Bonoya dayalı ihtiyati hacizde yetki ve protesto koşulu
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/1356 E. 2020/1224 K. · · İlk derece: İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalGörev ve yetkiHak düşürücü süreİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
Bonoya dayalı ihtiyati haciz talebinde, senedin düzenleme yeri mahkemesi TTK 777/3 uyarınca yetkilidir; tacirler arasında bono metninde HMK 17 uyarınca yetkili kılınan mahkeme de bu yetkiyi doğrular. Hamilin bonoyu düzenleyen dışındaki müracaat borçlularına (lehdar dahil) karşı ihtiyati haciz talep edebilmesi için senedin vadesinin gelmiş olması yeterli olmayıp, ayrıca yasal süresinde protesto edilmiş olması gerekir; protesto, alacağın muacceliyeti için değil müracaat hakkının kullanılabilmesi için öngörülen bir koşuldur. İİK 265'te sayılan itiraz sebepleri sınırlı ve şeklî olduğundan, kur hesaplamasına ilişkin itirazlar ihtiyati hacze itiraz kapsamında değerlendirilemez.
Ele alınan sorunlar
Yetkili mahkeme itirazı → ret
İddia: İtiraz eden, senette ciranta konumundaki 3. kişinin sözleşmenin tarafı olmadığından bu kişi açısından yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri değil Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: Bonoya dayalı ihtiyati haciz talebinde TTK 777/3 maddesi uyarınca bononun düzenlendiği yer mahkemesi de yetkilidir. Talebe konu bonoda senedin düzenleme yeri İstanbul'dur. Aynı zamanda tacir olan taraflar HMK 17. maddesine uygun şekilde bono metninde İstanbul Mahkemelerini yetkili kılmışlardır. Buna göre yetki itirazı yerinde değildir; somut olayda ihtiyati haciz talebi yönünden kararı veren mahkeme yetkilidir.
Gerekçe kaynağı: özgün
İhtiyati haciz şartlarının oluşup oluşmadığı (bono, protesto, vade) → ret
İddia: İtiraz eden, İİK 257. maddesindeki şartların oluşmadığını ve müvekkilinin kaçma ihtimalinin bulunmadığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: İhtiyati haciz talep eden, İİK 257/1 maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve vadesinin geldiğini yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır. Talebe dayanak bononun düzenleme yeri İstanbul, düzenleme tarihi 14.11.2019, asıl borçlu ...AŞ, itiraz eden borçlu lehdar, vade tarihi 20.2.2020 olup, senette İstanbul Mahkemeleri yetkili kılınmış ve senedin TTK 778/d maddesinin göndermesi ile aynı kanunun 714 ve 730. maddeleri uyarınca ödeme gününü izleyen iki iş günü içinde düzenleyen protesto edilmiştir. Hamilin bonoyu düzenleyene karşı ihtiyati haciz talep edebilmesi için bononun süresinde ibraz edilmiş ve vadesinin gelmiş olması yeterlidir; ancak düzenleyen dışındaki müracaat borçlularına (lehdara) başvurabilmek için senedin vadesinin gelmiş olması yeterli olmayıp ayrıca protesto edilmesine bağlıdır. Alacaklı hamil, senedi düzenleyene protesto keşide etmediği takdirde diğer borçlulara karşı müracaat hakkını kaybeder. Ödememe protestosu, alacağın muaccel hale gelmesi veya borçluların temerrüdü için öngörülen bir ihtar olmayıp, hamilin müracaat hakkını kullanabilmesi için öngörülen bir koşuldur. İhtiyati haciz kararı yasal unsurları tamam, vadesi geçmiş, yasal sürede protesto edilmiş senede dayalı olarak verildiğinden itirazın reddinde isabetsizlik görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Kur hesabına yönelik itiraz → ret
İddia: İtiraz eden, USD satış kurunun 6,87-TL değil 6,8676-TL olduğundan alacağın 686.660-TL üzerinden hesaplanması gerektiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: İİK 265. maddesinde sayılan itiraz sebepleri şekli ve tahdididir; mahkeme, ihtiyati hacze itiraz sebeplerine hasren inceleme yaparak itirazı değerlendirir. Kurun yanlış hesaplandığına yönelik itiraz, ihtiyati hacze itiraz sebebi değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Bonoya dayalı ihtiyati haciz talebinde düzenleyen dışındaki müracaat borçlularına (lehdar) karşı hak kullanımının protesto şartına bağlı olduğu ve kur hesabı itirazının İİK 265'teki tahdidi itiraz sebepleri kapsamına girmediği hususunda bölgesel ikna edici emsal niteliği taşır.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Bonoya dayalı ihtiyati haciz talebinde, TTK 777/3 maddesi uyarınca bononun düzenlendiği yer mahkemesi yetkilidir; ayrıca tacirler arasında HMK 17 uyarınca bono metninde yetkili kılınan mahkeme de yetkilidir.
- Hak düşürücü süre
- Bonoyu düzenleyen dışındaki müracaat borçlularına (lehdar) karşı müracaat hakkının kullanılabilmesi için, senedin ödeme gününü izleyen yasal süre içinde (TTK 778/d'nin göndermesiyle TTK 714 ve 730. maddeleri uyarınca ödeme gününü izleyen iki iş günü içinde) protesto edilmesi gerekir; aksi halde alacaklı hamil diğer borçlulara karşı müracaat hakkını kaybeder.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ bono↗ protesto↗ müracaat borçlusu↗ lehdar↗ yetkili mahkeme↗ İİK 257↗ İİK 265↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2020/1356
KARAR NO 2020/1224
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 16/07/2020 (Ek Karar)
NUMARASI 2020/296 D.İş 2020/296 Karar
TALEP İhtiyati Hacze İtiraz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 26/11/2020
İhtiyati hacze itirazın reddine yönelik ek kararın itiraz edenler vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekili; borçlular tarafından müvekkiline verilen 20/02/2020 vadeli, 100.000-usd bedelli senedin vadesinde ödenmediğini, borçluların mal kaçırma ve adres değiştirme ihtimalinin bulunduğunu, borçluların taşınır ve taşınmaz malları ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, borçluların (100.000-usd) 687.000-TL alacağın temini bakımından vaki isteği İİK'nun 257/1. maddesine uygun bulunduğu, teminat (%15) mukabilinde borçluların malları ile alacaklarının; İİK'nda muayyen tahditler dairesinde ihtiyaten haczine karar verilmiştir.
İTİRAZ
İhtiyati hacze itiraz eden vekili; ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili mahkemenin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, bu nedenle mahkemenin yetkisiz olduğunu, müvekkilinin Türkiye'nin ileri gelen maden şirketlerinden olduğu için kaçmasının söz konusu dahi olmadığını, bu nedenle ve diğer ihtiyati haciz sebepleri nedenleri açısından haciz şartları oluşmadığını, belirterek açıklanan nedenlerle ihtiyati haciz kararınının kaldırılmasına icra takibinin müvekkili açısından yeniden durdurulmasına karar verilmesine, müvekkili açısından dosyada mevcut tüm hacizlerin kaldırılmasına karar verilmesine talep etmiştir.
EK KARAR
Mahkemece; takibe konu kambiyo senedinin ihtilaf halinde İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğunun belirtmiş olup, ticari senet şirketler arasında düzenlendiğinden yetkili yer olarak belirtilen İstanbul mahkemelerinin de bu sebeple yetkili olduğu , ihtiyati hacze itiraz edenin yetki itirazının reddine, diğer taraftan yine USD'nin TL 'ye çevrilirken 6,8440-TL olduğunu ileri sürmüş ise de efektif satış kurunun 6.87 TL olduğu tespit edildiğinden bu itirazının da yerinde olmadığı, takibe konu bononun kambiyo hukukuna göre düzenlendiği, protesto edildiği göz önüne alındığında borcun ödenmediği, İİK 'nın 257. Maddesindeki şartların oluştuğu gerekçesiyle ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İtiraz eden ... Tic. A.Ş. vekili; senette ciranta konumunda olan 3.kişinin sözleşmenin tarafı olmadığından 3.kişi açısından yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olmadığını, yetkili mahkemelerin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu,yetkisizlik nedeni ile ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerektiğini,usd satış kurunun 6,87-TL değil, 6,8676-TL olduğundan 686.660-TL üzerinden karar verilmesi gerektiğini, İİK 257.maddesindeki şartların oluşmadığını, müvekkilinin kaçmasının söz konusu dahi olmadığını, kararın kaldırılarak itirazın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
İhtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin geldiğini yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır. Talebe dayanak 100.000-usd bedelli bononun incelenmesinde ; senedin düzenleme yerinin İstanbul ,düzenleme tarihinin 14.11.2019 asıl borçlunun ...AŞ,itiraz eden borçlunun lehdar ,senedin vadesinin 20.2.2020 tarihi olduğu ,senette aynı zamanda İstanbul Mahkemelerinin yetkili kılındığı ve senedin TTK.nun 778/d. maddesinin göndermesi ile aynı kanunun 714 ve 730. maddeleri uyarınca, ödeme gününü izleyen iki iş günü içinde senedi düzenleyenin protesto edildiği anlaşılmaktadır.
Hamilin bonoyu düzenleyene karşı ihtiyati haciz talep edebilmesi için ,bononun süresinde ibraz edilmiş ve vadesinin gelmiş olması yeterlidir. Ancak düzenleyen dışında müracaat borçlularına (lehdara) başvurabilmek için senedin vadesinin gelmiş olması yeterli olmayıp, ayrıca protesto edilmesine bağlıdır. Alacaklı hamil, senedi düzenleyene protesto keşide etmediği takdirde, düzenleyen dışındaki diğer borçlulara karşı müracaat hakkını kaybeder. Ödememe protestosu bonoya bağlı alacağın muaccel hale gelmesi veya borçluların temerrüdü için öngörülen bir ihtar olmayıp, hamilin müracaat hakkını kullanabilmesi için öngörülen bir koşuldur. İİK 265 Maddesinde sayılan itiraz sebepleri şekli ve tahdididir.Mahkeme, ihtiyati hacze itiraz sebeplerine hasren inceleme yaparak itirazı değerlendirecek olup,bonoya dayalı ihtiyati haciz talebinde TTK 777/3 maddesi uyarınca bononun düzenlendiği yer mahkemesi de yetkilidir .Talebe konu bonoda senedin düzenleme yeri - İstanbul-dur.
Aynı zamanda tacir olan taraflar HMK 17.maddesine uygun şekilde bono metninde İstanbul Mahkemelerini yetkili kılmışlardır.Buna göre davacının yetki itirazı da yerinde olmayıp somut olayda ihtiyati haciz talebi yönünden kararı veren mahkeme yetkili bulunmaktadır. İhtiyati haciz kararı ,yasal unsurları tamam vadesi geçmiş,yasal süre de protesto edilmiş senede dayalı olarak verildiğinden, ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Kurun yanlış hesaplandığına yönelik itiraz ise itiraz sebebi değildir.Açıklanan nedenlerle; istinaf nedenleri yerinde görülmeyen ihtiyati hacze itiraz eden vekilinin başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati hacze itiraz eden ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, İstinaf yoluna başvuran muteriz tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.26/11/2020
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/163833 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi