Rücuen Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2016/6659 E. 2018/1013 K. ·
Kısmen onandı, kısmen bozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
nezaret görevi↗ tacir sıfatı↗ nakliyat emtia sigortası↗ müterafik kusur↗ taşıyıcının sorumluluğu↗ istifa↗ rücuen tazminat↗ taşıyıcı↗ tacir↗ sigorta poliçesi↗ kusur↗ hasar↗ teslim↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, hasarın istifleme hatası nedeniyle meydana geldiği, .... taşıma senedinde açıkça yükleme ve istifleme hatasından kaynaklı zararlardan davalının sorumlu olmayacağının kararlaştırıldığı, senedi düzenleyenlerin tacir sıfatı gözetildiğinde .... 17/4-c md. gereğince hasardan davalının sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Dava, uluslararası kara taşıması nedeniyle nakliyat emtia sigorta poliçesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece hasarın istifleme hatası nedeniyle meydana geldiği, .... taşıma senedinde açıkça yükleme ve istifleme hatasından kaynaklı zararlardan davalının sorumlu olmayacağının kararlaştırıldığı, .... 17/4-c md. gereğince hasardan davalının sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Taşımanın yapıldığı güzergâh itibariyle, uyuşmazlığa "Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (...)" hükümlerinin uygulanacağı tartışmasızdır. .... Sözleşmesinin 17. maddesi uyarınca, taşıyıcının sorumluluğu yükün kendisine teslimiyle başlayıp
../..
teslim edene kadar olan dönemi kapsar. Yükleme ve istifleme üstlenmediği sürece taşıyıcının görevi kapsamında değildir. Bu durum karşısında, davalı taşıyıcının ancak yüklemeye nezaret görevi gereğince sorumluluğu bulunmaktadır.
Somut uyuşmazlıkta, dosya içerisinde mevcut ekspertiz raporlarında hasarın dört adet üçgen ahşap sehpanın üzerine istif edilmiş olan deri emtiasıyla birlikte dorse içinde öne doğru devrilmesi sonucu oluştuğu ve yük birimlerinin sürüş istikametine kaymış ve devrilmiş olduğunun tespit edildiği, bilirkişi raporunda ise hasarın istifleme hatasından kaynaklandığı, ancak taşıma senedindeki yükleme ve istifleme hatasından taşıyıcının sorumlu tutulamayacağının kararlaştırılması nedeniyle davalı taşıyıcının sorumluluğunun bulunmadığı belirtilmiştir.
... 17/4-c. maddesinde ve taşıma senedinde istiflemeden kaynaklanan hasarlardan taşıyıcının sorumlu tutulamayacağı belirtilmiş ise de, bu durum taşıyıcının yüke nezaret sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Taşıyıcı hatalı yükleme, istifleme, boşaltma işlemlerini fark etmesi halinde .... 14 ve 16. maddeleri kapsamında hareket ederek durumu zamanında gönderici ya da alıcıya bildirerek taşımanın devamı hakkında talimat almalıdır. Bu durumda, davalı taşıyıcının nezaret görevi göz önüne alınarak meydana gelen hasardaki müterafik kusuru belirlenerek sorumlu olduğu miktarın saptanması gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/12916 E. 2018/4739 K.
Ortak:taşıyıcı · hasar
İncelediğiniz karardaSomut uyuşmazlıkta, dosya içerisinde mevcut ekspertiz raporlarında «hasarın» dört adet üçgen ahşap sehpanın üzerine «istif» edilmiş olan deri emtiasıyla birlikte dorse içinde öne doğru devrilmesi sonucu oluştuğu ve yük birimlerinin sürüş istikametine kaymış ve devrilmiş olduğunun tespit edildiği, bilirkişi raporunda ise hasarın istifleme hatasından kaynaklandığı, ancak taşıma senedindeki yükleme ve istifleme hatasından «taşıyıcının sorumlu» tutulamayacağının kararlaştırılması nedeniyle davalı taşıyıcının sorumluluğunun bulunmadığı belirtilmiştir. ...
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, «hasarın» istifleme hatası nedeniyle meydana geldiği, .... taşıma senedinde açıkça yükleme ve istifleme hatasından kaynaklı zararlardan davalının sorumlu olmayacağının kararlaştırıldığı, senedi düzenleyenlerin «tacir sıfatı» gözetildiğinde ....
2-Dava, uluslararası kara taşıması nedeniyle «nakliyat emtia sigorta poliçesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkin olup, mahkemece «hasarın» istifleme hatası nedeniyle meydana geldiği, .... taşıma senedinde açıkça yükleme ve istifleme hatasından kaynaklı zararlardan davalının sorumlu olmayacağının kararlaştırıldığı, ....
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu «hasarın» yükleme ve istifleme hatasından meydana geldiği, yükleme ve istiflemenin «alt taşıyıcı» olan davalı şirket tarafından yapılmadığı, ancak davalı şirketin «yüklemeye nezaret yükümlülüğünü» tam olarak yerine getirmediği, bu nedenle %50 oranında müterafik kusurunun bulunduğu, meydana gelen hasar sonucu hesaplanan tazminatın «kadri maruf» olduğu ve CMR’nin «sorumluluk sınırının» altında kaldığı, bu çerçevede emtia sigortacısı davalı ...Ş.'nin de oluşan zarardan poliçe limitiyle sorumlu bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 27.590,92 TL’nin dava tarihinden itibaren «yasal faiz» ile birlikte davalılardan -«tahsilde tekerrür» oluşturmamak üzere- tahsiline karar verilmiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:yüklemeye nezaret yükümlülüğü · nezaret yükümlülüğü · kadri maruf · sorumluluk sınırı · alt taşıyıcı · tahsilde tekerrür · yasal faiz
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu «hasarın» yükleme ve istifleme hatasından meydana geldiği, yükleme ve istiflemenin «alt taşıyıcı» olan davalı şirket tarafından yapılmadığı, ancak davalı şirketin «yüklemeye nezaret yükümlülüğünü» tam olarak yerine getirmediği, bu nedenle %50 oranında müterafik kusurunun bulunduğu, meydana gelen hasar sonucu hesaplanan tazminatın «kadri maruf» olduğu ve CMR’nin «sorumluluk sınırının» altında kaldığı, bu çerçevede emtia sigortacısı davalı ...Ş.'nin de oluşan zarardan poliçe limitiyle sorumlu bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 27.590,92 TL’nin dava tarihinden itibaren «yasal faiz» ile birlikte davalılardan -«tahsilde tekerrür» oluşturmamak üzere- tahsiline karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/9304 E. 2013/22677 K.
Ortak:istifa · taşıyıcı · sigorta poliçesi · kusur · hasar
İncelediğiniz karardaSomut uyuşmazlıkta, dosya içerisinde mevcut ekspertiz raporlarında «hasarın» dört adet üçgen ahşap sehpanın üzerine «istif» edilmiş olan deri emtiasıyla birlikte dorse içinde öne doğru devrilmesi sonucu oluştuğu ve yük birimlerinin sürüş istikametine kaymış ve devrilmiş olduğunun tespit edildiği, bilirkişi raporunda ise hasarın istifleme hatasından kaynaklandığı, ancak taşıma senedindeki yükleme ve istifleme hatasından «taşıyıcının sorumlu» tutulamayacağının kararlaştırılması nedeniyle davalı taşıyıcının sorumluluğunun bulunmadığı belirtilmiştir. ...
2-Dava, uluslararası kara taşıması nedeniyle «nakliyat emtia sigorta poliçesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkin olup, mahkemece «hasarın» istifleme hatası nedeniyle meydana geldiği, .... taşıma senedinde açıkça yükleme ve istifleme hatasından kaynaklı zararlardan davalının sorumlu olmayacağının kararlaştırıldığı, ....
Bu durumda, davalı «taşıyıcının» «nezaret görevi» göz önüne alınarak meydana gelen hasardaki «müterafik kusuru» belirlenerek sorumlu olduğu miktarın saptanması gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, «hasarın» CMR.17/4c maddesi gereğince; yükleme ve istifleme, boşaltma hatasından meydana gelmişse, «taşıyıcının» artık hasardan sorumlu tutulmasının söz konusu olamayacağı, CMR.17/4c maddesindeki halin varlığının ispatının ise taşıyıcıya ait olduğu, aracın kaza geçirmediği, ekspertiz raporunda hasarın yükleme ve «istif» hatası kaynaklı olacağı görüşüne varıldığı, yükleme ve istiflemenin gönderene ait olması halinde taşıyıcının yükleme ve istiflemeye nezaret etme, uyarma, «şerh» düşme yükümlülüklerine aykırı hareket etmesi halinin müeyyidesinin hasarın tamamından sorumluluk değil, gönderen ile birlikte mütefarik sorumluluk hali olduğu, CMR …
Mahkemece, yukarıda özetlendiği gibi her iki davalı bakımından da taşımada «istifin» gönderilene ait olduğu, istif hatasından kaynaklanan «hasar» nedeniyle davalıların kusurlu olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar veilmiştir.
Dairemizin yerleşmiş uygulamalarına göre; taşıma hukukunda «istif», gönderene ait olsa bile «taşıyıcının» bu istiflemeye «nezaret yükümlülüğü» vardır.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:nezaret yükümlülüğü · taşıma senedi · sorumluluk sigortası · teminat kapsamı · riziko · cy/cy şerhi · ibraz · teminat
Benzer bu karardaBu nedenle CMR «sorumluluk sigorta poliçesinin» de «ibrazının» sağlanması suretiyle CMR sorumluluk sigorta poliçesinde böyle bir hükmün bulunup bulunmadığı dolayısıyla «rizikonun» «teminat kapsamında» olup olmadığı değerlendirilerek davalı ... şirketinin sorumluluğunun irdelenmesi gerekirken bu davalı bakımından da yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
Öte yandan, diğer davalı CMR «sorumluluk sigortacısı» ise, CMR sorumluluk poliçesinde «istif» hatasından kaynaklanan «hasar» nedeniyle meydana gelen zararların «teminatdışı» olduğu savunmasında bulunmuştur.
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, «hasarın» CMR.17/4c maddesi gereğince; yükleme ve istifleme, boşaltma hatasından meydana gelmişse, «taşıyıcının» artık hasardan sorumlu tutulmasının söz konusu olamayacağı, CMR.17/4c maddesindeki halin varlığının ispatının ise taşıyıcıya ait olduğu, aracın kaza geçirmediği, ekspertiz raporunda hasarın yükleme ve «istif» hatası kaynaklı olacağı görüşüne varıldığı, yükleme ve istiflemenin gönderene ait olması halinde taşıyıcının yükleme ve istiflemeye nezaret etme, uyarma, «şerh» düşme yükümlülüklerine aykırı hareket etmesi halinin müeyyidesinin hasarın tamamından sorumluluk değil, gönderen ile birlikte mütefarik sorumluluk hali olduğu, CMR …
9. maddesine göre «taşıma senedine» çekince koyan ve alıcıyı bilgilendiren taşımacının CMR.17/4/c maddesi gereğince zaten hasardan hiçbir şekilde sorumlu olamayacağı, bu nedenle her iki davalının da olayda her hangi bir «kusurlarının» olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
-
Sigorta poliçesine dayalı tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/12916 E. 2012/19231 K.
Ortak:müterafik kusur · rücuen tazminat · taşıyıcı · tacir · sigorta poliçesi · kusur · hasar · teslim
İncelediğiniz kararda2-Dava, uluslararası kara taşıması nedeniyle «nakliyat emtia sigorta poliçesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkin olup, mahkemece «hasarın» istifleme hatası nedeniyle meydana geldiği, .... taşıma senedinde açıkça yükleme ve istifleme hatasından kaynaklı zararlardan davalının sorumlu olmayacağının kararlaştırıldığı, ....
Bu durumda, davalı «taşıyıcının» «nezaret görevi» göz önüne alınarak meydana gelen hasardaki «müterafik kusuru» belirlenerek sorumlu olduğu miktarın saptanması gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, «hasarın» istifleme hatası nedeniyle meydana geldiği, .... taşıma senedinde açıkça yükleme ve istifleme hatasından kaynaklı zararlardan davalının sorumlu olmayacağının kararlaştırıldığı, senedi düzenleyenlerin «tacir sıfatı» gözetildiğinde ....
Benzer bu karardaDairemizin yerleşik uygulamasına göre taşınacak emtianın araca yüklemesi ve istiflemesi gönderene ait olsa dahi, yükün sağlıklı taşınabilmesi ve «hasara» uğramaması için «taşıyıcının», yükleme ve istiflemeyi basiretli bir «tacir» gibi gözetmesi, hatalı bir yükleme istifleme varsa buna karşı çıkması ve yükün güvenli taşınabilmesi için her türlü tedbiri alması gerekir.
O halde, mahkemece «taşıyıcının» zararın oluşmasında «müterafik kusuru» olduğu kabul edilerek «kusur oranı» tespit edilmek ve sonucuna göre karar vermek gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
1-Dava, «sigorta poliçesinden» kaynaklanan «rücuen tazminat» talebine ilişkindir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:teslimde gecikme · kusur oranı
Benzer bu karardaTaşımacı eşyayı «teslim» aldığı andan itibaren teslim edinceye kadar maruz kaldığı ziyadan ve hasardan veya «teslimindeki gecikmeden» sorumludur.Bilirkişi raporlarında «hasarın» istifleme ve yükleme hatasından kaynaklandığı belirtilmiştir.
O halde, mahkemece «taşıyıcının» zararın oluşmasında «müterafik kusuru» olduğu kabul edilerek «kusur oranı» tespit edilmek ve sonucuna göre karar vermek gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2016/6659 E. , 2018/1013 K.
"İçtihat Metni"
....
Taraflar arasında görülen davada ....
7. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 16/03/2016 tarih ve 2014/792-2016/234 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 12.12.2017 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili .... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili şirketin dava dışı sigortalıya ait deri emtiasını ... sigorta poliçesi ile sigortaladığını, sigortalı tarafından .... tedarik edilen emtianın taşımasının uluslararası karayolu taşıması şeklinde davalı tarafça üstlenildiğini, emtianın taşıma sırasında hasar gördüğünü, bu hususun .... taşıma senedine kaydedildiğini, hasar bedelinin sigortalıya ödendiğini ileri sürerek, 26,156,30 Euro’nun faizi ile birlikte davalıdan rücuen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, poliçe şartlarına göre ödemenin ex gratia-hatır ödemesi teşkil ettiğini, .... taşıma senedinde yükleme ve ambalaj hatasından davalının sorumlu tutulmayacağının yazılı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, hasarın istifleme hatası nedeniyle meydana geldiği, .... taşıma senedinde açıkça yükleme ve istifleme hatasından kaynaklı zararlardan davalının sorumlu olmayacağının kararlaştırıldığı, senedi düzenleyenlerin tacir sıfatı gözetildiğinde .... 17/4-c md. gereğince hasardan davalının sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Dava, uluslararası kara taşıması nedeniyle nakliyat emtia sigorta poliçesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece hasarın istifleme hatası nedeniyle meydana geldiği, .... taşıma senedinde açıkça yükleme ve istifleme hatasından kaynaklı zararlardan davalının sorumlu olmayacağının kararlaştırıldığı, .... 17/4-c md. gereğince hasardan davalının sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Taşımanın yapıldığı güzergâh itibariyle, uyuşmazlığa "Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (...)" hükümlerinin uygulanacağı tartışmasızdır. .... Sözleşmesinin 17. maddesi uyarınca, taşıyıcının sorumluluğu yükün kendisine teslimiyle başlayıp
../..
teslim edene kadar olan dönemi kapsar. Yükleme ve istifleme üstlenmediği sürece taşıyıcının görevi kapsamında değildir. Bu durum karşısında, davalı taşıyıcının ancak yüklemeye nezaret görevi gereğince sorumluluğu bulunmaktadır.
Somut uyuşmazlıkta, dosya içerisinde mevcut ekspertiz raporlarında hasarın dört adet üçgen ahşap sehpanın üzerine istif edilmiş olan deri emtiasıyla birlikte dorse içinde öne doğru devrilmesi sonucu oluştuğu ve yük birimlerinin sürüş istikametine kaymış ve devrilmiş olduğunun tespit edildiği, bilirkişi raporunda ise hasarın istifleme hatasından kaynaklandığı, ancak taşıma senedindeki yükleme ve istifleme hatasından taşıyıcının sorumlu tutulamayacağının kararlaştırılması nedeniyle davalı taşıyıcının sorumluluğunun bulunmadığı belirtilmiştir.
... 17/4-c. maddesinde ve taşıma senedinde istiflemeden kaynaklanan hasarlardan taşıyıcının sorumlu tutulamayacağı belirtilmiş ise de, bu durum taşıyıcının yüke nezaret sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Taşıyıcı hatalı yükleme, istifleme, boşaltma işlemlerini fark etmesi halinde .... 14 ve 16. maddeleri kapsamında hareket ederek durumu zamanında gönderici ya da alıcıya bildirerek taşımanın devamı hakkında talimat almalıdır. Bu durumda, davalı taşıyıcının nezaret görevi göz önüne alınarak meydana gelen hasardaki müterafik kusuru belirlenerek sorumlu olduğu miktarın saptanması gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, takdir olunan 1.630,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 13/02/2018 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
....
KARŞI OY
CMR sözleşmesinin emredici hükümlerine aykırı olmayan sorumsuzluk kaydının taşıma sözleşmesinin taraflarını bağlayan nitelikte olduğu mahkemece bu husus gözetilerek davanın reddedildiği kararın bu nedenle onanması gerektiğini düşündüğümden, sayın çoğunluğun bozma gerekçesine katılmıyorum.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/407232200 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz