Yönetim ve temsil yetkisinin kaldırılması

11. Hukuk Dairesi         2023/2435 E.  ,  2024/5292 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI 2021/1114 Esas, 2023/102 Karar

HÜKÜM

Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI 2019/284 E., 2021/132 K.

Taraflar arasındaki yönetici azli ve tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin/dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ve ağabeyi olan davalı ...'in ... Makine San. Tic. Ltd. Şti.'nin ortak ve münferit yetkilisi olduklarını, davalı ile müvekkil arasında yaşanılan anlaşmazlıklar nedeniyle şirketin tasfiye aşamasına geldiğini, davalının ... Metal Döküm Makina Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. isminde yeni bir şirket ile ticari hayatına devam etme kararı aldığını, Konya 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/93 E. sayılı dosya kapsamında görevlendirilen bilirkişi tarafından hazırlanan ve müvekkili ile davalı tarafından kabul edilen 21.10.2017 tarihli protokol metninin 4.maddesine göre ... Makina Sanayi Tic. Ltd. Şti. Adına kayıtlı olan Konya İli ... İlçesi ... Mah. 14443 ada 28S3 pafta 6 parselde bulunan Karkas İdari Bana, Fabrika ve Arsası niteliğindeki tek taşınmazın satılarak, müvekkili ile davalı arasında 1/2 oranında paylaşılacağını, ancak davalı söz konusu taşınmazı ...

Makina San. Tic. Ltd. Şti. adına satış talebinde bulunarak 18.07.2018 tarihinde yine tek ortak ve yetkili olduğu ... Metal Döküm Makina Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne devrettiğini, dava konusu taşınmazı devreden ve devralan kişinin aynı olduğunu, söz konusu taşınmazın devrinin hukuka aykırı olduğunu, davaya konu taşınmazın devir bedelinin tapuda 900.000,00 TL olarak gösterildiğini, devre konu taşınmazın rayiç değerinin piyasa şartlarında 5.000.000,00 TL ile 6.500.000,00 TL arasında değiştiğini, davalının aynı zamanda devir bedeli olan 900.000,00 TL'yi şirket hesaplarına aktarmadığını, davalı ...'in ortağı ve müdürü olduğu ... Makina San. Tic. Ltd. Şti. ile işlem yaparak bu yükümlülüğünü ihlal ettiğini, davalının ortaklık amacına aykırı ve şirket faaliyetlerini zedeleyici şekilde, müvekkilinin haberi olmaksızın ...

Makina San. Tic. Ltd. Şti.'ne ait hesaplardan değişik tarih ve miktarlarda nakit çekerek kullandığını, bu tür eylemlerle de şirketi zarara uğrattığını, davalının temsilci olduğu şirketin zararına hareket ettiğini ileri sürerek davalı tarafından kullanılan bir kredi olup olmadığının tespitini, varsa ... Makina San. Tic. Ltd. Şti.'nin kefil olarak gösterilip gösterilmediğinin tespitini, gösterilmesi söz konusu ise kefalet sözleşmesinin iptal edilmesini, davalı ...'in ... Makine San. Tic. Ltd. Şti.'deki yönetim ve temsil yetkisinin kaldırılması ve şirket müdürlüğünden azledilmesini, bu talebinin reddi halinde müvekkilinin ve davalının münferit yetkili olmalarının iptali ile müşterek yetkili olmaları yönünde karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının, müvekkilinin yönetim ve temsil yetkilerinin kaldırılması yönünde bir dava açmakta hukuki menfaatinin bulunmadığını, Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/93 E. sayılı dava dosyası üzerinden gerçekleştirilen yargılama neticesinde, yüzde ellişer pay sahipliğiyle tarafların ortak ve münferiden imza yetkilisi oldukları ... Makina San. Tic. Ltd. Şti'nin feshine karar verildiğini ve fesih öncesinde fiilen ortaklık ilişkisinin sona erdiğini, resmi olarak da ortaklığın tasfiye sürecine girdiğini, söz konusu kararın henüz kesinleşmediğini, azli gerektirecek hiçbir durumun bulunmadığını, müvekkilinin özen ve bağlılık yükümü ile diğer kanunlardan ve şirket sözleşmesinden doğan yükümlülüklerini ihlal ettiğine ilişkin iddianın da gerçek olmadığını, tam tersine davacının yönetim ve temsil yetkilerinin kötüye kullandığını, davacının müvekkili tarafından kullanılan bir kredi olup olmadığının ve varsa ...

Makina San. Tic. Ltd. Şti.'nin kefil olarak gösterilip gösterilmediğinin tespitini ve kefil olarak gösterilmesi söz konusu ise kefalet sözleşmesinin iptali yönündeki talebinde hukuki yararının bulunmadığını, şirketin münferit imza yetkilisi olarak bu bilgileri bankalardan talep edebileceğini, müvekkilinin şirket ad ve hesabına kullandığı hiçbir kredinin bulunmadığını, yine şirketin müvekkiline kefil olması gibi bir durumun da söz konusu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dışı ... Makina Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkında görülen şirketin feshi davası sırasında tarafların 21.10.2017 tarihli protokol yaparak fiilen şirket malvarlığını paylaştıkları, şirket adına kayıtlı taşınmazın satılıp 1/2 oranında paylaşılacağının kararlaştırıldığı, buna rağmen davalının şirket adına kayıtlı taşınmazı bir ortaklar kurulu kararı olmaksızın rayiç bedelden çok düşük fiyatla daha önce ortağı ve yöneticisi olduğu, halen yakınlarının ortağı bulunduğu ... Metal Döküm Makine Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne satışının yapılarak devredildiği, satış bedeli olarak gösterilen bedelin dahi ... Makina Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin hesabına alınmadığı, böylece davalının özen ve bağlılık yükümü ile diğer kanunlardan ve şirket sözleşmesinden doğan yükümlülüklerini ağır bir şekilde ihlal ettiği ve bu durumda ise davalı müdürün azli için haklı sebeplerin gerçekleştiğinin kabulünün gerektiği, davacının davalı tarafından kullanılan bir kredi olup olmadığının ve varsa "...

Makina San. Tic. Ltd. Şti."nin kefil olarak gösterilip gösterilmediğinin tespiti ve "... Makina San.Tic. Ltd. Şti.nin kefil olarak gösterilmesi söz konusu ise kefalet sözleşmesinin iptal edilmesine yönelik talebi yönünden ise davacının aynı zamanda dava dışı şirketin ortağı ve münferiden yetkili müdürü olduğu, şirketin hangi kredi için kefil olduğunu öğrenebilecek durumda olduğu, varsa bile kefalet sözleşmelerin iptalinin başka bir uyuşmazlık konusu olduğu bu nedenle davacının hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle davacının davalı tarafından kullanılan bir kredi olup olmadığının ve varsa ... Makina San. Tic. Ltd. Şti.'nin kefil olarak gösterilip gösterilmediğinin tespiti ve ... Makina San.Tic.Ltd.Şti."'in kefil olarak gösterilmesi söz konusu ise kefalet sözleşmesinin iptal edilmesine yönelik talebinin hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, davalı ...'in yönetim hakkının ve temsil yetkilerinin kaldırılarak şirket müdürlüğünden azline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin ticari ahlak, etik ilkeler veya hukuka aykırı bir tutum veya davranışının görülmediğini, davacının muvazaalı işlemler yaptığını, Konya 3.Ticaret Mahkemesinin 2017/93 E. sayılı dosyası kapsamında yapılan yargılamada ... Makina şirketinin feshine karar verildiğini, fesih kararının kesinleşmesiyle tasfiye aşamasına geçileceğini, ilk derece mahkemesinin 2019/284 E. 2021/132 K. sayılı kararında uyuşmazlığın esasına etkili karar ve derdest davaları dikkate almaksızın hüküm kurmasının hukuka ve

hakkaniyete aykırılık teşkil ettiğini, kararın müvekkil yönünden belirtilen aleyhe olan kısımlarının kaldırılmasını, şirket müdürleri arasındaki uyuşmazlıklar gözetilerek en son ihtimalde tarafların terditli olarak ileri sürdükleri müşterek yetkili kılınma

talebinin değerlendirilmesini belirterek azle ilişkin kararın kaldırılmasını, vekalet ücreti ve masrafların karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının münferiden temsil yetkisine sahip olduğu ve tarafların ortağı bulunduğu dava dışı ... Mak. ve San. Tic.Ltd. Şti.'ye ait taşınmazı, kendisinin ortağı ve yöneticisi olduğu ... Metal Döküm Mak.Otomotiv...Ltd.Şti.'ye devrettiği, taşınmazın devrinin ... Makina....Ltd.Şti kayıtlarında yer almadığı, devir nedeniyle şirket hesaplarında satış bedelinin ödendiğine dair bir kaydın da bulunmadığı, davalının şirketin yöneticisi olarak şirket sözleşmesi ile kanunlardan doğan yükümlülüklerini ağır şekilde ihlal ettiği, şirketin temsil ve yönetim yetkisinin kaldırılmasını talep etme hususunda davacı yönünden haklı nedenlerin bulunduğu, ancak incelemeye konu dava istinaf aşamasında iken Konya 3.

Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/93 Esas sayılı dosyasından; "Konya Ticaret Sicil Memurluğunda 24427 sicil numarası ile kayıtlı ... Makine Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin fesih ve tasfiyesine" şeklinde karar verildiği, kararın Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 24.01.2022 tarih ve 2020/7923 E.- 2022/579 K. sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği, kararın kesinleşmesi ile birlikte tasfiye sürecine giren şirkette tarafların yönetim ve temsil haklarının hukuken ortadan kalktığı, incelemeye konu davanın konusunun kalmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davacının, davalı tarafından kullanılan bir kredi olup olmadığının ve varsa ...

Makina San. Tic. Ltd. Şti.'nin kefil olarak gösterilip gösterilmediğinin tespiti ve ... Makina San. Tic. Ltd. Şti.'nin kefil olarak gösterilmesi söz konusu ise kefalet sözleşmesinin iptal edilmesine yönelik talebinin hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, davalı ...'in Yönetim hakkının ve temsil yetkilerinin kaldırılmasına yönelik talebi yönünden konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesince davalı tarafça ileri sürülmeyen bir gerekçe ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasının doğru olmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, limited şirket yöneticisinin yönetim ve temsil hakkının kaldırılması ile davalı tarafından limited şirket kefil gösterilerek kredi kullanılıp kullanılmadığının, kullanılmışsa kefalet sözleşmesinin iptali talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 630 uncu maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Davacının tespit talebinin, 6100 sayılı Kanun'un 106 ncı maddesinde düzenlenen tespit davasının konusunu ihtiva etmeyeceği anlaşılmıştır.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinc temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.