Sözleşmenin geçersizliği | Alacak

1- Dava, taraflar arasında akdedilen «opsiyon sözleşmesinin» «geçersiz» olduğu iddiası ile davacıdan haksız olarak tahsil edilen bedelin tahsili istemine ilişkin olup, yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında yapıldığı çekişme konusu olmayan 08.01.2010 tarihli genel türev işlemler «çerçevesi sözleşmesine» dayalı yapılan münferit döviz opsiyonu işlemleri ile ilgili 08.07.2011, 12.07.2011 ve 15.07.2011 tarihli bariyerli opsiyon dekontu ve sözleşmeleri düzenlendiği, «kamu düzenine» ilişkn TBK hükümlerinin 01.07.2012 tarihinden önce yapılan sözleşmelere de uygulanması gerektiği, taraflar arasındaki söz konusu sözleşmelerin özelliği itibariyle bariyer tipi knock out sözleşmesi olduğu ve sadece alt bariyer olup, üst bariyerlerin kararlaştırılmadığı, davacının sözleşmeler öncesi dava dışı HSBC Bank A.Ş ile vadeli döviz «opsiyon işlemlerini» gerçekleştirildiği, taraflar arasındaki sözleşme ve «formlarda» opsiyon işlemlerinin niteliği, özellikleri ve riskleri hakkında ayrıntılı bilgilerin yer aldığı nazara alındığında davacının söz konusu işlemler ve riskler yönünden bilgi sahibi olduğu ancak, türev işlemler çerçeve sözleşmenin 2.7.maddesi uyarınca, davacının sözleşmeyi tek taraflı olarak sonlandırmayı talep etmesi halinde bankaya tamamen kendi insiyatifinde ve tek taraflı olarak belirleyebileceği bir fiyatı verme hakkının tanındığı ve ancak müşterinin bu fiyatı kabul etmesi ve tarafların mutabık olmaları durumanda sözleşmenin sonlandırılmasının mümkün olabileceği düzenlemesi karşısında davacının söz konusu sözleşmeleri tek taraflı olarak iptal etmesinin mümkün olmadığı, taraflar arasındaki döviz «opsiyon sözleşmeleri» kapsamında davacıya sözleşmeyi belirli şartlarda ve döviz kurlarının çok yükselmesi durumunda tek taraflı olarak iptal etme hakkı tanıyan bir şartın yer almadığı, bu nedenle sözleşmenin TBK'nun 25 m. hükümlerine aykırı olduğu ve TBK 27. madde hükümleri nazara alındığında davanın kabulü gerektiği gerekçesiyle, «167».580,00 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davanın kabulüne, davacı ile davalı banka arasında 03/05/2011-05/07/2011 tarihleri arasında imzalanan 8 adet bariyerli «opsiyon sözleşmesinin» «geçersiz» olması sebebiyle alacak miktarı olan 351.608,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline dair verilen kararın davalı vekili tarafından temyizi üzerine karar Dairemizce bozulmuştur.

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında yapıldığı çekişme konusu olmayan 08.01.2010 tarihli genel türev işlemler «çerçevesi sözleşmesine» dayalı yapılan münferit döviz opsiyonu işlemleri ile ilgili 08.07.2011, 12.07.2011 ve 15.07.2011 tarihli bariyerli opsiyon dekontu ve sözleşmeleri düzenlendiği, «kamu düzenine» ilişkn TBK hükümlerinin 01.07.2012 tarihinden önce yapılan sözleşmelere de uygulanması gerektiği, taraflar arasındaki söz konusu sözleşmelerin özelliği itibariyle bariyer tipi knock out sözleşmesi olduğu ve sadece alt bariyer olup, üst bariyerlerin kararlaştırılmadığı, davacının sözleşmeler öncesi dava dışı HSBC Bank A.Ş ile vadeli döviz «opsiyon işlemlerini» gerçekleştirildiği, taraflar arasındaki sözleşme ve «formlarda» opsiyon işlemlerinin niteliği, özellikleri ve riskleri hakkında ayrıntılı bilgilerin yer aldığı nazara alındığında davacının söz konusu işlemler ve riskler yönünden bilgi sahibi olduğu ancak, türev işlemler çerçeve sözleşmenin 2.7.maddesi uyarınca, davacının sözleşmeyi tek taraflı olarak sonlandırmayı talep etmesi halinde bankaya tamamen kendi insiyatifinde ve tek taraflı olarak belirleyebileceği bir fiyatı verme hakkının tanındığı ve ancak müşterinin bu fiyatı kabul etmesi ve tarafların mutabık olmaları durumanda sözleşmenin sonlandırılmasının mümkün olabileceği düzenlemesi karşısında davacının söz konusu sözleşmeleri tek taraflı olarak iptal etmesinin mümkün olmadığı, taraflar arasındaki döviz «opsiyon sözleşmeleri» kapsamında davacıya sözleşmeyi belirli şartlarda ve döviz kurlarının çok yükselmesi durumunda tek taraflı olarak iptal etme hakkı tanıyan bir şartın yer almadığı, bu nedenle sözleşmenin TBK'nun 25 m. hükümlerine aykırı olduğu ve TBK 27. madde hükümleri nazara alındığında davanın kabulü gerektiği gerekçesiyle, «167».580,00 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

1- Dava, taraflar arasında akdedilen «opsiyon sözleşmesinin» «geçersiz» olduğu iddiası ile davacıdan haksız olarak tahsil edilen bedelin tahsili istemine ilişkin olup, yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ancak, uyulmasına karar verilen Dairemiz bozma ilamından sonra yaptırılan «bilirkişi incelemesi» neticesinde alınan 12.4.2016 tarihli bilirkişi raporunda; bariyerli opsiyon dekontu ve sözleşmesine göre taraflar arasında yapılmış iki adet «opsiyon sözleşmesi» bulunduğu, anılan sözleşmelerde davacının opsiyon satıcısı, davalının opsiyon alıcısı, işlemin ''..., ...l /TL Put'' olduğu, bir opsiyonun aynı zamanda hem ... hem Avrupa Tipi olamayacağı, ''..., ... /TL Put'' ibaresindeki virgülden önceki kısmın Avrupa tipi opsiyonun taşıdığı bariyerin özelliğini, Amerikan tipi ifadesinin ise, ... bariyerin özelliğini tanımladığı, her iki opsiyonun da Avrupa tipi olması nedeniyle vadelerinde sadece opsiyon alıcısı tarafından kullanılabileceği, davacının iddia ettiği gibi opsiyon tipinin Amerikan tipi olarak kabulü halinde dahi, opsiyon alıcısı olarak opsiyonu kullanma hakkının sadece davalı bankaya ait olacağı ve bu nedenle opsiyon satıcısı olan davacı opsiyonun vadesinden önce kullanılması kararını veremeyeceğinden sonucun değişmeyeceği, opsiyon satıcısı olan davacının erken sonlandırma talebi olabileceği ancak opsiyon sahibi olmaması nedeniyle erken sonlandırmaya karar verme hakkının olmadığı, opsiyon sahibinin davacının erken sonlandırma talebini kabul etmesi durumunda ise, USD cinsinden fiyat verebileceği, bariyerli opsiyon dekontu ve sözleşmesinde netleşmenin var olduğu ve TL üzerinden yapılacağı, netleşmenin opsiyonun uygulanması durumunda ortaya çıkan bir sonuç olduğu, erken sonlandırma kavramının genel türev işlemler «çerçeve sözleşmesinin» 2.7. maddesinde tanımlandığı, buna göre müşterinin var olan bir işlemin vadesini beklemeden sonlandırmayı talep edebileceği, bu durumda bankanın kendi insiyatifinde ve tek taraflı olarak belirleyebileceği bir fiyatı verebileceği, müşterinin bu fiyatı kabul etmesi ve erken sonlandırmada mutabık kalınması halinde erken sonlandırma fiyatının ödenmesi ile tarafların o işlemle ilgili bütün yükümlülüklerinin sona erdiği, teknik olarak erken sonlandırmanın opsiyonun kullanılması durumunda yapılacak olan netleşme değil, belirli bir fiyat ödeyerek satılan opsiyonun sona erdirilmesine yol açan pozisyon kapatma kavramına karşılık geldiği, bu nedenle opsiyon sözleşmeleri USD üzerinden «prim» ödenerek alınıp satıldıysa, pozisyon kapatmanın fiyatının da USD üzerinden olmasının mümkün olduğu, erken sonlandırma, opsiyonun kullanılması durumunda yapılacak o …

Mahkemece de işbu «bozma sonrası» alınan 12.04.2016 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda yapılan değerlendirme sonucu ortaya konulan hesaplama neticesine göre hüküm tesisi cihetine gidildiği belirtilmiş olmasına rağmen, «opsiyon sözleşmesinde» netleşme dövizinin dekontta belirtilen net tutarın hesaplanacağı para birimi olduğunun düzenlendiği, taraflar arasındaki dekont sözleşmelerinde ise netleşmenin TL üzerinden yapılacağı öngörüldüğünden davalının netleşmeyi TL üzerinden yapmamasının «sözleşmeye aykırılık» oluşturduğundan bahisle, bozma sonrası alınan 12.04.2016 tarihli bilirkişi raporunun, yukarıda açıklanan ve yapılan işlemde sözleşmeye aykırılık bulunmadığı yönündeki görüşlerine aykırı yönde, Dairemiz bozma ilamı uyarınca uyuşmazlığı çözüme kavuşturma hususunda yeterli görülmeyen, bozma öncesi alınan 26.3.2013 tarihli bilirkişi raporundaki ''...opsiyon dekont sözleşmelerinde netleşmenin TL üzerinden yapılacağı hususunun açık bir şekilde yer aldığı, bu hale göre davalı bankanın «opsiyon işlemlerinin» erken sonlandırılmasına yönelik davacı talebine ilişkin netleşmeyi TL üzerinden yapması gerekirken bu işlemi dolar üzerinden yapmış olmasının sözleşme hükümlerine …

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, opsiyonun Avrupa tipi olduğu, «opsiyon sözleşmesinin» «tanımlar» bölümünde, netleşme dövizinin dekontta belirtilen net tutarın hesaplanacağı para birimi olduğunun düzenlendiği, taraflar arasındaki dekont sözleşmelerinde ise netleşmenin TL üzerinden yapılacağı öngörüldüğünden, davalının netleşmeyi TL üzerinden yapmamasının «sözleşmeye aykırılık» oluşturduğu, opsiyonun Avrupa tipi; davacının erken sonlandırma talebinin 27/10/2011 tarihi olarak kabul edilmesi gerektiği sonucuna varılmakla, bu tarihte opsiyonları davacıya geri satarak ödemesi gereken tutarın iki opsiyon için toplam olarak 89.«194»,92 TL, %5 BSMV sinin 4.459,75 TL olduğu, davalı bankanın davacıdan tahsil etmiş olduğu 206.200 TL netleşme tutarı yerine 89.194,82 TL tutarında opsiyonların geri satın alınması nedeniyle opsiyon «primi» tahsil edilmesi gerektiği, davalı bankanın davacıdan tahsil etmiş olduğu 10.310 TL BSMV tutarı yerine 4.459,75 TL tahsil edilmesi gerektiği, bu durumda bankanın davacıdan talep edeceği tutarın 93.654,57 TL olduğu, erken sonlandırma kararının verilmesi durumunda «gecikme faizi» de olmayacağından hareketle 211,85 TL tutarındaki gecikme faizinin de bankaca iade edilmesi gerektiği, bu nedenle davacının davalıdan iadesini talep edeceği tutarın 123.067, 28 TL olduğu, taleple bağlı kalınarak 5.000,00 TL'nin ödenmesi gerektiği, «ıslah» dilekçesi ile bu miktara «ihtar» tarihi itibarıyla faiz uygulanması talep edilmiş ise de, «ihtarnamede» davalıdan opsiyonun sonuçlandırmasının talep edildiği ve sonuçlandırılmadığı taktirde 38.500 TL'den fazla bir kayıp halinde davalıdan talep edileceğinin bildirildiği, davalıdan açık bir şekilde ne kadar miktarın talep edildiğinin belirli olmadığı ve bu nedenle, davalının «temerrüdünün ihtar» tarihinde oluşmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile, 5.000,00 TL 'nin dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline, davacının fazlaya ilişkin hakl …

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, opsiyonun Avrupa tipi olduğu, «opsiyon sözleşmesinin» «tanımlar» bölümünde, netleşme dövizinin dekontta belirtilen net tutarın hesaplanacağı para birimi olduğunun düzenlendiği, taraflar arasındaki dekont sözleşmelerinde ise netleşmenin TL üzerinden yapılacağı öngörüldüğünden, davalının netleşmeyi TL üzerinden yapmamasının «sözleşmeye aykırılık» oluşturduğu, opsiyonun Avrupa tipi; davacının erken sonlandırma talebinin 27/10/2011 tarihi olarak kabul edilmesi gerektiği sonucuna varılmakla, bu tarihte opsiyonları davacıya geri satarak ödemesi gereken tutarın iki opsiyon için toplam olarak 89.«194»,92 TL, %5 BSMV sinin 4.459,75 TL olduğu, davalı bankanın davacıdan tahsil etmiş olduğu 206.200 TL netleşme tutarı yerine 89.194,82 TL tutarında opsiyonların geri satın alınması nedeniyle opsiyon «primi» tahsil edilmesi gerektiği, davalı bankanın davacıdan tahsil etmiş olduğu 10.310 TL BSMV tutarı yerine 4.459,75 TL tahsil edilmesi gerektiği, bu durumda bankanın davacıdan talep edeceği tutarın 93.654,57 TL olduğu, erken sonlandırma kararının verilmesi durumunda «gecikme faizi» de olmayacağından hareketle 211,85 TL tutarındaki gecikme faizinin de bankaca iade edilmesi gerektiği, bu nedenle davacının davalıdan iadesini talep edeceği tutarın 123.067, 28 TL olduğu, taleple bağlı kalınarak 5.000,00 TL'nin ödenmesi gerektiği, «ıslah» dilekçesi ile bu miktara «ihtar» tarihi itibarıyla faiz uygulanması talep edilmiş ise de, «ihtarnamede» davalıdan opsiyonun sonuçlandırmasının talep edildiği ve sonuçlandırılmadığı taktirde 38.500 TL'den fazla bir kayıp halinde davalıdan talep edileceğinin bildirildiği, davalıdan açık bir şekilde ne kadar miktarın talep edildiğinin belirli olmadığı ve bu nedenle, davalının «temerrüdünün ihtar» tarihinde oluşmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile, 5.000,00 TL 'nin dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline, davacının fazlaya ilişkin hakl …

Mahkemece de işbu «bozma sonrası» alınan 12.04.2016 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda yapılan değerlendirme sonucu ortaya konulan hesaplama neticesine göre hüküm tesisi cihetine gidildiği belirtilmiş olmasına rağmen, «opsiyon sözleşmesinde» netleşme dövizinin dekontta belirtilen net tutarın hesaplanacağı para birimi olduğunun düzenlendiği, taraflar arasındaki dekont sözleşmelerinde ise netleşmenin TL üzerinden yapılacağı öngörüldüğünden davalının netleşmeyi TL üzerinden yapmamasının «sözleşmeye aykırılık» oluşturduğundan bahisle, bozma sonrası alınan 12.04.2016 tarihli bilirkişi raporunun, yukarıda açıklanan ve yapılan işlemde sözleşmeye aykırılık bulunmadığı yönündeki görüşlerine aykırı yönde, Dairemiz bozma ilamı uyarınca uyuşmazlığı çözüme kavuşturma hususunda yeterli görülmeyen, bozma öncesi alınan 26.3.2013 tarihli bilirkişi raporundaki ''...opsiyon dekont sözleşmelerinde netleşmenin TL üzerinden yapılacağı hususunun açık bir şekilde yer aldığı, bu hale göre davalı bankanın «opsiyon işlemlerinin» erken sonlandırılmasına yönelik davacı talebine ilişkin netleşmeyi TL üzerinden yapması gerekirken bu işlemi dolar üzerinden yapmış olmasının sözleşme hükümlerine …

1- Davacı tarafça, davalı banka ile bariyerli «opsiyon sözleşmesi» imzaladıkları, USD kurunun fiyat farkı esasına dayalı vadeli işlem yapıldığı, bankanın sözleşmenin riskleri konusunda kendisini yeterince aydınlatmadığı, «vade tarihine» kadar herhangi bir günde işlemi sonlandırabileceğinin belirtildiği, 27.10.2011 tarihinde işlemi sonlandırmak isteği halde kabul edilmediği, bu tarih itibariyle ban …

Ancak, uyulmasına karar verilen Dairemiz bozma ilamından sonra yaptırılan «bilirkişi incelemesi» neticesinde alınan 12.4.2016 tarihli bilirkişi raporunda; bariyerli opsiyon dekontu ve sözleşmesine göre taraflar arasında yapılmış iki adet «opsiyon sözleşmesi» bulunduğu, anılan sözleşmelerde davacının opsiyon satıcısı, davalının opsiyon alıcısı, işlemin ''..., ...l /TL Put'' olduğu, bir opsiyonun aynı zamanda hem ... hem Avrupa Tipi olamayacağı, ''..., ... /TL Put'' ibaresindeki virgülden önceki kısmın Avrupa tipi opsiyonun taşıdığı bariyerin özelliğini, Amerikan tipi ifadesinin ise, ... bariyerin özelliğini tanımladığı, her iki opsiyonun da Avrupa tipi olması nedeniyle vadelerinde sadece opsiyon alıcısı tarafından kullanılabileceği, davacının iddia ettiği gibi opsiyon tipinin Amerikan tipi olarak kabulü halinde dahi, opsiyon alıcısı olarak opsiyonu kullanma hakkının sadece davalı bankaya ait olacağı ve bu nedenle opsiyon satıcısı olan davacı opsiyonun vadesinden önce kullanılması kararını veremeyeceğinden sonucun değişmeyeceği, opsiyon satıcısı olan davacının erken sonlandırma talebi olabileceği ancak opsiyon sahibi olmaması nedeniyle erken sonlandırmaya karar verme hakkının olmadığı, opsiyon sahibinin davacının erken sonlandırma talebini kabul etmesi durumunda ise, USD cinsinden fiyat verebileceği, bariyerli opsiyon dekontu ve sözleşmesinde netleşmenin var olduğu ve TL üzerinden yapılacağı, netleşmenin opsiyonun uygulanması durumunda ortaya çıkan bir sonuç olduğu, erken sonlandırma kavramının genel türev işlemler «çerçeve sözleşmesinin» 2.7. maddesinde tanımlandığı, buna göre müşterinin var olan bir işlemin vadesini beklemeden sonlandırmayı talep edebileceği, bu durumda bankanın kendi insiyatifinde ve tek taraflı olarak belirleyebileceği bir fiyatı verebileceği, müşterinin bu fiyatı kabul etmesi ve erken sonlandırmada mutabık kalınması halinde erken sonlandırma fiyatının ödenmesi ile tarafların o işlemle ilgili bütün yükümlülüklerinin sona erdiği, teknik olarak erken sonlandırmanın opsiyonun kullanılması durumunda yapılacak olan netleşme değil, belirli bir fiyat ödeyerek satılan opsiyonun sona erdirilmesine yol açan pozisyon kapatma kavramına karşılık geldiği, bu nedenle opsiyon sözleşmeleri USD üzerinden «prim» ödenerek alınıp satıldıysa, pozisyon kapatmanın fiyatının da USD üzerinden olmasının mümkün olduğu, erken sonlandırma, opsiyonun kullanılması durumunda yapılacak o …

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında yapıldığı çekişme konusu olmayan 08.01.2010 tarihli genel türev işlemler «çerçevesi sözleşmesine» dayalı yapılan münferit döviz opsiyonu işlemleri ile ilgili 08.07.2011, 12.07.2011 ve 15.07.2011 tarihli bariyerli opsiyon dekontu ve sözleşmeleri düzenlendiği, «kamu düzenine» ilişkn TBK hükümlerinin 01.07.2012 tarihinden önce yapılan sözleşmelere de uygulanması gerektiği, taraflar arasındaki söz konusu sözleşmelerin özelliği itibariyle bariyer tipi knock out sözleşmesi olduğu ve sadece alt bariyer olup, üst bariyerlerin kararlaştırılmadığı, davacının sözleşmeler öncesi dava dışı HSBC Bank A.Ş ile vadeli döviz «opsiyon işlemlerini» gerçekleştirildiği, taraflar arasındaki sözleşme ve «formlarda» opsiyon işlemlerinin niteliği, özellikleri ve riskleri hakkında ayrıntılı bilgilerin yer aldığı nazara alındığında davacının söz konusu işlemler ve riskler yönünden bilgi sahibi olduğu ancak, türev işlemler çerçeve sözleşmenin 2.7.maddesi uyarınca, davacının sözleşmeyi tek taraflı olarak sonlandırmayı talep etmesi halinde bankaya tamamen kendi insiyatifinde ve tek taraflı olarak belirleyebileceği bir fiyatı verme hakkının tanındığı ve ancak müşterinin bu fiyatı kabul etmesi ve tarafların mutabık olmaları durumanda sözleşmenin sonlandırılmasının mümkün olabileceği düzenlemesi karşısında davacının söz konusu sözleşmeleri tek taraflı olarak iptal etmesinin mümkün olmadığı, taraflar arasındaki döviz «opsiyon sözleşmeleri» kapsamında davacıya sözleşmeyi belirli şartlarda ve döviz kurlarının çok yükselmesi durumunda tek taraflı olarak iptal etme hakkı tanıyan bir şartın yer almadığı, bu nedenle sözleşmenin TBK'nun 25 m. hükümlerine aykırı olduğu ve TBK 27. madde hükümleri nazara alındığında davanın kabulü gerektiği gerekçesiyle, «167».580,00 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

1- Dava, taraflar arasında akdedilen «opsiyon sözleşmesinin» «geçersiz» olduğu iddiası ile davacıdan haksız olarak tahsil edilen bedelin tahsili istemine ilişkin olup, yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

2- Davalı vekilinin temyiz itirazlarına gelince dava, taraflar arasında akdedilen «opsiyon sözleşmesinin» «geçersiz» olduğu iddiası ile uğranılan zararın tahsili istemine ilişkin alacak davasıdır.

… le 62.270,25 TL'nin davacıların murisinin davalı banka nezdindeki hesabından tahsil edildiği, dava konusu oluşturan 08.07.2011 ve 20.07.2011 işlem tarihli bariyerli «opsiyon sözleşmelerinin» 19.08.2011 tarihi itibariyle sonlandırılmasına ilişkin davacılar murisi ... tarafından 18.08.2011 tarihinde gönderilen e-posta mesajinın Opsiyon Sözleşmelerinin erken sonlandırılma açısından geçerli kabul edilmesi gerektiği ve 19.08.2011 tarihli Merkez Bankası dolar kuru esas alınarak netleşme fiyatının belirlenmesi halinde, 19.08.2011 erken sonlandırma tarihi itibariyle davacılar murisinden toplam 198.669,00 TL opsiyon «kur farkı» zararı tahsil edilecek iken davacılar murisinin talebinin dikkate alınmayarak opsiyon sözleşmelerinin «vade» bitim tarihlerinde oluşan netleşme fiyatı üzerinden işlem yapılarak, davacılar murisi hesabından toplam 460.503,75 TL tahsil edilmek suretiyle davacılar murisinin 261.834,75 TL «kayba» uğratıldığının anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 261.834,75 TL'nin dava tarihinden itibarin işleyecek «yasal faizi» ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

… acağını düşünerek bizzat araştırma yapması gerektiğine dair genel bildirim bulunduğu, davacılar murisinin 20.04.2011 tarihli opsiyon işleminde zarar etmesine rağmen «opsiyon işlemi» yapmaya devam ettiği ve davalı bankanın şube müdürüne gönderdiği e-postalarda da açık bir «fesih» iradesi bulunmadığı gözetilerek mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile kısmen kabul kararı verilmesi doğru olmamış, hükmün bozulma …

… le 62.270,25 TL'nin davacıların murisinin davalı banka nezdindeki hesabından tahsil edildiği, dava konusu oluşturan 08.07.2011 ve 20.07.2011 işlem tarihli bariyerli «opsiyon sözleşmelerinin» 19.08.2011 tarihi itibariyle sonlandırılmasına ilişkin davacılar murisi ... tarafından 18.08.2011 tarihinde gönderilen e-posta mesajinın Opsiyon Sözleşmelerinin erken sonlandırılma açısından geçerli kabul edilmesi gerektiği ve 19.08.2011 tarihli Merkez Bankası dolar kuru esas alınarak netleşme fiyatının belirlenmesi halinde, 19.08.2011 erken sonlandırma tarihi itibariyle davacılar murisinden toplam 198.669,00 TL opsiyon «kur farkı» zararı tahsil edilecek iken davacılar murisinin talebinin dikkate alınmayarak opsiyon sözleşmelerinin «vade» bitim tarihlerinde oluşan netleşme fiyatı üzerinden işlem yapılarak, davacılar murisi hesabından toplam 460.503,75 TL tahsil edilmek suretiyle davacılar murisinin 261.834,75 TL «kayba» uğratıldığının anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 261.834,75 TL'nin dava tarihinden itibarin işleyecek «yasal faizi» ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

… n olarak aracı kuruluşun yetkili personelince yapılacak teknik ve temel analizlerin kişiden kişiye farklılık arz edebileceği gibi bu analizlerde yapılan öngörülerin «kesin» olarak gerçekleşmeme olasılığının bulunduğu, yabancı para cinsinden yapılan işlemlerde, belirtilen risklere ek olarak kur riskinin olduğu ve hesap sahibinin tasarr …

… acağını düşünerek bizzat araştırma yapması gerektiğine dair genel bildirim bulunduğu, davacılar murisinin 20.04.2011 tarihli opsiyon işleminde zarar etmesine rağmen «opsiyon işlemi» yapmaya devam ettiği ve davalı bankanın şube müdürüne gönderdiği e-postalarda da açık bir «fesih» iradesi bulunmadığı gözetilerek mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile kısmen kabul kararı verilmesi doğru olmamış, hükmün bozulma …

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında yapıldığı çekişme konusu olmayan 08.01.2010 tarihli genel türev işlemler «çerçevesi sözleşmesine» dayalı yapılan münferit döviz opsiyonu işlemleri ile ilgili 08.07.2011, 12.07.2011 ve 15.07.2011 tarihli bariyerli opsiyon dekontu ve sözleşmeleri düzenlendiği, «kamu düzenine» ilişkn TBK hükümlerinin 01.07.2012 tarihinden önce yapılan sözleşmelere de uygulanması gerektiği, taraflar arasındaki söz konusu sözleşmelerin özelliği itibariyle bariyer tipi knock out sözleşmesi olduğu ve sadece alt bariyer olup, üst bariyerlerin kararlaştırılmadığı, davacının sözleşmeler öncesi dava dışı HSBC Bank A.Ş ile vadeli döviz «opsiyon işlemlerini» gerçekleştirildiği, taraflar arasındaki sözleşme ve «formlarda» opsiyon işlemlerinin niteliği, özellikleri ve riskleri hakkında ayrıntılı bilgilerin yer aldığı nazara alındığında davacının söz konusu işlemler ve riskler yönünden bilgi sahibi olduğu ancak, türev işlemler çerçeve sözleşmenin 2.7.maddesi uyarınca, davacının sözleşmeyi tek taraflı olarak sonlandırmayı talep etmesi halinde bankaya tamamen kendi insiyatifinde ve tek taraflı olarak belirleyebileceği bir fiyatı verme hakkının tanındığı ve ancak müşterinin bu fiyatı kabul etmesi ve tarafların mutabık olmaları durumanda sözleşmenin sonlandırılmasının mümkün olabileceği düzenlemesi karşısında davacının söz konusu sözleşmeleri tek taraflı olarak iptal etmesinin mümkün olmadığı, taraflar arasındaki döviz «opsiyon sözleşmeleri» kapsamında davacıya sözleşmeyi belirli şartlarda ve döviz kurlarının çok yükselmesi durumunda tek taraflı olarak iptal etme hakkı tanıyan bir şartın yer almadığı, bu nedenle sözleşmenin TBK'nun 25 m. hükümlerine aykırı olduğu ve TBK 27. madde hükümleri nazara alındığında davanın kabulü gerektiği gerekçesiyle, «167».580,00 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

1- Dava, taraflar arasında akdedilen «opsiyon sözleşmesinin» «geçersiz» olduğu iddiası ile davacıdan haksız olarak tahsil edilen bedelin tahsili istemine ilişkin olup, yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ancak, mahkemece sözleşmede bulunan hükümlerin TBK'nın 20-25. maddelerinde düzenlenen «genel işlem şartlarına» aykırı olduğundan bahisle hüküm tesisi cihetine gidilmiş ise de, dava konusu Genel Türev İşlemler Çerçeve Sözleşmesi 08.01.2010, Bariyerli Opsiyon Dekontu ve Sözleşmeleri ise, 08.07.2011, 12.07.2011, 15.07.2011 tarihli olup, 6098 sayılı TBK'nın yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden önce imzalanmış sözleşmeler olduğu anlaşılmakla, 6101 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Konun'un 1. maddesi gereğince uyuşmazlıkta mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanması sonucunda sözleşmede yer alan hükümlerin «genel işlem koşullarına» ilişkin TBK 20 ve devamı maddeleri uyarınca denetime tabi tutulamayacağı nazara alınarak inceleme yapılıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı de …

… e değerlendirmelerin benimsendiği ifade edilerek, bu tür işlemlerin Bankacılık Kanununun amacına ve 4 üncü maddedeki bankaların faaliyet konularına uygun düşmediği, «çerçeve sözleşmelerindeki» uyarı hükümleri defalarca okunduğu halde anlaşılmasının çok güç olduğu ve önceden bir bilgilendirme «formu» imzalatılarak belirli düşünme süresi verilmeden sözleşme imzalanması aşamasında bu bilgilerin okunmasının yeterli olmayacağı, davalı bankayla sözleşme yapan müşterilerin hemen hemen tamamının tüm paralarını kaybetmesi karşısında banka çalışanlarının «özen yükümlülüklerini» yerine getirdiklerini kabul etmenin mümkün olmadığı, başlangıçta kâr eden müşterilerin itiraz etmeyip daha büyük işlemler yapmaları ve sonraki işlemlerde zarar ettikten sonra itiraz etmelerinin yadırganacak çelişkili bir durum olmadığı, işin doğası gereği olduğu, esasen başlangıçta bir miktar kazanılıp sonradan her şeyin kaybedilmesinin ülkemizde bir dönem serbest olan kumar oyunlarının etkilerini çağrıştırdığı, çerçeve sözleşmesinin «geçersiz» olduğu, buna bağlı olarak yapılan «opsiyon işlem» sözleşmelerinin de geçersiz olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Alınan bilirkişi kurul raporunda görüş bildiren 2 bilirkişi taraflar arasında düzenlenen «çerçeve sözleşmenin» geçerli olduğunu ve kâr ettiğinde itiraz etmeyen davacının zarar ettiğinde itiraz etmesinin «iyiniyet kurallarına» aykırı olduğunu, dosyada «hile», aldatma ve sair «geçersizlik» sebepleri bulunduğuna dair delil bulunmadığını, taraflar arasında mevduat rehni sözleşmesi imzalandığından bankanın davacının mevduatına el koymasının hukuka uygun olduğunu, «opsiyon işlemi» dekontunda davacının imzası bulunduğundan sözleşmenin geçerli sayılması gerektiğini, davacının 30/12/2011 tarihli 750.000 USD bariyerli opsiyon işlemini kapatmak istediğinde davalı Bankanın talebi kabul etmemesinin sözleşmeye uygun olduğunu, davacının üniversite mezunu olup bankada mevduatının bulunması, yatırım işlemleri gerçekleştirmesi sebebiyle riskleri kavrayabilecek seviyede olduğunun anlaşıldığını belirtmiş; «ayrık rapor» sunan bilirkişi ise «bankanın özen yükümlülüğünü» yerine getirmediğini, sözleşmenin davacı hatası sebebiyle geçerli olarak kurulmadığını, sözleşmedeki hatanın varlığının kabul edilmemesi halinde dahi, sözleşmenin «genel işlem şartı» niteliği içeren 2.7 nci maddesindeki erken sonlandırma hükmünün ahlak ve adaba aykırılık nedeniyle batıl olduğunu, bu sebeple taraflar arasındaki sözleşmenin, dava …

1- Dava, taraflar arasında akdedilen «opsiyon sözleşmesinin» «geçersiz» olduğu iddiası ile uğranılan zararın tahsili istemine ilişkindir.

Alınan bilirkişi kurul raporunda görüş bildiren 2 bilirkişi taraflar arasında düzenlenen «çerçeve sözleşmenin» geçerli olduğunu ve kâr ettiğinde itiraz etmeyen davacının zarar ettiğinde itiraz etmesinin «iyiniyet kurallarına» aykırı olduğunu, dosyada «hile», aldatma ve sair «geçersizlik» sebepleri bulunduğuna dair delil bulunmadığını, taraflar arasında mevduat rehni sözleşmesi imzalandığından bankanın davacının mevduatına el koymasının hukuka uygun olduğunu, «opsiyon işlemi» dekontunda davacının imzası bulunduğundan sözleşmenin geçerli sayılması gerektiğini, davacının 30/12/2011 tarihli 750.000 USD bariyerli opsiyon işlemini kapatmak istediğinde davalı Bankanın talebi kabul etmemesinin sözleşmeye uygun olduğunu, davacının üniversite mezunu olup bankada mevduatının bulunması, yatırım işlemleri gerçekleştirmesi sebebiyle riskleri kavrayabilecek seviyede olduğunun anlaşıldığını belirtmiş; «ayrık rapor» sunan bilirkişi ise «bankanın özen yükümlülüğünü» yerine getirmediğini, sözleşmenin davacı hatası sebebiyle geçerli olarak kurulmadığını, sözleşmedeki hatanın varlığının kabul edilmemesi halinde dahi, sözleşmenin «genel işlem şartı» niteliği içeren 2.7 nci maddesindeki erken sonlandırma hükmünün ahlak ve adaba aykırılık nedeniyle batıl olduğunu, bu sebeple taraflar arasındaki sözleşmenin, dava …

Bu durumda; türev işlemlerdeki risklere ilişkin genel bildirim bulunduğu ve davacının dava konusu işlemlerden önce de «opsiyon işlemi» gerçekleştirdiği anlaşıldığına, bilirkişi raporundaki 2 bilirkişinin bildirdiği görüş ile «ayrık rapor» arasındaki çelişkinin giderilmediği gibi bir başka uyuşmazlığa ilişkin dosyada verilen bilirkişi raporuna itibar edildiği belirlendiğine göre; mahkemece bilirkişi raporunda yer alan açıklanan çelişki giderilerek, banka kayıtları üzerinde davacı tarafından gerçekleştirilen opsiyon işlemlerinin tamamının, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ile birlikte değerlendirilmesi, konusunda uzman bilirkişi kurulu aracılığıyla inceleme yapılıp taraf iddia ve savunmaları da dikkate alınarak düzenlenecek yeni bir bilirkişi kurulundan rapor alınması ve oluşacak sonuç çerçevesinde karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» ile yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, hükmün bozulması gerekmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; davanın kabulüne, 84.263 Amerikan Dolarının dava tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

… e değerlendirmelerin benimsendiği ifade edilerek, bu tür işlemlerin Bankacılık Kanununun amacına ve 4 üncü maddedeki bankaların faaliyet konularına uygun düşmediği, «çerçeve sözleşmelerindeki» uyarı hükümleri defalarca okunduğu halde anlaşılmasının çok güç olduğu ve önceden bir bilgilendirme «formu» imzalatılarak belirli düşünme süresi verilmeden sözleşme imzalanması aşamasında bu bilgilerin okunmasının yeterli olmayacağı, davalı bankayla sözleşme yapan müşterilerin hemen hemen tamamının tüm paralarını kaybetmesi karşısında banka çalışanlarının «özen yükümlülüklerini» yerine getirdiklerini kabul etmenin mümkün olmadığı, başlangıçta kâr eden müşterilerin itiraz etmeyip daha büyük işlemler yapmaları ve sonraki işlemlerde zarar ettikten sonra itiraz etmelerinin yadırganacak çelişkili bir durum olmadığı, işin doğası gereği olduğu, esasen başlangıçta bir miktar kazanılıp sonradan her şeyin kaybedilmesinin ülkemizde bir dönem serbest olan kumar oyunlarının etkilerini çağrıştırdığı, çerçeve sözleşmesinin «geçersiz» olduğu, buna bağlı olarak yapılan «opsiyon işlem» sözleşmelerinin de geçersiz olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında yapıldığı çekişme konusu olmayan 08.01.2010 tarihli genel türev işlemler «çerçevesi sözleşmesine» dayalı yapılan münferit döviz opsiyonu işlemleri ile ilgili 08.07.2011, 12.07.2011 ve 15.07.2011 tarihli bariyerli opsiyon dekontu ve sözleşmeleri düzenlendiği, «kamu düzenine» ilişkn TBK hükümlerinin 01.07.2012 tarihinden önce yapılan sözleşmelere de uygulanması gerektiği, taraflar arasındaki söz konusu sözleşmelerin özelliği itibariyle bariyer tipi knock out sözleşmesi olduğu ve sadece alt bariyer olup, üst bariyerlerin kararlaştırılmadığı, davacının sözleşmeler öncesi dava dışı HSBC Bank A.Ş ile vadeli döviz «opsiyon işlemlerini» gerçekleştirildiği, taraflar arasındaki sözleşme ve «formlarda» opsiyon işlemlerinin niteliği, özellikleri ve riskleri hakkında ayrıntılı bilgilerin yer aldığı nazara alındığında davacının söz konusu işlemler ve riskler yönünden bilgi sahibi olduğu ancak, türev işlemler çerçeve sözleşmenin 2.7.maddesi uyarınca, davacının sözleşmeyi tek taraflı olarak sonlandırmayı talep etmesi halinde bankaya tamamen kendi insiyatifinde ve tek taraflı olarak belirleyebileceği bir fiyatı verme hakkının tanındığı ve ancak müşterinin bu fiyatı kabul etmesi ve tarafların mutabık olmaları durumanda sözleşmenin sonlandırılmasının mümkün olabileceği düzenlemesi karşısında davacının söz konusu sözleşmeleri tek taraflı olarak iptal etmesinin mümkün olmadığı, taraflar arasındaki döviz «opsiyon sözleşmeleri» kapsamında davacıya sözleşmeyi belirli şartlarda ve döviz kurlarının çok yükselmesi durumunda tek taraflı olarak iptal etme hakkı tanıyan bir şartın yer almadığı, bu nedenle sözleşmenin TBK'nun 25 m. hükümlerine aykırı olduğu ve TBK 27. madde hükümleri nazara alındığında davanın kabulü gerektiği gerekçesiyle, «167».580,00 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

1- Dava, taraflar arasında akdedilen «opsiyon sözleşmesinin» «geçersiz» olduğu iddiası ile davacıdan haksız olarak tahsil edilen bedelin tahsili istemine ilişkin olup, yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ancak, mahkemece sözleşmede bulunan hükümlerin TBK'nın 20-25. maddelerinde düzenlenen «genel işlem şartlarına» aykırı olduğundan bahisle hüküm tesisi cihetine gidilmiş ise de, dava konusu Genel Türev İşlemler Çerçeve Sözleşmesi 08.01.2010, Bariyerli Opsiyon Dekontu ve Sözleşmeleri ise, 08.07.2011, 12.07.2011, 15.07.2011 tarihli olup, 6098 sayılı TBK'nın yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden önce imzalanmış sözleşmeler olduğu anlaşılmakla, 6101 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Konun'un 1. maddesi gereğince uyuşmazlıkta mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanması sonucunda sözleşmede yer alan hükümlerin «genel işlem koşullarına» ilişkin TBK 20 ve devamı maddeleri uyarınca denetime tabi tutulamayacağı nazara alınarak inceleme yapılıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı de …

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı ile davalı banka arasında ... adet genel türev işlemleri «çerçeve sözleşmesinin» akdedildiği, davalı bankanın davacı tarafa imzalattığı sözleşmelerin bankaca hazırlanarak karşı tarafa sunulduğu, standart bir sözleşme olduğu, davalı taraf sözleşme içeriğinden davacının haberdar olduğunu savunmuş ise de ayrıntılı olan bu nitelikte bir sözleşmenin kısa sürede okunup değerlendirilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, «opsiyon sözleşmelerinin» diğer yatırım araçlarından farklı olarak özel bilgi ve tecrübe gerektirdiği, davacının risk düzeyini algılama durumunun gerçekleşmediği, her ne kadar sözleşmelerde sermaye piyasası işlemleri «risk bildirim formu» başlığında davacıya "sermaye piyasalarında yapacağınız işlemler sonucunda kar elde edebileceğiniz gibi zarar riskininde bulunabileceğinin" belirtilmiş ise de sözleşmelerin müzakere edilmeden tek taraflı hazırlandığı bu hali ile «haksız şart» («genel işlem şartı») niteliğinde olduğu, ayrıca bankaların güven kurumları olması dolayısıyla risklere yeteri kadar dikkat çekmeden opsiyon sözleşmeleri yapılmasının özen borcuna da aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle, davanın kabulüne, davacı ile davalı banka arasında 03/05/2011-05/07/2011 tarihleri arasında imzalanan ... adet bariyerli opsiyon sözleşmesinin «geçersiz» olması sebebiyle alacak miktarı olan 351.608,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Mahkemece, taraflar arasındaki sözleşmedeki hükümlerin müzakere edilmeden tek taraflı hazırlandığı, bu hali ile «haksız şart» («genel işlem şartı») niteliğinde olduğu, davalı bankanın «opsiyon sözleşmelerinin» riskleri konusunda davacıyı yeterince aydınlatmadığı, taraflar arasındaki sözleşmelerin «geçersiz» olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dava, taraflar arasında akdedilen «opsiyon sözleşmesinin» «geçersiz» olduğu iddiası ile uğranılan zararın tahsili İstemine ilişkindir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı ile davalı banka arasında ... adet genel türev işlemleri «çerçeve sözleşmesinin» akdedildiği, davalı bankanın davacı tarafa imzalattığı sözleşmelerin bankaca hazırlanarak karşı tarafa sunulduğu, standart bir sözleşme olduğu, davalı taraf sözleşme içeriğinden davacının haberdar olduğunu savunmuş ise de ayrıntılı olan bu nitelikte bir sözleşmenin kısa sürede okunup değerlendirilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, «opsiyon sözleşmelerinin» diğer yatırım araçlarından farklı olarak özel bilgi ve tecrübe gerektirdiği, davacının risk düzeyini algılama durumunun gerçekleşmediği, her ne kadar sözleşmelerde sermaye piyasası işlemleri «risk bildirim formu» başlığında davacıya "sermaye piyasalarında yapacağınız işlemler sonucunda kar elde edebileceğiniz gibi zarar riskininde bulunabileceğinin" belirtilmiş ise de sözleşmelerin müzakere edilmeden tek taraflı hazırlandığı bu hali ile «haksız şart» («genel işlem şartı») niteliğinde olduğu, ayrıca bankaların güven kurumları olması dolayısıyla risklere yeteri kadar dikkat çekmeden opsiyon sözleşmeleri yapılmasının özen borcuna da aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle, davanın kabulüne, davacı ile davalı banka arasında 03/05/2011-05/07/2011 tarihleri arasında imzalanan ... adet bariyerli opsiyon sözleşmesinin «geçersiz» olması sebebiyle alacak miktarı olan 351.608,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Mahkemece, taraflar arasındaki sözleşmedeki hükümlerin müzakere edilmeden tek taraflı hazırlandığı, bu hali ile «haksız şart» («genel işlem şartı») niteliğinde olduğu, davalı bankanın «opsiyon sözleşmelerinin» riskleri konusunda davacıyı yeterince aydınlatmadığı, taraflar arasındaki sözleşmelerin «geçersiz» olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ayrıca, 07/06/2011 tarihli türev işlemleri «çerçeve sözleşmesinin» Sermaye Piyasası İşlemleri Risk Bildirim Formunun "risk bildirimi” başlıklı kısmının 2 ve devamı maddelerinde; sermaye işlemlerinin çeşitli oranlarda risklere tabi olduğu, piyasada oluşacak fiyat hareketleri sonucunda aracı kuruluşa yatırılan paranın tümünün kaybedİlebileceği gibi kayıpların yapılacak işlemin türüne göre yatırılan para tutarını dahi aşabileceği, aracı kuruluşun piyasalarda hesap sahibince yapılan işlemlere ilişkin kendisine aktaracağı bilgiler ve yapacağı tavsiyelerin eksik ve doğrulanmaya muhtaç olabileceğinin hesap sahibince dikkate alınması gerektiği, sermaye piyasası araçlarının alım ve satımına ilişkin olarak aracı kuruluşun yetkili personelince yapılacak teknik ve temel analizlerin kişiden kişiye farklılık arz edebileceği gibi bu analizlerde yapılan öngörülerin «kesin» olarak gerçekleşmeme olasılığının bulunduğu, yabancı para cinsinden yapılan işlemlerde, belirtilen risklere ek olarak kur riskinin olduğu ve hesap sahibinin tasarr …