Tazminat

Dava, «makine kırılması sigorta poliçesinden» kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı şirketin dosyada mübrez poliçe ile kendisine ait iş makinesini kırılma «rizikosuna» karşılık davalıya sigorta ettirdiği, davalı sigorta şirketinin «teminat» dönemi içerisinde meydana gelen hasardan sorumlu olduğu, taraflar arasında uyuşmazlığın «hasarın» miktarı ve sigortanın hesaplanma tarzı noktasında toplandığı,alınan bilirkişi raporları ile davacının hasar nedeniyle oluşan zararının 12.727,18 Euro olduğu, bu tutarın ikame «fatura» tarihi olan 28/10/2010 tarihi itibariyle T.C Merkez Bankası'nın döviz kurlarına göre TL karşılığı olarak belirlenen 25.252,01 TL maddi zarar ile nakliye bedeli olan 1.500,00 TL olmak üzere toplam davacı alacağı olarak belirlenen 26.752,01 TL olduğu, davalı sigorta şirketinin «temerrüt tarihini» ise davalının zararı tespit ettiği rapor tarihi olan 21/12/2010 olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 26.752,01 TL alacağın temerrüt tarihi olan 21/12/2010 tarihinden itibaren işlemek üzere 3095 sayılı Yasa'nın 2/2 bendindeki («avans) faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline, davacının «ıslah» talepleri ile, fazla talepleri ile faizin daha önceki tarihte başlamasına ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiştir.

… zleme, revizyon veya değiştirme esnasında ve dururken ani ve beklenmedik her türlü sebepten ve ezcümle; tıkanma ve yabancı maddelerin girmesinden husule gelen maddi «ziya» ve hasarların gerektirdiği tamirat ve ikame «masraflarını» temin edeceği, yine 4. maddeye göre, bu poliçe ile sigortalanan makine ve tesisatın sigorta bedellerinin, tesisatın yeni ikame bedellerine eşit olacağı, «hasar» anında herhangi bir şekilde hesaplanacak yeni ikame bedeli sigorta bedelinden fazla bulunacak olursa, hasarın bu farka tekabül eden nisbetteki kısmının sigortalıca deruhte edileceği, ayrıca 14/a maddesine göre; tamiri kabil hasar veya ziya (kısmi hasar) halinde tamirat dolayısıyla eski parça yerine yeni parça konulması sebebiyle tazminattan indireme gidilemeyeceği, bununla beraber aynı maddenin e bendine göre de, sigorta bedelinin hasar anında sigortalı şeylerin ne varlığına ne değerine delil ve «karine» teşkil etmeyeceği, bu bedelin 4. maddeye göre hesaplanan sigorta değerinden noksan olması halinde ise tazminat tutarının, sigorta bedeli ile sigorta değeri arasınd …

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında «makine kırılması sigorta poliçesinin» düzenlendiği ve sigortalı makinenin hasarlandığı, poliçe kapsamında uygulanması gereken eksik sigorta da uygulandıktan sonra «hasar» bedelinin 12.482,08 Euro olarak tespit edildiği, taraflar arasındaki poliçede her bir makine için hasarın %10'u minimum 1.000,00 Euro «muafiyet» uygulanacağının belirlendiği, ayrıca poliçe genel şartlarının 14/c maddesinde, poliçede her makine veya tesisat için gösterilmiş olan asgari muafiyet oranından aşağı olmamak kaydıyla aksine sözleşme yok ise her hasarın %20'sinin sigortalının uhdesinde kalacağının belirtildiği, bu genel şartın aksine «özel şartlarda» ayrıca bir hüküm bulunmadığı, bu durumda tespit edilen hasar bedelinden muafiyet oranı ve sigortalının uhdesinde kalacak %20 oranının mahsubundan sonra davalı tarafın 8.737,47 Euro’dan sorumlu olduğu, bu miktardan davalının yaptığı ödemenin indirimi ile davalının bakiye 2.603,51 Euro «asıl alacak» ve 93,69 Euro işlemiş faizden sorumlu olduğu gerekçesiyle davalının icra dosyasına vaki itirazının kısmen iptaline ve alacak likit olmadığından «icra inkar tazminatı» talebinin reddine karar verilmiştir.

Dava, «makine kırılması sigorta poliçesinden» kaynaklanan tazminata ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davalı ... şirketinin sigortalı makinenin «hasar» tespitini yaparken değiştirilen parçalar için %20 oranında ömür tenzili uygulamasının poliçeye ve genel şartlara aykırı olduğunu ileri sürerek ömür tenzili nedeniyle kesilen tazminatın tahsili için davalı ... şirketi aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiş, davalı vekili ise davaya cevap vermemiş, ancak «bilirkişi raporuna itiraz» dilekçesinde ömür tenzilinin hukuka uygun olduğunu savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında «makine kırılması sigorta poliçesinin» düzenlendiği ve sigortalı makinenin hasarlandığı, poliçe kapsamında uygulanması gereken eksik sigorta da uygulandıktan sonra «hasar» bedelinin 12.482,08 Euro olarak tespit edildiği, taraflar arasındaki poliçede her bir makine için hasarın %10'u minimum 1.000,00 Euro «muafiyet» uygulanacağının belirlendiği, ayrıca poliçe genel şartlarının 14/c maddesinde, poliçede her makine veya tesisat için gösterilmiş olan asgari muafiyet oranından aşağı olmamak kaydıyla aksine sözleşme yok ise her hasarın %20'sinin sigortalının uhdesinde kalacağının belirtildiği, bu genel şartın aksine «özel şartlarda» ayrıca bir hüküm bulunmadığı, bu durumda tespit edilen hasar bedelinden muafiyet oranı ve sigortalının uhdesinde kalacak %20 oranının mahsubundan sonra davalı tarafın 8.737,47 Euro’dan sorumlu olduğu, bu miktardan davalının yaptığı ödemenin indirimi ile davalının bakiye 2.603,51 Euro «asıl alacak» ve 93,69 Euro işlemiş faizden sorumlu olduğu gerekçesiyle davalının icra dosyasına vaki itirazının kısmen iptaline ve alacak likit olmadığından «icra inkar tazminatı» talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili, davalı ... şirketinin sigortalı makinenin «hasar» tespitini yaparken değiştirilen parçalar için %20 oranında ömür tenzili uygulamasının poliçeye ve genel şartlara aykırı olduğunu ileri sürerek ömür tenzili nedeniyle kesilen tazminatın tahsili için davalı ... şirketi aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiş, davalı vekili ise davaya cevap vermemiş, ancak «bilirkişi raporuna itiraz» dilekçesinde ömür tenzilinin hukuka uygun olduğunu savunmuştur.

Oysa, «uyuşmazlık konusu» olmayan ve davalı tarafından «hasar» tespitinde dahi uygulanmayan ayrıca davalı tarafından yargılamanın hiçbir aşamasında savunulmayan makine kırılması genel şartlarının 14/c maddesinin, mahkemece resen göz önüne alınması HMK’nın 25. maddesinde düzenlenen taraflarca getirilme ilkesine aykırılık oluşturmuştur.

Bu durumun istisnası ise «kamu düzenini» ilgilendiren davalar olup, bu davalarda kendiliğinden araştırma ilkesi uygulanır.

Yukarıda belirtilen düzenlemeler ışığında somut olaya bakıldığında, davacı sigortalı, sigorta konusu makinede oluşan enjektör «hasarının» sigorta genel şartlarının 1/e maddesi uyarınca «teminat kapsamında» olduğunu, yine hasar neticesinde değiştirilen parçalar nedeniyle 14/a maddesi uyarınca tazminattan indirim yapılamayacağı, dolayısıyla ömür tenzilinin uygulanmasın …

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı şirketin dosyada mübrez poliçe ile kendisine ait iş makinesini kırılma «rizikosuna» karşılık davalıya sigorta ettirdiği, davalı sigorta şirketinin «teminat» dönemi içerisinde meydana gelen hasardan sorumlu olduğu, taraflar arasında uyuşmazlığın «hasarın» miktarı ve sigortanın hesaplanma tarzı noktasında toplandığı,alınan bilirkişi raporları ile davacının hasar nedeniyle oluşan zararının 12.727,18 Euro olduğu, bu tutarın ikame «fatura» tarihi olan 28/10/2010 tarihi itibariyle T.C Merkez Bankası'nın döviz kurlarına göre TL karşılığı olarak belirlenen 25.252,01 TL maddi zarar ile nakliye bedeli olan 1.500,00 TL olmak üzere toplam davacı alacağı olarak belirlenen 26.752,01 TL olduğu, davalı sigorta şirketinin «temerrüt tarihini» ise davalının zararı tespit ettiği rapor tarihi olan 21/12/2010 olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 26.752,01 TL alacağın temerrüt tarihi olan 21/12/2010 tarihinden itibaren işlemek üzere 3095 sayılı Yasa'nın 2/2 bendindeki («avans) faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline, davacının «ıslah» talepleri ile, fazla talepleri ile faizin daha önceki tarihte başlamasına ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Dava, «makine kırılması sigorta poliçesinden» kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında «makine kırılması sigorta poliçesinin» düzenlendiği ve sigortalı makinenin hasarlandığı, «hasarın» «teminat kapsamında» olduğu, poliçe kapsamında uygulanması gereken eksik sigorta da uygulandıktan sonra hasar bedelinin 8.192,58 Euro olarak tespit edildiği, taraflar arasındaki poliçede her bir makine içinde hasarın %10'u minimum 1.000,00 Euro «muafiyet» uygulanacağının belirlendiği, ayrıca poliçe genel şartlarının 14/c maddesinde, poliçede her makine veya tesisat için gösterilmiş olan asgari muafiyet oranından aşağı olmamak kaydıyla aksine sözleşme yok ise her hasarın %20'sinin sigortalının uhdesinde kalacağının belirtildiği ve bu genel şartın aksine «özel şartlarda» ayrıca bir hüküm bulunmadığı, bu durumda tespit edilen hasar bedelinden muafiyet oranı ve sigortalının uhdesinde kalacak %20 oranının mahsubundan sonra davalı tarafın 5.554,07 Euro «asıl alacak» ve 231,22 Euro işlemiş faizden sorumlu olduğu, ayrıca nakliye bedelinin de poliçe kapsamında olup 1.000,00 TL nakliye bedelinin makul olduğu gerekçesiyle davalının icra dosyasına vaki itirazının kısmen iptaline ve alacak likit olmadığından «icra inkar tazminatı» talebinin reddine karar verilmiştir.

Dava, «makine kırılması sigorta poliçesinden» kaynaklanan tazminata ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davalı ... şirketinin sigortalı makinenin «hasar» tespitini yaparken değiştirilen parçalar için %100 oranında ömür tenzili uygulamasının poliçeye ve genel şartlara aykırı olduğunu ileri sürerek ömür tenzili nedeniyle ödenmeyen tazminatın tahsili için davalı ... şirketi aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiş, davalı vekili ise davaya cevap vermemiş, ancak «bilirkişi raporuna itiraz» dilekçesinde ömür tenzilinin hukuka uygun olduğunu savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında «makine kırılması sigorta poliçesinin» düzenlendiği ve sigortalı makinenin hasarlandığı, «hasarın» «teminat kapsamında» olduğu, poliçe kapsamında uygulanması gereken eksik sigorta da uygulandıktan sonra hasar bedelinin 8.192,58 Euro olarak tespit edildiği, taraflar arasındaki poliçede her bir makine içinde hasarın %10'u minimum 1.000,00 Euro «muafiyet» uygulanacağının belirlendiği, ayrıca poliçe genel şartlarının 14/c maddesinde, poliçede her makine veya tesisat için gösterilmiş olan asgari muafiyet oranından aşağı olmamak kaydıyla aksine sözleşme yok ise her hasarın %20'sinin sigortalının uhdesinde kalacağının belirtildiği ve bu genel şartın aksine «özel şartlarda» ayrıca bir hüküm bulunmadığı, bu durumda tespit edilen hasar bedelinden muafiyet oranı ve sigortalının uhdesinde kalacak %20 oranının mahsubundan sonra davalı tarafın 5.554,07 Euro «asıl alacak» ve 231,22 Euro işlemiş faizden sorumlu olduğu, ayrıca nakliye bedelinin de poliçe kapsamında olup 1.000,00 TL nakliye bedelinin makul olduğu gerekçesiyle davalının icra dosyasına vaki itirazının kısmen iptaline ve alacak likit olmadığından «icra inkar tazminatı» talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili, davalı ... şirketinin sigortalı makinenin «hasar» tespitini yaparken değiştirilen parçalar için %100 oranında ömür tenzili uygulamasının poliçeye ve genel şartlara aykırı olduğunu ileri sürerek ömür tenzili nedeniyle ödenmeyen tazminatın tahsili için davalı ... şirketi aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiş, davalı vekili ise davaya cevap vermemiş, ancak «bilirkişi raporuna itiraz» dilekçesinde ömür tenzilinin hukuka uygun olduğunu savunmuştur.

Oysa, «uyuşmazlık konusu» olmayan ve davalı tarafından «hasar» tespitinde dahi uygulanmayan ayrıca davalı tarafından yargılamanın hiçbir aşamasında savunulmayan makine kırılması genel şartlarının 14/c maddesinin, mahkemece resen göz önüne alınması HMK’nın 25. maddesinde düzenlenen taraflarca getirilme ilkesine aykırılık oluşturmuştur.

Bu durumun istisnası ise «kamu düzenini» ilgilendiren davalar olup, bu davalarda kendiliğinden araştırma ilkesi uygulanır.

Dava, «makine kırılması sigorta poliçesinden» kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı şirketin dosyada mübrez poliçe ile kendisine ait iş makinesini kırılma «rizikosuna» karşılık davalıya sigorta ettirdiği, davalı sigorta şirketinin «teminat» dönemi içerisinde meydana gelen hasardan sorumlu olduğu, taraflar arasında uyuşmazlığın «hasarın» miktarı ve sigortanın hesaplanma tarzı noktasında toplandığı,alınan bilirkişi raporları ile davacının hasar nedeniyle oluşan zararının 12.727,18 Euro olduğu, bu tutarın ikame «fatura» tarihi olan 28/10/2010 tarihi itibariyle T.C Merkez Bankası'nın döviz kurlarına göre TL karşılığı olarak belirlenen 25.252,01 TL maddi zarar ile nakliye bedeli olan 1.500,00 TL olmak üzere toplam davacı alacağı olarak belirlenen 26.752,01 TL olduğu, davalı sigorta şirketinin «temerrüt tarihini» ise davalının zararı tespit ettiği rapor tarihi olan 21/12/2010 olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 26.752,01 TL alacağın temerrüt tarihi olan 21/12/2010 tarihinden itibaren işlemek üzere 3095 sayılı Yasa'nın 2/2 bendindeki («avans) faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline, davacının «ıslah» talepleri ile, fazla talepleri ile faizin daha önceki tarihte başlamasına ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiştir.

… zleme, revizyon veya değiştirme esnasında ve dururken ani ve beklenmedik her türlü sebepten ve ezcümle; tıkanma ve yabancı maddelerin girmesinden husule gelen maddi «ziya» ve hasarların gerektirdiği tamirat ve ikame «masraflarını» temin edeceği, yine 4. maddeye göre, bu poliçe ile sigortalanan makine ve tesisatın sigorta bedellerinin, tesisatın yeni ikame bedellerine eşit olacağı, «hasar» anında herhangi bir şekilde hesaplanacak yeni ikame bedeli sigorta bedelinden fazla bulunacak olursa, hasarın bu farka tekabül eden nisbetteki kısmının sigortalıca deruhte edileceği, ayrıca 14/a maddesine göre; tamiri kabil hasar veya ziya (kısmi hasar) halinde tamirat dolayısıyla eski parça yerine yeni parça konulması sebebiyle tazminattan indireme gidilemeyeceği, bununla beraber aynı maddenin e bendine göre de, sigorta bedelinin hasar anında sigortalı şeylerin ne varlığına ne değerine delil ve «karine» teşkil etmeyeceği, bu bedelin 4. maddeye göre hesaplanan sigorta değerinden noksan olması halinde ise tazminat tutarının, sigorta bedeli ile sigorta değeri arasınd …

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında «makine kırılması sigorta poliçesinin» düzenlendiği ve sigortalı makinenin hasarlandığı, poliçe kapsamında uygulanması gereken eksik sigorta da uygulandıktan sonra «hasar» bedelinin 16.313,09 Euro olarak tespit edildiği, taraflar arasındaki poliçede her bir makine içinde hasarın %10'u minimum 1.000,00 Euro «muafiyet» uygulanacağının belirlendiği, ayrıca poliçe genel şartlarının 14/c maddesinde, poliçede her makine veya tesisat için gösterilmiş olan asgari muafiyet oranından aşağı olmamak kaydıyla aksine sözleşme yok ise her hasarın %20'sinin sigortalının uhdesinde kalacağının belirtildiği ve bu genel şartın aksine «özel şartlarda» ayrıca bir hüküm bulunmadığı, bu durumda tespit edilen hasar bedelinden muafiyet oranı ve sigortalının uhdesinde kalacak %20 oranının mahsubundan sonra davalı tarafın 11.419,17 Euro’dan sorumlu olduğu, bu miktardan davalının ödediği miktarın mahsubu ile davalının bakiye 4.280,47 Euro «asıl alacak» ve 131,49 Euro işlemiş faizden sorumlu olduğu gerekçesiyle davalının icra dosyasına vaki itirazının kısmen iptaline ve alacak likit olmadığından «icra inkar tazminatı» talebinin reddine karar verilmiştir.

Dava, «makine kırılması sigorta poliçesinden» kaynaklanan tazminata ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davalı ... şirketinin sigortalı makinenin «hasar» tespitini yaparken değiştirilen parçalar için %81 oranında ömür tenzili uygulamasının poliçeye ve genel şartlara aykırı olduğunu ileri sürerek ömür tenzili nedeniyle kesilen tazminatın tahsili için davalı ... şirketi aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiş, davalı vekili ise davaya cevap vermemiş, ancak «bilirkişi raporuna itiraz» dilekçesinde ömür tenzilinin hukuka uygun olduğunu savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında «makine kırılması sigorta poliçesinin» düzenlendiği ve sigortalı makinenin hasarlandığı, poliçe kapsamında uygulanması gereken eksik sigorta da uygulandıktan sonra «hasar» bedelinin 16.313,09 Euro olarak tespit edildiği, taraflar arasındaki poliçede her bir makine içinde hasarın %10'u minimum 1.000,00 Euro «muafiyet» uygulanacağının belirlendiği, ayrıca poliçe genel şartlarının 14/c maddesinde, poliçede her makine veya tesisat için gösterilmiş olan asgari muafiyet oranından aşağı olmamak kaydıyla aksine sözleşme yok ise her hasarın %20'sinin sigortalının uhdesinde kalacağının belirtildiği ve bu genel şartın aksine «özel şartlarda» ayrıca bir hüküm bulunmadığı, bu durumda tespit edilen hasar bedelinden muafiyet oranı ve sigortalının uhdesinde kalacak %20 oranının mahsubundan sonra davalı tarafın 11.419,17 Euro’dan sorumlu olduğu, bu miktardan davalının ödediği miktarın mahsubu ile davalının bakiye 4.280,47 Euro «asıl alacak» ve 131,49 Euro işlemiş faizden sorumlu olduğu gerekçesiyle davalının icra dosyasına vaki itirazının kısmen iptaline ve alacak likit olmadığından «icra inkar tazminatı» talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili, davalı ... şirketinin sigortalı makinenin «hasar» tespitini yaparken değiştirilen parçalar için %81 oranında ömür tenzili uygulamasının poliçeye ve genel şartlara aykırı olduğunu ileri sürerek ömür tenzili nedeniyle kesilen tazminatın tahsili için davalı ... şirketi aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiş, davalı vekili ise davaya cevap vermemiş, ancak «bilirkişi raporuna itiraz» dilekçesinde ömür tenzilinin hukuka uygun olduğunu savunmuştur.

Oysa, «uyuşmazlık konusu» olmayan ve davalı tarafından «hasar» tespitinde dahi uygulanmayan ayrıca davalı tarafından yargılamanın hiçbir aşamasında savunulmayan makine kırılması genel şartlarının 14/c maddesinin, mahkemece resen göz önüne alınması HMK’nın 25. maddesinde düzenlenen taraflarca getirilme ilkesine aykırılık oluşturmuştur.

Bu durumun istisnası ise «kamu düzenini» ilgilendiren davalar olup, bu davalarda kendiliğinden araştırma ilkesi uygulanır.

Dava, «makine kırılması sigorta poliçesinden» kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı şirketin dosyada mübrez poliçe ile kendisine ait iş makinesini kırılma «rizikosuna» karşılık davalıya sigorta ettirdiği, davalı sigorta şirketinin «teminat» dönemi içerisinde meydana gelen hasardan sorumlu olduğu, taraflar arasında uyuşmazlığın «hasarın» miktarı ve sigortanın hesaplanma tarzı noktasında toplandığı,alınan bilirkişi raporları ile davacının hasar nedeniyle oluşan zararının 12.727,18 Euro olduğu, bu tutarın ikame «fatura» tarihi olan 28/10/2010 tarihi itibariyle T.C Merkez Bankası'nın döviz kurlarına göre TL karşılığı olarak belirlenen 25.252,01 TL maddi zarar ile nakliye bedeli olan 1.500,00 TL olmak üzere toplam davacı alacağı olarak belirlenen 26.752,01 TL olduğu, davalı sigorta şirketinin «temerrüt tarihini» ise davalının zararı tespit ettiği rapor tarihi olan 21/12/2010 olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 26.752,01 TL alacağın temerrüt tarihi olan 21/12/2010 tarihinden itibaren işlemek üzere 3095 sayılı Yasa'nın 2/2 bendindeki («avans) faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline, davacının «ıslah» talepleri ile, fazla talepleri ile faizin daha önceki tarihte başlamasına ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiştir.

… zleme, revizyon veya değiştirme esnasında ve dururken ani ve beklenmedik her türlü sebepten ve ezcümle; tıkanma ve yabancı maddelerin girmesinden husule gelen maddi «ziya» ve hasarların gerektirdiği tamirat ve ikame «masraflarını» temin edeceği, yine 4. maddeye göre, bu poliçe ile sigortalanan makine ve tesisatın sigorta bedellerinin, tesisatın yeni ikame bedellerine eşit olacağı, «hasar» anında herhangi bir şekilde hesaplanacak yeni ikame bedeli sigorta bedelinden fazla bulunacak olursa, hasarın bu farka tekabül eden nisbetteki kısmının sigortalıca deruhte edileceği, ayrıca 14/a maddesine göre; tamiri kabil hasar veya ziya (kısmi hasar) halinde tamirat dolayısıyla eski parça yerine yeni parça konulması sebebiyle tazminattan indireme gidilemeyeceği, bununla beraber aynı maddenin e bendine göre de, sigorta bedelinin hasar anında sigortalı şeylerin ne varlığına ne değerine delil ve «karine» teşkil etmeyeceği, bu bedelin 4. maddeye göre hesaplanan sigorta değerinden noksan olması halinde ise tazminat tutarının, sigorta bedeli ile sigorta değeri arasınd …

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında «makine kırılması sigorta poliçesinin» düzenlendiği ve sigortalı makinenin hasarlandığı, poliçe kapsamında uygulanması gereken eksik sigorta da uygulandıktan sonra «hasar» bedelinin 28.316,21 Euro olarak tespit edildiği, taraflar arasındaki poliçede her bir makine içinde hasarın %10'u minimum 1.000,00 Euro «muafiyet» uygulanacağının belirlendiği, ayrıca poliçe genel şartlarının 14/c maddesinde, poliçede her makine veya tesisat için gösterilmiş olan asgari muafiyet oranından aşağı olmamak kaydıyla aksine sözleşme yok ise her hasarın %20'sinin sigortalının uhdesinde kalacağının belirtildiği ve bu genel şartın aksine «özel şartlarda» ayrıca bir hüküm bulunmadığı, bu durumda tespit edilen hasar bedelinden muafiyet oranı ve sigortalının uhdesinde kalacak %20 oranının mahsubundan sonra davalı tarafın 19.821,35 Euro’dan sorumlu olduğu, bu miktardan davalının ödediği miktarın mahsubu ile davalının bakiye 6.457,35 Euro «asıl alacak» ve 223,31 Euro işlemiş faizden sorumlu olduğu, ayrıca davacının nakliye bedeline yönelik talebinin sübut bulmadığı gerekçesiyle davalının icra dosyasına vaki itirazının kısmen iptaline ve alacak likit olmadığından «icra inkar tazminatı» talebinin reddine karar verilmiştir.

Dava, «makine kırılması sigorta poliçesinden» kaynaklanan tazminata ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davalı ... şirketinin sigortalı makinenin «hasar» tespitini yaparken değiştirilen parçalar için %30,35 oranında ömür tenzili uygulamasının poliçeye ve genel şartlara aykırı olduğunu ileri sürerek ömür tenzili nedeniyle kesilen tazminatın tahsili için davalı ... şirketi aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiş, davalı vekili ise davaya cevap vermemiş, ancak «bilirkişi raporuna itiraz» dilekçesinde ömür tenzilinin hukuka uygun olduğunu savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında «makine kırılması sigorta poliçesinin» düzenlendiği ve sigortalı makinenin hasarlandığı, poliçe kapsamında uygulanması gereken eksik sigorta da uygulandıktan sonra «hasar» bedelinin 28.316,21 Euro olarak tespit edildiği, taraflar arasındaki poliçede her bir makine içinde hasarın %10'u minimum 1.000,00 Euro «muafiyet» uygulanacağının belirlendiği, ayrıca poliçe genel şartlarının 14/c maddesinde, poliçede her makine veya tesisat için gösterilmiş olan asgari muafiyet oranından aşağı olmamak kaydıyla aksine sözleşme yok ise her hasarın %20'sinin sigortalının uhdesinde kalacağının belirtildiği ve bu genel şartın aksine «özel şartlarda» ayrıca bir hüküm bulunmadığı, bu durumda tespit edilen hasar bedelinden muafiyet oranı ve sigortalının uhdesinde kalacak %20 oranının mahsubundan sonra davalı tarafın 19.821,35 Euro’dan sorumlu olduğu, bu miktardan davalının ödediği miktarın mahsubu ile davalının bakiye 6.457,35 Euro «asıl alacak» ve 223,31 Euro işlemiş faizden sorumlu olduğu, ayrıca davacının nakliye bedeline yönelik talebinin sübut bulmadığı gerekçesiyle davalının icra dosyasına vaki itirazının kısmen iptaline ve alacak likit olmadığından «icra inkar tazminatı» talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili, davalı ... şirketinin sigortalı makinenin «hasar» tespitini yaparken değiştirilen parçalar için %30,35 oranında ömür tenzili uygulamasının poliçeye ve genel şartlara aykırı olduğunu ileri sürerek ömür tenzili nedeniyle kesilen tazminatın tahsili için davalı ... şirketi aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiş, davalı vekili ise davaya cevap vermemiş, ancak «bilirkişi raporuna itiraz» dilekçesinde ömür tenzilinin hukuka uygun olduğunu savunmuştur.

Oysa, «uyuşmazlık konusu» olmayan ve davalı tarafından «hasar» tespitinde dahi uygulanmayan ayrıca davalı tarafından yargılamanın hiçbir aşamasında savunulmayan makine kırılması genel şartlarının 14/c maddesinin, mahkemece resen göz önüne alınması HMK’nın 25. maddesinde düzenlenen taraflarca getirilme ilkesine aykırılık oluşturmuştur.

Bu durumun istisnası ise «kamu düzenini» ilgilendiren davalar olup, bu davalarda kendiliğinden araştırma ilkesi uygulanır.

Yukarıda belirtilen düzenlemeler ışığında somut olaya bakıldığında, davacı sigortalı, sigorta konusu makinede oluşan enjektör «hasarının» sigorta genel şartlarının 1/e maddesi uyarınca «teminat kapsamında» olduğunu, yine hasar neticesinde değiştirilen parçalar nedeniyle 14/a maddesi uyarınca tazminattan indirim yapılamayacağı, dolayısıyla ömür tenzilinin uygulanmasın …

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı şirketin dosyada mübrez poliçe ile kendisine ait iş makinesini kırılma «rizikosuna» karşılık davalıya sigorta ettirdiği, davalı sigorta şirketinin «teminat» dönemi içerisinde meydana gelen hasardan sorumlu olduğu, taraflar arasında uyuşmazlığın «hasarın» miktarı ve sigortanın hesaplanma tarzı noktasında toplandığı,alınan bilirkişi raporları ile davacının hasar nedeniyle oluşan zararının 12.727,18 Euro olduğu, bu tutarın ikame «fatura» tarihi olan 28/10/2010 tarihi itibariyle T.C Merkez Bankası'nın döviz kurlarına göre TL karşılığı olarak belirlenen 25.252,01 TL maddi zarar ile nakliye bedeli olan 1.500,00 TL olmak üzere toplam davacı alacağı olarak belirlenen 26.752,01 TL olduğu, davalı sigorta şirketinin «temerrüt tarihini» ise davalının zararı tespit ettiği rapor tarihi olan 21/12/2010 olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 26.752,01 TL alacağın temerrüt tarihi olan 21/12/2010 tarihinden itibaren işlemek üzere 3095 sayılı Yasa'nın 2/2 bendindeki («avans) faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline, davacının «ıslah» talepleri ile, fazla talepleri ile faizin daha önceki tarihte başlamasına ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Dava, «makine kırılması sigorta poliçesinden» kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan deliller, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; ömürlü çalışan parçaların çalışma süreleri itibariyle doldurmuş oldukları ömürlerinden davacının faydalandığı, faydalanmadığı bakiye ömür kısmının «sigorta teminatı kapsamında» olduğu, ömürlü parçalar bakımından bilirkişi ek raporunda yapılan %40 ömür tenzili uygulamasının yerinde olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalının ... .

Davacı, davalı şirketin «hasar» bedelini öderken ömür tenzili uygulaması yapmak suretiyle eksik ödediğini iddia etmiş, davalı da hasara uğrayan parçaların ömürlü parçalar olması nedeniyle ömür tenzili uygulamasının yerinde olduğunu savunmuştur.

Bu durumda, mahkemece, sigortacı ve makine mühendisi bilirkişilerden, Makine Kırılma Sözleşmesi Genel Şartları 14/a - b maddeleri ile evvelce alınan bilirkişi raporuna yönelik itirazları da değerlendiren yeni bir rapor alınıp oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, «eksik inceleme» ile karar verilmesi doğru olmamış, hükmün bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.

İcra Müdürlüğünün 2011/10015 esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile 954,50 Euro «asıl alacak», 30.26 Euro «işlemiş faiz» olmak üzere toplam 984,76 Euro üzerinden ve icra takip tarihinden itibaren devlet bankalarının kısa vadeli Euro dövizine uyguladıkları en yüksek döviz faizi uygulanarak takibin devamına, alacak likit olmadığından «icra inkar tazminatı» isteminin reddine karar verilmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan deliller, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; ömürlü çalışan parçaların çalışma süreleri itibariyle doldurmuş oldukları ömürlerinden davacının faydalandığı, faydalanmadığı bakiye ömür kısmının «sigorta teminatı kapsamında» olduğu, ömürlü parçalar bakımından bilirkişi ek raporunda yapılan %40 ömür tenzili uygulamasının yerinde olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalının ... .

Dava, Makine Kırılma Sigorta poliçesine dayalı alacağın tahsili için başlatılan «icra takibine itirazın» iptali istemine ilişkindir.