Rehin cirosu
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2015/4568 E. 2015/11537 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Zamanaşımı
- ['6102/644']
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
rehin cirosu↗ keşide tarihi↗ yetkili hamil↗ lehtar↗ rehin↗ ticari faiz↗ ciro↗ hamil↗ sebepsiz zenginleşme↗ keşideci↗ işlemiş faiz↗ asıl alacak↗ çek↗ avans faizi↗ temerrüt↗ zamanaşımı↗ ibraz↗ teminat↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; keşidecisi davalı, keşide tarihi 31/11/2010, meblağı 20.000,00 TL olan, ... Şubesi çekinin kredi ilişkisi nedeniyle teminat olarak lehtar tarafından davacı bankaya ciro edilmiş olduğu, çekin yasal süresi içerisinde muhatap bankaya ibraz edilmediği, bu nedenle senede dayanan hakların kaybedildiği, ancak TTK 644. maddesi gereği sebepsiz zenginleşme koşullarının oluştuğu, zamanaşımına uğramış çek nedeniyle davalı-keşidecinin sebepsiz zenginleşmiş olduğu, davacı bankanın çek miktarı olan 20.000,00 TL alacağına 09/05/2011 temerrüt tarihinden itibaren 05/03/2012 dava tarihine kadar %15 ticari faiz/avans faizi isteyebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 20.000,00 TL asıl alacağa dava tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle 20.000,00 TL asıl alacak ve 2.508,33 TL dava tarihine kadar işlemiş faiz olmak üzere toplam 22.508,33 TL'nin davalıdan davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya yönelik istemin reddine karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, Çek'e dayalı TTK m. 644'de düzenlenen sebepsiz zenginleşme davasıdır.
Poliçeye ait olup, çek hakkında da uygulanması mümkün hükümleri düzenleyen TTK'nın 730 maddesinde rehin cirosu ile ilgili aynı kanunun 601 maddesine yapılmış bir atıf bulunmamaktadır. Bu durumda çekte rehin cirosu caiz olmayıp, rehin veya bunun sonucunu elde etmeye yönelik teminat amacıyla çekin ciro edilmesi halinde çeki devir alan kişi çeke dayalı hakları kullanamaz ( 11. HD. 2012/11833 E, 2014/2980 K). Bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; davacı bankanın davaya konu çeki teminat amacıyla aldığı, dosya kapsamı, bankaca temyiz edilmeyen mahkeme kararı gerekçesinden anlaşılmış olup, yukarıda açıklanan yasa maddesi uyarınca çekin rehin amacıyla cirosu geçerli olmadığından davacı banka yetkili hamil kabul edilemez. Bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davanın kabulü doğru olmamış kararın bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/15070 E. 2018/2588 K.
Ortak:rehin cirosu · rehin · ciro · sebepsiz zenginleşme · keşideci · çek · teminat
İncelediğiniz karardaŞubesi çekinin kredi ilişkisi nedeniyle «teminat» olarak «lehtar» tarafından davacı bankaya «ciro» edilmiş olduğu, çekin yasal süresi içerisinde muhatap bankaya «ibraz» edilmediği, bu nedenle senede dayanan hakların kaybedildiği, ancak TTK 644. maddesi gereği «sebepsiz zenginleşme» koşullarının oluştuğu, «zamanaşımına» uğramış «çek» nedeniyle davalı-«keşidecinin» sebepsiz zenginleşmiş olduğu, davacı bankanın çek miktarı olan 20.000,00 TL alacağına 09/05/2011 «temerrüt» tarihinden itibaren 05/03/2012 dava tarihine kadar %15 «ticari faiz»/«avans faizi» isteyebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 20.000,00 TL asıl alacağa dava tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle 20.000,00 TL «asıl alacak» ve 2.508,33 TL dava tarihine kadar «işlemiş faiz» olmak üzere toplam 22.508,33 TL'nin davalıdan davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya yönelik istemin reddine karar verilmiştir.
Bu durumda çekte «rehin cirosu» caiz olmayıp, rehin veya bunun sonucunu elde etmeye yönelik «teminat» amacıyla çekin «ciro» edilmesi halinde çeki devir alan kişi çeke dayalı hakları kullanamaz ( 11.
Poliçeye ait olup, «çek» hakkında da uygulanması mümkün hükümleri düzenleyen TTK'nın 730 maddesinde «rehin cirosu» ile ilgili aynı kanunun 601 maddesine yapılmış bir atıf bulunmamaktadır.
Benzer bu karardaDairemizin emsal 2012/11833 E, 2014/2980 K. sayılı kararında da zikrolunduğu üzere çekte «rehin cirosu» caiz olmayıp, rehin veya bunun sonucunu elde etmeye yönelik «teminat» amacıyla çekin «ciro» edilmesi halinde çeki devir alan kişi çeke dayalı hakları kullanamaz.
Bu durumda, öncelikle, davacının «ticari defter» ve kayıtları ile «çek tevdi bordrosu» incelenerek çekin davadışı şirketin kredi borcuna «teminat» olarak verilip verilmediğinin değerlendirilmesi, çekin teminat amacıyla alındığının tespit edilmesi halinde ise çekte «rehin cirosu» geçerli olmadığından davacı bankanın işbu davayı açamayacağının gözetilmesi gerekirken, «eksik incelemeye» dayalı olarak yazılı gerekçelerle davanın kabulü doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davalının «keşidecisi» olduğu dava konusu «çek» bedelini davadışı şirkete ödediği savunmasını ispat edemediği, davadışı şirket tarafından çekin davacı bankaya «ciro» edilerek kullanıldığı, davacının çek bedelini talep etmekte haklı olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 50.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek «reeskont faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:çek tevdi bordrosu · reeskont faizi · ticari defter · eksik inceleme · e-defter
Benzer bu karardaBu durumda, öncelikle, davacının «ticari defter» ve kayıtları ile «çek tevdi bordrosu» incelenerek çekin davadışı şirketin kredi borcuna «teminat» olarak verilip verilmediğinin değerlendirilmesi, çekin teminat amacıyla alındığının tespit edilmesi halinde ise çekte «rehin cirosu» geçerli olmadığından davacı bankanın işbu davayı açamayacağının gözetilmesi gerekirken, «eksik incelemeye» dayalı olarak yazılı gerekçelerle davanın kabulü doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davalının «keşidecisi» olduğu dava konusu «çek» bedelini davadışı şirkete ödediği savunmasını ispat edemediği, davadışı şirket tarafından çekin davacı bankaya «ciro» edilerek kullanıldığı, davacının çek bedelini talep etmekte haklı olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 50.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek «reeskont faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/11986 E. 2014/4760 K.
Ortak:rehin cirosu · keşide tarihi · yetkili hamil · rehin · ciro · hamil · sebepsiz zenginleşme · keşideci · zamanaşımı ['6102/644']
İncelediğiniz karardaŞubesi çekinin kredi ilişkisi nedeniyle «teminat» olarak «lehtar» tarafından davacı bankaya «ciro» edilmiş olduğu, çekin yasal süresi içerisinde muhatap bankaya «ibraz» edilmediği, bu nedenle senede dayanan hakların kaybedildiği, ancak TTK 644. maddesi gereği «sebepsiz zenginleşme» koşullarının oluştuğu, «zamanaşımına» uğramış «çek» nedeniyle davalı-«keşidecinin» sebepsiz zenginleşmiş olduğu, davacı bankanın çek miktarı olan 20.000,00 TL alacağına 09/05/2011 «temerrüt» tarihinden itibaren 05/03/2012 dava tarihine kadar %15 «ticari faiz»/«avans faizi» isteyebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 20.000,00 TL asıl alacağa dava tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle 20.000,00 TL «asıl alacak» ve 2.508,33 TL dava tarihine kadar «işlemiş faiz» olmak üzere toplam 22.508,33 TL'nin davalıdan davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya yönelik istemin reddine karar verilmiştir.
Bu durumda çekte «rehin cirosu» caiz olmayıp, rehin veya bunun sonucunu elde etmeye yönelik «teminat» amacıyla çekin «ciro» edilmesi halinde çeki devir alan kişi çeke dayalı hakları kullanamaz ( 11.
Bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; davacı bankanın davaya konu çeki «teminat» amacıyla aldığı, dosya kapsamı, bankaca temyiz edilmeyen mahkeme kararı gerekçesinden anlaşılmış olup, yukarıda açıklanan yasa maddesi uyarınca çekin «rehin» amacıyla cirosu geçerli olmadığından davacı banka «yetkili hamil» kabul edilemez.
Benzer bu karardaBu durumda çekte «rehin cirosu» caiz olmayıp, rehin veya bu sonucu elde etmeye yönelik «teminat» amacıyla çekin «ciro» edilmesi halinde çeki devralan kişi çeke dayalı hakları kullanamaz.
Somut olayda, davacı Banka davaya konu çeki «teminat» amacıyla almış olup, açıklanan yasa maddesi uyarınca çekin «rehin» amacıyla cirosu geçerli olmadığından davacı «yetkili hamili» olarak kabul edilemez.Yetkili hamil olmayan kişinin TTK’nun 644. maddesinden doğan hakları ileri sürmesi mümkün olmadığından mahkemece davanın bu nedenle reddine k …
… ma ve tüm dosya kapsamına göre, davanın TTK'nın 644'üncü maddesine dayalı alacak istemine ilişkin olduğu, davacı tarafın dava konusu çeki 3. kişiye verilen kredinin «teminatı» olarak aldığı, «çek» «keşide tarihi» olan 28/7/2011 tarihi itibariyle davacı bankanın dava dışı kredi borçlusundan 20.000 TL'nin çok üzerinde alacaklı olduğu, yine dava tarihi olan 07/02/2012 tarihi itibariyle nakit kredilerden dolayı 19.932,47 TL alacaklı olduğu, gayrinakti kredilerden dolayı alacağını delillendiren belge sunmadığı, bu nedenle dava tarihi itibariyle davacının 19.932,47 TL «sebepsiz zenginleştiği» miktarı talep hakkı bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 19.832,47 TL'nin çekin keşide tarihinin 28/07/2011 oluşu dikkate alındığında «ibraz» tarihinin «son» günü olan 08/08/2011 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda «avans faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:uyuşmazlık konusu · i̇i̇k 72/son
Benzer bu kararda… ma ve tüm dosya kapsamına göre, davanın TTK'nın 644'üncü maddesine dayalı alacak istemine ilişkin olduğu, davacı tarafın dava konusu çeki 3. kişiye verilen kredinin «teminatı» olarak aldığı, «çek» «keşide tarihi» olan 28/7/2011 tarihi itibariyle davacı bankanın dava dışı kredi borçlusundan 20.000 TL'nin çok üzerinde alacaklı olduğu, yine dava tarihi olan 07/02/2012 tarihi itibariyle nakit kredilerden dolayı 19.932,47 TL alacaklı olduğu, gayrinakti kredilerden dolayı alacağını delillendiren belge sunmadığı, bu nedenle dava tarihi itibariyle davacının 19.932,47 TL «sebepsiz zenginleştiği» miktarı talep hakkı bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 19.832,47 TL'nin çekin keşide tarihinin 28/07/2011 oluşu dikkate alındığında «ibraz» tarihinin «son» günü olan 08/08/2011 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda «avans faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Dava konusu «çek», dava dışı şirketin davacı Banka'dan kullandığı kredinin «teminatını» oluşturmak amacıyla «ciro» yolu ile davacı Banka'ya geçmiş olup, esasen bu husus taraflar arasında «uyuşmazlık konusu» olmadığı gibi mahkemece de çekin teminat amacıyla bankaya ciro edildiği kabul edilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/6984 E. 2012/14883 K.
Ortak:rehin cirosu · yetkili hamil · lehtar · rehin · ciro · hamil · keşideci · çek
İncelediğiniz karardaŞubesi çekinin kredi ilişkisi nedeniyle «teminat» olarak «lehtar» tarafından davacı bankaya «ciro» edilmiş olduğu, çekin yasal süresi içerisinde muhatap bankaya «ibraz» edilmediği, bu nedenle senede dayanan hakların kaybedildiği, ancak TTK 644. maddesi gereği «sebepsiz zenginleşme» koşullarının oluştuğu, «zamanaşımına» uğramış «çek» nedeniyle davalı-«keşidecinin» sebepsiz zenginleşmiş olduğu, davacı bankanın çek miktarı olan 20.000,00 TL alacağına 09/05/2011 «temerrüt» tarihinden itibaren 05/03/2012 dava tarihine kadar %15 «ticari faiz»/«avans faizi» isteyebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 20.000,00 TL asıl alacağa dava tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle 20.000,00 TL «asıl alacak» ve 2.508,33 TL dava tarihine kadar «işlemiş faiz» olmak üzere toplam 22.508,33 TL'nin davalıdan davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya yönelik istemin reddine karar verilmiştir.
Poliçeye ait olup, «çek» hakkında da uygulanması mümkün hükümleri düzenleyen TTK'nın 730 maddesinde «rehin cirosu» ile ilgili aynı kanunun 601 maddesine yapılmış bir atıf bulunmamaktadır.
Bu durumda çekte «rehin cirosu» caiz olmayıp, rehin veya bunun sonucunu elde etmeye yönelik «teminat» amacıyla çekin «ciro» edilmesi halinde çeki devir alan kişi çeke dayalı hakları kullanamaz ( 11.
Benzer bu karardaSomut olayda her ne kadar dava konusu «çek» üzerinde, çekin «rehin» cirosuyla devredildiği belirtilmemişse de, söz konusu çekin, «lehtarı» tarafından davacı bankadan alınan kredinin «teminatı» olarak davacı bankaya «ciro» edildiği, diğer bir deyişle çekin «rehin cirosu» ile davacıya devredildiği mahkemece kabul edilmiş olup bu hususa ilişkin bir temyiz bulunmamaktadır.
… davalısı şirket arasında yapılan mermer alım sözleşmesi karşılığında davaya konu çekin keşide edildiği, çeki alan şirketin, bu çeki davacı bankadan aldığı kredinin «teminatı» olarak bankaya «ciro» ettiği, daha sonra sipariş edilen malın hazır edilmemesi nedeniyle siparişin iptal edildiği ve «keşideci» tarafından çekin geri istenildiği, ancak davalı şirketin çeki davacı bankaya ciro etmesi nedeniyle iade edemediği, buna karşılık anılan şirketin söz konusu çekten dolayı ...'den alacaklı olmadığına dair belge düzenlediği, davacı bankanın «iyiniyetli» «son hamil» olduğu, çekin süresi içinde bankaya «ibraz» edildiği ve karşılığı olmadığından herhangi bir ödeme yapılmadığı, asıl davanın davalısı tarafından «çek» bedelinin herhangi bir şekilde ödendiğinin ya da davacı bankanın çeki aldığı sırada «çekin bedelsiz» kaldığını bildiğini veya haksız ve «kötüniyetli» olduğunu kanıtlayamadığı gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulü ile 33.914,35 TL'nın dava tarihinden itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline, birleşen davanın kabulü ile davacının davaya konu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.
Bu itibarla çeki «rehin cirosu» ile devralan kişinin «yetkili hamil» olarak kabulü mümkün bulunmamaktadır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:çekin bedelsizliği · son hamil · bedelsizlik · iyiniyet · kötüniyet · i̇i̇k 72/son
Benzer bu kararda… davalısı şirket arasında yapılan mermer alım sözleşmesi karşılığında davaya konu çekin keşide edildiği, çeki alan şirketin, bu çeki davacı bankadan aldığı kredinin «teminatı» olarak bankaya «ciro» ettiği, daha sonra sipariş edilen malın hazır edilmemesi nedeniyle siparişin iptal edildiği ve «keşideci» tarafından çekin geri istenildiği, ancak davalı şirketin çeki davacı bankaya ciro etmesi nedeniyle iade edemediği, buna karşılık anılan şirketin söz konusu çekten dolayı ...'den alacaklı olmadığına dair belge düzenlediği, davacı bankanın «iyiniyetli» «son hamil» olduğu, çekin süresi içinde bankaya «ibraz» edildiği ve karşılığı olmadığından herhangi bir ödeme yapılmadığı, asıl davanın davalısı tarafından «çek» bedelinin herhangi bir şekilde ödendiğinin ya da davacı bankanın çeki aldığı sırada «çekin bedelsiz» kaldığını bildiğini veya haksız ve «kötüniyetli» olduğunu kanıtlayamadığı gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulü ile 33.914,35 TL'nın dava tarihinden itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline, birleşen davanın kabulü ile davacının davaya konu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.
1 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/5755 E. 2011/16419 K.
Ortak:rehin cirosu · yetkili hamil · rehin · hamil · keşideci · çek · zamanaşımı · teminat · zamanaşımı ['6102/644']
İncelediğiniz karardaŞubesi çekinin kredi ilişkisi nedeniyle «teminat» olarak «lehtar» tarafından davacı bankaya «ciro» edilmiş olduğu, çekin yasal süresi içerisinde muhatap bankaya «ibraz» edilmediği, bu nedenle senede dayanan hakların kaybedildiği, ancak TTK 644. maddesi gereği «sebepsiz zenginleşme» koşullarının oluştuğu, «zamanaşımına» uğramış «çek» nedeniyle davalı-«keşidecinin» sebepsiz zenginleşmiş olduğu, davacı bankanın çek miktarı olan 20.000,00 TL alacağına 09/05/2011 «temerrüt» tarihinden itibaren 05/03/2012 dava tarihine kadar %15 «ticari faiz»/«avans faizi» isteyebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 20.000,00 TL asıl alacağa dava tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle 20.000,00 TL «asıl alacak» ve 2.508,33 TL dava tarihine kadar «işlemiş faiz» olmak üzere toplam 22.508,33 TL'nin davalıdan davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya yönelik istemin reddine karar verilmiştir.
Bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; davacı bankanın davaya konu çeki «teminat» amacıyla aldığı, dosya kapsamı, bankaca temyiz edilmeyen mahkeme kararı gerekçesinden anlaşılmış olup, yukarıda açıklanan yasa maddesi uyarınca çekin «rehin» amacıyla cirosu geçerli olmadığından davacı banka «yetkili hamil» kabul edilemez.
Poliçeye ait olup, «çek» hakkında da uygulanması mümkün hükümleri düzenleyen TTK'nın 730 maddesinde «rehin cirosu» ile ilgili aynı kanunun 601 maddesine yapılmış bir atıf bulunmamaktadır.
Benzer bu karardaBu itibarla çeki «rehin cirosu» ile devralan davacı banka çekin «yetkili hamili» olmadığından TTK'nun 644 ncü maddesi uyarınca da hak sahibi olamaz.
Mahkemece, davacının çekin «zamanaşımına» uğraması ve karşılıksız çıkması nedeniyle alacağını alamadığı, bu şekilde «keşidecinin» mal varlığında çoğalma meydana geldiği gerekçesiyle, 30.000 TL «çek» bedelinin dava tarihinden itibaren «yasal faizi» ile, Antalya 1.
TTK.'nun 730 ncu maddesinde «rehin cirosu» ile ilgili aynı yasanın 601 nci maddesine atıf yapılmadığından çekte rehin cirosu caiz değildir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:tahsilde tekerrür olmaması · tahsilde tekerrür · yasal faiz
Benzer bu karardaİcra Müdürlüğü'nün 2006/10346 sayılı dosyası ile «tahsilde tekerrür olmamak» üzere, tahsiline karar verilmiştir.
Mahkemece, davacının çekin «zamanaşımına» uğraması ve karşılıksız çıkması nedeniyle alacağını alamadığı, bu şekilde «keşidecinin» mal varlığında çoğalma meydana geldiği gerekçesiyle, 30.000 TL «çek» bedelinin dava tarihinden itibaren «yasal faizi» ile, Antalya 1.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2015/4568 E. , 2015/11537 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 08/07/2013 tarih ve 2012/61-2013/153 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili; müvekkili bankanın müşterisi olan dava dışı ... ve Ortakları'nın kullandıkları krediyi teminen ciro ederek verdikleri 20.000 TL'lik çekten dolayı alacaklı olduğunu, çekin yasal süresi içerisinde muhatap bankaya ibraz edilmediğini, zaman aşımına uğradığını, davalı keşidecinin bu durumda zaman aşımına uğramış bu çek nedeniyle sebepsiz zenginleştiğini ileri sürerek 6102 sayılı TTK'nın 818. maddesi uyarınca 23.817,00 TL tutarındaki alacağın 20.000,00 TL'sine %15 değişen oranlarda reeskont faizi uygulanmak suretiyle davalıdan tahsline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili duruşmadaki beyanında; dava dışı ...ne 20.000,00 TL meblağlı çek verdiğini, bu çek karşılığında da bu firmadan mal aldığını, devam eden ticari ilişki içerisinde kendilerine tekrar mal verdiğini, karşılığında da 5 adet çek aldığını, ancak daha sonra bu firmanın ödeme güçlüğü içerisine düşünce davacı Banka'nın çek karşılığı alacağını kendisinden tahsil etmek istediğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; keşidecisi davalı, keşide tarihi 31/11/2010, meblağı 20.000,00 TL olan, ... Şubesi çekinin kredi ilişkisi nedeniyle teminat olarak lehtar tarafından davacı bankaya ciro edilmiş olduğu, çekin yasal süresi içerisinde muhatap bankaya ibraz edilmediği, bu nedenle senede dayanan hakların kaybedildiği, ancak TTK 644. maddesi gereği sebepsiz zenginleşme koşullarının oluştuğu, zamanaşımına uğramış çek nedeniyle davalı-keşidecinin sebepsiz zenginleşmiş olduğu, davacı bankanın çek miktarı olan 20.000,00 TL alacağına 09/05/2011 temerrüt tarihinden itibaren 05/03/2012 dava tarihine kadar %15 ticari faiz/avans faizi isteyebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 20.000,00 TL asıl alacağa dava tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle 20.000,00 TL asıl alacak ve 2.508,33 TL dava tarihine kadar işlemiş faiz olmak üzere toplam 22.508,33 TL'nin davalıdan davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya yönelik istemin reddine karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, Çek'e dayalı TTK m. 644'de düzenlenen sebepsiz zenginleşme davasıdır.
Poliçeye ait olup, çek hakkında da uygulanması mümkün hükümleri düzenleyen TTK'nın 730 maddesinde rehin cirosu ile ilgili aynı kanunun 601 maddesine yapılmış bir atıf bulunmamaktadır. Bu durumda çekte rehin cirosu caiz olmayıp, rehin veya bunun sonucunu elde etmeye yönelik teminat amacıyla çekin ciro edilmesi halinde çeki devir alan kişi çeke dayalı hakları kullanamaz ( 11. HD. 2012/11833 E, 2014/2980 K). Bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; davacı bankanın davaya konu çeki teminat amacıyla aldığı, dosya kapsamı, bankaca temyiz edilmeyen mahkeme kararı gerekçesinden anlaşılmış olup, yukarıda açıklanan yasa maddesi uyarınca çekin rehin amacıyla cirosu geçerli olmadığından davacı banka yetkili hamil kabul edilemez.
Bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davanın kabulü doğru olmamış kararın bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 04/11/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/184846900 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz