Zıya
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2014/13570 E. 2014/19439 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- yetki/yetkisizlik
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zıya↗ saklama yükümlülüğü↗ afet↗ zayi belgesi↗ hasımsız dava↗ delillerin toplanmaması↗ hırsızlık↗ ticari işletme↗ ziya↗ zayi↗ ticari defter↗ tacir↗ e-defter↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; davacı şirketin arşivinin tavan kısmından geçen su borusunun zaman içerisinde küflenerek delindiği ve damlama şeklindeki su sızıntısı nedeni ile delinen borunun alt kısmına isabet eden şirket evraklarının zarar gördüğü, ancak su baskını niteliği taşımadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, su baskını nedeniyle zarar gören davacı şirket ticari defterleri hakkında zayi belgesi istemine ilişkin olup; dosyadaki fotoğraflar incelendiğinde açıkça davaya konu defterlerin tavandaki borulardan akan su sızıntısı nedeniyle ıslandığı görülmektedir. TTK 82/7. maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmünü haizdir. Madde metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ibarelerinden sonra yer alan "gibi" sözcüğüyle benzer olayların kastedildiği, zıya haline ilişkin sınırlı sayıda bir düzenleme getirilmediği karşısında, ilgili yasa hükmünün dar yorumlanmaması gerekirken, mahkemece ziya oluşmasına gerekçe olarak gösterilen olayın su baskını niteliği taşımadığı şeklinde dar yorum yapılarak davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir (YHGK. 5.10.1984 tarih, 82/11-852e., 84/788k.).
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/15281 E. 2017/813 K.
Ortak:zıya · saklama yükümlülüğü · afet · zayi belgesi · hasımsız dava · delillerin toplanmaması · hırsızlık · ticari işletme · yetki/yetkisizlik
İncelediğiniz karardaTTK 82/7. maddesi "Bir «tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defterler» ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «zıyaa» uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.
Dava, su baskını nedeniyle zarar gören davacı şirket «ticari defterleri» hakkında «zayi belgesi» istemine ilişkin olup; dosyadaki fotoğraflar incelendiğinde açıkça davaya konu defterlerin tavandaki borulardan akan su sızıntısı nedeniyle ıslandığı görülmektedir.
Bu dava «hasımsız» açılır.
Benzer bu karardaTTK 82/7. maddesi "Bir «tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defterler» ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «zıyaa» uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; «zayi» belgesinin verilebilmesi için anılan belgelerin ve «defterlerin» «hırsızlık» neticesinde elden çıkması gerektiği «tacirin» kendisinden beklenen gerekli özeni göstermesine rağmen bu neticenin gerçekleşmesi gerektiği, somut olayda ise defter ve faturaların davacının kendi «rızası» ile mali müşavire «teslim» edildiği, bu nedenle hırsızlık sonucu defter ve faturalarının «zıyaa» uğramasının söz konusu olmadığı, ayrıca davacının gerekli özeni göstermemesi nedeniyle bu sonucun gerçekleştiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Madde metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ibarelerinden sonra yer alan "gibi" sözcüğüyle benzer olayların kastedildiği, «zıya» haline ilişkin sınırlı sayıda bir düzenleme getirilmemesi karşısında davacı tarafından «defterlerin» mali müşavire «rıza» ile verildiği, bu nedenle «hırsızlık» sözkonusu olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:eş rızası · teslim
Benzer bu karardaMahkemece tüm dosya kapsamına göre; «zayi» belgesinin verilebilmesi için anılan belgelerin ve «defterlerin» «hırsızlık» neticesinde elden çıkması gerektiği «tacirin» kendisinden beklenen gerekli özeni göstermesine rağmen bu neticenin gerçekleşmesi gerektiği, somut olayda ise defter ve faturaların davacının kendi «rızası» ile mali müşavire «teslim» edildiği, bu nedenle hırsızlık sonucu defter ve faturalarının «zıyaa» uğramasının söz konusu olmadığı, ayrıca davacının gerekli özeni göstermemesi nedeniyle bu sonucun gerçekleştiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, mali müşavire «teslim» edilen «ticari defterlerin», iade edilmemesi nedeniyle akibeti bilinmeyen davacıya ait ticari defterler hakkında «zayi belgesi» istemine ilişkindir.
Madde metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ibarelerinden sonra yer alan "gibi" sözcüğüyle benzer olayların kastedildiği, «zıya» haline ilişkin sınırlı sayıda bir düzenleme getirilmemesi karşısında davacı tarafından «defterlerin» mali müşavire «rıza» ile verildiği, bu nedenle «hırsızlık» sözkonusu olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/10387 E. 2016/5196 K.
Ortak:zıya · saklama yükümlülüğü · afet · zayi belgesi · hasımsız dava · delillerin toplanmaması · hırsızlık · ticari işletme · yetki/yetkisizlik
İncelediğiniz karardaTTK 82/7. maddesi "Bir «tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defterler» ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «zıyaa» uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.
Dava, su baskını nedeniyle zarar gören davacı şirket «ticari defterleri» hakkında «zayi belgesi» istemine ilişkin olup; dosyadaki fotoğraflar incelendiğinde açıkça davaya konu defterlerin tavandaki borulardan akan su sızıntısı nedeniyle ıslandığı görülmektedir.
Bu dava «hasımsız» açılır.
Benzer bu kararda6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde "Bir «tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defterler» ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «zıyaa» uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.
Genel Arşiv Lokasyonu'nun 3. katında bulunan su borusunun patlaması nedeniyle 10.05.2010 «takas» tarihli çeklerin zarar görüp «zayi» olduklarına ilişkin 27.06.2014 tarihli tutanağın tutulduğu, davanın yasal süre zarfında 30.06.2014 tarihinde açıldığı, «zayi belgesi» verilmesi talep edilen çeklerin TTK'nın 82. maddesi uyarınca davacı bankanın «saklamakla yükümlü» olduğu evraklardan olduğu hususunda ihtilaf bulunmamaktadır.
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, «tacirini» «saklamakla yükümlü» olduğu «defter» ve belgelerin «zayi nedeniyle iptaline» karar verilebilmesi için zayinin tacirin iradesi dışında gerçekleşen bir olaydan kaynaklanması gerektiği, somut olayda meydana gelen olay nedeniyle tacirin kusurlu olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:zayi nedeniyle iptal · takas · keşif · denetime elverişlilik · hukuki yarar
Benzer bu karardaBu durum karşısında davacının, dava açmakta «hukuki yararı» bulunduğu gözetilerek davaya ilişkin tüm deliller toplanılıp, gerektiğinde mahallinde «keşif» icra olunup bilirkişi raporu alınarak sonucu uyarınca bir karar verilmesi gerekirken davacının ne suretle kusurlu olduğuna ilişkin karar yerinde «denetime elverişli» bir gerekçeye yer verilmeksizin yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, «tacirini» «saklamakla yükümlü» olduğu «defter» ve belgelerin «zayi nedeniyle iptaline» karar verilebilmesi için zayinin tacirin iradesi dışında gerçekleşen bir olaydan kaynaklanması gerektiği, somut olayda meydana gelen olay nedeniyle tacirin kusurlu olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Genel Arşiv Lokasyonu'nun 3. katında bulunan su borusunun patlaması nedeniyle 10.05.2010 «takas» tarihli çeklerin zarar görüp «zayi» olduklarına ilişkin 27.06.2014 tarihli tutanağın tutulduğu, davanın yasal süre zarfında 30.06.2014 tarihinde açıldığı, «zayi belgesi» verilmesi talep edilen çeklerin TTK'nın 82. maddesi uyarınca davacı bankanın «saklamakla yükümlü» olduğu evraklardan olduğu hususunda ihtilaf bulunmamaktadır.
-
Zayi belgesi verilmesi | Zayi belgesi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/10198 E. 2016/4744 K.
Ortak:zıya · saklama yükümlülüğü · afet · zayi belgesi · hasımsız dava · delillerin toplanmaması · hırsızlık · ticari işletme · yetki/yetkisizlik
İncelediğiniz karardaTTK 82/7. maddesi "Bir «tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defterler» ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «zıyaa» uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.
Dava, su baskını nedeniyle zarar gören davacı şirket «ticari defterleri» hakkında «zayi belgesi» istemine ilişkin olup; dosyadaki fotoğraflar incelendiğinde açıkça davaya konu defterlerin tavandaki borulardan akan su sızıntısı nedeniyle ıslandığı görülmektedir.
Bu dava «hasımsız» açılır.
Benzer bu karardaAncak, 6102 sayılı TTK'nın 82/7 madde ve fıkrasında "Bir «tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defterler» ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «zıyaa» uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.
2- Dava, «zayi belgesi» verilmesi istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.
Bu dava «hasımsız» açılır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:iş bölümü
Benzer bu karardaMahkeme gerekli gördüğü «delillerin toplanmasını» da emredebilir." hükmü düzenlenmiş olup, davacı tarafça dava dilekçesinde belirtilen «defter» ve belgeler yönünden işbu defter ve belgelerin muhafazası için iş yerinde ayrı bir «bölüm» tahsis edildiğine göre, iş yerinin başka bir yerinde meydana gelen yangının arşiv bölümüne sirayet etmesinin davacının basiretli bir «tacir» olmanın gerektirdiği özeni göstermediği anlamına gelmeyeceğinden ve somut olay da dava konusu defter ve belgeler davacının iş yerinde olup, çıkan yangın nedeniyle «zayi» olduğundan, mahkemece yazılı gerekçe ile işbu defter ve belgeler yönünden de davanın reddi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
3 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/2284 E. 2015/7632 K.
Ortak:zıya · saklama yükümlülüğü · afet · zayi belgesi · hasımsız dava · delillerin toplanmaması · hırsızlık · ticari işletme · yetki/yetkisizlik
İncelediğiniz karardaTTK 82/7. maddesi "Bir «tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defterler» ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «zıyaa» uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.
Dava, su baskını nedeniyle zarar gören davacı şirket «ticari defterleri» hakkında «zayi belgesi» istemine ilişkin olup; dosyadaki fotoğraflar incelendiğinde açıkça davaya konu defterlerin tavandaki borulardan akan su sızıntısı nedeniyle ıslandığı görülmektedir.
Bu dava «hasımsız» açılır.
Benzer bu karardaAncak, 6102 sayılı TTK'nın 82/7 maddesinde ''Bir «tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defterler» ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «zıyaa» uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.
Dava, «zayi belgesi» istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda özetlendiği şekilde davacının faturaların hangi matbaada basıldığını bilmediğini beyan ettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bu dava «hasımsız» açılır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:tasdik kararı · eksik inceleme
Benzer bu kararda… ılan yasal düzenleme gerekse de 274 sıra no'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği uyarınca davacının bağlı bulunduğu ilgili vergi dairesi ve noterden davacı tarafa ait «zayi» olduğu belirtilen «defter» ve faturaların «tasdik» edilip edilmediği, faturaların hangi matbaada basıldığı araştırılarak, davacı tarafın «ticari defterlerinin» de zayi olduğunu iddia etmesi karşısında ticari defterler yönünden de inceleme yapılmak suretiyle bir karar vermek gerekirken «eksik inceleme» ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/4865 E. 2017/2800 K.
Ortak:zıya · saklama yükümlülüğü · afet · zayi belgesi · hırsızlık · ticari işletme · ziya · zayi · yetki/yetkisizlik
İncelediğiniz karardaTTK 82/7. maddesi "Bir «tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defterler» ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «zıyaa» uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.
Dava, su baskını nedeniyle zarar gören davacı şirket «ticari defterleri» hakkında «zayi belgesi» istemine ilişkin olup; dosyadaki fotoğraflar incelendiğinde açıkça davaya konu defterlerin tavandaki borulardan akan su sızıntısı nedeniyle ıslandığı görülmektedir.
Madde metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ibarelerinden sonra yer alan "gibi" sözcüğüyle benzer olayların kastedildiği, «zıya» haline ilişkin sınırlı sayıda bir düzenleme getirilmediği karşısında, ilgili yasa hükmünün dar yorumlanmaması gerekirken, mahkemece «ziya» oluşmasına gerekçe olarak gösterilen olayın su baskını niteliği taşımadığı şeklinde dar yorum yapılarak davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gere …
Benzer bu karardaTTK'nın 82/7. maddesine göre, bir «tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defterler» ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «zıyaa» uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine «zayi belgesi» verilmesini isteyebilir.
Dava, davacı bankanın zemin katta bulunan arşivini su basması nedeniyle arşivde yer alan belgeler için «zayi belgesi» verilmesi istemine ilişkindir.
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; «tacirler» tarafından yasa gereğince «saklamakla yükümlü» oldukları «ticari defter» ve kayıtların atölye, «depo» ve zemin gibi zarara uğraması kolay yerlerde muhafaza edilmesinin olağan sayılamayacağı, defter ve kayıtların şirketler yönünden önemi gözetildiğinde zarar görmemeleri için zemin seviyelerinde muhafaza edilmemesi gerektiği, buna aykırı durumun ise ağır koruma «kusuru» oluşturacağı, ayrıca yasada yer alan su baskını ile beklenilmeyen ve önlenmesi de mümkün olmayan olağanüstü sebepler kastedilmiş olup somut olayda davacının dayand …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:depo kararı · kusur
Benzer bu karardaMahkemece tüm dosya kapsamına göre; «tacirler» tarafından yasa gereğince «saklamakla yükümlü» oldukları «ticari defter» ve kayıtların atölye, «depo» ve zemin gibi zarara uğraması kolay yerlerde muhafaza edilmesinin olağan sayılamayacağı, defter ve kayıtların şirketler yönünden önemi gözetildiğinde zarar görmemeleri için zemin seviyelerinde muhafaza edilmemesi gerektiği, buna aykırı durumun ise ağır koruma «kusuru» oluşturacağı, ayrıca yasada yer alan su baskını ile beklenilmeyen ve önlenmesi de mümkün olmayan olağanüstü sebepler kastedilmiş olup somut olayda davacının dayand …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/520 E. 2015/5544 K.
Ortak:zıya · saklama yükümlülüğü · afet · zayi belgesi · hırsızlık · ticari işletme · zayi · tacir · yetki/yetkisizlik
İncelediğiniz karardaTTK 82/7. maddesi "Bir «tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defterler» ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «zıyaa» uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.
Dava, su baskını nedeniyle zarar gören davacı şirket «ticari defterleri» hakkında «zayi belgesi» istemine ilişkin olup; dosyadaki fotoğraflar incelendiğinde açıkça davaya konu defterlerin tavandaki borulardan akan su sızıntısı nedeniyle ıslandığı görülmektedir.
Madde metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ibarelerinden sonra yer alan "gibi" sözcüğüyle benzer olayların kastedildiği, «zıya» haline ilişkin sınırlı sayıda bir düzenleme getirilmediği karşısında, ilgili yasa hükmünün dar yorumlanmaması gerekirken, mahkemece «ziya» oluşmasına gerekçe olarak gösterilen olayın su baskını niteliği taşımadığı şeklinde dar yorum yapılarak davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gere …
Benzer bu kararda6102 sayılı TTK'nın 82/7'nci maddesinde "Bir «tacirin» «saklamakla yükümlü» olduğu «defterler» ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir «afet» veya «hırsızlık» sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde «zıyaa» uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde «ticari işletmesinin» bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği" düzenlenmiştir.
2- Dava, davacılara ait bir kısım boş «çek» yapraklarının ve ticari belgelerin çalınması nedeniyle «zayi belgesi» verilmesi istemine ilişkindir.
Davacı vekili, dava dilekçesinde numaralarını belirttiği «çek» sayfalarının yanında sair ticari belgelerinin de «zayi» olduğunu ileri sürüp bu evraklar hakkında «zayi belgesi» verilmesini istemiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:çek iptali davası · çek iptali · kesin süre · keşideci · iptal davası · çek · kesin hüküm
Benzer bu karardaMahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, «keşidecinin» «çek iptali davası» açma hakkının bulunmadığı, ayrıca somut olayda «zayi» olunduğu iddia edilen çek yapraklarının keşideci tarafından doldurulmamış olmasından çekte bulunması gereken zorunlu unsurların yokluğu nedeniyle çek vasfını kazanamadıkları, bu itibarla somut olayda, dava koşullarının mevcut olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
6100 sayılı HMK'nın 119/1-ğ bendinde açık bir şekilde talep sonucunun dava dilekçesinde bulunması gerektiği belirtilmiş, aynı maddenin 2'nci fıkrasında da birinci fıkranın (a), (d), (e), (f) ve (g) bentleri dışında kalan hususların eksik olması hâlinde, hâkimin davacıya eksikliği tamamlaması için bir haftalık «kesin süre» vereceği, bu süre içinde eksikliğin tamamlanmaması hâlinde davanın açılmamış sayılacağı düzenlenmiştir.
Buna göre mahkemece, hakkında «zayi belgesi» verilmesi istenen sair ticari belgelerin neler olduğunu açıklaması için davacılar vekiline «kesin süre» verilmesi, açıklama yapılması halinde bu belgeler hakkında işin esasına girilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken ticari belgeler hakkında da talebin reddi sonucunu doğuracak şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
2- Dava, davacılara ait bir kısım boş «çek» yapraklarının ve ticari belgelerin çalınması nedeniyle «zayi belgesi» verilmesi istemine ilişkindir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2014/13570 E. , 2014/19439 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ AFYONKARAHİSAR 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
(TİCARET MAHKEMESİ SIFATIYLA)
TARİHİ 05/06/2014
NUMARASI 2014/83-2014/363
Hasımsız olarak görülen davada Afyonkarahisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 05/06/2014 tarih ve 2014/83-2014/363 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı; şirketlerinin malt üretimi ve işlemesi kapsamında faaliyet gösterdiğini, 07/02/2014 tarihinde fabrikanın sosyal binasının arşivleme yapılan bodrum katında, kalorifer temiz su borusundaki delinme nedeniyle su sızıntısı olduğunu ve arşivin resmi evrak ve belgelerin muhafaza edildiği alanın bir kısmında su baskını oluştuğunu ve bu alanın bir kısmının sular altında kaldığını, ilk defa böyle bir olayın meydana geldiğini ileri sürerek 30/04/2009 tarihinden başlayarak 06/06/2009 tarihini kapsayan toplam 8 klasör yevmiye fişleri ve ekleri, 29/12/2009 tarihinden başlayarak 31/12/2009 tarihini kapsayan 2 klasör yevmiye fişleri ve ekleri, 2009 yılının tüm fatura arşiv nüshaları, 2009 yılına ait onaylı defteri kebir 881'den 1500'e kadar kullanılmamış boş sayfaları ve 2009 yılına ait onaylı yevmiye defteri 4322'den 5500'e kadar kullanılmamış boş sayfaların su baskını nedeniyle zarar gördüğünü, zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; davacı şirketin arşivinin tavan kısmından geçen su borusunun zaman içerisinde küflenerek delindiği ve damlama şeklindeki su sızıntısı nedeni ile delinen borunun alt kısmına isabet eden şirket evraklarının zarar gördüğü, ancak su baskını niteliği taşımadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, su baskını nedeniyle zarar gören davacı şirket ticari defterleri hakkında zayi belgesi istemine ilişkin olup; dosyadaki fotoğraflar incelendiğinde açıkça davaya konu defterlerin tavandaki borulardan akan su sızıntısı nedeniyle ıslandığı görülmektedir. TTK 82/7. maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmünü haizdir.
Madde metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ibarelerinden sonra yer alan "gibi" sözcüğüyle benzer olayların kastedildiği, zıya haline ilişkin sınırlı sayıda bir düzenleme getirilmediği karşısında, ilgili yasa hükmünün dar yorumlanmaması gerekirken, mahkemece ziya oluşmasına gerekçe olarak gösterilen olayın su baskını niteliği taşımadığı şeklinde dar yorum yapılarak davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir (YHGK.
5. 10.1984 tarih, 82/11-852e., 84/788k.).
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 10/12/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/102137400 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz