Lehtar
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2010/10112 E. 2010/10855 K. ·
Kısmen onandı, kısmen bozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Zamanaşımı
- ['6102/644']
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
lehtar↗ açılmamış sayılma↗ dolandırıcılık↗ sebepsiz zenginleşme↗ keşideci↗ protokol↗ çek↗ yasal faiz↗ menfi tespit↗ zamanaşımı↗ teslim↗ kesin hüküm↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, çekin zamanaşımına uğradığını, menfi tespit davasının açılmamış sayılmasına karar verilmesi sebebiyle zamanaşımını kesmeyeceği, TTK’nun 644' ncü maddesi uyarınca davanın (49.310.68) YTL’nın tahsilini isteyebileceği gerekçesiyle (49.310,68) YTL’nın (16.000) YTL ana parayı dava tarihinden itibaren yasal faizi yürütülmek kaydıyla davalıdan tahsiline ilişkin olarak verilen karar davalı vekilinin temyizi üzerine Dairemizce değişik gerekçe ile ve oyçokluğuyla onanmıştır.
Davalı vekili, karar düzeltme talebinde bulunmuştur.
1- Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre davalı vekilinin aşağıda ki bendin kapsamı dışında kalan sair karar düzelteme itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- TTK’nun 730/14 ücü maddesi yollaması ile çeklerde de uygulanması gereken aynı yasanın 644ncü maddesi uyarınca sebepsiz iktisap davası açılabilmesinin koşullarından birisi de keşidecinin hak sahibi aleyhine zenginleşmesi ve bu hususun keşideci tarafından kanıtlanmasıdır. Dava konusu olayda da davalı zamanaşımına uğrayan çek nedeniyle sebepsiz zenginleşmediğini dava konusu çekin dava dışı lehtarın kendisini dolandırması sonucu düzenlendiğini savunmuş ve bu hususta da düzenlenen 22.09.2000 tarihli protokole delil olarak dayanmıştır. Söz konusu protokolün 4 ncü maddesine göre ise çekler 25.10.2000 tarihine kadar kesin sözleşme ve yer tesliminin yapılmaması ve avansın davalıya ödenmemesi halinde davalıya geri verilecektir. Dosya içerisinde bulunan delillerden de dava dışı lehtarın davalı gibi bir sürü kişiden karşılığında hiç bir şey vermeden kendilerine kalıcı deprem konutları ihalesi vereceği vadiyle çekler aldığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla davalı keşideci dava konusu çek nedeniyle zenginleşmediğini kanıtlamış olduğundan mahkemece TTK’nun 644 ncü meddesi uyarınca açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğinden, davalı vekilin bu yöne ilişkin karar düzeltme itirazının kabulüyle davanın kabulüne dair yerel mahkeme kararının onanmasına ilişkin Dairemizin 2008/4155 E, 2010/3193 K. Sayılı ilamın ortadan kaldırılarak yerel mahkeme kararının davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/6444 E. 2010/12375 K.
Ortak:sebepsiz zenginleşme · keşideci · çek
İncelediğiniz karardaDava konusu olayda da davalı «zamanaşımına» uğrayan «çek» nedeniyle «sebepsiz zenginleşmediğini» dava konusu çekin dava dışı «lehtarın» kendisini «dolandırması» sonucu düzenlendiğini savunmuş ve bu hususta da düzenlenen 22.09.2000 tarihli «protokole» delil olarak dayanmıştır.
Dolayısıyla davalı «keşideci» dava konusu «çek» nedeniyle zenginleşmediğini kanıtlamış olduğundan mahkemece TTK’nun 644 ncü meddesi uyarınca açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğinden, davalı vekilin bu yöne ilişkin karar düzeltme itirazının kabulüyle davanın kabulüne dair yerel mahkeme kararının onanmasına ilişkin Dairemizin 2008/4155 E, 2010/3193 K.
2- TTK’nun 730/14 ücü maddesi yollaması ile çeklerde de uygulanması gereken aynı yasanın 644ncü maddesi uyarınca sebepsiz iktisap davası açılabilmesinin koşullarından birisi de «keşidecinin» hak sahibi aleyhine zenginleşmesi ve bu hususun keşideci tarafından kanıtlanmasıdır.
Benzer bu karardaDavaya konu somut olayda, davacı çekin «hamili» olduğunu, «keşideci» olan davalı ile aralarında «temel ilişki» bulunmadığını belirterek, TTK’nun anılan 644 ncü maddesi uyarınca istemde bulunmuştur.
Buna göre, davalı işbu davada ya «çek» bedelini ödediğini ya da bu çek nedeniyle sebepsiz olarak zenginleşmediğini ispatla yükümlü bulunmaktadır.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:temel borç ilişkisi · müracaat hakkı · temel ilişki · hamil · ibraz
Benzer bu karardaÇeke dayalı «müracaat hakkı» düşmüş olan «hamilin» alacağına dava yolu ile kavuşabilmesi için önünde iki seçenek bulunmaktadır.
Davaya konu somut olayda, davacı çekin «hamili» olduğunu, «keşideci» olan davalı ile aralarında «temel ilişki» bulunmadığını belirterek, TTK’nun anılan 644 ncü maddesi uyarınca istemde bulunmuştur.
Mahkemece, iddia, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, davacının borçlusu olan dava dışı şahsın çekte cirosunun olmadığı, aralarındaki «temel ilişkinin» de ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, süresi içinde «ibraz» edilmeyen çekten dolayı TTK’nun 730/14 ncü maddesi yollaması ile aynı Kanun’un 644 ncü maddesi uyarınca açılan alacak davasıdır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/9357 E. 2012/15396 K.
Ortak:sebepsiz zenginleşme · keşideci · çek · yasal faiz
İncelediğiniz karardaDava konusu olayda da davalı «zamanaşımına» uğrayan «çek» nedeniyle «sebepsiz zenginleşmediğini» dava konusu çekin dava dışı «lehtarın» kendisini «dolandırması» sonucu düzenlendiğini savunmuş ve bu hususta da düzenlenen 22.09.2000 tarihli «protokole» delil olarak dayanmıştır.
Dolayısıyla davalı «keşideci» dava konusu «çek» nedeniyle zenginleşmediğini kanıtlamış olduğundan mahkemece TTK’nun 644 ncü meddesi uyarınca açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğinden, davalı vekilin bu yöne ilişkin karar düzeltme itirazının kabulüyle davanın kabulüne dair yerel mahkeme kararının onanmasına ilişkin Dairemizin 2008/4155 E, 2010/3193 K.
Mahkemece, çekin «zamanaşımına» uğradığını, «menfi tespit» davasının «açılmamış sayılmasına» karar verilmesi sebebiyle zamanaşımını kesmeyeceği, TTK’nun 644' ncü maddesi uyarınca davanın (49.310.68) YTL’nın tahsilini isteyebileceği gerekçesiyle (49.310,68) YTL’nın (16.000) YTL ana parayı dava tarihinden itibaren «yasal faizi» yürütülmek kaydıyla davalıdan tahsiline ilişkin olarak verilen karar davalı vekilinin temyizi üzerine Dairemizce değişik gerekçe ile ve oyçokluğuyla onanmıştır.
Benzer bu karardaMahkemece, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna dayanılarak, davacı «ciro» yoluyla «hamil» olup «keşideci» davalı ile aralarında «temel ilişki» bulunmamasına göre TTK’nun 644. maddesine açtığı «sebepsiz zenginleşme» davasında «ispat yükünün» sebepsiz zenginleşmediğini veya ödeme yaptığını savunan keşideciye ait olup, davalı keşidecinin herhangi bir savunmada bulunmadığı, davacı vekilinin «asıl alacak» üzerinden karar verilmesi talebinin nazara alındığı gerekçesiyle 6.000 TL’nin takip tarihinden işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Çeklerde «sebepsiz zenginleşmenin» doğduğu tarih, «çek» «ibraz» edildiği takdirde ibraz günü, ibraz edilmemişse ibrazı gereken «son» gün olarak kabul edilir.Buna göre sebepsiz zenginleşmenin doğduğu tarih olan 28.11.2000 tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerekmektedir.
Dava, TTK’nun 720. madde delaletiyle aynı yasanın 644'ncü maddesi uyarınca açılan «sebepsiz zenginleşme» davasıdır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:temel ilişki · ticari faiz · ciro · ispat yükü · hamil · temerrüt faizi · asıl alacak · avans faizi
Benzer bu karardaMahkemece, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna dayanılarak, davacı «ciro» yoluyla «hamil» olup «keşideci» davalı ile aralarında «temel ilişki» bulunmamasına göre TTK’nun 644. maddesine açtığı «sebepsiz zenginleşme» davasında «ispat yükünün» sebepsiz zenginleşmediğini veya ödeme yaptığını savunan keşideciye ait olup, davalı keşidecinin herhangi bir savunmada bulunmadığı, davacı vekilinin «asıl alacak» üzerinden karar verilmesi talebinin nazara alındığı gerekçesiyle 6.000 TL’nin takip tarihinden işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Davacı, dava dilekçesinde dava konusu alacağa «ticari faiz» oranında «temerrüt faizi» işletilmesini istediğine göre mahkemece TTK’nun 4. maddesi ve 3095 sayılı Kanunun 2/2. maddesi uyarınca alacağa «avans faizi» oranında temerrüt faizi yürütülmesi gerekirken «yasal faize» hükmolunması da doğru görülmemiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2010/10112 E. , 2010/10855 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasında görülen davada İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 27.12.2007 gün ve 2004/98-2007/863 sayılı kararı onayan Daire’nin 23.03.2010 gün ve 2008/4155-2010/3193 sayılı kararı aleyhinde davalı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Davacı vekili, davalı tarafından keşide olunan (16.000.000.000) TL bedelli çeke istinaden müvekkilince girişilen takibin kesinleşmesinden sonra İstanbul 7. İcra Tetkik Merci Hakimliği’nce zaman aşımı nedeniyle icranın geri bırakılmasına karar verildiğini, oysa açılan menfi tespit davası nedeniyle çekin zamanaşımına uğramadığını ileri sürerek, İstanbul 11. İcra Müdürlüğü’nün 2002/13748 sayılı dosyasında zaman aşımı oluşmadığının tespiti ile takibin devamına, bu talep kabul edilmez ise, dava tarihi itibariyle (58.000.000.000)TL olan alacağın dava tarihinden itibaren faiziyle birlikte davalıdan tahsiline ve % 40 tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, çekin zamanaşımına uğradığını, menfi tespit davasının açılmamış sayılmasına karar verilmesi sebebiyle zamanaşımını kesmeyeceği, TTK’nun 644' ncü maddesi uyarınca davanın (49.310.68) YTL’nın tahsilini isteyebileceği gerekçesiyle (49.310,68) YTL’nın (16.000) YTL ana parayı dava tarihinden itibaren yasal faizi yürütülmek kaydıyla davalıdan tahsiline ilişkin olarak verilen karar davalı vekilinin temyizi üzerine Dairemizce değişik gerekçe ile ve oyçokluğuyla onanmıştır.
Davalı vekili, karar düzeltme talebinde bulunmuştur.
1- Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre davalı vekilinin aşağıda ki bendin kapsamı dışında kalan sair karar düzelteme itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- TTK’nun 730/14 ücü maddesi yollaması ile çeklerde de uygulanması gereken aynı yasanın 644ncü maddesi uyarınca sebepsiz iktisap davası açılabilmesinin koşullarından birisi de keşidecinin hak sahibi aleyhine zenginleşmesi ve bu hususun keşideci tarafından kanıtlanmasıdır. Dava konusu olayda da davalı zamanaşımına uğrayan çek nedeniyle sebepsiz zenginleşmediğini dava konusu çekin dava dışı lehtarın kendisini dolandırması sonucu düzenlendiğini savunmuş ve bu hususta da düzenlenen 22.09.2000 tarihli protokole delil olarak dayanmıştır. Söz konusu protokolün 4 ncü maddesine göre ise çekler 25.10.2000 tarihine kadar kesin sözleşme ve yer tesliminin yapılmaması ve avansın davalıya ödenmemesi halinde davalıya geri verilecektir.
Dosya içerisinde bulunan delillerden de dava dışı lehtarın davalı gibi bir sürü kişiden karşılığında hiç bir şey vermeden kendilerine kalıcı deprem konutları ihalesi vereceği vadiyle çekler aldığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla davalı keşideci dava konusu çek nedeniyle zenginleşmediğini kanıtlamış olduğundan mahkemece TTK’nun 644 ncü meddesi uyarınca açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğinden, davalı vekilin bu yöne ilişkin karar düzeltme itirazının kabulüyle davanın kabulüne dair yerel mahkeme kararının onanmasına ilişkin Dairemizin 2008/4155 E, 2010/3193 K. Sayılı ilamın ortadan kaldırılarak yerel mahkeme kararının davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı velinin sair karar düzeltme itirazlarının REDDİNE, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle Dairemizin 2008/4155 E, 2010/3193 K. Sayılı ilamının ORTADAN KALDIRILARAK, yerel mahkeme kararının davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz ilam, temyiz peşin ve karar düzeltme harcın isteği halinde karar düzeltme isteyene iadesine, 08.11.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1034104300 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz