milletlerarası Mal Nakliyatı Mukavelesi İle İlgili Anlaşma (CMR)'nın 17/1. maddesi uyarınca kural olarak, «taşıyıcı» malları «teslim» aldığı andan teslim edilinceye kadar, bunların tamamen veya kısmen kaybından ve vukubulacak hasardan mes'ul ise de, aynı Konvansiyon'un 17/4-c maddesi uyarınca, malların gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden şahıslar tarafından taşınması, yüklenmesi, «istif» edilmesi veya boşaltılması nedeniyle oluşan hasarlardan dolayı taşıyıcının «ibra» edileceği belirtilmiştir.

Mahkemece, CMR hükümlerinin olaya uygulanması gerektiği, «hasarın» yükleme ve istifleme hatası sonucu meydana geldiği, yükleme ve istiflemenin ise gönderici sigortalı tarafından gerçekleştirildiği, yanlış yükleme ve istifleme olsa dahi davalıların «taşıyıcı» olarak nezaret sorumluluğu ve hatalı «istif» ve yüklemeye karşı çıkma zorunluluklarının bulunduğu, güvenli taşıma için her türlü tedbiri alma görevinin taşıyıcılara ait olduğu, bilirkişi raporunun aksine dava …

A.Ş.'nin «acente» olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 4.024,78 TL'nin ödeme tarihi olan 23.06.2006 tarihinden itibaren avans faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Konvansiyonunun 17 md uyarınca davalı taşımacının sorumluluğunun yükün «teslim» alınmasından teslim edilmesine kadar geçen süre zarfından emtiada oluşacak kayıp ve «hasar» olarak sınırlandırılmış olup, bu sebeplerle «taşıyıcının» yükleme ve boşaltma sırasında da gerekli özeni gösterme zorunluluğu bulunduğu, taşıma sırasında taşınan emtiadan 8 adet çubuk ve 16 adet somunun zarar gördüğü, davacı tarafça bu hasar gören emtianın hasar onarım bedeli olarak dava konusu 6.480.00 TL'nin davacı ... «şirketince zarar» gören emtia sahibi şirkete ödendiği, bu sebeplerle ödenen bu miktar yönünden taşıma işini gerçekleştiren ve zarardan sorumlu olan davalı şirketten talep hakkının bulunduğu, Yargıtay 11 Hukuk Dairesinin emsal içtihatları gereğince ödeme tarihinden itibaren «ticari avans faizinin» uygulanması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Sözleşmesinin 17. maddesi uyarınca, «taşıyıcının sorumluluğu» yükün kendisine «teslimiyle» başlayıp teslim edene kadar olan dönemi kapsar.

… enle, öncelikle dava konusu taşınan emtianın yüklemesinin kim tarafından üstlenildiği tespit edildikten sonra, yükleme davalı tarafından yapılmamış olsa dahi davalı «taşıyıcının» «nezaret görevi» göz önüne alınarak meydana gelen hasardaki «kusuru» belirlenip, sorumlu olduğu miktarın saptanması gerekirken, yüklemenin davalının sorumluluğunda olduğunun kabulü ile tüm «hasar» miktarından sorumlu tutulması isabetli görülmediğinden, hükmün davalı yararına bozulması gerekmiştir.

CMR hükümlerine tabi taşımalarda da «taşıyıcının» eşyanın kendisine «teslim» edildiği tarihten gönderilene teslim edildiği tarihe kadar meydana gelen «hasar» ve kayıplardan sorumlu olacağı esastır.

Ancak, anılan Konvansiyonun 17/4-c maddesinde, yükün gönderici, alıcı veya bunların adına hareket eden kişiler tarafından alınması, yüklenmesi, istiflenmesi veya boşaltılması özel bir risk durumu olarak kabul edilmiş, «hasar» veya «kaybın» anılan nedenlerden kaynaklanması halinde «taşıyıcının sorumlu» olmayacağı hükme bağlanmıştır.

Bahse konu yükümlülüğün ihlali, «taşıyıcı» bakımından «kusur» oluşturmaktadır.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre, «hasarın» istiflemeden değil ambalaj hatasından kaynaklandığı, davacı tarafın icra takibinde «kötüniyetli» olduğunun ispat edilemediği gerekçesiyle, davanın ve davalının «kötüniyet tazminatı» talebinin reddine karar verilmiştir.

Bu durum karşısında, davacı vekilinin rapora yönelik itirazları dikkate alınıp, davalı «taşıyıcının» yükleme ve istifleme bakımından «nezaret yükümlülüğünü» ihlal ettiği ve kusurlu olduğu kabul edilip, «kusur» oranları bakımından gerektiğinde ek rapor alınması veya yeniden «bilirkişi incelemesi» yaptırılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

Dava, taşıma «sigorta poliçesine» dayalı rucuan tazminat için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı nezdinde sigortalı emtianın davalı tarafından İtalya’dan Türkiye’ye taşınması sırasında hasarlandığı, bu taşımanın CMR hükümlerine tabi olduğu hususları «uyuşmazlık konusu» değildir.