Tazminat | Sözleşmelere uygun olduğunu
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2024/217 E. 2024/6300 K. ·
Kısmen onandı, kısmen bozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
opsiyon sözleşmesi↗ opsiyon işlemi↗ müşterek temsilci↗ iyiniyet kuralı↗ ba formu↗ iyiniyet↗ ek prim↗ reeskont faizi↗ üçüncü kişi↗ yükleten (shipper)↗ temsil↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece 15.05.2014 tarih, 2012/172 E. ve 2014/463 K. sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiş, davalı vekili temyiz edilmiştir.
B. (Birinci) Bozma Kararı
Dairemizin 12.01.2015 tarih, 2014/13368 E. ve 2015/105 K. sayılı kararıyla taraflar arasındaki sözleşmede yer alan “bankalararası piyasa” ibaresinden neyin anlaşılması gerektiği ve buna göre davalının işleminin taraflar arasındaki sözleşmeye aykırı olup olmadığının değerlendirilmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.
C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 13.07.2017 tarih, 2016/56 E. ve 2017/314 K. sayılı kararı ile taraflar arasındaki Çerçeve Opsiyon Sözleşmesindeki “bankalar arası piyasa” deyiminden uluslararası bankaların da anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
D. (İkinci) Bozma Kararı
Dairemizin 13.02.2019 tarih, 2017/3872 E. ve 2019/1141 K. sayılı kararıyla aralarında aktif görev yapmakta olan türev işlemler yatırım uzmanının da bulunduğu üçlü bilirkişi heyeti marifetiyle araştırma yapılması gereğine işaret edilerek bozulmuştur.
E. Mahkemece (İkinci) Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamı doğrultusunda alınan bilirkişi heyet raporuna itibar edilerek yabancı paralar ile uluslararası pazarda işlem yapılabilen bir opsiyonda bankalar arası piyasa kurumunun sadece kendi ülkesindeki bankaları kapsamadığı, davacının risk formunda belirtildiği üzere kaybedeceğini bilerek girdiği, bankalar arası piyasa teriminin uluslararası bankaları da kapsadığı, bu sebeple oluşan zararı davalıdan tazmin etme hakkı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; her bir opsiyon işlemine ilişkin detay ve koşulların o işleme özel " opsiyon sözleşmesi teyit formu"nda kayıtlı olduğunu, 19.07.2011 işlem tarihli opsiyon sözleşmesi teyit formuna göre davalı bankanın 19.10.2011 tarihinde 1,70 TL/USD kur değerinden 191.176,47 USD satma yükümlülüğüne girdiğini ve karşılığında da 500,00 TL opsiyon primini tahsil ettiğini, bu opsiyon hakkını ise Barclays Bank'a sattığını ancak hak devrinde bulunmadığını, bankalar arası piyasa tabirinin yurt dışını da kapsadığı iddiasının yerinde olmadığını, zira bu hususun opsiyon sözleşmesinde açıkça zikredilmediğini, müvekkilinin tüm birikimini değerlendirmek isteyen bir emekli olup profesyonel bir yatırımcı olmadığını, bilirkişi kurulunun döviz cinsinden olan işlemlerde dalgalanan kur riskine karşı opsiyon sözleşmelerinin yapıldığını açıklarken müvekkilinin hesabının TL cinsinden olduğunu göz ardı ettiğini, kur değerinin 1,81 bandını aştığı hususunda dosyaya ve bilirkişi raporuna yansımış bir belge bulunmadığını, T.C. Merkez Bankası tarafından bu hususta yasal bir bildirim veya açıklama da bulunmadığını, üçüncü kişi konumundaki Barclays Bank'a ilişkin mağduriyetin dikkate alınmadığını belirterek ve dilekçelerindeki nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, bariyerli opsiyon sözleşmesinden kaynaklanan bir tazminat hakkı doğup doğmadığına ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, 5411 sayılı Bankacılık kanunu.
3. Değerlendirme
Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Tazminat | Sözleşmelere uygun olduğunu
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/13368 E. 2015/105 K.
Ortak:opsiyon sözleşmesi · opsiyon işlemi · Tazminat, Sözleşmelere uygun olduğunu
İncelediğiniz karardaTemyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; her bir «opsiyon işlemine» ilişkin detay ve koşulların o işleme özel " «opsiyon sözleşmesi» teyit «formu»"nda kayıtlı olduğunu, 19.07.2011 işlem tarihli opsiyon sözleşmesi teyit formuna göre davalı bankanın 19.10.2011 tarihinde 1,70 TL/USD kur değerinden 191.176,47 USD satma yükümlülüğüne girdiğini ve karşılığında da 500,00 TL opsiyon «primini» tahsil ettiğini, bu opsiyon hakkını ise Barclays Bank'a sattığını ancak hak devrinde bulunmadığını, bankalar arası piyasa tabirinin yurt dışını da kapsadığı iddias …
Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, bariyerli «opsiyon sözleşmesinden» kaynaklanan bir tazminat hakkı doğup doğmadığına ilişkindir.
Benzer bu kararda… iyasada yapılması gerektiği, yurt içi bankalararası piyasada, 19/07/2011-22/08/2011 arası gözlem döneminde 1,81'lik bariyer seviyesinden TL/USD işlemi geçmediğinden «opsiyon işleminin» aktifleşmeden sonlandırılması gerektiği, opsiyon işlemi aktifleşmiş gibi hareket eden davalı bankanın yaptığı işlemler sonucununda davacının 32.500 TL zarara uğrad …
Davacı taraf, davalı bankanın «opsiyon sözleşmesine» aykırı olarak opsiyonu aktifleştirdiğini ileri sürmüştür.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:eksik inceleme
Benzer bu kararda… anı bulunan üniversite öğretim üyelerinden oluşan üç kişilik heyetten, denetime uygun rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde «eksik incelemeye» dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2017/3872 E. 2019/1141 K.
Ortak:opsiyon sözleşmesi
İncelediğiniz karardaTemyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; her bir «opsiyon işlemine» ilişkin detay ve koşulların o işleme özel " «opsiyon sözleşmesi» teyit «formu»"nda kayıtlı olduğunu, 19.07.2011 işlem tarihli opsiyon sözleşmesi teyit formuna göre davalı bankanın 19.10.2011 tarihinde 1,70 TL/USD kur değerinden 191.176,47 USD satma yükümlülüğüne girdiğini ve karşılığında da 500,00 TL opsiyon «primini» tahsil ettiğini, bu opsiyon hakkını ise Barclays Bank'a sattığını ancak hak devrinde bulunmadığını, bankalar arası piyasa tabirinin yurt dışını da kapsadığı iddias …
Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, bariyerli «opsiyon sözleşmesinden» kaynaklanan bir tazminat hakkı doğup doğmadığına ilişkindir.
Benzer bu karardaMahkemece, taraflar arasında düzenlenen «opsiyon sözleşmesi», gereği ....07.2011 tarihli opsiyon sözleşmesi teyit formunda belirtilen ön şartın yurtdışı bankalar nezdinde gerçekleştiği ve yine teyit formunda geçen “bankalar arası piyasa” deyiminden yurtdışı bankalarının da yer aldığı görüşünü benimseyen bilirkişi raporu hükme esas alınmış ise de, 06.04.2017 tarihli bilirkişi raporunda davacının daha önceki birçok işleminin kârla sonuçlandığı ve dava konusu edilmediği, zarar eden «uyuşmazlık konusu» işleminde davacı olması temel alınmış; ancak davacının kâr ettiği diğer işlemlerin dava konusu işlem ile aynı mahiyette olup olmadığı teyit edilmemiş ve açıklanmam …
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:denetime elverişli bilirkişi raporu · denetime elverişlilik · uyuşmazlık konusu
Benzer bu karardaSonuç itibariyle; aralarında aktif görev yapmakta olan türev işlemler yatırım uzmanının da bulunduğu üçlü bilirkişi heyetinden yukarıdaki hususlar da gözetilerek düzenlenecek olan bilirkişi raporuna göre karar verilmesi gerekirken dosya içerisindeki «denetime elverişsiz bilirkişi raporu» dayanılarak hüküm verilmesi yerinde olmamış, hükmün davacı lehine bozulması gerekmiştir.
Mahkemece, taraflar arasında düzenlenen «opsiyon sözleşmesi», gereği ....07.2011 tarihli opsiyon sözleşmesi teyit formunda belirtilen ön şartın yurtdışı bankalar nezdinde gerçekleştiği ve yine teyit formunda geçen “bankalar arası piyasa” deyiminden yurtdışı bankalarının da yer aldığı görüşünü benimseyen bilirkişi raporu hükme esas alınmış ise de, 06.04.2017 tarihli bilirkişi raporunda davacının daha önceki birçok işleminin kârla sonuçlandığı ve dava konusu edilmediği, zarar eden «uyuşmazlık konusu» işleminde davacı olması temel alınmış; ancak davacının kâr ettiği diğer işlemlerin dava konusu işlem ile aynı mahiyette olup olmadığı teyit edilmemiş ve açıklanmam …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2019/2395 E. 2021/1651 K.
Ortak:opsiyon sözleşmesi
İncelediğiniz karardaTemyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; her bir «opsiyon işlemine» ilişkin detay ve koşulların o işleme özel " «opsiyon sözleşmesi» teyit «formu»"nda kayıtlı olduğunu, 19.07.2011 işlem tarihli opsiyon sözleşmesi teyit formuna göre davalı bankanın 19.10.2011 tarihinde 1,70 TL/USD kur değerinden 191.176,47 USD satma yükümlülüğüne girdiğini ve karşılığında da 500,00 TL opsiyon «primini» tahsil ettiğini, bu opsiyon hakkını ise Barclays Bank'a sattığını ancak hak devrinde bulunmadığını, bankalar arası piyasa tabirinin yurt dışını da kapsadığı iddias …
Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, bariyerli «opsiyon sözleşmesinden» kaynaklanan bir tazminat hakkı doğup doğmadığına ilişkindir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
3 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2017/2400 E. 2019/2291 K.
Ortak:opsiyon sözleşmesi
İncelediğiniz karardaTemyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; her bir «opsiyon işlemine» ilişkin detay ve koşulların o işleme özel " «opsiyon sözleşmesi» teyit «formu»"nda kayıtlı olduğunu, 19.07.2011 işlem tarihli opsiyon sözleşmesi teyit formuna göre davalı bankanın 19.10.2011 tarihinde 1,70 TL/USD kur değerinden 191.176,47 USD satma yükümlülüğüne girdiğini ve karşılığında da 500,00 TL opsiyon «primini» tahsil ettiğini, bu opsiyon hakkını ise Barclays Bank'a sattığını ancak hak devrinde bulunmadığını, bankalar arası piyasa tabirinin yurt dışını da kapsadığı iddias …
Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, bariyerli «opsiyon sözleşmesinden» kaynaklanan bir tazminat hakkı doğup doğmadığına ilişkindir.
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davanın kabulüne, davacı ile davalı banka arasında 03/05/2011-05/07/2011 tarihleri arasında imzalanan 8 adet bariyerli «opsiyon sözleşmesinin» «geçersiz» olması sebebiyle alacak miktarı olan 351.608,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline dair verilen kararın davalı vekili tarafından temyizi üzerine karar Dairemizce bozulmuştur.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:geçersizlik
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davanın kabulüne, davacı ile davalı banka arasında 03/05/2011-05/07/2011 tarihleri arasında imzalanan 8 adet bariyerli «opsiyon sözleşmesinin» «geçersiz» olması sebebiyle alacak miktarı olan 351.608,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline dair verilen kararın davalı vekili tarafından temyizi üzerine karar Dairemizce bozulmuştur.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/4202 E. 2015/4918 K.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:bankacılık sözleşmesi · çerçeve sözleşme · tüketici işlemi · genel kredi sözleşmesi · istirdat · görevsizlik kararı · kredi sözleşmesi
Benzer bu karardaMahkemece, taraflar arasında özel bankacılık hizmetleri «genel kredi sözleşmesinin» imzalandığı yine opsiyonlu döviz mevduatı ve opsiyon işlemleri «çerçeve sözleşmesinin» imzalandığı, sözleşmenin ticari amaçlı olduğu, her iki tarafın da tüketici olmadığı gerekçesi ile «görevsizlik» kararı verilmiştir.
Dava, «genel kredi sözleşmesi» gereğince el konulan paranın «istirdatı» istemine ilişkindir.
Dava tarihi olan 15/08/2014 tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 3/(1)-k maddesi gereğince «bankacılık sözleşmelerinden» kaynaklanan işlemlerin de «tüketici işlemi» olduğu ve bu sözleşmelerle ilgili uyuşmazlıkların çözüm yerinin Tüketici Mahkemeleri olduğu gözetilerek, işin esasına girilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile «görevsizlik» kararı verilmesi doğru görülmemiş, hükmün temyiz eden davacı yararına bozulması gerekmiştir.
-
Sözleşmenin geçersizliği | Alacak
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2019/1251 E. 2020/4358 K.
Ortak:opsiyon sözleşmesi · opsiyon işlemi · ba formu
İncelediğiniz karardaTemyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; her bir «opsiyon işlemine» ilişkin detay ve koşulların o işleme özel " «opsiyon sözleşmesi» teyit «formu»"nda kayıtlı olduğunu, 19.07.2011 işlem tarihli opsiyon sözleşmesi teyit formuna göre davalı bankanın 19.10.2011 tarihinde 1,70 TL/USD kur değerinden 191.176,47 USD satma yükümlülüğüne girdiğini ve karşılığında da 500,00 TL opsiyon «primini» tahsil ettiğini, bu opsiyon hakkını ise Barclays Bank'a sattığını ancak hak devrinde bulunmadığını, bankalar arası piyasa tabirinin yurt dışını da kapsadığı iddias …
Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, bariyerli «opsiyon sözleşmesinden» kaynaklanan bir tazminat hakkı doğup doğmadığına ilişkindir.
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında yapıldığı çekişme konusu olmayan 08.01.2010 tarihli genel türev işlemler «çerçevesi sözleşmesine» dayalı yapılan münferit döviz opsiyonu işlemleri ile ilgili 08.07.2011, 12.07.2011 ve 15.07.2011 tarihli bariyerli opsiyon dekontu ve sözleşmeleri düzenlendiği, «kamu düzenine» ilişkn TBK hükümlerinin 01.07.2012 tarihinden önce yapılan sözleşmelere de uygulanması gerektiği, taraflar arasındaki söz konusu sözleşmelerin özelliği itibariyle bariyer tipi knock out sözleşmesi olduğu ve sadece alt bariyer olup, üst bariyerlerin kararlaştırılmadığı, davacının sözleşmeler öncesi dava dışı HSBC Bank A.Ş ile vadeli döviz «opsiyon işlemlerini» gerçekleştirildiği, taraflar arasındaki sözleşme ve «formlarda» opsiyon işlemlerinin niteliği, özellikleri ve riskleri hakkında ayrıntılı bilgilerin yer aldığı nazara alındığında davacının söz konusu işlemler ve riskler yönünden bilgi sahibi olduğu ancak, türev işlemler çerçeve sözleşmenin 2.7.maddesi uyarınca, davacının sözleşmeyi tek taraflı olarak sonlandırmayı talep etmesi halinde bankaya tamamen kendi insiyatifinde ve tek taraflı olarak belirleyebileceği bir fiyatı verme hakkının tanındığı ve ancak müşterinin bu fiyatı kabul etmesi ve tarafların mutabık olmaları durumanda sözleşmenin sonlandırılmasının mümkün olabileceği düzenlemesi karşısında davacının söz konusu sözleşmeleri tek taraflı olarak iptal etmesinin mümkün olmadığı, taraflar arasındaki döviz «opsiyon sözleşmeleri» kapsamında davacıya sözleşmeyi belirli şartlarda ve döviz kurlarının çok yükselmesi durumunda tek taraflı olarak iptal etme hakkı tanıyan bir şartın yer almadığı, bu nedenle sözleşmenin TBK'nun 25 m. hükümlerine aykırı olduğu ve TBK 27. madde hükümleri nazara alındığında davanın kabulü gerektiği gerekçesiyle, «167».580,00 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
1- Dava, taraflar arasında akdedilen «opsiyon sözleşmesinin» «geçersiz» olduğu iddiası ile davacıdan haksız olarak tahsil edilen bedelin tahsili istemine ilişkin olup, yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:genel işlem şartı · genel işlem koşulu · çerçeve sözleşme · i̇i̇k 167 · kamu düzeni · geçersizlik
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında yapıldığı çekişme konusu olmayan 08.01.2010 tarihli genel türev işlemler «çerçevesi sözleşmesine» dayalı yapılan münferit döviz opsiyonu işlemleri ile ilgili 08.07.2011, 12.07.2011 ve 15.07.2011 tarihli bariyerli opsiyon dekontu ve sözleşmeleri düzenlendiği, «kamu düzenine» ilişkn TBK hükümlerinin 01.07.2012 tarihinden önce yapılan sözleşmelere de uygulanması gerektiği, taraflar arasındaki söz konusu sözleşmelerin özelliği itibariyle bariyer tipi knock out sözleşmesi olduğu ve sadece alt bariyer olup, üst bariyerlerin kararlaştırılmadığı, davacının sözleşmeler öncesi dava dışı HSBC Bank A.Ş ile vadeli döviz «opsiyon işlemlerini» gerçekleştirildiği, taraflar arasındaki sözleşme ve «formlarda» opsiyon işlemlerinin niteliği, özellikleri ve riskleri hakkında ayrıntılı bilgilerin yer aldığı nazara alındığında davacının söz konusu işlemler ve riskler yönünden bilgi sahibi olduğu ancak, türev işlemler çerçeve sözleşmenin 2.7.maddesi uyarınca, davacının sözleşmeyi tek taraflı olarak sonlandırmayı talep etmesi halinde bankaya tamamen kendi insiyatifinde ve tek taraflı olarak belirleyebileceği bir fiyatı verme hakkının tanındığı ve ancak müşterinin bu fiyatı kabul etmesi ve tarafların mutabık olmaları durumanda sözleşmenin sonlandırılmasının mümkün olabileceği düzenlemesi karşısında davacının söz konusu sözleşmeleri tek taraflı olarak iptal etmesinin mümkün olmadığı, taraflar arasındaki döviz «opsiyon sözleşmeleri» kapsamında davacıya sözleşmeyi belirli şartlarda ve döviz kurlarının çok yükselmesi durumunda tek taraflı olarak iptal etme hakkı tanıyan bir şartın yer almadığı, bu nedenle sözleşmenin TBK'nun 25 m. hükümlerine aykırı olduğu ve TBK 27. madde hükümleri nazara alındığında davanın kabulü gerektiği gerekçesiyle, «167».580,00 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Ancak, mahkemece sözleşmede bulunan hükümlerin TBK'nın 20-25. maddelerinde düzenlenen «genel işlem şartlarına» aykırı olduğundan bahisle hüküm tesisi cihetine gidilmiş ise de, dava konusu Genel Türev İşlemler Çerçeve Sözleşmesi 08.01.2010, Bariyerli Opsiyon Dekontu ve Sözleşmeleri ise, 08.07.2011, 12.07.2011, 15.07.2011 tarihli olup, 6098 sayılı TBK'nın yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden önce imzalanmış sözleşmeler olduğu anlaşılmakla, 6101 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Konun'un 1. maddesi gereğince uyuşmazlıkta mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanması sonucunda sözleşmede yer alan hükümlerin «genel işlem koşullarına» ilişkin TBK 20 ve devamı maddeleri uyarınca denetime tabi tutulamayacağı nazara alınarak inceleme yapılıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı de …
1- Dava, taraflar arasında akdedilen «opsiyon sözleşmesinin» «geçersiz» olduğu iddiası ile davacıdan haksız olarak tahsil edilen bedelin tahsili istemine ilişkin olup, yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2024/217 E. , 2024/6300 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Ticaret Mahkemesi
SAYISI 2021/118 Esas, 2022/778 Karar
HÜKÜM
Davanın reddi
Taraflar arasındaki bankacılık işleminden kaynaklanan tazminat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkeme kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin vadeli mevduat hesabında bulunan paradan ek getiri sağlamak için müşteri temsilcisinin önerisi ile bariyerli opsiyon sözleşmesi yapıldığını, ilgili gözlem dönemi içerisinde TL/USD kuru 1,81'lik bariyeri gördüğü taktirde opsiyon sözleşmesinin aktif hale geleceğini, gözlem döneminde TL/USD kurunun yurt içinde 1,81 seviyesini görmemesine rağmen davalı bankanın opsiyonu aktifleştirdiğini, ancak opsiyon sözleşmesinde gözlem yapılacak piyasa olarak belirtilen "bankalar arası piyasa" tabirinin yurt içi piyasayı tanımladığını, yurt dışı piyasaları da dikkate alan davalı bankanın sözleşmeye aykırı uygulamada bulunması nedeniyle müvekkilinin zarar ettiğini ileri sürerek 32.000,00 TL alacağın 20.10.2011 tarihinden itibaren ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu bariyerli opsiyon işlemi gerçekleştirilirken ürünün özellikleri ve içeriği riskler konusunda davacının bilgi sahibi olduğunu, yapılan işlemin taraflar arasındaki sözleşmelere uygun olduğunu, davacının iyiniyet kurallarına aykırı davrandığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Verilen (İlk) Karar
Mahkemece 15.05.2014 tarih, 2012/172 E. ve 2014/463 K. sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiş, davalı vekili temyiz edilmiştir.
B. (Birinci) Bozma Kararı
Dairemizin 12.01.2015 tarih, 2014/13368 E. ve 2015/105 K. sayılı kararıyla taraflar arasındaki sözleşmede yer alan “bankalararası piyasa” ibaresinden neyin anlaşılması gerektiği ve buna göre davalının işleminin taraflar arasındaki sözleşmeye aykırı olup olmadığının değerlendirilmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.
C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 13.07.2017 tarih, 2016/56 E. ve 2017/314 K. sayılı kararı ile taraflar arasındaki Çerçeve Opsiyon Sözleşmesindeki “bankalar arası piyasa” deyiminden uluslararası bankaların da anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
D. (İkinci) Bozma Kararı
Dairemizin 13.02.2019 tarih, 2017/3872 E. ve 2019/1141 K. sayılı kararıyla aralarında aktif görev yapmakta olan türev işlemler yatırım uzmanının da bulunduğu üçlü bilirkişi heyeti marifetiyle araştırma yapılması gereğine işaret edilerek bozulmuştur.
E. Mahkemece (İkinci) Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamı doğrultusunda alınan bilirkişi heyet raporuna itibar edilerek yabancı paralar ile uluslararası pazarda işlem yapılabilen bir opsiyonda bankalar arası piyasa kurumunun sadece kendi ülkesindeki bankaları kapsamadığı, davacının risk formunda belirtildiği üzere kaybedeceğini bilerek girdiği, bankalar arası piyasa teriminin uluslararası bankaları da kapsadığı, bu sebeple oluşan zararı davalıdan tazmin etme hakkı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; her bir opsiyon işlemine ilişkin detay ve koşulların o işleme özel " opsiyon sözleşmesi teyit formu"nda kayıtlı olduğunu, 19.07.2011 işlem tarihli opsiyon sözleşmesi teyit formuna göre davalı bankanın 19.10.2011 tarihinde 1,70 TL/USD kur değerinden 191.176,47 USD satma yükümlülüğüne girdiğini ve karşılığında da 500,00 TL opsiyon primini tahsil ettiğini, bu opsiyon hakkını ise Barclays Bank'a sattığını ancak hak devrinde bulunmadığını, bankalar arası piyasa tabirinin yurt dışını da kapsadığı iddiasının yerinde olmadığını, zira bu hususun opsiyon sözleşmesinde açıkça zikredilmediğini, müvekkilinin tüm birikimini değerlendirmek isteyen bir emekli olup profesyonel bir yatırımcı olmadığını, bilirkişi kurulunun döviz cinsinden olan işlemlerde dalgalanan kur riskine karşı opsiyon sözleşmelerinin yapıldığını açıklarken müvekkilinin hesabının TL cinsinden olduğunu göz ardı ettiğini, kur değerinin 1,81 bandını aştığı hususunda dosyaya ve bilirkişi raporuna yansımış bir belge bulunmadığını, T.C.
Merkez Bankası tarafından bu hususta yasal bir bildirim veya açıklama da bulunmadığını, üçüncü kişi konumundaki Barclays Bank'a ilişkin mağduriyetin dikkate alınmadığını belirterek ve dilekçelerindeki nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, bariyerli opsiyon sözleşmesinden kaynaklanan bir tazminat hakkı doğup doğmadığına ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, 5411 sayılı Bankacılık kanunu.
3. Değerlendirme
Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
11.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1078036000 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz