Zayi belgesi verilmesi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2015/10387 E. 2016/5196 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- yetki/yetkisizlik
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zıya↗ saklama yükümlülüğü↗ afet↗ zayi belgesi↗ zayi nedeniyle iptal↗ hasımsız dava↗ delillerin toplanmaması↗ takas↗ keşif↗ hırsızlık↗ ticari işletme↗ zayi↗ denetime elverişlilik↗ hukuki yarar↗ tacir↗ e-defter↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, tacirini saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin zayi nedeniyle iptaline karar verilebilmesi için zayinin tacirin iradesi dışında gerçekleşen bir olaydan kaynaklanması gerektiği, somut olayda meydana gelen olay nedeniyle tacirin kusurlu olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir.
Somut olayda; 26.06.2014 tarihinde davacı bankanın ...... Genel Arşiv Lokasyonu'nun 3. katında bulunan su borusunun patlaması nedeniyle 10.05.2010 takas tarihli çeklerin zarar görüp zayi olduklarına ilişkin 27.06.2014 tarihli tutanağın tutulduğu, davanın yasal süre zarfında 30.06.2014 tarihinde açıldığı, zayi belgesi verilmesi talep edilen çeklerin TTK'nın 82. maddesi uyarınca davacı bankanın saklamakla yükümlü olduğu evraklardan olduğu hususunda ihtilaf bulunmamaktadır. Davacı vekilince dava dilekçesi ekinde sunulan fotoğraflardan da meydana gelen olay nedeniyle arşivde bulunan bir kısım belgelerin zarar gördüğü anlaşılmaktadır. Bu durum karşısında davacının, dava açmakta hukuki yararı bulunduğu gözetilerek davaya ilişkin tüm deliller toplanılıp, gerektiğinde mahallinde keşif icra olunup bilirkişi raporu alınarak sonucu uyarınca bir karar verilmesi gerekirken davacının ne suretle kusurlu olduğuna ilişkin karar yerinde denetime elverişli bir gerekçeye yer verilmeksizin yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Zayi belgesi verilmesi | Zayi belgesi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/10198 E. 2016/4744 K.
Ortak:zıya · saklama yükümlülüğü · afet · zayi belgesi · hasımsız dava · delillerin toplanmaması · hırsızlık · ticari işletme · yetki/yetkisizlik
İncelediğiniz kararda6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde "Bir «tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defterler» ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «zıyaa» uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.
Genel Arşiv Lokasyonu'nun 3. katında bulunan su borusunun patlaması nedeniyle 10.05.2010 «takas» tarihli çeklerin zarar görüp «zayi» olduklarına ilişkin 27.06.2014 tarihli tutanağın tutulduğu, davanın yasal süre zarfında 30.06.2014 tarihinde açıldığı, «zayi belgesi» verilmesi talep edilen çeklerin TTK'nın 82. maddesi uyarınca davacı bankanın «saklamakla yükümlü» olduğu evraklardan olduğu hususunda ihtilaf bulunmamaktadır.
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, «tacirini» «saklamakla yükümlü» olduğu «defter» ve belgelerin «zayi nedeniyle iptaline» karar verilebilmesi için zayinin tacirin iradesi dışında gerçekleşen bir olaydan kaynaklanması gerektiği, somut olayda meydana gelen olay nedeniyle tacirin kusurlu olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaAncak, 6102 sayılı TTK'nın 82/7 madde ve fıkrasında "Bir «tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defterler» ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «zıyaa» uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.
2- Dava, «zayi belgesi» verilmesi istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.
Bu dava «hasımsız» açılır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:iş bölümü · ticari defter
Benzer bu karardaMahkemece iddia, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, «tacirin» basiretli bir iş adamı olmanın gerektirdiği özeni göstererek «defter» ve belgelerini saklaması ve «zayi» olmaması için üzerine düşen bütün yükümlülükleri ihtimam ile yerine getirmesi gerektiği, davacının 2011-2012-2013-2014 yıllarına ait «ticari defterler» hakkında 15 günlük yasal süre içerisinde talepte bulunulmadığı gibi, dava dilekçesinde belirtilen 2009-2010 yıllarına ait defterlerin, yangın raporu ile belirlenen …
Mahkeme gerekli gördüğü «delillerin toplanmasını» da emredebilir." hükmü düzenlenmiş olup, davacı tarafça dava dilekçesinde belirtilen «defter» ve belgeler yönünden işbu defter ve belgelerin muhafazası için iş yerinde ayrı bir «bölüm» tahsis edildiğine göre, iş yerinin başka bir yerinde meydana gelen yangının arşiv bölümüne sirayet etmesinin davacının basiretli bir «tacir» olmanın gerektirdiği özeni göstermediği anlamına gelmeyeceğinden ve somut olay da dava konusu defter ve belgeler davacının iş yerinde olup, çıkan yangın nedeniyle «zayi» olduğundan, mahkemece yazılı gerekçe ile işbu defter ve belgeler yönünden de davanın reddi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/15281 E. 2017/813 K.
Ortak:zıya · saklama yükümlülüğü · afet · zayi belgesi · hasımsız dava · delillerin toplanmaması · hırsızlık · ticari işletme · yetki/yetkisizlik
İncelediğiniz kararda6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde "Bir «tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defterler» ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «zıyaa» uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.
Genel Arşiv Lokasyonu'nun 3. katında bulunan su borusunun patlaması nedeniyle 10.05.2010 «takas» tarihli çeklerin zarar görüp «zayi» olduklarına ilişkin 27.06.2014 tarihli tutanağın tutulduğu, davanın yasal süre zarfında 30.06.2014 tarihinde açıldığı, «zayi belgesi» verilmesi talep edilen çeklerin TTK'nın 82. maddesi uyarınca davacı bankanın «saklamakla yükümlü» olduğu evraklardan olduğu hususunda ihtilaf bulunmamaktadır.
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, «tacirini» «saklamakla yükümlü» olduğu «defter» ve belgelerin «zayi nedeniyle iptaline» karar verilebilmesi için zayinin tacirin iradesi dışında gerçekleşen bir olaydan kaynaklanması gerektiği, somut olayda meydana gelen olay nedeniyle tacirin kusurlu olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaTTK 82/7. maddesi "Bir «tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defterler» ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «zıyaa» uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; «zayi» belgesinin verilebilmesi için anılan belgelerin ve «defterlerin» «hırsızlık» neticesinde elden çıkması gerektiği «tacirin» kendisinden beklenen gerekli özeni göstermesine rağmen bu neticenin gerçekleşmesi gerektiği, somut olayda ise defter ve faturaların davacının kendi «rızası» ile mali müşavire «teslim» edildiği, bu nedenle hırsızlık sonucu defter ve faturalarının «zıyaa» uğramasının söz konusu olmadığı, ayrıca davacının gerekli özeni göstermemesi nedeniyle bu sonucun gerçekleştiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Madde metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ibarelerinden sonra yer alan "gibi" sözcüğüyle benzer olayların kastedildiği, «zıya» haline ilişkin sınırlı sayıda bir düzenleme getirilmemesi karşısında davacı tarafından «defterlerin» mali müşavire «rıza» ile verildiği, bu nedenle «hırsızlık» sözkonusu olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:eş rızası · ticari defter · teslim
Benzer bu karardaMahkemece tüm dosya kapsamına göre; «zayi» belgesinin verilebilmesi için anılan belgelerin ve «defterlerin» «hırsızlık» neticesinde elden çıkması gerektiği «tacirin» kendisinden beklenen gerekli özeni göstermesine rağmen bu neticenin gerçekleşmesi gerektiği, somut olayda ise defter ve faturaların davacının kendi «rızası» ile mali müşavire «teslim» edildiği, bu nedenle hırsızlık sonucu defter ve faturalarının «zıyaa» uğramasının söz konusu olmadığı, ayrıca davacının gerekli özeni göstermemesi nedeniyle bu sonucun gerçekleştiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, mali müşavire «teslim» edilen «ticari defterlerin», iade edilmemesi nedeniyle akibeti bilinmeyen davacıya ait ticari defterler hakkında «zayi belgesi» istemine ilişkindir.
Madde metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ibarelerinden sonra yer alan "gibi" sözcüğüyle benzer olayların kastedildiği, «zıya» haline ilişkin sınırlı sayıda bir düzenleme getirilmemesi karşısında davacı tarafından «defterlerin» mali müşavire «rıza» ile verildiği, bu nedenle «hırsızlık» sözkonusu olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/13570 E. 2014/19439 K.
Ortak:zıya · saklama yükümlülüğü · afet · zayi belgesi · hasımsız dava · delillerin toplanmaması · hırsızlık · ticari işletme · yetki/yetkisizlik
İncelediğiniz kararda6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde "Bir «tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defterler» ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «zıyaa» uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.
Genel Arşiv Lokasyonu'nun 3. katında bulunan su borusunun patlaması nedeniyle 10.05.2010 «takas» tarihli çeklerin zarar görüp «zayi» olduklarına ilişkin 27.06.2014 tarihli tutanağın tutulduğu, davanın yasal süre zarfında 30.06.2014 tarihinde açıldığı, «zayi belgesi» verilmesi talep edilen çeklerin TTK'nın 82. maddesi uyarınca davacı bankanın «saklamakla yükümlü» olduğu evraklardan olduğu hususunda ihtilaf bulunmamaktadır.
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, «tacirini» «saklamakla yükümlü» olduğu «defter» ve belgelerin «zayi nedeniyle iptaline» karar verilebilmesi için zayinin tacirin iradesi dışında gerçekleşen bir olaydan kaynaklanması gerektiği, somut olayda meydana gelen olay nedeniyle tacirin kusurlu olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaTTK 82/7. maddesi "Bir «tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defterler» ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «zıyaa» uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.
Dava, su baskını nedeniyle zarar gören davacı şirket «ticari defterleri» hakkında «zayi belgesi» istemine ilişkin olup; dosyadaki fotoğraflar incelendiğinde açıkça davaya konu defterlerin tavandaki borulardan akan su sızıntısı nedeniyle ıslandığı görülmektedir.
Bu dava «hasımsız» açılır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ziya · ticari defter
Benzer bu karardaDava, su baskını nedeniyle zarar gören davacı şirket «ticari defterleri» hakkında «zayi belgesi» istemine ilişkin olup; dosyadaki fotoğraflar incelendiğinde açıkça davaya konu defterlerin tavandaki borulardan akan su sızıntısı nedeniyle ıslandığı görülmektedir.
Madde metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ibarelerinden sonra yer alan "gibi" sözcüğüyle benzer olayların kastedildiği, «zıya» haline ilişkin sınırlı sayıda bir düzenleme getirilmediği karşısında, ilgili yasa hükmünün dar yorumlanmaması gerekirken, mahkemece «ziya» oluşmasına gerekçe olarak gösterilen olayın su baskını niteliği taşımadığı şeklinde dar yorum yapılarak davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gere …
3 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/2284 E. 2015/7632 K.
Ortak:zıya · saklama yükümlülüğü · afet · zayi belgesi · hasımsız dava · delillerin toplanmaması · hırsızlık · ticari işletme · yetki/yetkisizlik
İncelediğiniz kararda6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde "Bir «tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defterler» ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «zıyaa» uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.
Genel Arşiv Lokasyonu'nun 3. katında bulunan su borusunun patlaması nedeniyle 10.05.2010 «takas» tarihli çeklerin zarar görüp «zayi» olduklarına ilişkin 27.06.2014 tarihli tutanağın tutulduğu, davanın yasal süre zarfında 30.06.2014 tarihinde açıldığı, «zayi belgesi» verilmesi talep edilen çeklerin TTK'nın 82. maddesi uyarınca davacı bankanın «saklamakla yükümlü» olduğu evraklardan olduğu hususunda ihtilaf bulunmamaktadır.
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, «tacirini» «saklamakla yükümlü» olduğu «defter» ve belgelerin «zayi nedeniyle iptaline» karar verilebilmesi için zayinin tacirin iradesi dışında gerçekleşen bir olaydan kaynaklanması gerektiği, somut olayda meydana gelen olay nedeniyle tacirin kusurlu olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaAncak, 6102 sayılı TTK'nın 82/7 maddesinde ''Bir «tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defterler» ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «zıyaa» uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.
Dava, «zayi belgesi» istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda özetlendiği şekilde davacının faturaların hangi matbaada basıldığını bilmediğini beyan ettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bu dava «hasımsız» açılır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:tasdik kararı · ticari defter · eksik inceleme
Benzer bu kararda… ılan yasal düzenleme gerekse de 274 sıra no'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği uyarınca davacının bağlı bulunduğu ilgili vergi dairesi ve noterden davacı tarafa ait «zayi» olduğu belirtilen «defter» ve faturaların «tasdik» edilip edilmediği, faturaların hangi matbaada basıldığı araştırılarak, davacı tarafın «ticari defterlerinin» de zayi olduğunu iddia etmesi karşısında ticari defterler yönünden de inceleme yapılmak suretiyle bir karar vermek gerekirken «eksik inceleme» ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/4865 E. 2017/2800 K.
Ortak:zıya · saklama yükümlülüğü · afet · zayi belgesi · hırsızlık · ticari işletme · zayi · tacir · yetki/yetkisizlik
İncelediğiniz kararda6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde "Bir «tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defterler» ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «zıyaa» uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, «tacirini» «saklamakla yükümlü» olduğu «defter» ve belgelerin «zayi nedeniyle iptaline» karar verilebilmesi için zayinin tacirin iradesi dışında gerçekleşen bir olaydan kaynaklanması gerektiği, somut olayda meydana gelen olay nedeniyle tacirin kusurlu olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Genel Arşiv Lokasyonu'nun 3. katında bulunan su borusunun patlaması nedeniyle 10.05.2010 «takas» tarihli çeklerin zarar görüp «zayi» olduklarına ilişkin 27.06.2014 tarihli tutanağın tutulduğu, davanın yasal süre zarfında 30.06.2014 tarihinde açıldığı, «zayi belgesi» verilmesi talep edilen çeklerin TTK'nın 82. maddesi uyarınca davacı bankanın «saklamakla yükümlü» olduğu evraklardan olduğu hususunda ihtilaf bulunmamaktadır.
Benzer bu karardaTTK'nın 82/7. maddesine göre, bir «tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defterler» ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «zıyaa» uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine «zayi belgesi» verilmesini isteyebilir.
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; «tacirler» tarafından yasa gereğince «saklamakla yükümlü» oldukları «ticari defter» ve kayıtların atölye, «depo» ve zemin gibi zarara uğraması kolay yerlerde muhafaza edilmesinin olağan sayılamayacağı, defter ve kayıtların şirketler yönünden önemi gözetildiğinde zarar görmemeleri için zemin seviyelerinde muhafaza edilmemesi gerektiği, buna aykırı durumun ise ağır koruma «kusuru» oluşturacağı, ayrıca yasada yer alan su baskını ile beklenilmeyen ve önlenmesi de mümkün olmayan olağanüstü sebepler kastedilmiş olup somut olayda davacının dayand …
Dava, davacı bankanın zemin katta bulunan arşivini su basması nedeniyle arşivde yer alan belgeler için «zayi belgesi» verilmesi istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:depo kararı · ziya · ticari defter · kusur
Benzer bu karardaMahkemece tüm dosya kapsamına göre; «tacirler» tarafından yasa gereğince «saklamakla yükümlü» oldukları «ticari defter» ve kayıtların atölye, «depo» ve zemin gibi zarara uğraması kolay yerlerde muhafaza edilmesinin olağan sayılamayacağı, defter ve kayıtların şirketler yönünden önemi gözetildiğinde zarar görmemeleri için zemin seviyelerinde muhafaza edilmemesi gerektiği, buna aykırı durumun ise ağır koruma «kusuru» oluşturacağı, ayrıca yasada yer alan su baskını ile beklenilmeyen ve önlenmesi de mümkün olmayan olağanüstü sebepler kastedilmiş olup somut olayda davacının dayand …
… unda sular altında kaldığı, madde metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ibarelerinden sonra yer alan "gibi" sözcüğüyle ./.. benzer olayların kastedildiği, «ziya» haline ilişkin sınırlı sayıda bir düzenleme getirilmediği, olağanüstü sebeplerden kaynaklı su baskını şartı olmadığı, somut olayda beklenilmeyen bir hal sonucunda …
-
Zayi belgesi | Ticari defter ve belgelerin zayi olduğunun tespiti
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/15477 E. 2017/2693 K.
Ortak:zıya · saklama yükümlülüğü · afet · zayi belgesi · keşif · hırsızlık · ticari işletme · zayi · yetki/yetkisizlik
İncelediğiniz kararda6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde "Bir «tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defterler» ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «zıyaa» uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.
Genel Arşiv Lokasyonu'nun 3. katında bulunan su borusunun patlaması nedeniyle 10.05.2010 «takas» tarihli çeklerin zarar görüp «zayi» olduklarına ilişkin 27.06.2014 tarihli tutanağın tutulduğu, davanın yasal süre zarfında 30.06.2014 tarihinde açıldığı, «zayi belgesi» verilmesi talep edilen çeklerin TTK'nın 82. maddesi uyarınca davacı bankanın «saklamakla yükümlü» olduğu evraklardan olduğu hususunda ihtilaf bulunmamaktadır.
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, «tacirini» «saklamakla yükümlü» olduğu «defter» ve belgelerin «zayi nedeniyle iptaline» karar verilebilmesi için zayinin tacirin iradesi dışında gerçekleşen bir olaydan kaynaklanması gerektiği, somut olayda meydana gelen olay nedeniyle tacirin kusurlu olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaYasa'nın 82/7 fıkrasında ''«tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defterler» ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «zıyaa» uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.'' hükmü yer aldığı, somut olayda davacı defter ve belgelerin bulunduğu binanın yöneticisi tarafından haber verilmesi üzerine bu adrese gittiklerini ve yöneticinin katılımı ile defter ve belgelerin bulunduğu katın su bastığına dair tutanak tanzim edildiği, bu durumda yasanın 82/7 fıkrasında sayılan sebepler tahdidi olmadığı gibi açıkça su baskını halinde «zayi belgesi» istenilebileceği belirtilmiş olduğu, davanın şüpheli bulunduğuna dair dosya içerisinde bilgi veya beyanın bulunmadığı gözetilerek mahkemece inceleme yapılarak hakk …
Mahkemece iddia, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; dava «zayi belgesi» istemine ilişkin olduğu, yapılan «keşif» sonucunda alınan bilirkişi raporuna göre hakkında zayi belgesi istenen belgeler arasında 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ile TTK ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamında tutulması ve saklanması zorunlu olan «ticari defter» ve diğer kayıt ve belgelerin bulunmadığına ilişkin rapor verildiği, davacının belgelerin ne zaman zayii olduğunu ispatlayamadığı, bu talebin TTK'nın 82. maddesi ka …
1- Dava, 6102 sayılı TTK'nin 82. maddesi gereğince, «ticari defter» ve belgelerin «zayi» olduğunun tespiti istemine ilişkin olup, mahkemece «zayi belgesi» istenilebilecek durumun oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ticari defter
Benzer bu karardaMahkemece iddia, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; dava «zayi belgesi» istemine ilişkin olduğu, yapılan «keşif» sonucunda alınan bilirkişi raporuna göre hakkında zayi belgesi istenen belgeler arasında 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ile TTK ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamında tutulması ve saklanması zorunlu olan «ticari defter» ve diğer kayıt ve belgelerin bulunmadığına ilişkin rapor verildiği, davacının belgelerin ne zaman zayii olduğunu ispatlayamadığı, bu talebin TTK'nın 82. maddesi ka …
1- Dava, 6102 sayılı TTK'nin 82. maddesi gereğince, «ticari defter» ve belgelerin «zayi» olduğunun tespiti istemine ilişkin olup, mahkemece «zayi belgesi» istenilebilecek durumun oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2015/10387 E. , 2016/5196 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ....... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 25/09/2014
NUMARASI 2014/794-2014/230
Hasımsız olarak görülen davada ........ Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 25/09/2014 tarih ve 2014/794-2014/230 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ........ tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkil bankanın arşivinde yer alan su borularının patlaması nedeniyle arşivi su bastığını bu nedenle arşivde bulunan belgelerin zarar gördüğünü ileri sürerek dilekçe ekindeki tutanakta belirtilen belgelerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, tacirini saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin zayi nedeniyle iptaline karar verilebilmesi için zayinin tacirin iradesi dışında gerçekleşen bir olaydan kaynaklanması gerektiği, somut olayda meydana gelen olay nedeniyle tacirin kusurlu olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir.
Somut olayda;
26. 06.2014 tarihinde davacı bankanın ...... Genel Arşiv Lokasyonu'nun 3. katında bulunan su borusunun patlaması nedeniyle 10.05.2010 takas tarihli çeklerin zarar görüp zayi olduklarına ilişkin 27.06.2014 tarihli tutanağın tutulduğu, davanın yasal süre zarfında 30.06.2014 tarihinde açıldığı, zayi belgesi verilmesi talep edilen çeklerin TTK'nın 82. maddesi uyarınca davacı bankanın saklamakla yükümlü olduğu evraklardan olduğu hususunda ihtilaf bulunmamaktadır. Davacı vekilince dava dilekçesi ekinde sunulan fotoğraflardan da meydana gelen olay nedeniyle arşivde bulunan bir kısım belgelerin zarar gördüğü anlaşılmaktadır. Bu durum karşısında davacının, dava açmakta hukuki yararı bulunduğu gözetilerek davaya ilişkin tüm deliller toplanılıp, gerektiğinde mahallinde keşif icra olunup bilirkişi raporu alınarak sonucu uyarınca bir karar verilmesi gerekirken davacının ne suretle kusurlu olduğuna ilişkin karar yerinde denetime elverişli bir gerekçeye yer verilmeksizin yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 09/05/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/218118200 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz