Hukuki yolların tüketilmesi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2010/12602 E. 2012/18959 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
hukuki yolların tüketilmesi↗ vekalet ilişkisi↗ yönetici sorumluluğu↗ sorumluluktan kurtulma↗ kusur sorumluluğu↗ şirket zararı↗ ispat yükü↗ tmsf↗ sulh↗ yönetim kurulu kararı↗ kusur↗ dava sebebi↗ yükleten (shipper)↗ dahili dava↗ temsil↗ i̇i̇k 72/son↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı şirket ile dava dışı grup şirketleri arasında para transferi yapıldığı, mevzuatta grup şirketleri arasında para alış verişlerini yasaklayan veya sınırlayan bir düzenlemenin mevcut olmadığı, bu nedenle davacı şirketin dahil olduğu grup içerisinde bulunan bir başka firmaya borç verilmesi nedeni ile davalıların kanuna aykırı bir eylemde bulunduğu hususunun iddia edilemeyeceği, para transferinin ne amaçla yapıldığının dosyaya sunulan belgeler kapsamı itibarıyla açıklığa kavuşmadığı, yönetim kurulu üyeleri ve denetçiler aleyhine dava açılmadan önce esas borçlu dava dışı şirket hakkında borcun takibi için harekete geçilmesi gerektiği, bunun semeresiz kalması halinde ancak yönetim kurulu üyeleri ve denetim kurulu üyeleri hakkında dava açılabileceği, alacağın tahsil olunması için gereken tüm hukuki yollar tüketilmeden ve bu durum gereği gibi tevsik edilmeden davalıların sorumluluğuna gidilemeyeceği, ayrıca zarar verici işlem olduğu iddia edilen para transferinin 2003 yılı ortalarında gerçekleştiği, bu şirketlere ise 2004 yılında TMSF tarafından el konulduğu, bu durum karşısında denetçilerin rapor hazırlamasına fırsat kalmadan şirketteki görevlerinin son bulması nedeniyle denetçilerin kusurunun bu aşamada tartışılamayacağı, TTK’nun 336 ve devamında öngörülen şartların gerçekleşip gerçekleşmediğinin bu aşamada tespitinin mümkün olmadığı sonucuna varılarak, zamansız açılan davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili ve davalılar ..., ..., ... vekili temyiz etmiştir.
1- Şirketin temsil ve idaresinden sorumlu bulunan yönetim kurulu üyelerinin şirket işlerinde gösterecekleri dikkat ve basiret hakkında TTK’nun 320. maddesi Borçlar Kanunu’nun 528/2. maddesine atıf yapmıştır.Buna göre şirket yöneticileri bir vekil gibi sorumludur.Şirket ile yöneticiler arasında vekalet ilişkisi söz konusu olup, yöneticiler kanun ve anasözleşme hükümleri ile genel kurullar tarafından alınan kararlar uyarınca şirket yararını gözeterek şirketin temsil ve yönetimini gerçekleştirmekle yükümlü bulunup, kasti veya ihmali hareketleri sonucu şirketi zarara uğratmaları halinde meydana gelen zarardan sorumludurlar.Bu itibarla, yöneticilerin şirkete karşı sorumluluğu kusur sorumluluğu niteliğinde ise de TTK’nun 338. maddesi uyarınca meydana gelen zararda bir kusuru olmadığının ispatı yöneticiye ait bulunmaktadır.Bir başka deyişle, yöneticinin sorumluluğu ispat yükü tersine çevrilmiş bir kusur sorumluluğu olup, yöneticinin kusursuz olduğunu ispat etmesi gerekmektedir.
Somut olayda, davacı şirketin kasasından dava dışı grup şirketlerine para transferi yapıldığı belirlenmiştir.Davalılar tarafından şirket kasasından yapılan bu ödemelerin haklı bir sebebi ortaya konulmadığı gibi dayanağı belirlenmeyen bu ödemeler aynı zamanda şirket hakkında Sulh Ceza Mahkemesi tarafından alınan tedbir kararlarına da aykırılık teşkil etmektedir.Şirket yöneticileri şirketi yasal sınırlar içinde ve ticari hayatın gereklerine uygun olarak yönetmekle yükümlü olup, şirketi zarara uğratacak eylem ve işlemlerden kaçınmak zorundadırlar.Bu nedenle şirket kasasından gerekli olmadıkça, haklı bir sebebe dayanmadıkça başka şirketlere ödemeler yapılması, paralar aktarılması doğru değildir.Bu itibarla mahkemece davalı yöneticiler hakkındaki davanın reddine ilişkin olarak ortaya konulan mevzuatta grup şirketleri arasında para alışverişlerini yasaklayan veya sınırlayan bir düzenlemenin mevcut olmadığı, önce esas borçlu dava dışı şirket hakkında takibe geçilmesi gerektiği yönündeki gerekçeler yerinde bulunmamaktadır.Yine, denetçiler hakkındaki davanın da reddine karar verilmiş ise de denetçilerin sorumluluklarının düzenlendiği TTK’nun 359. maddesinde denetçilerin kanun veya anasözleşme ile kendilerine yükletilen
vazifelerini hiç veya gereği gibi yapmamalarından doğan zarardan dolayı kusursuz olduklarını ispat etmedikçe sorumlu olduklarının belirtilmesi karşısında denetçilerin de ispat yükü ters çevrilmiş kusur sorumluluğu esası uyarınca meydana gelen zarardan dolayı sorumlu tutulabilecekleri göz önüne alınarak anılan madde hükmü uyarınca denetçilerin kusursuz olduklarını ispat etmeleri gerektiğinden denetçiler hakkında verilen ret kararı da yerinde görülmemiştir.O halde mahkemece, gerek yönetici gerekse denetçi olan davalılar yönünden yukarıda açıklanan yasal hükümler, sorumluluktan kurtulmanın ancak kusursuz olunması halinde mümkün olacağı ve bunun ispat yükünün de davalı yönetici ve denetçilere ait bulunduğu hususları gözetilmek suretiyle yapılacak yargılama sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenlerle davacı yararına bozulması gerekmiştir.
2-Temyiz eden davalılar vekilinin temyiz itirazlarına gelince; bozma neden ve şekline göre mümeyyiz davalılar vekilinin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/12600 E. 2012/18233 K.
Ortak:hukuki yolların tüketilmesi · sorumluluktan kurtulma · kusur sorumluluğu · şirket zararı · yönetim kurulu kararı · kusur · dahili dava · i̇i̇k 72/son
İncelediğiniz kararda… ransferi yapıldığı, mevzuatta grup şirketleri arasında para alış verişlerini yasaklayan veya sınırlayan bir düzenlemenin mevcut olmadığı, bu nedenle davacı şirketin «dahil» olduğu grup içerisinde bulunan bir başka firmaya borç verilmesi nedeni ile davalıların kanuna aykırı bir eylemde bulunduğu hususunun iddia edilemeyeceği, para transferinin ne amaçla yapıldığının dosyaya sunulan belgeler kapsamı itibarıyla açıklığa kavuşmadığı, «yönetim kurulu» üyeleri ve denetçiler aleyhine dava açılmadan önce esas borçlu dava dışı şirket hakkında borcun takibi için harekete geçilmesi gerektiği, bunun semeresiz kalması halinde ancak yönetim kurulu üyeleri ve denetim kurulu üyeleri hakkında dava açılabileceği, alacağın tahsil olunması için gereken tüm «hukuki yollar tüketilmeden» ve bu durum gereği gibi tevsik edilmeden davalıların sorumluluğuna gidilemeyeceği, ayrıca zarar verici işlem olduğu iddia edilen para transferinin 2003 yılı ortalarında gerçekleştiği, bu şirketlere ise 2004 yılında TMSF tarafından el konulduğu, bu durum karşısında denetçilerin rapor hazırlamasına fırsat kalmadan şirketteki görevlerinin «son» bulması nedeniyle denetçilerin kusurunun bu aşamada tartışılamayacağı, TTK’nun 336 ve devamında öngörülen şartların gerçekleşip gerçekleşmediğinin bu aşamada tespi …
1- Şirketin «temsil» ve idaresinden sorumlu bulunan «yönetim kurulu» üyelerinin şirket işlerinde gösterecekleri dikkat ve basiret hakkında TTK’nun 320. maddesi Borçlar Kanunu’nun 528/2. maddesine atıf yapmıştır.Buna göre şirket yöneticileri bir vekil gibi sorumludur.Şirket ile yöneticiler arasında «vekalet ilişkisi» söz konusu olup, yöneticiler kanun ve anasözleşme hükümleri ile genel kurullar tarafından alınan kararlar uyarınca şirket yararını gözeterek şirketin temsil ve yönetimini gerçekleştirmekle yükümlü bulunup, kasti veya ihmali hareketleri sonucu «şirketi zarara» uğratmaları halinde meydana gelen zarardan sorumludurlar.Bu itibarla, yöneticilerin şirkete karşı sorumluluğu «kusur sorumluluğu» niteliğinde ise de TTK’nun 338. maddesi uyarınca meydana gelen zararda bir kusuru olmadığının ispatı yöneticiye ait bulunmaktadır.Bir başka deyişle, «yöneticinin sorumluluğu» «ispat yükü» tersine çevrilmiş bir kusur sorumluluğu olup, yöneticinin kusursuz olduğunu ispat etmesi gerekmektedir.
… avacı şirketin kasasından dava dışı grup şirketlerine para transferi yapıldığı belirlenmiştir.Davalılar tarafından şirket kasasından yapılan bu ödemelerin haklı bir «sebebi» ortaya konulmadığı gibi dayanağı belirlenmeyen bu ödemeler aynı zamanda şirket hakkında Sulh Ceza Mahkemesi tarafından alınan tedbir kararlarına da aykırılık teşkil etmektedir.Şirket yöneticileri şirketi yasal sınırlar içinde ve ticari hayatın gereklerine uygun olarak yönetmekle yükümlü olup, «şirketi zarara» uğratacak eylem ve işlemlerden kaçınmak zorundadırlar.Bu nedenle şirket kasasından gerekli olmadıkça, haklı bir sebebe dayanmadıkça başka şirketlere ödemeler yapılması, paralar aktarılması doğru değildir.Bu itibarla mahkemece davalı yöneticiler hakkındaki davanın reddine ilişkin olarak ortaya konulan mevzuatta grup şirketleri arasında para alışverişlerini yasaklayan veya sınırlayan bir düzenlemenin mevcut olmadığı, önce esas borçlu dava dışı şirket hakkında takibe geçilmesi gerektiği yönündeki gerekçeler yerinde bulunmamaktadır.Yine, denetçiler hakkındaki davanın da reddine karar verilmiş ise de denetçilerin sorumluluklarının düzenlendiği TTK’nun 359. maddesinde denetçilerin kanun veya anasözleşme ile kendilerine yükletilen vazifelerini hiç veya gereği gibi yapmamalarından doğan zarardan dolayı kusursuz olduklarını ispat etmedikçe sorumlu olduklarının belirtilmesi karşısında denetçilerin de «ispat yükü» ters çevrilmiş «kusur sorumluluğu» esası uyarınca meydana gelen zarardan dolayı sorumlu tutulabilecekleri göz önüne alınarak anılan madde hükmü uyarınca denetçilerin kusursuz olduklarını ispat etmeleri gerektiğinden denetçiler hakkında verilen ret kararı da yerinde görülmemiştir.O halde mahkemece, gerek yönetici gerekse denetçi olan davalılar yönünden yukarıda açıklanan yasal hükümler, «sorumluluktan kurtulmanın» ancak kusursuz olunması halinde mümkün olacağı ve bunun ispat yükünün de davalı yönetici ve denetçilere ait bulunduğu hususları gözetilmek suretiyle yapılacak yarg …
Benzer bu kararda… neticilerle TMSF tarafından atananlar arasında bir devir tutanağı noter tespiti v.s gibi bir belgenin bulunmadığı, 14.2.2004 tarihinde meydana geldiği ileri sürülen «kasa açığı» için davacının dayandığı sonraki tarihli denetim kurulu raporunun muhasebe ilkeleri gereğince kasa hesabının günlük hareketler içeren bir hesap olması ve buna ilişkin tespitlerinde günlük bazda yapılması kuralı gereğince hukuki geçerliliğinin bulunmadığı, «anonim şirket» yönetici ve denetçilerin sorumluluğuna gidebilmek için öncelikle şirketin uğradığı zararın somut bir şekilde ortaya konulması ve «illiyet bağının» bulunması gerektiği, davacı şirket ile dava dışı grup şirketler arasında para transferinin yapıldığı, mevzuatımızda grup şirketlerin aralarında para alış verişlerini yasaklayan veya sınırlayan bir düzenlemenin bulunmadığı, davacı şirketin «dahil» olduğu grup içerisinde bulunan bir başka firmaya borç vermesi nedeni ile kanuna aykırı bir eylemde bulunduğunun iddia edilemeyeceği, para transferinin ne amaçla yapıldığının açıklığa kavuşmadığı, «yönetim kurulu» üyeleri ve denetçiler aleyhine dava açılmadan önce esas borçlu hakkında yani dava dışı şirketler hakkında borcun takibi için harekete geçilmesi gerektiği, bunun semeresiz kalması halinde ancak yönetim kurulu üyeleri ve denetim kurulu üyeleri hakkında dava açılabileceği, alacağın tahsil olunması için gereken tüm «hukuki yollar tüketilmeden» ve bu durum gereği gibi tevsik edilmeden davalıların sorumluluğuna gidilemeyeceği, ayrıca zarar verici işlem olduğu iddia edilen para transferinin 2003 yılı ortalarında gerçekleşmesi bu şirketlere ise 2004 yılında TMSF tarafından el konulması karşısında denetçilerin rapor hazırlamasına fırsat kalmadan şirketteki görevlerinin «son» bulması nedeni ile denetçilerin kusurlu davrandığından bahsedilemeyeceği gerekçesiyle kasa açığından kaynaklanan alacak talebi yerinde görülmediğinden reddine, diğ …
Zira mahkemenin kabulünün aksine, grup içi şirketlere aktarılan paranın «şirket zararı» olarak kabul edilmesi için «yönetim kurulu» üyeleri ve denetçiler aleyhine dava açılmadan önce esas borçlu dava dışı şirketler hakkında borcun takibi için harekete geçilmesinin ve bunun semeresiz kalmasının, başka bir ifade ile alacağın tahsil olunması için gereken tüm «hukuki yolların tüketilmesinin» davalıların sorumluluğuna gidilmesinin ön şartı olarak kabulü olanaklı değildir.
Yönetim ve denetim kurulu üyeleri, ancak kendilerine bir «kusur» izafe edilemeyeceğini kanıtlayarak bu «sorumluluktan kurtulabilirler».
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:aydınlatma yükümlülüğü · kasa açığı · karine · ispat külfeti · illiyet bağı · anonim şirket · eksik inceleme · görevli mahkeme
Benzer bu kararda… neticilerle TMSF tarafından atananlar arasında bir devir tutanağı noter tespiti v.s gibi bir belgenin bulunmadığı, 14.2.2004 tarihinde meydana geldiği ileri sürülen «kasa açığı» için davacının dayandığı sonraki tarihli denetim kurulu raporunun muhasebe ilkeleri gereğince kasa hesabının günlük hareketler içeren bir hesap olması ve buna ilişkin tespitlerinde günlük bazda yapılması kuralı gereğince hukuki geçerliliğinin bulunmadığı, «anonim şirket» yönetici ve denetçilerin sorumluluğuna gidebilmek için öncelikle şirketin uğradığı zararın somut bir şekilde ortaya konulması ve «illiyet bağının» bulunması gerektiği, davacı şirket ile dava dışı grup şirketler arasında para transferinin yapıldığı, mevzuatımızda grup şirketlerin aralarında para alış verişlerini yasaklayan veya sınırlayan bir düzenlemenin bulunmadığı, davacı şirketin «dahil» olduğu grup içerisinde bulunan bir başka firmaya borç vermesi nedeni ile kanuna aykırı bir eylemde bulunduğunun iddia edilemeyeceği, para transferinin ne amaçla yapıldığının açıklığa kavuşmadığı, «yönetim kurulu» üyeleri ve denetçiler aleyhine dava açılmadan önce esas borçlu hakkında yani dava dışı şirketler hakkında borcun takibi için harekete geçilmesi gerektiği, bunun semeresiz kalması halinde ancak yönetim kurulu üyeleri ve denetim kurulu üyeleri hakkında dava açılabileceği, alacağın tahsil olunması için gereken tüm «hukuki yollar tüketilmeden» ve bu durum gereği gibi tevsik edilmeden davalıların sorumluluğuna gidilemeyeceği, ayrıca zarar verici işlem olduğu iddia edilen para transferinin 2003 yılı ortalarında gerçekleşmesi bu şirketlere ise 2004 yılında TMSF tarafından el konulması karşısında denetçilerin rapor hazırlamasına fırsat kalmadan şirketteki görevlerinin «son» bulması nedeni ile denetçilerin kusurlu davrandığından bahsedilemeyeceği gerekçesiyle kasa açığından kaynaklanan alacak talebi yerinde görülmediğinden reddine, diğ …
Bu durumda, mahkemece, uyuşmazlığın «aydınlatılması yükümlülüğü» çerçevesinde yukarıda anılan iddianın öncelikle davacı için bir zarar olup olmadığı varsa miktarının denetlenebilir bir şekilde gerektiğinde bilirkişi kurulu marifeti ile kuşkuya yer bırakmaksızın saptanması, bu hususun şirket için bir zarar kalemi olarak kabulü halinde, yönetim ve denetim kurulu eski üyelerinin, TTK'nun 336 vd maddeleri bağlamında «ispat külfeti» ters çevrilmiş «kusur sorumluluğu» ilkeleri çerçevesinde, kusursuzluklarını kanıtlayamamaları halinde oluşan zarardan sorumlu olduklarının ilke olarak kabulü ile sonucuna göre bir karar verilmek gerekirken, bu yönden yanlış ilkeye ve «eksik incelemeye» dayalı isabetli olmayan yazılı gerekçe ile hüküm tesisi doğru görülmemiş, kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve «kasa açığına» ilişkin temyiz itirazların yerinde görülmemesine göre, davacı vekilinin aşağıdaki benttlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
Anonim şirketlerde yönetim ve denetim kurulu üyeleri «görevleri» sırasında sebep oldukları zarardan dolayı şirkete, pay sahiplerine ve üçüncü kişilere karşı sorumludurlar.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/6953 E. 2012/7552 K.
Ortak:vekalet ilişkisi · yönetici sorumluluğu · sorumluluktan kurtulma · kusur sorumluluğu · şirket zararı · ispat yükü · yönetim kurulu kararı · kusur
İncelediğiniz kararda1- Şirketin «temsil» ve idaresinden sorumlu bulunan «yönetim kurulu» üyelerinin şirket işlerinde gösterecekleri dikkat ve basiret hakkında TTK’nun 320. maddesi Borçlar Kanunu’nun 528/2. maddesine atıf yapmıştır.Buna göre şirket yöneticileri bir vekil gibi sorumludur.Şirket ile yöneticiler arasında «vekalet ilişkisi» söz konusu olup, yöneticiler kanun ve anasözleşme hükümleri ile genel kurullar tarafından alınan kararlar uyarınca şirket yararını gözeterek şirketin temsil ve yönetimini gerçekleştirmekle yükümlü bulunup, kasti veya ihmali hareketleri sonucu «şirketi zarara» uğratmaları halinde meydana gelen zarardan sorumludurlar.Bu itibarla, yöneticilerin şirkete karşı sorumluluğu «kusur sorumluluğu» niteliğinde ise de TTK’nun 338. maddesi uyarınca meydana gelen zararda bir kusuru olmadığının ispatı yöneticiye ait bulunmaktadır.Bir başka deyişle, «yöneticinin sorumluluğu» «ispat yükü» tersine çevrilmiş bir kusur sorumluluğu olup, yöneticinin kusursuz olduğunu ispat etmesi gerekmektedir.
… avacı şirketin kasasından dava dışı grup şirketlerine para transferi yapıldığı belirlenmiştir.Davalılar tarafından şirket kasasından yapılan bu ödemelerin haklı bir «sebebi» ortaya konulmadığı gibi dayanağı belirlenmeyen bu ödemeler aynı zamanda şirket hakkında Sulh Ceza Mahkemesi tarafından alınan tedbir kararlarına da aykırılık teşkil etmektedir.Şirket yöneticileri şirketi yasal sınırlar içinde ve ticari hayatın gereklerine uygun olarak yönetmekle yükümlü olup, «şirketi zarara» uğratacak eylem ve işlemlerden kaçınmak zorundadırlar.Bu nedenle şirket kasasından gerekli olmadıkça, haklı bir sebebe dayanmadıkça başka şirketlere ödemeler yapılması, paralar aktarılması doğru değildir.Bu itibarla mahkemece davalı yöneticiler hakkındaki davanın reddine ilişkin olarak ortaya konulan mevzuatta grup şirketleri arasında para alışverişlerini yasaklayan veya sınırlayan bir düzenlemenin mevcut olmadığı, önce esas borçlu dava dışı şirket hakkında takibe geçilmesi gerektiği yönündeki gerekçeler yerinde bulunmamaktadır.Yine, denetçiler hakkındaki davanın da reddine karar verilmiş ise de denetçilerin sorumluluklarının düzenlendiği TTK’nun 359. maddesinde denetçilerin kanun veya anasözleşme ile kendilerine yükletilen vazifelerini hiç veya gereği gibi yapmamalarından doğan zarardan dolayı kusursuz olduklarını ispat etmedikçe sorumlu olduklarının belirtilmesi karşısında denetçilerin de «ispat yükü» ters çevrilmiş «kusur sorumluluğu» esası uyarınca meydana gelen zarardan dolayı sorumlu tutulabilecekleri göz önüne alınarak anılan madde hükmü uyarınca denetçilerin kusursuz olduklarını ispat etmeleri gerektiğinden denetçiler hakkında verilen ret kararı da yerinde görülmemiştir.O halde mahkemece, gerek yönetici gerekse denetçi olan davalılar yönünden yukarıda açıklanan yasal hükümler, «sorumluluktan kurtulmanın» ancak kusursuz olunması halinde mümkün olacağı ve bunun ispat yükünün de davalı yönetici ve denetçilere ait bulunduğu hususları gözetilmek suretiyle yapılacak yarg …
… ransferi yapıldığı, mevzuatta grup şirketleri arasında para alış verişlerini yasaklayan veya sınırlayan bir düzenlemenin mevcut olmadığı, bu nedenle davacı şirketin «dahil» olduğu grup içerisinde bulunan bir başka firmaya borç verilmesi nedeni ile davalıların kanuna aykırı bir eylemde bulunduğu hususunun iddia edilemeyeceği, para transferinin ne amaçla yapıldığının dosyaya sunulan belgeler kapsamı itibarıyla açıklığa kavuşmadığı, «yönetim kurulu» üyeleri ve denetçiler aleyhine dava açılmadan önce esas borçlu dava dışı şirket hakkında borcun takibi için harekete geçilmesi gerektiği, bunun semeresiz kalması halinde ancak yönetim kurulu üyeleri ve denetim kurulu üyeleri hakkında dava açılabileceği, alacağın tahsil olunması için gereken tüm «hukuki yollar tüketilmeden» ve bu durum gereği gibi tevsik edilmeden davalıların sorumluluğuna gidilemeyeceği, ayrıca zarar verici işlem olduğu iddia edilen para transferinin 2003 yılı ortalarında gerçekleştiği, bu şirketlere ise 2004 yılında TMSF tarafından el konulduğu, bu durum karşısında denetçilerin rapor hazırlamasına fırsat kalmadan şirketteki görevlerinin «son» bulması nedeniyle denetçilerin kusurunun bu aşamada tartışılamayacağı, TTK’nun 336 ve devamında öngörülen şartların gerçekleşip gerçekleşmediğinin bu aşamada tespi …
Benzer bu karardaBir başka deyişle, «yöneticinin sorumluluğu» «ispat yükü» tersine çevrilmiş bir «kusur sorumluluğu» olup, yöneticinin kusursuz olduğunu ispat etmesi gerekmektedir.
… lerin şirket yönetiminde oldukları yıllarda şirketin uğradığı zararın tespit edilmiş olmasına göre bu zarardan ancak davalı yöneticilerin zararın meydana gelmesinde «kusurlarının» olmadığını ispat etmeleri halinde «sorumluluktan kurtulmaları» mümkün iken mahkemece kararların hakim hissedarlar tarafından alındığı yönündeki gerekçe ile şirketin yasal yönetici ve «temsilcileri» hakkındaki davanın reddine karar verilmesi şirketler hukukuna, yasal düzenlemelere aykırı, şirket ve üçüncü kişilerin şahsi haklarını ortadan kaldırıcı nitelikte olduğundan yöneticiler hakkında verilen karar doğru olmadığı gibi denetçilerin sorumluluklarının düzenlendiği TTK’nun 359. maddesinde denetçilerin kanun veya anasözleşme ile kendilerine yükletilen vazifelerini hiç veya gereği gibi yapmamalarından doğan zarardan dolayı kusursuz olduklarını ispat etmedikçe sorumlu olduklarının belirtilmesi karşısında denetçilerin de «ispat yükü» ters çevrilmiş «kusur sorumluluğu» esası uyarınca meydana gelen zarardan dolayı sorumlu tutulabilecekleri göz önüne alınarak anılan madde hükmü uyarınca denetçilerin kusursuz olduklarını ispat etmel …
… rın alınması ve icra edilmesi aşamalarında hakim hissedarlardan gelen emir ve talimatları yerine getirdikleri, bizzat karar verici konumunda olmadıkları, bu durumda «yönetim kurulu» üyeleri olan davalılara sorumluluk atfedilemeyeceği; denetçilerin TTK.'nun 359. maddesinde düzenlenen sorumluluğunun da tıpkı yönetim kurulu üyelerinde olduğu gibi bir «kusur sorumluluğu» olduğu, zarara yol açtığı iddia edilen iştirak hisselerinin satışı ile şirketin ...'ye geçmesi arasındaki kısa zaman dikkate alındığında denetçilerin kusurlu bir d …
Sonuç: 🔶 iki emsal
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/14367 E. 2012/20043 K.
Ortak:yönetim kurulu kararı
İncelediğiniz kararda… ransferi yapıldığı, mevzuatta grup şirketleri arasında para alış verişlerini yasaklayan veya sınırlayan bir düzenlemenin mevcut olmadığı, bu nedenle davacı şirketin «dahil» olduğu grup içerisinde bulunan bir başka firmaya borç verilmesi nedeni ile davalıların kanuna aykırı bir eylemde bulunduğu hususunun iddia edilemeyeceği, para transferinin ne amaçla yapıldığının dosyaya sunulan belgeler kapsamı itibarıyla açıklığa kavuşmadığı, «yönetim kurulu» üyeleri ve denetçiler aleyhine dava açılmadan önce esas borçlu dava dışı şirket hakkında borcun takibi için harekete geçilmesi gerektiği, bunun semeresiz kalması halinde ancak yönetim kurulu üyeleri ve denetim kurulu üyeleri hakkında dava açılabileceği, alacağın tahsil olunması için gereken tüm «hukuki yollar tüketilmeden» ve bu durum gereği gibi tevsik edilmeden davalıların sorumluluğuna gidilemeyeceği, ayrıca zarar verici işlem olduğu iddia edilen para transferinin 2003 yılı ortalarında gerçekleştiği, bu şirketlere ise 2004 yılında TMSF tarafından el konulduğu, bu durum karşısında denetçilerin rapor hazırlamasına fırsat kalmadan şirketteki görevlerinin «son» bulması nedeniyle denetçilerin kusurunun bu aşamada tartışılamayacağı, TTK’nun 336 ve devamında öngörülen şartların gerçekleşip gerçekleşmediğinin bu aşamada tespi …
1- Şirketin «temsil» ve idaresinden sorumlu bulunan «yönetim kurulu» üyelerinin şirket işlerinde gösterecekleri dikkat ve basiret hakkında TTK’nun 320. maddesi Borçlar Kanunu’nun 528/2. maddesine atıf yapmıştır.Buna göre şirket yöneticileri bir vekil gibi sorumludur.Şirket ile yöneticiler arasında «vekalet ilişkisi» söz konusu olup, yöneticiler kanun ve anasözleşme hükümleri ile genel kurullar tarafından alınan kararlar uyarınca şirket yararını gözeterek şirketin temsil ve yönetimini gerçekleştirmekle yükümlü bulunup, kasti veya ihmali hareketleri sonucu «şirketi zarara» uğratmaları halinde meydana gelen zarardan sorumludurlar.Bu itibarla, yöneticilerin şirkete karşı sorumluluğu «kusur sorumluluğu» niteliğinde ise de TTK’nun 338. maddesi uyarınca meydana gelen zararda bir kusuru olmadığının ispatı yöneticiye ait bulunmaktadır.Bir başka deyişle, «yöneticinin sorumluluğu» «ispat yükü» tersine çevrilmiş bir kusur sorumluluğu olup, yöneticinin kusursuz olduğunu ispat etmesi gerekmektedir.
Benzer bu kararda… ahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, dava dışı CE-Se AŞ.'nin kooperatif hakkında açtığı tazminat davasından «feragat» edildiği, bu şekilde şirketin mal varlığında önemli bir «kayba» neden olunduğu, davacının alacağını şirketten tahsil edemediği, TTK'nun 338. maddesi uyarınca «kusursuzluklarını ispat» edemeyen «yönetim kurulu üyelerinin sorumlu» olduğu, diğer şirket ortakları olan davalıların ise bu miktarda bir alacak için yapılan feragatten hayatın olağan akışı gereği bilgileri bulunduğu, BK'nun 41. maddeleri uyarınca bu eylemlerinin «haksız fiil» teşkil ettiği, denetçinin ise sorumluluğu bulunmadığı gerekçesiyle, davalı ... yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın kabulüne dair verilen kar …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kusursuzluk ispatı · yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu · kâr kaybı · feragat · haksız fiil
Benzer bu kararda… ahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, dava dışı CE-Se AŞ.'nin kooperatif hakkında açtığı tazminat davasından «feragat» edildiği, bu şekilde şirketin mal varlığında önemli bir «kayba» neden olunduğu, davacının alacağını şirketten tahsil edemediği, TTK'nun 338. maddesi uyarınca «kusursuzluklarını ispat» edemeyen «yönetim kurulu üyelerinin sorumlu» olduğu, diğer şirket ortakları olan davalıların ise bu miktarda bir alacak için yapılan feragatten hayatın olağan akışı gereği bilgileri bulunduğu, BK'nun 41. maddeleri uyarınca bu eylemlerinin «haksız fiil» teşkil ettiği, denetçinin ise sorumluluğu bulunmadığı gerekçesiyle, davalı ... yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın kabulüne dair verilen kar …
3 benzer karar daha
-
Yönetici Sorumluluğundan Kaynaklanan Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/6609 E. 2012/6212 K.
Ortak:hukuki yolların tüketilmesi · kusur sorumluluğu · şirket zararı · yönetim kurulu kararı · kusur · dahili dava · i̇i̇k 72/son
İncelediğiniz kararda… ransferi yapıldığı, mevzuatta grup şirketleri arasında para alış verişlerini yasaklayan veya sınırlayan bir düzenlemenin mevcut olmadığı, bu nedenle davacı şirketin «dahil» olduğu grup içerisinde bulunan bir başka firmaya borç verilmesi nedeni ile davalıların kanuna aykırı bir eylemde bulunduğu hususunun iddia edilemeyeceği, para transferinin ne amaçla yapıldığının dosyaya sunulan belgeler kapsamı itibarıyla açıklığa kavuşmadığı, «yönetim kurulu» üyeleri ve denetçiler aleyhine dava açılmadan önce esas borçlu dava dışı şirket hakkında borcun takibi için harekete geçilmesi gerektiği, bunun semeresiz kalması halinde ancak yönetim kurulu üyeleri ve denetim kurulu üyeleri hakkında dava açılabileceği, alacağın tahsil olunması için gereken tüm «hukuki yollar tüketilmeden» ve bu durum gereği gibi tevsik edilmeden davalıların sorumluluğuna gidilemeyeceği, ayrıca zarar verici işlem olduğu iddia edilen para transferinin 2003 yılı ortalarında gerçekleştiği, bu şirketlere ise 2004 yılında TMSF tarafından el konulduğu, bu durum karşısında denetçilerin rapor hazırlamasına fırsat kalmadan şirketteki görevlerinin «son» bulması nedeniyle denetçilerin kusurunun bu aşamada tartışılamayacağı, TTK’nun 336 ve devamında öngörülen şartların gerçekleşip gerçekleşmediğinin bu aşamada tespi …
1- Şirketin «temsil» ve idaresinden sorumlu bulunan «yönetim kurulu» üyelerinin şirket işlerinde gösterecekleri dikkat ve basiret hakkında TTK’nun 320. maddesi Borçlar Kanunu’nun 528/2. maddesine atıf yapmıştır.Buna göre şirket yöneticileri bir vekil gibi sorumludur.Şirket ile yöneticiler arasında «vekalet ilişkisi» söz konusu olup, yöneticiler kanun ve anasözleşme hükümleri ile genel kurullar tarafından alınan kararlar uyarınca şirket yararını gözeterek şirketin temsil ve yönetimini gerçekleştirmekle yükümlü bulunup, kasti veya ihmali hareketleri sonucu «şirketi zarara» uğratmaları halinde meydana gelen zarardan sorumludurlar.Bu itibarla, yöneticilerin şirkete karşı sorumluluğu «kusur sorumluluğu» niteliğinde ise de TTK’nun 338. maddesi uyarınca meydana gelen zararda bir kusuru olmadığının ispatı yöneticiye ait bulunmaktadır.Bir başka deyişle, «yöneticinin sorumluluğu» «ispat yükü» tersine çevrilmiş bir kusur sorumluluğu olup, yöneticinin kusursuz olduğunu ispat etmesi gerekmektedir.
… avacı şirketin kasasından dava dışı grup şirketlerine para transferi yapıldığı belirlenmiştir.Davalılar tarafından şirket kasasından yapılan bu ödemelerin haklı bir «sebebi» ortaya konulmadığı gibi dayanağı belirlenmeyen bu ödemeler aynı zamanda şirket hakkında Sulh Ceza Mahkemesi tarafından alınan tedbir kararlarına da aykırılık teşkil etmektedir.Şirket yöneticileri şirketi yasal sınırlar içinde ve ticari hayatın gereklerine uygun olarak yönetmekle yükümlü olup, «şirketi zarara» uğratacak eylem ve işlemlerden kaçınmak zorundadırlar.Bu nedenle şirket kasasından gerekli olmadıkça, haklı bir sebebe dayanmadıkça başka şirketlere ödemeler yapılması, paralar aktarılması doğru değildir.Bu itibarla mahkemece davalı yöneticiler hakkındaki davanın reddine ilişkin olarak ortaya konulan mevzuatta grup şirketleri arasında para alışverişlerini yasaklayan veya sınırlayan bir düzenlemenin mevcut olmadığı, önce esas borçlu dava dışı şirket hakkında takibe geçilmesi gerektiği yönündeki gerekçeler yerinde bulunmamaktadır.Yine, denetçiler hakkındaki davanın da reddine karar verilmiş ise de denetçilerin sorumluluklarının düzenlendiği TTK’nun 359. maddesinde denetçilerin kanun veya anasözleşme ile kendilerine yükletilen vazifelerini hiç veya gereği gibi yapmamalarından doğan zarardan dolayı kusursuz olduklarını ispat etmedikçe sorumlu olduklarının belirtilmesi karşısında denetçilerin de «ispat yükü» ters çevrilmiş «kusur sorumluluğu» esası uyarınca meydana gelen zarardan dolayı sorumlu tutulabilecekleri göz önüne alınarak anılan madde hükmü uyarınca denetçilerin kusursuz olduklarını ispat etmeleri gerektiğinden denetçiler hakkında verilen ret kararı da yerinde görülmemiştir.O halde mahkemece, gerek yönetici gerekse denetçi olan davalılar yönünden yukarıda açıklanan yasal hükümler, «sorumluluktan kurtulmanın» ancak kusursuz olunması halinde mümkün olacağı ve bunun ispat yükünün de davalı yönetici ve denetçilere ait bulunduğu hususları gözetilmek suretiyle yapılacak yarg …
Benzer bu kararda… neticilerle TMSF tarafından atananlar arasında bir devir tutanağı noter tespiti v.s gibi bir belgenin bulunmadığı, 14.2.2004 tarihinde meydana geldiği ileri sürülen «kasa açığı» için davacının dayandığı 4.7.2005 tarihli denetim kurulu raporunun muhasebe ilkeleri gereğince kasa hesabının günlük hareketler içeren bir hesap olması ve buna ilişkin tespitlerinde günlük bazda yapılması kuralı gereğince hukuki geçerliliğinin bulunmadığı,«anonim şirket» yönetici ve denetcilerin sorumluluğuna gidebilmek için öncelikle şirketin uğradığı zararın somut bir şekilde ortaya konulması ve «illiyet bağının» bulunması gerektiği, davacı şirket ile dava dışı grup şirketler arasında para transferinin yapıldığı, mevzuatımızda grup şirketlerin aralarında para alış verişlerini yasaklayan veya sınırlayan bir düzenlemenin bulunmadığı, davacı şirketin «dahil» olduğu grup içerisinde bulunan bir başka firmaya borç vermesi nedeni ile kanuna aykırı bir eylem de bulunduğunun iddia edilemeyeceği, para transferinin ne amaçla yapıldığının açıklığa kavuşmadığı, «yönetim kurulu» üyeleri ve denetçiler aleyhine dava açılmadan önce esas borçlu hakkında yani dava dışı şirket hakkında borcun takibi için harekete geçilmesi gerektiği,bunun semeresiz kalması halinde ancak yönetim kurulu üyeleri ve denetim kurulu üyeleri hakkında dava açılabileceği, alacağın tahsil olunması için gereken tüm «hukuki yollar tüketilmden» ve bu durum gereği gibi tevsik edilmeden davalıların sorumluluğuna gidilemeyeceği,ayrıca zarar verici işlem olduğu iddia edilen para transferinin 2003 yılı ortalarında gerçekleşmesi bu şirketlere ise 2004 yılında TMSF tarafından el konulması karşısında denetcinin rapor hazırlamasına fırsat kalmadan denetçilerin şirketteki görevlerinin «son» bulması nedeni ile denetçilerin kusurlu davrandığından da bahsedilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
… gücü bulunmayan dava dışı Park Medya A.Ş ne aktarılarak şirketin aktiflerinin azalmasına neden oldukları iddia edilmiş olup, mahkemenin kabulünün aksine bu olgunun «şirket zararı» olarak kabul edilmesi için «yönetim kurulu» üyeleri ve denetçiler aleyhine dava açılmadan önce esas borçlu dava dışı şirket hakkında borcun takibi için harekete geçilmesinin ve bunun semeresiz kalmasının, başka bir ifade ile alacağın tahsil olunması için gereken tüm «hukuki yolların tüketilmesinin» davalıların sorumluluğuna gidilemesinin önşartı olarak kabulü olanaklı değildir.
Bu durumda, mahkemece, uyuşmazlığın «aydınlatılması yükümlülüğü» çerçevesinde yukarıda anılan iddianın öncelikle davacı için bir zarar olup olmadığı varsa miktarının denetlenebilir bir şekilde gerektiğinde bilirkişi kurulu marifeti ile kuşkuya yer bırakmaksızın saptanması, eğer bu hususun şirket için bir zarar kalemi olarak kabulü halinde bu bağlamada oluşan şirket zararından, yönetim ve denetim kurulu eski üyelerinin, TTK.nun 336 vd maddeleri bağlamında «ispat külfeti» ters çevrilmiş «kusur sorumluluğu» ilkeleri çerçevesinde, kusursuzluklarını kanıtlayamamaları halinde oluşan zarardan sorumlu olduklarının ilke olarak kabulü ile sonucuna göre bir karar verilmek gerekirken bu yönden yanlış ilkeye ve «eksik incelemeye» dayalı isabetli olmayan yazılı gerekçe ile hüküm tesisi doğru görülmemiş,kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:aydınlatma yükümlülüğü · kasa açığı · nispi vekalet ücreti · ispat külfeti · illiyet bağı · maktu vekalet ücreti · anonim şirket · eksik inceleme
Benzer bu kararda… neticilerle TMSF tarafından atananlar arasında bir devir tutanağı noter tespiti v.s gibi bir belgenin bulunmadığı, 14.2.2004 tarihinde meydana geldiği ileri sürülen «kasa açığı» için davacının dayandığı 4.7.2005 tarihli denetim kurulu raporunun muhasebe ilkeleri gereğince kasa hesabının günlük hareketler içeren bir hesap olması ve buna ilişkin tespitlerinde günlük bazda yapılması kuralı gereğince hukuki geçerliliğinin bulunmadığı,«anonim şirket» yönetici ve denetcilerin sorumluluğuna gidebilmek için öncelikle şirketin uğradığı zararın somut bir şekilde ortaya konulması ve «illiyet bağının» bulunması gerektiği, davacı şirket ile dava dışı grup şirketler arasında para transferinin yapıldığı, mevzuatımızda grup şirketlerin aralarında para alış verişlerini yasaklayan veya sınırlayan bir düzenlemenin bulunmadığı, davacı şirketin «dahil» olduğu grup içerisinde bulunan bir başka firmaya borç vermesi nedeni ile kanuna aykırı bir eylem de bulunduğunun iddia edilemeyeceği, para transferinin ne amaçla yapıldığının açıklığa kavuşmadığı, «yönetim kurulu» üyeleri ve denetçiler aleyhine dava açılmadan önce esas borçlu hakkında yani dava dışı şirket hakkında borcun takibi için harekete geçilmesi gerektiği,bunun semeresiz kalması halinde ancak yönetim kurulu üyeleri ve denetim kurulu üyeleri hakkında dava açılabileceği, alacağın tahsil olunması için gereken tüm «hukuki yollar tüketilmden» ve bu durum gereği gibi tevsik edilmeden davalıların sorumluluğuna gidilemeyeceği,ayrıca zarar verici işlem olduğu iddia edilen para transferinin 2003 yılı ortalarında gerçekleşmesi bu şirketlere ise 2004 yılında TMSF tarafından el konulması karşısında denetcinin rapor hazırlamasına fırsat kalmadan denetçilerin şirketteki görevlerinin «son» bulması nedeni ile denetçilerin kusurlu davrandığından da bahsedilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bu durumda, mahkemece, uyuşmazlığın «aydınlatılması yükümlülüğü» çerçevesinde yukarıda anılan iddianın öncelikle davacı için bir zarar olup olmadığı varsa miktarının denetlenebilir bir şekilde gerektiğinde bilirkişi kurulu marifeti ile kuşkuya yer bırakmaksızın saptanması, eğer bu hususun şirket için bir zarar kalemi olarak kabulü halinde bu bağlamada oluşan şirket zararından, yönetim ve denetim kurulu eski üyelerinin, TTK.nun 336 vd maddeleri bağlamında «ispat külfeti» ters çevrilmiş «kusur sorumluluğu» ilkeleri çerçevesinde, kusursuzluklarını kanıtlayamamaları halinde oluşan zarardan sorumlu olduklarının ilke olarak kabulü ile sonucuna göre bir karar verilmek gerekirken bu yönden yanlış ilkeye ve «eksik incelemeye» dayalı isabetli olmayan yazılı gerekçe ile hüküm tesisi doğru görülmemiş,kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.
4-Kabule göre de, 5411 sayılı Kanun'un 133/«son» maddesi kapsamında açılan veya açılacak davalar ile kanuni halef sıfatıyla takip edilen davalarda, lehine hükmedilen tarafa «vekalet ücreti» maktu olarak belirleneceği hükmünü haiz olup, mahkemece, davalılar yararına «maktu vekalet ücretine» hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde «nispi vekalet ücretine» hükmedilmesi de doğru olmamıştır.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve «kasa açığına» ilişen temyiz itirazların yerinde görülmemesine göre, davacı vekilinin aşağıdaki benttlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/4384 E. 2013/20147 K.
Ortak:kusur sorumluluğu · şirket zararı · ispat yükü · yönetim kurulu kararı · kusur · dahili dava
İncelediğiniz kararda1- Şirketin «temsil» ve idaresinden sorumlu bulunan «yönetim kurulu» üyelerinin şirket işlerinde gösterecekleri dikkat ve basiret hakkında TTK’nun 320. maddesi Borçlar Kanunu’nun 528/2. maddesine atıf yapmıştır.Buna göre şirket yöneticileri bir vekil gibi sorumludur.Şirket ile yöneticiler arasında «vekalet ilişkisi» söz konusu olup, yöneticiler kanun ve anasözleşme hükümleri ile genel kurullar tarafından alınan kararlar uyarınca şirket yararını gözeterek şirketin temsil ve yönetimini gerçekleştirmekle yükümlü bulunup, kasti veya ihmali hareketleri sonucu «şirketi zarara» uğratmaları halinde meydana gelen zarardan sorumludurlar.Bu itibarla, yöneticilerin şirkete karşı sorumluluğu «kusur sorumluluğu» niteliğinde ise de TTK’nun 338. maddesi uyarınca meydana gelen zararda bir kusuru olmadığının ispatı yöneticiye ait bulunmaktadır.Bir başka deyişle, «yöneticinin sorumluluğu» «ispat yükü» tersine çevrilmiş bir kusur sorumluluğu olup, yöneticinin kusursuz olduğunu ispat etmesi gerekmektedir.
… avacı şirketin kasasından dava dışı grup şirketlerine para transferi yapıldığı belirlenmiştir.Davalılar tarafından şirket kasasından yapılan bu ödemelerin haklı bir «sebebi» ortaya konulmadığı gibi dayanağı belirlenmeyen bu ödemeler aynı zamanda şirket hakkında Sulh Ceza Mahkemesi tarafından alınan tedbir kararlarına da aykırılık teşkil etmektedir.Şirket yöneticileri şirketi yasal sınırlar içinde ve ticari hayatın gereklerine uygun olarak yönetmekle yükümlü olup, «şirketi zarara» uğratacak eylem ve işlemlerden kaçınmak zorundadırlar.Bu nedenle şirket kasasından gerekli olmadıkça, haklı bir sebebe dayanmadıkça başka şirketlere ödemeler yapılması, paralar aktarılması doğru değildir.Bu itibarla mahkemece davalı yöneticiler hakkındaki davanın reddine ilişkin olarak ortaya konulan mevzuatta grup şirketleri arasında para alışverişlerini yasaklayan veya sınırlayan bir düzenlemenin mevcut olmadığı, önce esas borçlu dava dışı şirket hakkında takibe geçilmesi gerektiği yönündeki gerekçeler yerinde bulunmamaktadır.Yine, denetçiler hakkındaki davanın da reddine karar verilmiş ise de denetçilerin sorumluluklarının düzenlendiği TTK’nun 359. maddesinde denetçilerin kanun veya anasözleşme ile kendilerine yükletilen vazifelerini hiç veya gereği gibi yapmamalarından doğan zarardan dolayı kusursuz olduklarını ispat etmedikçe sorumlu olduklarının belirtilmesi karşısında denetçilerin de «ispat yükü» ters çevrilmiş «kusur sorumluluğu» esası uyarınca meydana gelen zarardan dolayı sorumlu tutulabilecekleri göz önüne alınarak anılan madde hükmü uyarınca denetçilerin kusursuz olduklarını ispat etmeleri gerektiğinden denetçiler hakkında verilen ret kararı da yerinde görülmemiştir.O halde mahkemece, gerek yönetici gerekse denetçi olan davalılar yönünden yukarıda açıklanan yasal hükümler, «sorumluluktan kurtulmanın» ancak kusursuz olunması halinde mümkün olacağı ve bunun ispat yükünün de davalı yönetici ve denetçilere ait bulunduğu hususları gözetilmek suretiyle yapılacak yarg …
… ransferi yapıldığı, mevzuatta grup şirketleri arasında para alış verişlerini yasaklayan veya sınırlayan bir düzenlemenin mevcut olmadığı, bu nedenle davacı şirketin «dahil» olduğu grup içerisinde bulunan bir başka firmaya borç verilmesi nedeni ile davalıların kanuna aykırı bir eylemde bulunduğu hususunun iddia edilemeyeceği, para transferinin ne amaçla yapıldığının dosyaya sunulan belgeler kapsamı itibarıyla açıklığa kavuşmadığı, «yönetim kurulu» üyeleri ve denetçiler aleyhine dava açılmadan önce esas borçlu dava dışı şirket hakkında borcun takibi için harekete geçilmesi gerektiği, bunun semeresiz kalması halinde ancak yönetim kurulu üyeleri ve denetim kurulu üyeleri hakkında dava açılabileceği, alacağın tahsil olunması için gereken tüm «hukuki yollar tüketilmeden» ve bu durum gereği gibi tevsik edilmeden davalıların sorumluluğuna gidilemeyeceği, ayrıca zarar verici işlem olduğu iddia edilen para transferinin 2003 yılı ortalarında gerçekleştiği, bu şirketlere ise 2004 yılında TMSF tarafından el konulduğu, bu durum karşısında denetçilerin rapor hazırlamasına fırsat kalmadan şirketteki görevlerinin «son» bulması nedeniyle denetçilerin kusurunun bu aşamada tartışılamayacağı, TTK’nun 336 ve devamında öngörülen şartların gerçekleşip gerçekleşmediğinin bu aşamada tespi …
Benzer bu karardaBaşka bir deyişle, Türk Ticaret Kanunu «yönetim kurulu» üyeleri için «ispat yükü» ters çevrilmiş «kusur» esasına dayanan bir sorumluluk öngörmüş ve yönetim kurulu üyeleri aleyhine «kusur karinesi» kabul etmiştir (...
… nda para transferi yapıldığı, mevzuatta grup şirketlerin aralarında para alışverişini yasaklayan ve sınırlayan bir düzenleme bulunmadığı, bu nedenle davacı şirketin «dahil» olduğu grup içinde bulunan başka bir firmaya borç verilmesi nedeni ile kanuna aykırı bir eylemde bulunulduğu hususunun iddia edilemeyeceği, para transferinin ne amaçla yapıldığının dosya kapsamından açıklığa kavuşmadığı, «yönetim kurulu» üyeleri ve denetçiler aleyhine dava açılmadan önce esas borçlu hakkında yani yani dava dışı şirketler hakkında borcun takibi için harekete geçilmesi, bunun semeresiz kalması halinde ancak yönetim kurulu üyeleri ve denetçiler hakkında dava açılabileceği, denetçilerin kusurlu davrandığından söz edilemeyeceği, «kasa açığı» ile ilgili olarak ise devir tarihinde eski yöneticiler ve denetçiler ile yapılan bir devir tutanağı ve noter tespitinin bulunmaması, sonradan düzenlenen kasa sayım …
Nitekim TTK’nın 338. maddesinde, «yönetim kurulu» üyelerinin «kusur» ve sorumluluklarının bulunmadığını ispat edemedikleri takdirde zarardan sorumlu oldukları düzenlenmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kusur karinesi · kasa açığı · ticari teamül · teamül · müteselsil sorumluluk · temlik · eksik inceleme · vekalet ücreti
Benzer bu karardaDavacı şirket ortaklarınca paranın davacı şirketin ticari amaçları doğrultusunda, kendi ticari faaliyetleri için kullanılması gerekirken, «ticari teamüllere» aykırı bir şekilde ve basiretsiz davranmak suretiyle, başka bir şirkete aktarılması, şirket açısından bir zarardır.
… nda para transferi yapıldığı, mevzuatta grup şirketlerin aralarında para alışverişini yasaklayan ve sınırlayan bir düzenleme bulunmadığı, bu nedenle davacı şirketin «dahil» olduğu grup içinde bulunan başka bir firmaya borç verilmesi nedeni ile kanuna aykırı bir eylemde bulunulduğu hususunun iddia edilemeyeceği, para transferinin ne amaçla yapıldığının dosya kapsamından açıklığa kavuşmadığı, «yönetim kurulu» üyeleri ve denetçiler aleyhine dava açılmadan önce esas borçlu hakkında yani yani dava dışı şirketler hakkında borcun takibi için harekete geçilmesi, bunun semeresiz kalması halinde ancak yönetim kurulu üyeleri ve denetçiler hakkında dava açılabileceği, denetçilerin kusurlu davrandığından söz edilemeyeceği, «kasa açığı» ile ilgili olarak ise devir tarihinde eski yöneticiler ve denetçiler ile yapılan bir devir tutanağı ve noter tespitinin bulunmaması, sonradan düzenlenen kasa sayım …
Kararı, «temlik» alan TMSF vekili, davalılar ... ve ... vekili temyiz etmiştir.
Kural olarak, «yönetim kurulu» üyeleri şirket adına yaptıkları işlemlerden dolayı kişisel olarak sorumlu tutulamazlarsa da, TTK’nun 336. maddesinde belirtilen hallerde ortaklığa ve ortaklık alacaklılarına karşı kusursuz olduklarını ispat etmedikçe tüm yöneticiler oluşan zarardan «müteselsilen sorumlu» olurlar.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/12531 E. 2018/6449 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:karar verilmesine yer olmadığına
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne, 24.06.2013 tarihli genel kurulda alınan 3 nolu kararın iptaline, birleşen davadaki denetçi tayinine ilişkin talep hakkında karar «verilmesine yer olmadığına», asıl ve birleşen davadaki diğer taleplerin reddine dair verilen kararın taraf vekillerince temyizi üzerine karar Dairemizce bozulmuştur.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2010/12602 E. , 2012/18959 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 11/02/2010 tarih ve 2007/305-2010/77 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili ve davalılar ..., ..., ..... vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, şirketin geçmiş yılları kapsayan faaliyetleriyle ilgili olarak yapılan incelemeler sonucu davalı yönetim ve denetim kurulu üyelerinin kanuna aykırı eylemleri sonucu şirketi zarara uğrattıklarının tespit edildiğini, Şişli 2. Sulh Ceza Mahkemesi'nin 14.08.2003 ve 26.08.2003 tarihli tedbir kararlarına aykırı olarak ve sözkonusu tedbir kararlarından sonra grup şirketleri olan Rumeli Holding A.Ş’ye şirket kasasından nakit ödemeler yapıldığını, şirket malvarlığının kasten azaltılmasına yönelik işlemlerin yapıldığı tarihlerde yönetim ve denetim kurulu üyeleri olan davalıların şirketin uğradığı zarardan sorumlu olduklarını ileri sürerek, fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak açılan davada yargılama sırasında yapılan ıslah ile ortaklık zararı olan 166.436,84 TL’nin davalılardan faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... davaya cevap vermemiş, diğer davalılar kusur ve sorumluluklarının bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemişlerdir.
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı şirket ile dava dışı grup şirketleri arasında para transferi yapıldığı, mevzuatta grup şirketleri arasında para alış verişlerini yasaklayan veya sınırlayan bir düzenlemenin mevcut olmadığı, bu nedenle davacı şirketin dahil olduğu grup içerisinde bulunan bir başka firmaya borç verilmesi nedeni ile davalıların kanuna aykırı bir eylemde bulunduğu hususunun iddia edilemeyeceği, para transferinin ne amaçla yapıldığının dosyaya sunulan belgeler kapsamı itibarıyla açıklığa kavuşmadığı, yönetim kurulu üyeleri ve denetçiler aleyhine dava açılmadan önce esas borçlu dava dışı şirket hakkında borcun takibi için harekete geçilmesi gerektiği, bunun semeresiz kalması halinde ancak yönetim kurulu üyeleri ve denetim kurulu üyeleri hakkında dava açılabileceği, alacağın tahsil olunması için gereken tüm hukuki yollar tüketilmeden ve bu durum gereği gibi tevsik edilmeden davalıların sorumluluğuna gidilemeyeceği, ayrıca zarar verici işlem olduğu iddia edilen para transferinin 2003 yılı ortalarında gerçekleştiği, bu şirketlere ise 2004 yılında TMSF tarafından el konulduğu, bu durum karşısında denetçilerin rapor hazırlamasına fırsat kalmadan şirketteki görevlerinin son bulması nedeniyle denetçilerin kusurunun bu aşamada tartışılamayacağı, TTK’nun 336 ve devamında öngörülen şartların gerçekleşip gerçekleşmediğinin bu aşamada tespitinin mümkün olmadığı sonucuna varılarak, zamansız açılan davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili ve davalılar ..., ..., ... vekili temyiz etmiştir.
1- Şirketin temsil ve idaresinden sorumlu bulunan yönetim kurulu üyelerinin şirket işlerinde gösterecekleri dikkat ve basiret hakkında TTK’nun 320. maddesi Borçlar Kanunu’nun 528/2. maddesine atıf yapmıştır.Buna göre şirket yöneticileri bir vekil gibi sorumludur.Şirket ile yöneticiler arasında vekalet ilişkisi söz konusu olup, yöneticiler kanun ve anasözleşme hükümleri ile genel kurullar tarafından alınan kararlar uyarınca şirket yararını gözeterek şirketin temsil ve yönetimini gerçekleştirmekle yükümlü bulunup, kasti veya ihmali hareketleri sonucu şirketi zarara uğratmaları halinde meydana gelen zarardan sorumludurlar.Bu itibarla, yöneticilerin şirkete karşı sorumluluğu kusur sorumluluğu niteliğinde ise de TTK’nun 338.
maddesi uyarınca meydana gelen zararda bir kusuru olmadığının ispatı yöneticiye ait bulunmaktadır.Bir başka deyişle, yöneticinin sorumluluğu ispat yükü tersine çevrilmiş bir kusur sorumluluğu olup, yöneticinin kusursuz olduğunu ispat etmesi gerekmektedir.
Somut olayda, davacı şirketin kasasından dava dışı grup şirketlerine para transferi yapıldığı belirlenmiştir.Davalılar tarafından şirket kasasından yapılan bu ödemelerin haklı bir sebebi ortaya konulmadığı gibi dayanağı belirlenmeyen bu ödemeler aynı zamanda şirket hakkında Sulh Ceza Mahkemesi tarafından alınan tedbir kararlarına da aykırılık teşkil etmektedir.Şirket yöneticileri şirketi yasal sınırlar içinde ve ticari hayatın gereklerine uygun olarak yönetmekle yükümlü olup, şirketi zarara uğratacak eylem ve işlemlerden kaçınmak zorundadırlar.Bu nedenle şirket kasasından gerekli olmadıkça, haklı bir sebebe dayanmadıkça başka şirketlere ödemeler yapılması, paralar aktarılması doğru değildir.Bu itibarla mahkemece davalı yöneticiler hakkındaki davanın reddine ilişkin olarak ortaya konulan mevzuatta grup şirketleri arasında para alışverişlerini yasaklayan veya sınırlayan bir düzenlemenin mevcut olmadığı, önce esas borçlu dava dışı şirket hakkında takibe geçilmesi gerektiği yönündeki gerekçeler yerinde bulunmamaktadır.Yine, denetçiler hakkındaki davanın da reddine karar verilmiş ise de denetçilerin sorumluluklarının düzenlendiği TTK’nun 359.
maddesinde denetçilerin kanun veya anasözleşme ile kendilerine yükletilen
vazifelerini hiç veya gereği gibi yapmamalarından doğan zarardan dolayı kusursuz olduklarını ispat etmedikçe sorumlu olduklarının belirtilmesi karşısında denetçilerin de ispat yükü ters çevrilmiş kusur sorumluluğu esası uyarınca meydana gelen zarardan dolayı sorumlu tutulabilecekleri göz önüne alınarak anılan madde hükmü uyarınca denetçilerin kusursuz olduklarını ispat etmeleri gerektiğinden denetçiler hakkında verilen ret kararı da yerinde görülmemiştir.O halde mahkemece, gerek yönetici gerekse denetçi olan davalılar yönünden yukarıda açıklanan yasal hükümler, sorumluluktan kurtulmanın ancak kusursuz olunması halinde mümkün olacağı ve bunun ispat yükünün de davalı yönetici ve denetçilere ait bulunduğu hususları gözetilmek suretiyle yapılacak yargılama sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenlerle davacı yararına bozulması gerekmiştir.
2-Temyiz eden davalılar vekilinin temyiz itirazlarına gelince; bozma neden ve şekline göre mümeyyiz davalılar vekilinin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle mümeyyiz davalılar ..., ... ve ... vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, 22.11.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1065599600 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz