Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat

TTK.nun 808 nci maddesi hükmüne göre, ücret mukabilinde kendi namına ve müvekkili hesabına eşya taşımayı sanat ittihaz etmiş olan kimse «taşıma komisyoncusudur».TTK.nun 809 ncu maddesi uyarınca taşıma komisyoncusu tedbirli bir «tacir» gibi «taşıyıcıları» seçmeye, müvekkilinin menfaatlerini korumaya mecbur olduğu öngörülmüştür.

Şti. «taşıma komisyoncusu», diğer davalı ise anılan davalının temin ettiği «alt taşıyıcıdır».Uyuşmazlık, taşıma komisyoncusunun da, TTK'nun 787 /1 nci madde hükmünde geçen, tercihe konu sorumlulardan biri olan ilk taşıyıcı konumunda olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

TTK'nun 787 /1 nci madde hükmü uyarınca ise, taşınan malın «ziya» ve «hasara» uğraması nedeniyle açılacak «tazminat davası» ya «asıl taşıyıcıya» veya «alt taşıyıcıya» karşı açılabilir.Diğer bir deyişle,asıl ve alt taşıyıcıların «müteselsil sorumluluğu» söz konusu olamaz.

TTK 809 maddesinde «taşıma komisyoncusunun» tedbirli bir «tacir» gibi «taşıyıcıları» seçmeye, müvekkilinin menfaatlerini korumaya mecbur olduğu öngörülmüştür.

Şti.'nin «taşıma işleri komisyoncusu» olarak «asıl taşıyıcı», diğer davalı Y..

Dava tarihinde yürürlükte olan 6762 sayılı TTK'nın 808. maddesi hükmüne göre, ücret mukabilinde kendi namına ve müvekkili hesabına eşya taşımayı sanat ittihaz etmiş olan kimse «taşıma komisyoncusudur».

Dava, «nakliyat emtia sigorta poliçesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkin olup, mahkemece, yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

D..'ye ait olup, davalı sürücünün sevk ve idaresindeki araçla gerçekleştirildiği, meydana gelen tek taraflı «trafik kazası» neticesinde emtianın hasarlandığı hususunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır.

Şti.'nin «taşıma işleri komisyoncusu» olarak «asıl taşıyıcı», diğer davalı Y..

D..'nin «son» «taşıyıcı» olduğunun kabulü ile TTK 787. madde hükmü çercevesinde davanın ele alınıp, bu davalılar arasında «müteselsil sorumluluk» bulunmadığı gözetilerek, davacıya tercih hakkının sorulması, ondan sonra davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın kabulü ile 13.500,00 TL'nin tüm davalılardan müşetereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi yerinde görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

TTK'nun 787 /1 nci madde hükmü uyarınca ise, taşınan malın «ziya» ve «hasara» uğraması nedeniyle açılacak «tazminat davası» ya «asıl taşıyıcıya» veya «alt taşıyıcıya» karşı açılabilir.Diğer bir deyişle,asıl ve alt taşıyıcıların «müteselsil sorumluluğu» söz konusu olamaz.

Şti. «taşıma komisyoncusu», diğer davalı ise anılan davalının temin ettiği «alt taşıyıcıdır».Uyuşmazlık, taşıma komisyoncusunun da, TTK'nun 787 /1 nci madde hükmünde geçen, tercihe konu sorumlulardan biri olan ilk taşıyıcı konumunda olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Mahkemece, dosya kapsamına göre, davalı şirketin dava konusu taşıma işinde diğer davalıya ait kamyonu temin ederek “kamyon sevk fişi” düzenlediği,davalı şirketin TTK.nun 808. maddesi uyarınca «taşıma komisyoncusu» durumunda olduğu, sürücü ve araç maliki olan diğer davalının kontak anahtarını kamyonun üzerinde bırakması nedeniyle tedbirsiz davrandığının anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Şti. «taşıma komisyoncusu», diğer davalı ise bu davalının temin ettiği «alt taşıyıcıdır».TTK'nın 787/1. maddesindeki düzenleme uyarınca taşınan malın «ziya» ve «hasara» uğraması nedeniyle açılacak «tazminat davası» ya «asıl taşıyıcıya» veya alt taşıyıcıya karşı açılabilir.

B. davacının babası olması, davacının işyerinde çalışması ve taşınan malların davacıya ait oluşu gözetildiğinde «taşıma sözleşmesinin» taraflar arasında yapıldığı, bu nedenle davacının davada taraf sıfatının bulunduğu, «taşıyıcının» «alt taşıyıcıların» verdikleri zaralardan sorumlu oldukları, taşıma sözleşmesine konu malların bir kısmının taşıma sırasında «zayi» olduğu, «hasar» bedelinin malların «teslim» yerindeki değerine göre belirleneceği, kaza sonrası davacıya teslim edilen 300 teneke zeytinin hangi tür olduklarının tespit edilemesi nedeniyle taşınan zeytinlerin fiyat ortalamasına göre hesaplama yapılmasının gerektiği, tanık beyanları ve dosyada yer alan tutanak doğrultusunda teslim edilen zeytinlerin hasarlı olması nedeniyle taktiren % 40 oranında «değer kaybına» uğradıklarının kabulünün gerektiği, bu halde yapılan hesaplama sonucu davacıya teslim edilen zeytinler nedeniyle 806,40 TL tutarında hasar bedelinden indirim yapılmasının gerektiği, davacı tarafından taşıtılan iki adet faturaya konu zeytinin değerinin bilirkişilerce yapılan hesaplama neticesinde 15.282,05 TL olarak tespit edildiği, bu miktardan kaza sonrası teslim edilen zeytinlerin bedelinin çıkarılması ile davacının 14.475,65 TL tutarında alacaklı olduğu, davalıların TTK'nın 788/3. maddesi gereğince «müteselsilen sorumlu» bulundukları gerekçesiyle 14.475,66 TL'nin 24.08.2007 tarihinden itibaren «yasal faizi» ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Diğer bir anlatımla, «asıl taşıyıcı», «alt taşıyıcılar» ile birlikte «müteselsilen sorumlu» tutulamaz.

B. davacının babası olması, davacının işyerinde çalışması ve taşınan malların davacıya ait oluşu gözetildiğinde «taşıma sözleşmesinin» taraflar arasında yapıldığı, bu nedenle davacının davada taraf sıfatının bulunduğu, «taşıyıcının» «alt taşıyıcıların» verdikleri zaralardan sorumlu oldukları, taşıma sözleşmesine konu malların bir kısmının taşıma sırasında «zayi» olduğu, «hasar» bedelinin malların «teslim» yerindeki değerine göre belirleneceği, kaza sonrası davacıya teslim edilen 300 teneke zeytinin hangi tür olduklarının tespit edilemesi nedeniyle taşınan zeytinlerin fiyat ortalamasına göre hesaplama yapılmasının gerektiği, tanık beyanları ve dosyada yer alan tutanak doğrultusunda teslim edilen zeytinlerin hasarlı olması nedeniyle taktiren % 40 oranında «değer kaybına» uğradıklarının kabulünün gerektiği, bu halde yapılan hesaplama sonucu davacıya teslim edilen zeytinler nedeniyle 806,40 TL tutarında hasar bedelinden indirim yapılmasının gerektiği, davacı tarafından taşıtılan iki adet faturaya konu zeytinin değerinin bilirkişilerce yapılan hesaplama neticesinde 15.282,05 TL olarak tespit edildiği, bu miktardan kaza sonrası teslim edilen zeytinlerin bedelinin çıkarılması ile davacının 14.475,65 TL tutarında alacaklı olduğu, davalıların TTK'nın 788/3. maddesi gereğince «müteselsilen sorumlu» bulundukları gerekçesiyle 14.475,66 TL'nin 24.08.2007 tarihinden itibaren «yasal faizi» ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

TTK.nun 808 nci maddesi hükmüne göre, ücret mukabilinde kendi namına ve müvekkili hesabına eşya taşımayı sanat ittihaz etmiş olan kimse «taşıma komisyoncusudur».TTK.nun 809 ncu maddesi uyarınca taşıma komisyoncusu tedbirli bir «tacir» gibi «taşıyıcıları» seçmeye, müvekkilinin menfaatlerini korumaya mecbur olduğu öngörülmüştür.

Şti. «taşıma komisyoncusu», diğer davalı ise anılan davalının temin ettiği «alt taşıyıcıdır».Uyuşmazlık, taşıma komisyoncusunun da, TTK'nun 787 /1 nci madde hükmünde geçen, tercihe konu sorumlulardan biri olan ilk taşıyıcı konumunda olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Mahkemece, dosya kapsamına göre, davalı şirketin dava konusu taşıma işinde diğer davalıya ait kamyonu temin ederek “kamyon sevk fişi” düzenlediği,davalı şirketin TTK.nun 808. maddesi uyarınca «taşıma komisyoncusu» durumunda olduğu, sürücü ve araç maliki olan diğer davalının kontak anahtarını kamyonun üzerinde bırakması nedeniyle tedbirsiz davrandığının anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

TTK.nun 809. maddesi uyarınca, «taşıma komisyoncusu», tedbirli bir «tacir» gibi «taşıyıcıları» seçmeye, müvekkilinin menfaatlerini korumaya mecburdur.

TTK.nun 808. maddesi hükmüne göre, ücret karşılığı kendi namına ve müvekkili hesabına eşya taşımayı sanat ittihaz etmiş olan kimse «taşıma komisyoncusudur».

Somut olayda, davacı taraf, davalının «taşıma komisyoncusu» olarak temin ettiği araç ile gönderdikleri emtianın yerine ulaşmadığını, «taşıyanların» emtiayı çaldıklarını, bu nedenle davalının oluşan zarardan sorumlu olduğunu ileri sürmüş, davalı ise taşımayı yapan aracın malik ve sürücüsünü tanımadığını, kendisi ile bir ilgisinin bulunmadığını savunmuştur.

Mahkemece, karakoldaki «ikrar» mahiyetindeki bu beyana göre davalının «taşıma komisyoncu» olup olmadığının belirlenerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, «eksik incelemeye» dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında «nakliye sözleşmesi» yapıldığının veya emtianın yüklendiği aracın davalı ile ilgisinin bulunduğunun ispat edilemediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Somut olayda, davacı taraf, davalının «taşıma komisyoncusu» olarak temin ettiği araç ile gönderdikleri emtianın yerine ulaşmadığını, «taşıyanların» emtiayı çaldıklarını, bu nedenle davalının oluşan zarardan sorumlu olduğunu ileri sürmüş, davalı ise taşımayı yapan aracın malik ve sürücüsünü tanımadığını, kendisi ile bir ilgisinin bulunmadığını savunmuştur.