Tazminat

… edildiği üzere, uyuşmazlığa uygulanması gereken Karayolu ve Milletlerarası Mal Nakliyatı Mukavelesi İle İlgili Anlaşma (CMR)’nin 17/1. maddesi uyarınca kural olarak «taşıyıcı», malları «teslim» aldığı andan teslim edilinceye kadar, bunların tamamen veya kısmen kaybından ve vukubulacak hasardan sorumlu ise de, aynı Konvansiyon'un 17/4-c bendinde, malların gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden şahıslar tarafından taşınması, yüklenmesi, «istif» edilmesi veya boşaltılması hallerinde oluşan hasarlardan «taşıyıcının sorumlu» olmayacağı düzenlenmiştir.

… ç'ten Türkiye'ye taşınması hususunda sözleşme yapıldığı, taşıma işini diğer davalının gerçekleştirdiği, taşıma sırasında makinenin araçtan kayarak düşmesi sonucunda «hasara» uğradığı, davaya konu taşımanın tabi olduğu CMR Konvansiyonu'nun 17. maddesi uyarınca «taşıyıcının», yükü «teslim» aldığı andan teslim ettiği ana kadar meydana gelecek hasarlardan sorumlu olduğu, yükleme gönderen tarafından yapılsa dahi taşıyıcının, yükün araç içine istiflenmesini ve sabitlenmesini yapmakla «görevli» bulunduğu, bu görevini yapmayan davalı alt ve «üst taşıyıcının» oluşan zarardan «müteselsilen sorumlu» oldukları gerekçesiyle davanın kabulüne, 23.700 TL'nin faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

2-Dava, uluslararası karayolu taşımasına konu yükün hasarlı «teslim» edilmesi nedeniyle uğranılan zararın tahsili istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, davalıların sorumluluğunda İsveç'ten Türkiye'ye karayolu ile taşınan yükün, araçtan kayarak düşmesi sonucunda «hasara» uğradığı, CMR Konvansiyonu'nun 17. maddesi uyarınca «taşıyıcının», yükü teslim aldığı andan teslim ettiği ana kadar oluşacak hasarlardan sorumlu bulunduğu, her ne kadar yükleme gönderen tarafından yapılmış ise de davalı taşıyıcının da yükün araç içine istiflenmesini ve sabitlenmesini yapmakla «görevli» olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

CMR Konvansiyonu hükümlerine tabi taşımalarda «taşıyıcı», eşyanın kendisine «teslim» edildiği andan gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar meydana gelen «hasar» ve kayıplardan sorumludur.

Bununla birlikte, anılan Konvansiyonu’nun 17/4-c maddesi uyarınca «hasarın», yükün gönderici, alıcı veya bunların adına hareket eden kişiler tarafından yüklenmesi, istiflenmesi veya boşaltılması nedeniyle oluştuğunun kanıtlanması halinde «taşıyıcının sorumluluğundan» bahsedilemeyecektir.

Öte yandan, «hasarın» neden ve nasıl meydana geldiği konusunda açıklama yapmadığı için davalının CMR Konvansiyonu'nun 29. maddesinde düzenlenen «sınırlı sorumluluk» hakkından yararlanamayacağı kabul edilmiş ise de, dosyada mübrez bilirkişi raporunda hasarın «istif» hatasından kaynaklandığının belirtilmiş olmasına göre bu halin, davalı «taşıyıcı» açısından kasıt ya da kasda eşdeğer «kusur» olarak kabulü mümkün olmadığından hükmün bu nedenle de bozulması gerekmiştir.

Dava, taşıma «sigorta poliçesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkindir.

Bahse konu yükümlülüğün ihlali, «taşıyıcı» bakımından «müterafik kusur» oluşturmaktadır.

Öte yandan, «hasarın» neden ve nasıl meydana geldiği konusunda açıklama yapmadığı için davalının CMR Konvansiyonu'nun 29. maddesinde düzenlenen «sınırlı sorumluluk» hakkından yararlanamayacağı kabul edilmiş ise de, dosyada mübrez bilirkişi raporunda hasarın «istif» hatasından kaynaklandığının belirtilmiş olmasına göre bu halin, davalı «taşıyıcı» açısından kasıt ya da kasda eşdeğer «kusur» olarak kabulü mümkün olmadığından hükmün bu nedenle de bozulması gerekmiştir.

O halde, mahkemece, yüklemenin ve istiflemenin kime ait olduğu belirlenmesi, gönderene ait olduğunun tespiti halinde davalının «nezaret görevini» yerine getirmemesi nedeniyle müterafik kusurunun bulunduğunun kabul edilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.

… edildiği üzere, uyuşmazlığa uygulanması gereken Karayolu ve Milletlerarası Mal Nakliyatı Mukavelesi İle İlgili Anlaşma (CMR)’nin 17/1. maddesi uyarınca kural olarak «taşıyıcı», malları «teslim» aldığı andan teslim edilinceye kadar, bunların tamamen veya kısmen kaybından ve vukubulacak hasardan sorumlu ise de, aynı Konvansiyon'un 17/4-c bendinde, malların gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden şahıslar tarafından taşınması, yüklenmesi, «istif» edilmesi veya boşaltılması hallerinde oluşan hasarlardan «taşıyıcının sorumlu» olmayacağı düzenlenmiştir.

… ç'ten Türkiye'ye taşınması hususunda sözleşme yapıldığı, taşıma işini diğer davalının gerçekleştirdiği, taşıma sırasında makinenin araçtan kayarak düşmesi sonucunda «hasara» uğradığı, davaya konu taşımanın tabi olduğu CMR Konvansiyonu'nun 17. maddesi uyarınca «taşıyıcının», yükü «teslim» aldığı andan teslim ettiği ana kadar meydana gelecek hasarlardan sorumlu olduğu, yükleme gönderen tarafından yapılsa dahi taşıyıcının, yükün araç içine istiflenmesini ve sabitlenmesini yapmakla «görevli» bulunduğu, bu görevini yapmayan davalı alt ve «üst taşıyıcının» oluşan zarardan «müteselsilen sorumlu» oldukları gerekçesiyle davanın kabulüne, 23.700 TL'nin faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

2-Dava, uluslararası karayolu taşımasına konu yükün hasarlı «teslim» edilmesi nedeniyle uğranılan zararın tahsili istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, davalıların sorumluluğunda İsveç'ten Türkiye'ye karayolu ile taşınan yükün, araçtan kayarak düşmesi sonucunda «hasara» uğradığı, CMR Konvansiyonu'nun 17. maddesi uyarınca «taşıyıcının», yükü teslim aldığı andan teslim ettiği ana kadar oluşacak hasarlardan sorumlu bulunduğu, her ne kadar yükleme gönderen tarafından yapılmış ise de davalı taşıyıcının da yükün araç içine istiflenmesini ve sabitlenmesini yapmakla «görevli» olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu «hasarın» yükün yeterli şekilde bağlanmamasından ileri geldiği, dava dışı gönderici firmanın dava konusu yükün kamyona yüklenmesi ve takozlanması için davalı ... ... firması ile anlaştığı, anlaşma kapsamında parçalara kayış takılmasının şoför tarafından yapılacağının kararlaştırıldığı, buna göre, bağlama işleminin yeterli şekilde yapılmamasından ... firmasının sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı, ... belgesinde istiflemeden, sabitlemeden kaynaklanacak hasarlardan «taşıyıcının sorumlu» tutulamayacağına ilişkin kayıt bulunduğu, yine davalı taşıyıcının, gönderici firma ile ... firması arasında akdedilen sözleşmenin tarafı da olmadığı, bu kapsamda g …

Konvansiyonu'nun 17/4 (c) bendinde malların gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden şahıslar tarafından taşınması, yüklenmesi, «istif» edilmesi veya boşaltılması hallerinde hasardan «taşıyıcının sorumlu» olmayacağı öngörülmüştür.

2- Dava, taşıma «sigorta poliçesinden» kaynaklanan alacağın rucuen tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda yazılı olduğu şekilde araç sürücüsünün «hasar» gören dava konusu emtianın sabitlenmesi işi bakımından «taşıyıcı» değil, gönderen adına hareket ettiği, gönderenin yardımcı şahsı olduğu gerekçesi ile davalı taşıyıcı ve taşıyıcının ... sigortacısı yönünden davanın reddine karar verilmiştir. ...

Somut olayda, taşınan emtianın sabitleme işleminin yeterli olmaması sebebiyle «hasarın» meydana geldiği tespit edildiğine göre, «taşıyıcının» yardımcı şahsı olarak araç şöförünün ilke olarak «nezaret yükümlülüğünün» olduğu gözetilerek taşıyıcının «kusur oranı» belirlenip, sorumluluğunun değerlendirilmesi ve buna bağlı olarak ... sigortacısının durumunun değerlendirilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru o …

2- Dava, taşıma «sigorta poliçesinden» kaynaklanan alacağın rucuen tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda yazılı olduğu şekilde araç sürücüsünün «hasar» gören dava konusu emtianın sabitlenmesi işi bakımından «taşıyıcı» değil, gönderen adına hareket ettiği, gönderenin yardımcı şahsı olduğu gerekçesi ile davalı taşıyıcı ve taşıyıcının ... sigortacısı yönünden davanın reddine karar verilmiştir. ...

… edildiği üzere, uyuşmazlığa uygulanması gereken Karayolu ve Milletlerarası Mal Nakliyatı Mukavelesi İle İlgili Anlaşma (CMR)’nin 17/1. maddesi uyarınca kural olarak «taşıyıcı», malları «teslim» aldığı andan teslim edilinceye kadar, bunların tamamen veya kısmen kaybından ve vukubulacak hasardan sorumlu ise de, aynı Konvansiyon'un 17/4-c bendinde, malların gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden şahıslar tarafından taşınması, yüklenmesi, «istif» edilmesi veya boşaltılması hallerinde oluşan hasarlardan «taşıyıcının sorumlu» olmayacağı düzenlenmiştir.

… ç'ten Türkiye'ye taşınması hususunda sözleşme yapıldığı, taşıma işini diğer davalının gerçekleştirdiği, taşıma sırasında makinenin araçtan kayarak düşmesi sonucunda «hasara» uğradığı, davaya konu taşımanın tabi olduğu CMR Konvansiyonu'nun 17. maddesi uyarınca «taşıyıcının», yükü «teslim» aldığı andan teslim ettiği ana kadar meydana gelecek hasarlardan sorumlu olduğu, yükleme gönderen tarafından yapılsa dahi taşıyıcının, yükün araç içine istiflenmesini ve sabitlenmesini yapmakla «görevli» bulunduğu, bu görevini yapmayan davalı alt ve «üst taşıyıcının» oluşan zarardan «müteselsilen sorumlu» oldukları gerekçesiyle davanın kabulüne, 23.700 TL'nin faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

2-Dava, uluslararası karayolu taşımasına konu yükün hasarlı «teslim» edilmesi nedeniyle uğranılan zararın tahsili istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, davalıların sorumluluğunda İsveç'ten Türkiye'ye karayolu ile taşınan yükün, araçtan kayarak düşmesi sonucunda «hasara» uğradığı, CMR Konvansiyonu'nun 17. maddesi uyarınca «taşıyıcının», yükü teslim aldığı andan teslim ettiği ana kadar oluşacak hasarlardan sorumlu bulunduğu, her ne kadar yükleme gönderen tarafından yapılmış ise de davalı taşıyıcının da yükün araç içine istiflenmesini ve sabitlenmesini yapmakla «görevli» olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Uyuşmazlığa uygulanması gereken Karayolunda Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesi Hakkında Konvansiyonun (CMR'nin)17/1 nci maddesi uyarınca kural olarak «taşıyıcı» malları «teslim» aldığı andan teslim edilinceye kadar, bunların tamamen veya kısmen kaybından ve vukubulacak hasardan sorumlu ise de, aynı Konvansiyon’un 17/4-c maddesi uyarınca, malların gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden şahıslar tarafından taşınması, yüklenmesi, «istif» edilmesi veya boşaltılması nedeniyle oluşan hasarlardan dolayı taşıyıcının «ibra» edileceği belirtilmiştir.

… dava dışı gönderen tarafından yapıldığı savunulmuş olup, gönderenin taşıması üstlenilen emtianın yüklemesini yanlış yapmış olması halinde anılan hükümler uyarınca, «taşıyıcının» tazminatla sorumlu tutulması düşünülemezse de, yükleme ve «istif» hatasının, ayrıca bir araştırmaya gerek duyulmaksızın kolaylıkla fark edilebileceği hallerde, taşıyıcının durumu gönderene duyurarak onu uyarması M.K’nun 2.maddesi …

Dava, karayoluyla uluslararası nakli davalı tarafından üstlenilen emtianın taşıma esnasında hasarlanması nedeniyle sigortalısına «hasar» bedelini ödeyen sigortacının, sigortalısının haklarına halef olarak tazminat alacağının tahsiline yönelik başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Bu durumda mahkemece,davalı vekilinin anılan bu savunması üzerinde yeterince durularak, yüklemenin «taşıyıcıya» ait olmadığının belirlenmesi halinde, «kusurun» ağırlıklı «bölümü» yükleyen üzerinde bırakılacak şekilde, davalı taşıyıcının gözetim yükümlülüğüne bağlı olarak «müterafik kusuru» değerlendirilerek varılacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, bu yönden «eksik incelemeye» dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar verilmesi gerekmiş ise de, anılan husus gözden kaçırılarak Dairemizce k …

Uyuşmazlığa uygulanması gereken Karayolunda Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesi Hakkında Konvansiyonun (CMR'nin)17/1 nci maddesi uyarınca kural olarak «taşıyıcı» malları «teslim» aldığı andan teslim edilinceye kadar, bunların tamamen veya kısmen kaybından ve vukubulacak hasardan sorumlu ise de, aynı Konvansiyon’un 17/4-c maddesi uyarınca, malların gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden şahıslar tarafından taşınması, yüklenmesi, «istif» edilmesi veya boşaltılması nedeniyle oluşan hasarlardan dolayı taşıyıcının «ibra» edileceği belirtilmiştir.

Yükleme «taşıyıcıya» ait değilse, taşıyıcının, sadece yüklemeye nezarete ilişkin bir sınır ve seviyede kalan bir «kusur» hali dışında sorumluluğu bulunmadığının kabulü gerekir.

… edildiği üzere, uyuşmazlığa uygulanması gereken Karayolu ve Milletlerarası Mal Nakliyatı Mukavelesi İle İlgili Anlaşma (CMR)’nin 17/1. maddesi uyarınca kural olarak «taşıyıcı», malları «teslim» aldığı andan teslim edilinceye kadar, bunların tamamen veya kısmen kaybından ve vukubulacak hasardan sorumlu ise de, aynı Konvansiyon'un 17/4-c bendinde, malların gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden şahıslar tarafından taşınması, yüklenmesi, «istif» edilmesi veya boşaltılması hallerinde oluşan hasarlardan «taşıyıcının sorumlu» olmayacağı düzenlenmiştir.

… ç'ten Türkiye'ye taşınması hususunda sözleşme yapıldığı, taşıma işini diğer davalının gerçekleştirdiği, taşıma sırasında makinenin araçtan kayarak düşmesi sonucunda «hasara» uğradığı, davaya konu taşımanın tabi olduğu CMR Konvansiyonu'nun 17. maddesi uyarınca «taşıyıcının», yükü «teslim» aldığı andan teslim ettiği ana kadar meydana gelecek hasarlardan sorumlu olduğu, yükleme gönderen tarafından yapılsa dahi taşıyıcının, yükün araç içine istiflenmesini ve sabitlenmesini yapmakla «görevli» bulunduğu, bu görevini yapmayan davalı alt ve «üst taşıyıcının» oluşan zarardan «müteselsilen sorumlu» oldukları gerekçesiyle davanın kabulüne, 23.700 TL'nin faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

2-Dava, uluslararası karayolu taşımasına konu yükün hasarlı «teslim» edilmesi nedeniyle uğranılan zararın tahsili istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, davalıların sorumluluğunda İsveç'ten Türkiye'ye karayolu ile taşınan yükün, araçtan kayarak düşmesi sonucunda «hasara» uğradığı, CMR Konvansiyonu'nun 17. maddesi uyarınca «taşıyıcının», yükü teslim aldığı andan teslim ettiği ana kadar oluşacak hasarlardan sorumlu bulunduğu, her ne kadar yükleme gönderen tarafından yapılmış ise de davalı taşıyıcının da yükün araç içine istiflenmesini ve sabitlenmesini yapmakla «görevli» olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davalı «taşıyıcının» «teslime» kadar oluşacak zarardan sorumlu olduğu ve emtiadaki «hasar» için tatbiki gereken «sovtaj» oranının % 40 olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 10.514,44 Euro’nun faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Anılan Konvansiyonun 17/4.b maddesinde “ambalajlanmadıkları veya kötü ambalajlandıkları zaman özellikleri gereği fire veren veya «hasara» uğrayan malların ambalajlanmaması veya hatalı ambalajlanmış olması” halinde meydana gelen hasardan «taşıyıcının sorumlu» olmayacağı öngörülmüştür.

O halde, mahkemece davaya konu taşımada fiili olarak istiflemenin kimin tarafından yapıldığı usulünce araştırılarak, gönderen tarafından yapılmış ise, davalı «taşıyıcının» yükün güvenli taşınabilmesi için «nezaret yükümlülüğünün» bulunması nedeniyle meydana gelen «hasarda» müterafik kusurunun bulunduğunun kabulü, «istifin» davalı taşıyıcı tarafından yapılması halinde ise, meydana gelen hasarda tüm «kusurun» taşıyıcıda olacağının kabulü gerekip, buna uygun karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde «eksik incelemeye» dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmediğinden kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.

O halde, mahkemece davaya konu taşımada fiili olarak istiflemenin kimin tarafından yapıldığı usulünce araştırılarak, gönderen tarafından yapılmış ise, davalı «taşıyıcının» yükün güvenli taşınabilmesi için «nezaret yükümlülüğünün» bulunması nedeniyle meydana gelen «hasarda» müterafik kusurunun bulunduğunun kabulü, «istifin» davalı taşıyıcı tarafından yapılması halinde ise, meydana gelen hasarda tüm «kusurun» taşıyıcıda olacağının kabulü gerekip, buna uygun karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde «eksik incelemeye» dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmediğinden kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir 1) Dava, taşıma «sigorta poliçesinden» kaynaklanan alacağın «rücuen tahsili» istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık konusu olayda «son» bilirkişi raporuna itibar edilerek hüküm kurulmuş ise de; bu rapor, hasarlı kısımların «sovtaj değerinin» % 40 olması gerektiğini söylemiş, ancak bu husustaki diğer raporlarla ortaya çıkan farklılık denetime imkan verecek şekilde açıklanmadığı gibi, davacının bu konudaki itirazları da karşılanmamıştır.

Bu durumda mahkemece, hasarlı emtianın «sovtaj değerinin» ne olması gerektiğinin konusunda uzman bilirkişiden alınacak denetime imkan veren raporla belirlenip yukarıda açıklanan hususlar da dikkate alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi yerinde görülmediğinden kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.