Çek iptal
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2011/9814 E. 2012/10958 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ödeme yasağı↗ çek iptali davası↗ istirdat davası↗ çek iptali↗ menfi tespit davası↗ tasdik kararı↗ münhasırlık↗ tespit davası↗ zayi↗ oy yasağı↗ hamil↗ iptal davası↗ istirdat↗ hukuki yarar↗ havale↗ çek↗ menfi tespit↗ ibraz↗ kesin hüküm↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, dava konusu çeklerden dört tanesinin dava dışı Gürsoy Ltd. Şti. tarafından ellerinde bulunduğu bildirildiğinden, bu çekler hakkında davacının çek iptali davası açmakta hukuki yararı olmadığı gerekçesiyle bu çekler açısından davanın reddine, 8003716 nolu çek ise mahkemeye ibraz edilmediğinden bu çekin zayi olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, TTK’nun 730/20. maddesi delaletiyle 669 vd. maddelerine göre açılmış çek iptali isteminden ibarettir. Mahkemece, davadışı Gürsoy (Gülsoy) Ltd. Şti.’nin ellerinde bulunduğunu ileri sürdüğü çekler bakımından davanın reddine karar verilip bu çekler bakımından konulan ödeme yasağının kaldırılmasına karar verilmiştir. Dava açıldıktan sonra zayi olduğu ileri sürülen çek(ler)in mahkemeye getirilmesi halinde mahkemece ne yönde işlem yapılması gerektiği TTK’nun 675. maddesinde hükme bağlanmıştır. Davadışı Gülsoy Gıda Ltd. Şti. vekili, 2.8.2010 havale tarihli dilekçesiyle dava konusu dört adet çekin ellerinde bulunduğunu bildirmiş ise de dilekçesi ekinde çeklerden üçünün tasdiksiz fotokopisini sunmuş, 8003713 nolu çek aslının ise ilgili icra dosyasında mevcut olduğunu bildirmiştir. Buna karşılık davacı vekili ise 8003712 ve 8003713 nolu çekler bakımından davadışı şirket aleyhine menfi tespit davası açtıklarını ileri sürmüş, Kayseri 5. İcra Dairesi’nden gelen cevabi yazının da 8003713 nolu çek bakımından davadışı şirket vekilinin beyanını doğruladığı gözlenmiştir. Bu durumda, 8003712 ve 8003713 nolu çeklerin davadışı Gülsoy Gıda Ltd.Şti.’nin elinde olduğu konusunda bir uyuşmazlık bulunmadığı anlaşılmaktadır. Ancak, dava konusu çeklerden 8003714 ve 8003715 no.lu iki adet çekin muhatap bankaya ibraz edilmediği, söz konusu çeklerin hamili olduğunu ileri süren Gülsoy Ltd. Şti.’nin bu çeklerin asıllarını dosyaya sunmadığı görülmüştür. Bu durumda, davacı vekiline, bu çekler yönünden 31.12.2010 tarihli oturumda istirdat davası açılması için önel verilmiş olması yerinde olmayıp henüz muhataba ibraz edilmemiş olan 8003714 ve 8003715 nolu çekler bakımından öncelikle elinde bulundurduğunu ileri süren davadışı Gülsoy Gıda Ltd. Şti.’ne işbu çeklerin aslını yahut tasdikli örneklerini ibraz etmeleri için kesin önel verilmesi, ibrazı halinde ise bu kez TTK’nun 675. maddesinde yazılı olduğu biçimde, davacı yana istirdat davası açması için uygun süre verilip sonucuna göre bu çekler ile ilgili önleyici tedbir (ödeme yasağı) kararının kaldırılmasına ve/veya devamına karar verilmesi gerekirken, bu çeklerin gerçekten de davadışı şirketin elinde bulundurduğu hususu yasa maddesinde belirtildiği şekilde saptanmaksızın bu çekler bakımından da davanın reddiyle ödeme yasağının kaldırılmasına karar verilmesi doğru olmamış, davacı vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazının kabulüyle yerel mahkeme kararının münhasıran 8003714 ve 8003715 nolu çekler bakımından davacı yan yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/16382 E. 2012/6084 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:alt taşıyan · alt taşıyıcı · taşıyıcı · taşıyan · eksik inceleme
Benzer bu karardaMahkemece, toplanan delillere ve kısmen benimsenen bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının taşıma sırasında meydana gelen zararı emtia sahibine ödediği, zararın «alt taşıyan» davalıya ait aracın kaza yapması nedeniyle oluştuğu, kazada kusursuz olduğuna dair davalı savunması olmadığı, zarardan «alt taşıyıcı» davalının sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Ayrıca, taşıma yapan aracın kaza yaptığına ilişkin kaza tespit tutanağı, kazanın nerede ve nasıl olduğuna ilişkin hazırlık evrakı incelenmeden ve aracın kaza yapmasından sonra emtianın yüklendiği diğer aracın şoförü tarafından düzenlenen 04.10.2006 tarihli tutanak mümzii ... tanık sıfatıyla dinlenmeden «eksik incelemeye» dayanılarak karar verilmesi doğru olmamıştır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/14495 E. 2017/134 K.
Ortak:hukuki yarar · dava şartı
İncelediğiniz karardaŞti. tarafından ellerinde bulunduğu bildirildiğinden, bu çekler hakkında davacının «çek iptali davası» açmakta «hukuki yararı» olmadığı gerekçesiyle bu çekler açısından davanın reddine, 8003716 nolu çek ise mahkemeye «ibraz» edilmediğinden bu çekin «zayi» olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece, Vergi Dairesince dava dışı şirkete tahakkuk ettirilen vergi ve cezaların şirketin sicilden terkininden sonra davacılar tarafından ödendiği, ödemeleri yapan davacıların davadışı muhasebeciden talepte bulunabilecekleri, bu halde şirketin ihyasında davacıların «hukuki yararlarının» bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:ihya
Benzer bu karardaDava, davacılardan başka ortağı bulunmayan davadışı şirketin 6102 sayılı TTK 547. maddesi gereğince «ihyası» istemine ilişkindir.
Vergi ve cezalar davacılar tarafından ödenmiş olmakla birlikte doğan zarar, «ihyası» talep edilen şirketin zararıdır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/7488 E. 2012/8522 K.
Ortak:ödeme yasağı · istirdat davası · oy yasağı · istirdat · çek · ibraz
İncelediğiniz karardaŞti.’ne işbu çeklerin aslını yahut «tasdikli» örneklerini «ibraz» etmeleri için «kesin» önel verilmesi, ibrazı halinde ise bu kez TTK’nun 675. maddesinde yazılı olduğu biçimde, davacı yana «istirdat davası» açması için uygun süre verilip sonucuna göre bu çekler ile ilgili önleyici tedbir («ödeme yasağı») kararının kaldırılmasına ve/veya devamına karar verilmesi gerekirken, bu çeklerin gerçekten de davadışı şirketin elinde bulundurduğu hususu yasa maddesinde belirtildiği şekilde saptanmaksızın bu çekler bakımından da davanın reddiyle ödeme yasağının kaldırılmasına karar verilmesi doğru olmamış, davacı vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazının kabulüyle yerel mahkeme kararının «münhasıran» 8003714 ve 8003715 nolu çekler bakımından davacı yan yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Bu durumda, davacı vekiline, bu çekler yönünden 31.12.2010 tarihli oturumda «istirdat davası» açılması için önel verilmiş olması yerinde olmayıp henüz muhataba «ibraz» edilmemiş olan 8003714 ve 8003715 nolu çekler bakımından öncelikle elinde bulundurduğunu ileri süren davadışı Gülsoy Gıda Ltd.
Şti. tarafından ellerinde bulunduğu bildirildiğinden, bu çekler hakkında davacının «çek iptali davası» açmakta «hukuki yararı» olmadığı gerekçesiyle bu çekler açısından davanın reddine, 8003716 nolu çek ise mahkemeye «ibraz» edilmediğinden bu çekin «zayi» olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Benzer bu kararda1- TTK’nun 730/20. maddesi yollaması ile uyuşmazlıkta uygulanması gereken aynı Kanunun 675. maddesine göre, elden çıktığı ileri sürülen «kıymetli evrakın» getirilmesi halinde talep sahibine «istirdat davası» açması için uygun önel verilmesi ve dava açıldığında «ödeme yasağının» devamına karar verilmek suretiyle esas hakkında karar «verilmesine yer olmadığına» karar verilmek gerekirken, gününden önce duruşma açılıp önleyici tedbir kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, davacı vekilinin …
Mahkemece, iddia ve dosya kapsamından, dava konusu «çek» üzerinde hak iddia edildiği ve çek aslının mahkemeye «ibraz» edildiği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:hasımsız dava · kıymetli evrak · üçüncü kişi · vekalet ücreti · karar verilmesine yer olmadığına · teminat
Benzer bu kararda2-Öte yandan, önleyici tedbir kararının kaldırılması nedeniyle davacı tarafından yatırılmış olan «teminatın» Hukuk ve Ticaret Mahkemeleri Yazı İşleri Yönetmeliği’nin 44. maddesi çerçevesinde işlem yapılmak suretiyle akıbeti belirlenmek gerekirken Hazine’ye irad kaydedilmesi şeklinde karar verilmesi yerinde olmadığı gibi, dava konusu çeki elinde bulunduran «üçüncü kişinin» «hasımsız» açılan işbu davada asli müdahil sıfatı bulunmadığı halde, davanın reddi nedeniyle anılan üçüncü kişi lehine «vekalet ücretine» hükmedilmiş olması da yasaya aykırıdır.
1- TTK’nun 730/20. maddesi yollaması ile uyuşmazlıkta uygulanması gereken aynı Kanunun 675. maddesine göre, elden çıktığı ileri sürülen «kıymetli evrakın» getirilmesi halinde talep sahibine «istirdat davası» açması için uygun önel verilmesi ve dava açıldığında «ödeme yasağının» devamına karar verilmek suretiyle esas hakkında karar «verilmesine yer olmadığına» karar verilmek gerekirken, gününden önce duruşma açılıp önleyici tedbir kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, davacı vekilinin …
1 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/9733 E. 2013/22465 K.
Ortak:istirdat davası · zayi · hamil · istirdat · çek · ibraz
İncelediğiniz karardaŞti. tarafından ellerinde bulunduğu bildirildiğinden, bu çekler hakkında davacının «çek iptali davası» açmakta «hukuki yararı» olmadığı gerekçesiyle bu çekler açısından davanın reddine, 8003716 nolu çek ise mahkemeye «ibraz» edilmediğinden bu çekin «zayi» olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bu durumda, davacı vekiline, bu çekler yönünden 31.12.2010 tarihli oturumda «istirdat davası» açılması için önel verilmiş olması yerinde olmayıp henüz muhataba «ibraz» edilmemiş olan 8003714 ve 8003715 nolu çekler bakımından öncelikle elinde bulundurduğunu ileri süren davadışı Gülsoy Gıda Ltd.
Şti.’ne işbu çeklerin aslını yahut «tasdikli» örneklerini «ibraz» etmeleri için «kesin» önel verilmesi, ibrazı halinde ise bu kez TTK’nun 675. maddesinde yazılı olduğu biçimde, davacı yana «istirdat davası» açması için uygun süre verilip sonucuna göre bu çekler ile ilgili önleyici tedbir («ödeme yasağı») kararının kaldırılmasına ve/veya devamına karar verilmesi gerekirken, bu çeklerin gerçekten de davadışı şirketin elinde bulundurduğu hususu yasa maddesinde belirtildiği şekilde saptanmaksızın bu çekler bakımından da davanın reddiyle ödeme yasağının kaldırılmasına karar verilmesi doğru olmamış, davacı vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazının kabulüyle yerel mahkeme kararının «münhasıran» 8003714 ve 8003715 nolu çekler bakımından davacı yan yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece iddia ve tüm dosya kapsamına göre dava konusu çeklerin, farklı tarihlerde muhtelif banka şubelerine «ibraz» edilerek karşılıksız kaldığı, davacının dava konusu çeklerin «yetkili hamili» olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava «zayi» edildiği ileri sürülen 10 adet «çek» yaprağının zayii olduğunun tespiti ile iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece yukarıda özetlendiği gibi dava konusu çeklerin farklı tarihlerde muhtelif banka şubelerine «ibraz» edilerek karşılıksız kaldığı, davacının dava konusu çeklerin «yetkili hamili» olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:yetkili hamil · kıymetli evrak · karar verilmesine yer olmadığına
Benzer bu karardaAncak; TTK'nın 730/20 maddesi yollaması ile uyuşmazlıkta uygulanması gereken aynı Kanun'un 675.maddesine göre, elden çıktığı ileri sürülen «kıymetli evrakın» getirilmesi halinde talep sahibine «istirdat davası» açması için uygun önel verilmesi ve dava açıldığında esas hakkında karar «verilmesine yer olmadığına» karar verilmek gerekirken davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, davacı vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazının kabulüyle kararın davacı yararına bozul …
Mahkemece iddia ve tüm dosya kapsamına göre dava konusu çeklerin, farklı tarihlerde muhtelif banka şubelerine «ibraz» edilerek karşılıksız kaldığı, davacının dava konusu çeklerin «yetkili hamili» olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkemece yukarıda özetlendiği gibi dava konusu çeklerin farklı tarihlerde muhtelif banka şubelerine «ibraz» edilerek karşılıksız kaldığı, davacının dava konusu çeklerin «yetkili hamili» olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2011/9814 E. , 2012/10958 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Ticaret Mahkemesi
Hasımsız olarak görülen davada Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 18.05.2011 tarih ve 2010/465 - 2011/277 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin lehtarı olduğu, Garanti Bankası Toros Şubesi'nde Nuriye Çetin adına açılı olan hesaptan keşide edilen beş adet çekin kaybolduğunu ileri sürerek sözkonusu çeklerin iptalini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, dava konusu çeklerden dört tanesinin dava dışı Gürsoy Ltd. Şti. tarafından ellerinde bulunduğu bildirildiğinden, bu çekler hakkında davacının çek iptali davası açmakta hukuki yararı olmadığı gerekçesiyle bu çekler açısından davanın reddine, 8003716 nolu çek ise mahkemeye ibraz edilmediğinden bu çekin zayi olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, TTK’nun 730/20. maddesi delaletiyle 669 vd. maddelerine göre açılmış çek iptali isteminden ibarettir. Mahkemece, davadışı Gürsoy (Gülsoy) Ltd. Şti.’nin ellerinde bulunduğunu ileri sürdüğü çekler bakımından davanın reddine karar verilip bu çekler bakımından konulan ödeme yasağının kaldırılmasına karar verilmiştir. Dava açıldıktan sonra zayi olduğu ileri sürülen çek(ler)in mahkemeye getirilmesi halinde mahkemece ne yönde işlem yapılması gerektiği TTK’nun 675. maddesinde hükme bağlanmıştır. Davadışı Gülsoy Gıda Ltd. Şti. vekili, 2.8.2010 havale tarihli dilekçesiyle dava konusu dört adet çekin ellerinde bulunduğunu bildirmiş ise de dilekçesi ekinde çeklerden üçünün tasdiksiz fotokopisini sunmuş, 8003713 nolu çek aslının ise ilgili icra dosyasında mevcut olduğunu bildirmiştir.
Buna karşılık davacı vekili ise 8003712 ve 8003713 nolu çekler bakımından davadışı şirket aleyhine menfi tespit davası açtıklarını ileri sürmüş, Kayseri 5. İcra Dairesi’nden gelen cevabi yazının da 8003713 nolu çek bakımından davadışı şirket vekilinin beyanını doğruladığı gözlenmiştir. Bu durumda, 8003712 ve 8003713 nolu çeklerin davadışı Gülsoy Gıda Ltd.Şti.’nin elinde olduğu konusunda bir uyuşmazlık bulunmadığı anlaşılmaktadır. Ancak, dava konusu çeklerden 8003714 ve 8003715 no.lu iki adet çekin muhatap bankaya ibraz edilmediği, söz konusu çeklerin hamili olduğunu ileri süren Gülsoy Ltd. Şti.’nin bu çeklerin asıllarını dosyaya sunmadığı görülmüştür. Bu durumda, davacı vekiline, bu çekler yönünden 31.12.2010 tarihli oturumda istirdat davası açılması için önel verilmiş olması yerinde olmayıp henüz muhataba ibraz edilmemiş olan 8003714 ve 8003715 nolu çekler bakımından öncelikle elinde bulundurduğunu ileri süren davadışı Gülsoy Gıda Ltd.
Şti.’ne işbu çeklerin aslını yahut tasdikli örneklerini ibraz etmeleri için kesin önel verilmesi, ibrazı halinde ise bu kez TTK’nun 675. maddesinde yazılı olduğu biçimde, davacı yana istirdat davası açması için uygun süre verilip sonucuna göre bu çekler ile ilgili önleyici tedbir (ödeme yasağı) kararının kaldırılmasına ve/veya devamına karar verilmesi gerekirken, bu çeklerin gerçekten de davadışı şirketin elinde bulundurduğu hususu yasa maddesinde belirtildiği şekilde saptanmaksızın bu çekler bakımından da davanın reddiyle ödeme yasağının kaldırılmasına karar verilmesi doğru olmamış, davacı vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazının kabulüyle yerel mahkeme kararının münhasıran 8003714 ve 8003715 nolu çekler bakımından davacı yan yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulüyle 8003714 ve 8003715 sayılı çeklerle ilgili yerel mahkeme kararının BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 26.06.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1061835500 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz