6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Bono niteliğindeki senede dayalı ihtiyati hacze itirazın İİK 265 sınırları içinde incelenmesi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/1761 E. 2021/1500 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalZamanaşımıİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)Bono

Gerekçe özeti

İhtiyati hacze itiraz, İİK 265. maddede tahdidi olarak sayılan sebeplerle (dayandığı nedenler, yetki, teminat) sınırlıdır; borcun bulunmadığı, senedin sonradan doldurulduğu gibi itirazlar menfi tespit veya alacak davasına konu edilebilecek nitelikte olup ihtiyati hacze itiraz yoluyla ileri sürülemez ve incelenemez. Vadesi gösterilmeyen bono, TTK 704 uyarınca görüldüğünde ödenecek bono sayılır ve bu husus senedin bono vasfını etkilemez; vade süresinin geçirilmesi cirantalara müracaat hakkını düşürse de zamanaşımı süresi dolmadıkça keşidecinin sorumluluğu devam eder. İcra dairesinin yetkisizliğine ilişkin itirazın kabulü, yetkili yerde takibe devam edilmesi halinde verilmiş ihtiyati haciz kararının geçerliliğini etkilemez.

Ele alınan sorunlar

İhtiyati hacze itiraz sebeplerinin İİK 265. madde ile sınırlı olması → ret

İddia: Borçlu vekili; senedin sonradan doldurulduğunu, teminat senedi olduğunu, borç bulunmadığını ve zamanaşımına uğradığını ileri sürerek ihtiyati haczin kaldırılmasını istemiştir.

Gerekçe: İİK 265. madde gereğince borçlu, kendisinin yokluğunda verilmiş ihtiyati haczin dayandığı nedenlere, yetkiye ve teminata itiraz edebilir; mahkeme gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder. Senedin sonradan doldurulmuş olduğu, borç bulunmadığı ve sair itirazlar İİK 265/1'de tahdidi olarak sayılan sebeplerden olmadığından, bu itirazlar açılacak menfi tespit yahut alacak davasına konu edilebilecek niteliktedir; ihtiyati hacze itiraz olarak ileri sürülemez. Zamanaşımı itirazı da İİK 265. maddede sayılan sebeplerden olmadığından incelenemez; kaldı ki zamanaşımına uğramış bono olsa bile adi senet vasfında olduğundan buna bağlı alacak TBK 156 (BK 135/2) uyarınca 10 yıllık zamanaşımı süresine tabidir. (BAM'ca yerinde görülen İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçesi)

Senedin bono niteliği ve vadesi gösterilmeyen bononun görüldüğünde ödenecek senet sayılması → ret

İddia: Borçlu vekili; senedin teminat senedi olduğunu, vade tarihinin sonradan doldurulduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: 6102 sayılı TTK'nun 778/c maddesi atfıyla 680. maddesi uyarınca açığa senet düzenlenmesi mümkündür. Takibe konu senet TTK 776. maddede öngörülen zorunlu unsurları taşımaktadır. TTK'nun 704. maddesi uyarınca vadesi olmayan bono görüldüğünde ödenecek bono olarak düzenlenmiş sayılır; bu eksiklik senedin bono olma vasfını etkilemez. Vadesi gösterilmemiş bononun bir yıl içinde ibraz edilmemiş olması, zamanaşımı müddeti dolmadıkça senet keşidecisini sorumluluktan kurtarmaz; keşide tarihinden itibaren bir yıl içinde ibraz edilmemesi vadenin geçirilmesi hükmünde olup rücu hakkı düşerek cirantalara müracaat edilemez, fakat zamanaşımı süresi dolmadıkça senedi düzenleyen borçlunun sorumluluğu devam eder. Somut olayda vadesi geçmiş, unsurları tamam kambiyo senedine dayalı olarak ihtiyati haciz kararı verilmiştir; ihtiyati haciz kararı borç ikrarı mahiyetindeki senede dayalı olduğundan itirazın reddine yönelik ek kararda hukuka aykırılık görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Yetkiye itirazın ihtiyati haciz kararına etkisi → ret

İddia: Borçlu vekili; senetteki yetkili yerin sonradan doldurulduğunu, icra dairesinin yetkisiz olduğuna ilişkin kararın kesinleştiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: İcra dairesinin yetkisine itirazın kabulüyle yetkili yerde takibe devam edilmesi durumunda ihtiyati haciz kararı verilmesine engel yasal düzenleme yoktur.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

İİK 265. maddedeki tahdidi itiraz sebepleri dışındaki hususların ihtiyati hacze itiraz yoluyla ileri sürülemeyeceği ve vadesiz düzenlenmiş bononun TTK 704 uyarınca görüldüğünde ödenecek senet sayılacağı, ayrıca icra dairesinin yetkisizliğinin ihtiyati haczi etkilemeyeceği yönlerinden BAM'ca ikna edici nitelikte değerlendirilmiştir.

Usul tespitleri

Zamanaşımı
Zamanaşımına uğramış bono olsa bile, buna bağlı senet adi senet vasfında sayıldığından alacak TBK 156 (BK 135/2) uyarınca 10 yıllık zamanaşımı süresine tabidir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz ihtiyati hacze itiraz bono açığa imza vadesiz senet zamanaşımı yetkisizlik itirazı borç ikrarı

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 265İİK 265/1İİK 257 · 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 778/cTTK 680TTK 776TTK 704 · 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) — TBK 156 · BK — BK 135/2

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/1761

KARAR NO 2021/1500

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 09/07/2021 (Ek Karar)

NUMARASI 2021/295 D.İş 2021/259 Karar

TALEP İhtiyati Hacze İtiraz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 14/10/2021

İhtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ek kararın ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TALEP

Alacaklı vekili; 06/08/2019 vade tarihli 50.000-USD (376.720-TL) bedelli senetten dolayı alacaklı bulunduğunu, senedin vadesi geldiği halde ödenmediğini, İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile borçlular aleyhine icra takibine başlanmış ise de takip henüz kesinleşmediğinden borçluların, borcuna ve masraflarına yeterli miktarda taşınır, taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, İhtiyati haciz isteyenin, karşı taraf/borçlu hakkındaki talebinin %15 teminatla kabulü ile; İ.İ.K'nın 257. maddesi gereğince yukarıda yazılı alacak miktarı kadar borçlunun gerek elindeki gerek üçüncü kişilerdeki menkul ve gayrimenkul malları ile hak ve alacaklarının borca yetecek miktarının İhtiyati haczine karar verilmiştir.

İTİRAZ

İhtiyati hacze itiraz eden vekili; Müvekkilinin kendisine valf bulmak için gelenleri, valf ticareti ile uğraşan ...'a yönlendirildiğini, dava dışı ...'un talebi ile de teminat olarak takibe konu senedi verdiğini, takibe konu icra dosyasındaki senet aslının daha sonradan tamamlandığını, senetteki yetkili mahkeme kısmının sonradan Bursa olarak doldurulduğunu, Bursa 2. ATM sinin 2021/198 D.İş sayılı ihtiyati haciz kararı alındığını, aynı borç için alınan ilk ihtiyati haciz kararı ile ilgili yargılama henüz devam ettiğini, ...'dan geri almayı unuttuğu senedin düzenleme tarihinin 18/04/2016 olduğunu, müvekkili aleyhine takip ise teminat senedinin daha sonra ciro edildiği ... tarafından 09/03/2021 tarihinde takip başlatıldığını, icra takibinin borçlusu, bonoyu tanzim eden keşidecinin tanzim tarihinden itibaren 1 yıllık ibraz müddeti ve onun bitiminden itibaren 3 yıllık zamanaşımı süresi içinde takibe geçilmediğini ileri sürerek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

EK KARAR

Mahkemece, senedin sonradan doldurulmuş olduğu, senet nedeniyle borç bulunmadığı ve sair itirazlarının İİK'nun 265/1 maddesinde tahdidi olarak sayılan sebeplerden olmadığı, bu itirazların açılacak menfi tespit yahut alacak davasına konu edilebilecek nitelikte olduğu, zamanaşımı yönündeki itirazın İİK''nun 265.maddesinde sayılan sebeplerden olmaması nedeniyle incelenemeyeceği, ayrıca zamanaşımına uğramış bono olsa bile adi senet vasfında olduğundan buna bağlı alacağın TBK 156 (BK’nun 135/2). maddesi uyarınca 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu, ihtiyati haciz kararı verilmesi için İİK'nun 257. maddesi şartlarının da oluştuğu gerekçesiyle ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati hacze itiraz eden vekili; senetteki yetkili yerin sonradan Bursa olarak doldurulduğunu, Bursa ...İcra Dairesinin yetkisiz olduğuna ilişkin kararın kesinleştiğini, İst. Anadolu ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyada takibe devam edildiğini, ödeme emri ile beraber ihtiyati haciz kararı gönderilmediğinden ve müvekkili aleyhinde daha önce alınmış ve yargılaması devam eden bir ihtiyati haciz kararı olduğundan müvekkili işyerine tekrar hacze gelinmesi ile aynı borç için yeniden ihtiyati haciz kararı alındığının öğrenildiğini, zamanaşımı itirazı İİK 265.maddede yer almıyor olsa da; mahkemece re'sen incelenmesi gerektiğini ileri sürerek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, İİK.'nın 265 vd. maddeleri kapsamında ihtiyati hacze itiraza ilişkindir.İİK 265. madde gereğince "borçlu kendisinin yokluğunda verilmiş olan ihtiyati haczin dayandığı nedenlere, yetkiye ve teminata" itirazda bulunabilir.Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder. İtiraz eden vekili senedin vade tarihinin sonradan doldurulduğunu,teminat senedi olduğunu ileri sürerek ihtiyati hacze itiraz etmiştir. 6102 sayılı TTK'nun 778/c .maddesi atfıyla 680.maddesi uyarınca açığa senet düzenlenmesi mümkündür. Takibe konu senet 776. maddede de öngörülen zorunlu unsurları taşımaktadır.TTK'nun 704. maddesinde belirtildiği üzere, vadesi olmayan bono görüldüğünde ödenecek bono olarak düzenlendiğinin kabulü gerekeceğinden, bu eksiklik senedin bono olma vasfını etkilemez.

Vadesi gösterilmemiş bononun bir yıl içinde ibraz edilmemiş olması, zamanaşımı müddeti dolmadıkça senet keşidecisini sorumluluktan kurtarmaz. Senedin keşide tarihinden itibaren bir yıl içinde ibraz edilmemesi, vadenin geçirilmesi hükmünde olup, bu halde rücu hakkı düşeceğinden cirantalara müracaat edilemez. Fakat zamanaşımı süresi dolmadıkça senedi düzenleyen borçlunun sorumluluğu devam eder. Somut olayda ;vadesi geçmiş unsurları tamam kambiyo senedine dayalı olarak ihtiyati haciz kararı verilmiştir.İcra dairesinin yetkisine itirazın kabulüyle yetkili yerde takibe devam edilmesi durumunda ihtiyati haciz kararı verilmesine engel yasal düzenleme yoktur.İhtiyati haciz kararına ancak İİK 265.made de yazılı sebeblerle itiraz edilebilir.Bunun dışında menfi tespit, istihkak veya itirazın iptali davasında ileri sürülebilecek hususlar, ihtiyati haciz kararına itiraz olarak ileri sürülemez.İhtiyati haciz kararı borç ikrarı mahiyetindeki senede dayalı verildiğinden itirazın reddine yönelik ek kararda hukuka aykırılık görülmemiştir.İstinaf sebebleri yerinde olmayan borçlu vekilinin başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, İstinaf yoluna başvuran muteriz tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 14/10/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/135547 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.