Alacak
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2011/5388 E. 2012/11663 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
rehin cirosu↗ yetkili hamil↗ rehin↗ cy/cy şerhi↗ reeskont faizi↗ genel kredi sözleşmesi↗ hamil↗ işlemiş faiz↗ kredi sözleşmesi↗ asıl alacak↗ ibraz↗ teminat↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre, davacı ile dava dışı Akkuş Mobilya Tekstil İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. arasında 200.000 TL limitli genel kredi sözleşmesinin imzalandığı, dava dışı şirketin davacıya kredi borcunun bulunduğu, bu krediye istinaden borçlu şirket tarafından işbu davaya konu 05/06/2008 keşide tarihli 15.000 TL bedelli çekin verildiği, çekin 05/06/2008 tarihinde ibraz edildiği ancak karşılığının bulunmadığı ve TTK'nun 711/3. maddesi gereğince işlem yapılamadığına dair şerh verildiği, kullanılan kredi ve çekten dolayı davacının, davalıdan dava tarihi itibari ile 15.000 TL asıl alacak, 4.880,42 TL ise dava öncesi döneme ilişkin işlemiş faiz olmak üzere toplam 19.880,42 TL alacaklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 15.000 TL asıl alacak ve 4.880,42 TL dava öncesi işlemiş faizin davalıdan tahsiline, asıl alacak olan 15.000 TL'ye dava tarihinden itibaren değişen oranlarda reeskont faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
Kararı, davalı temyiz etmiştir.
Dava, TTK.'nun 644 ncü maddesine dayalı alacak istemine ilişkin olup, yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı dava konusu çekin verilen kredinin teminatı olarak alındığını belirtmiştir. TTK.'nun 730 ncu maddesinde rehin cirosu ile ilgili aynı yasanın 601 nci maddesine atıf yapılmadığından çekte rehin cirosu caiz değildir. Bu itibarla çeki rehin cirosu ile devralan davacı banka çekin yetkili hamili olmadığından TTK'nun 644 ncü maddesi uyarınca da hak sahibi olamaz. Bu itibarla mahkemece davanın reddine karar verilmek gerekirken, kabulü bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/5755 E. 2011/16419 K.
Ortak:rehin cirosu · yetkili hamil · rehin · hamil · teminat · Alacak
İncelediğiniz karardaBu itibarla çeki «rehin cirosu» ile devralan davacı banka çekin «yetkili hamili» olmadığından TTK'nun 644 ncü maddesi uyarınca da hak sahibi olamaz.
TTK.'nun 730 ncu maddesinde «rehin cirosu» ile ilgili aynı yasanın 601 nci maddesine atıf yapılmadığından çekte rehin cirosu caiz değildir.
Dava, TTK.'nun 644 ncü maddesine dayalı alacak istemine ilişkin olup, yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı dava konusu çekin verilen kredinin «teminatı» olarak alındığını belirtmiştir.
Benzer bu karardaBu itibarla çeki «rehin cirosu» ile devralan davacı banka çekin «yetkili hamili» olmadığından TTK'nun 644 ncü maddesi uyarınca da hak sahibi olamaz.
TTK.'nun 730 ncu maddesinde «rehin cirosu» ile ilgili aynı yasanın 601 nci maddesine atıf yapılmadığından çekte rehin cirosu caiz değildir.
Dava, TTK.'nun 644 ncü maddesine dayalı alacak istemine ilişkin olup, yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı dava konusu çekin verilen kredinin «teminatı» olarak alındığını belirtmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:tahsilde tekerrür olmaması · tahsilde tekerrür · keşideci · çek · yasal faiz · zamanaşımı
Benzer bu karardaMahkemece, davacının çekin «zamanaşımına» uğraması ve karşılıksız çıkması nedeniyle alacağını alamadığı, bu şekilde «keşidecinin» mal varlığında çoğalma meydana geldiği gerekçesiyle, 30.000 TL «çek» bedelinin dava tarihinden itibaren «yasal faizi» ile, Antalya 1.
İcra Müdürlüğü'nün 2006/10346 sayılı dosyası ile «tahsilde tekerrür olmamak» üzere, tahsiline karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/6984 E. 2012/14883 K.
Ortak:rehin cirosu · yetkili hamil · rehin · hamil · ibraz · teminat
İncelediğiniz karardaBu itibarla çeki «rehin cirosu» ile devralan davacı banka çekin «yetkili hamili» olmadığından TTK'nun 644 ncü maddesi uyarınca da hak sahibi olamaz.
TTK.'nun 730 ncu maddesinde «rehin cirosu» ile ilgili aynı yasanın 601 nci maddesine atıf yapılmadığından çekte rehin cirosu caiz değildir.
Şti. arasında 200.000 TL limitli «genel kredi sözleşmesinin» imzalandığı, dava dışı şirketin davacıya kredi borcunun bulunduğu, bu krediye istinaden borçlu şirket tarafından işbu davaya konu 05/06/2008 keşide tarihli 15.000 TL bedelli çekin verildiği, çekin 05/06/2008 tarihinde «ibraz» edildiği ancak karşılığının bulunmadığı ve TTK'nun 711/3. maddesi gereğince işlem yapılamadığına dair «şerh» verildiği, kullanılan kredi ve çekten dolayı davacının, davalıdan dava tarihi itibari ile 15.000 TL «asıl alacak», 4.880,42 TL ise dava öncesi döneme ilişkin «işlemiş faiz» olmak üzere toplam 19.880,42 TL alacaklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 15.000 TL asıl alacak ve 4.880,42 TL dava öncesi işlemiş faizin davalıdan tahsiline, asıl alacak olan 15.000 TL'ye dava tarihinden itibaren değişen oranlarda «reeskont faizi» uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaBu itibarla çeki «rehin cirosu» ile devralan kişinin «yetkili hamil» olarak kabulü mümkün bulunmamaktadır.
… davalısı şirket arasında yapılan mermer alım sözleşmesi karşılığında davaya konu çekin keşide edildiği, çeki alan şirketin, bu çeki davacı bankadan aldığı kredinin «teminatı» olarak bankaya «ciro» ettiği, daha sonra sipariş edilen malın hazır edilmemesi nedeniyle siparişin iptal edildiği ve «keşideci» tarafından çekin geri istenildiği, ancak davalı şirketin çeki davacı bankaya ciro etmesi nedeniyle iade edemediği, buna karşılık anılan şirketin söz konusu çekten dolayı ...'den alacaklı olmadığına dair belge düzenlediği, davacı bankanın «iyiniyetli» «son hamil» olduğu, çekin süresi içinde bankaya «ibraz» edildiği ve karşılığı olmadığından herhangi bir ödeme yapılmadığı, asıl davanın davalısı tarafından «çek» bedelinin herhangi bir şekilde ödendiğinin ya da davacı bankanın çeki aldığı sırada «çekin bedelsiz» kaldığını bildiğini veya haksız ve «kötüniyetli» olduğunu kanıtlayamadığı gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulü ile 33.914,35 TL'nın dava tarihinden itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline, birleşen davanın kabulü ile davacının davaya konu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.
Somut olayda her ne kadar dava konusu «çek» üzerinde, çekin «rehin» cirosuyla devredildiği belirtilmemişse de, söz konusu çekin, «lehtarı» tarafından davacı bankadan alınan kredinin «teminatı» olarak davacı bankaya «ciro» edildiği, diğer bir deyişle çekin «rehin cirosu» ile davacıya devredildiği mahkemece kabul edilmiş olup bu hususa ilişkin bir temyiz bulunmamaktadır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:çekin bedelsizliği · son hamil · lehtar · bedelsizlik · iyiniyet · ciro · keşideci · çek
Benzer bu kararda… davalısı şirket arasında yapılan mermer alım sözleşmesi karşılığında davaya konu çekin keşide edildiği, çeki alan şirketin, bu çeki davacı bankadan aldığı kredinin «teminatı» olarak bankaya «ciro» ettiği, daha sonra sipariş edilen malın hazır edilmemesi nedeniyle siparişin iptal edildiği ve «keşideci» tarafından çekin geri istenildiği, ancak davalı şirketin çeki davacı bankaya ciro etmesi nedeniyle iade edemediği, buna karşılık anılan şirketin söz konusu çekten dolayı ...'den alacaklı olmadığına dair belge düzenlediği, davacı bankanın «iyiniyetli» «son hamil» olduğu, çekin süresi içinde bankaya «ibraz» edildiği ve karşılığı olmadığından herhangi bir ödeme yapılmadığı, asıl davanın davalısı tarafından «çek» bedelinin herhangi bir şekilde ödendiğinin ya da davacı bankanın çeki aldığı sırada «çekin bedelsiz» kaldığını bildiğini veya haksız ve «kötüniyetli» olduğunu kanıtlayamadığı gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulü ile 33.914,35 TL'nın dava tarihinden itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline, birleşen davanın kabulü ile davacının davaya konu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.
Somut olayda her ne kadar dava konusu «çek» üzerinde, çekin «rehin» cirosuyla devredildiği belirtilmemişse de, söz konusu çekin, «lehtarı» tarafından davacı bankadan alınan kredinin «teminatı» olarak davacı bankaya «ciro» edildiği, diğer bir deyişle çekin «rehin cirosu» ile davacıya devredildiği mahkemece kabul edilmiş olup bu hususa ilişkin bir temyiz bulunmamaktadır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/16861 E. 2013/701 K.
Ortak:cy/cy şerhi · reeskont faizi · genel kredi sözleşmesi · işlemiş faiz · kredi sözleşmesi · asıl alacak · ibraz
İncelediğiniz karardaŞti. arasında 200.000 TL limitli «genel kredi sözleşmesinin» imzalandığı, dava dışı şirketin davacıya kredi borcunun bulunduğu, bu krediye istinaden borçlu şirket tarafından işbu davaya konu 05/06/2008 keşide tarihli 15.000 TL bedelli çekin verildiği, çekin 05/06/2008 tarihinde «ibraz» edildiği ancak karşılığının bulunmadığı ve TTK'nun 711/3. maddesi gereğince işlem yapılamadığına dair «şerh» verildiği, kullanılan kredi ve çekten dolayı davacının, davalıdan dava tarihi itibari ile 15.000 TL «asıl alacak», 4.880,42 TL ise dava öncesi döneme ilişkin «işlemiş faiz» olmak üzere toplam 19.880,42 TL alacaklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 15.000 TL asıl alacak ve 4.880,42 TL dava öncesi işlemiş faizin davalıdan tahsiline, asıl alacak olan 15.000 TL'ye dava tarihinden itibaren değişen oranlarda «reeskont faizi» uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece tüm dosya kapsamına göre, davacı ile dava dışı ... arasında 200.000 TL limitli «genel kredi sözleşmesinin» imzalandığı, dava dışı şirketin davacıya kredi borcunun bulunduğu, bu krediye istinaden borçlu şirket tarafından işbu davaya konu 05/06/2008 keşide tarihli 15.000 TL bedelli çekin verildiği, çekin 05/06/2008 tarihinde «ibraz» edildiği ancak karşılığının bulunmadığı ve TTK'nun 711/3. maddesi gereğince işlem yapılamadığına dair «şerh» verildiği, kullanılan kredi ve çekten dolayı davacının, davalıdan dava tarihi itibari ile 15.000 TL «asıl alacak», 4.880,42 TL ise dava öncesi döneme ilişkin «işlemiş faiz» olmak üzere toplam 19.880,42 TL alacaklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 15.000 TL asıl alacak ve 4.880,42 TL dava öncesi işlemiş faizin davalıdan tahsiline, asıl alacak olan 15.000 TL'ye dava tarihinden itibaren değişen oranlarda «reeskont faizi» uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine dair verilen kararın davalı tarafından temyizi üzerine karar Dairemizce bozulmuştur.
Sonuç: 🔶 iki emsal
1 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/11986 E. 2014/4760 K.
Ortak:rehin cirosu · yetkili hamil · rehin · hamil · ibraz · teminat · Alacak
İncelediğiniz karardaBu itibarla çeki «rehin cirosu» ile devralan davacı banka çekin «yetkili hamili» olmadığından TTK'nun 644 ncü maddesi uyarınca da hak sahibi olamaz.
TTK.'nun 730 ncu maddesinde «rehin cirosu» ile ilgili aynı yasanın 601 nci maddesine atıf yapılmadığından çekte rehin cirosu caiz değildir.
Şti. arasında 200.000 TL limitli «genel kredi sözleşmesinin» imzalandığı, dava dışı şirketin davacıya kredi borcunun bulunduğu, bu krediye istinaden borçlu şirket tarafından işbu davaya konu 05/06/2008 keşide tarihli 15.000 TL bedelli çekin verildiği, çekin 05/06/2008 tarihinde «ibraz» edildiği ancak karşılığının bulunmadığı ve TTK'nun 711/3. maddesi gereğince işlem yapılamadığına dair «şerh» verildiği, kullanılan kredi ve çekten dolayı davacının, davalıdan dava tarihi itibari ile 15.000 TL «asıl alacak», 4.880,42 TL ise dava öncesi döneme ilişkin «işlemiş faiz» olmak üzere toplam 19.880,42 TL alacaklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 15.000 TL asıl alacak ve 4.880,42 TL dava öncesi işlemiş faizin davalıdan tahsiline, asıl alacak olan 15.000 TL'ye dava tarihinden itibaren değişen oranlarda «reeskont faizi» uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaSomut olayda, davacı Banka davaya konu çeki «teminat» amacıyla almış olup, açıklanan yasa maddesi uyarınca çekin «rehin» amacıyla cirosu geçerli olmadığından davacı «yetkili hamili» olarak kabul edilemez.Yetkili hamil olmayan kişinin TTK’nun 644. maddesinden doğan hakları ileri sürmesi mümkün olmadığından mahkemece davanın bu nedenle reddine k …
Bu durumda çekte «rehin cirosu» caiz olmayıp, rehin veya bu sonucu elde etmeye yönelik «teminat» amacıyla çekin «ciro» edilmesi halinde çeki devralan kişi çeke dayalı hakları kullanamaz.
… ma ve tüm dosya kapsamına göre, davanın TTK'nın 644'üncü maddesine dayalı alacak istemine ilişkin olduğu, davacı tarafın dava konusu çeki 3. kişiye verilen kredinin «teminatı» olarak aldığı, «çek» «keşide tarihi» olan 28/7/2011 tarihi itibariyle davacı bankanın dava dışı kredi borçlusundan 20.000 TL'nin çok üzerinde alacaklı olduğu, yine dava tarihi olan 07/02/2012 tarihi itibariyle nakit kredilerden dolayı 19.932,47 TL alacaklı olduğu, gayrinakti kredilerden dolayı alacağını delillendiren belge sunmadığı, bu nedenle dava tarihi itibariyle davacının 19.932,47 TL «sebepsiz zenginleştiği» miktarı talep hakkı bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 19.832,47 TL'nin çekin keşide tarihinin 28/07/2011 oluşu dikkate alındığında «ibraz» tarihinin «son» günü olan 08/08/2011 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda «avans faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:keşide tarihi · ciro · sebepsiz zenginleşme · keşideci · uyuşmazlık konusu · çek · avans faizi · zamanaşımı
Benzer bu kararda… ma ve tüm dosya kapsamına göre, davanın TTK'nın 644'üncü maddesine dayalı alacak istemine ilişkin olduğu, davacı tarafın dava konusu çeki 3. kişiye verilen kredinin «teminatı» olarak aldığı, «çek» «keşide tarihi» olan 28/7/2011 tarihi itibariyle davacı bankanın dava dışı kredi borçlusundan 20.000 TL'nin çok üzerinde alacaklı olduğu, yine dava tarihi olan 07/02/2012 tarihi itibariyle nakit kredilerden dolayı 19.932,47 TL alacaklı olduğu, gayrinakti kredilerden dolayı alacağını delillendiren belge sunmadığı, bu nedenle dava tarihi itibariyle davacının 19.932,47 TL «sebepsiz zenginleştiği» miktarı talep hakkı bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 19.832,47 TL'nin çekin keşide tarihinin 28/07/2011 oluşu dikkate alındığında «ibraz» tarihinin «son» günü olan 08/08/2011 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda «avans faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Dava, davalı «keşidecinin» «zamanaşımına» uğrayan «çek» nedeniyle «sebepsiz zenginleştiği» iddiasıyla TTK’nın 644. maddesine dayalı alacak istemine ilişkindir.
Dava konusu «çek», dava dışı şirketin davacı Banka'dan kullandığı kredinin «teminatını» oluşturmak amacıyla «ciro» yolu ile davacı Banka'ya geçmiş olup, esasen bu husus taraflar arasında «uyuşmazlık konusu» olmadığı gibi mahkemece de çekin teminat amacıyla bankaya ciro edildiği kabul edilmiştir.
Poliçeye ait olup, «çek» hakkında da uygulanması mümkün hükümleri düzenleyen TTK’nun 730. maddesinde «rehin cirosu» ile ilgili aynı yasanın 601. maddesine yapılmış bir atıf bulunmamaktadır.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2011/5388 E. , 2012/11663 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasında görülen davada Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 15/12/2010 tarih ve 2009/767-2010/885 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davalı tarafından keşide edilen 05.06.2008 keşide tarihli 15.000 TL bedelli çekin banka tarafından kullandırılan kredilerin teminatı olarak müvekkiline verildiğini, çekin 05.06.2008 tarihinde takas yoluyla ibraz edildiğinde arkasına "işbu çekin süresinde ibraz edildiğini, TTK'nun 711/3 maddesi gereğince çek üzerinde bir işlem yapılmamıştır" ibaresinin yazıldığını, çekin sehven 6 aylık zamanaşımı süresi içinde kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibine konu edilemediğini, keşideci davalının çek bedeli kadar müvekkili aleyhine sebepsiz zenginleştiğini, TTK.'nun 644. maddesi gereği talepte bulunulabileceğini ileri sürerek çek bedeli olan 15.000 TL'nin çekin ibraz tarihi olan 05.06.2008 tarihinden itibaren 5.024,50 TL reeskont faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı taraf davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre, davacı ile dava dışı Akkuş Mobilya Tekstil İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. arasında 200.000 TL limitli genel kredi sözleşmesinin imzalandığı, dava dışı şirketin davacıya kredi borcunun bulunduğu, bu krediye istinaden borçlu şirket tarafından işbu davaya konu 05/06/2008 keşide tarihli 15.000 TL bedelli çekin verildiği, çekin 05/06/2008 tarihinde ibraz edildiği ancak karşılığının bulunmadığı ve TTK'nun 711/3. maddesi gereğince işlem yapılamadığına dair şerh verildiği, kullanılan kredi ve çekten dolayı davacının, davalıdan dava tarihi itibari ile 15.000 TL asıl alacak, 4.880,42 TL ise dava öncesi döneme ilişkin işlemiş faiz olmak üzere toplam 19.880,42 TL alacaklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 15.000 TL asıl alacak ve 4.880,42 TL dava öncesi işlemiş faizin davalıdan tahsiline, asıl alacak olan 15.000 TL'ye dava tarihinden itibaren değişen oranlarda reeskont faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
Kararı, davalı temyiz etmiştir.
Dava, TTK.'nun 644 ncü maddesine dayalı alacak istemine ilişkin olup, yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı dava konusu çekin verilen kredinin teminatı olarak alındığını belirtmiştir. TTK.'nun 730 ncu maddesinde rehin cirosu ile ilgili aynı yasanın 601 nci maddesine atıf yapılmadığından çekte rehin cirosu caiz değildir. Bu itibarla çeki rehin cirosu ile devralan davacı banka çekin yetkili hamili olmadığından TTK'nun 644 ncü maddesi uyarınca da hak sahibi olamaz. Bu itibarla mahkemece davanın reddine karar verilmek gerekirken, kabulü bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalının temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 02/07/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1061876600 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz