İtirazın iptali | İcra inkar tazminatı

İcra Müdürlüğünün 2011/10015 esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile 954,50 Euro «asıl alacak», 30.26 Euro «işlemiş faiz» olmak üzere toplam 984,76 Euro üzerinden ve icra takip tarihinden itibaren devlet bankalarının kısa vadeli Euro dövizine uyguladıkları en yüksek döviz faizi uygulanarak takibin devamına, alacak likit olmadığından «icra inkar tazminatı» isteminin reddine karar verilmiştir.

Davacı, davalı şirketin «hasar» bedelini öderken ömür tenzili uygulaması yapmak suretiyle eksik ödediğini iddia etmiş, davalı da hasara uğrayan parçaların ömürlü parçalar olması nedeniyle ömür tenzili uygulamasının yerinde olduğunu savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında «makine kırılması sigorta poliçesinin» düzenlendiği ve sigortalı makinenin hasarlandığı, poliçe kapsamında uygulanması gereken eksik sigorta da uygulandıktan sonra «hasar» bedelinin 12.482,08 Euro olarak tespit edildiği, taraflar arasındaki poliçede her bir makine için hasarın %10'u minimum 1.000,00 Euro «muafiyet» uygulanacağının belirlendiği, ayrıca poliçe genel şartlarının 14/c maddesinde, poliçede her makine veya tesisat için gösterilmiş olan asgari muafiyet oranından aşağı olmamak kaydıyla aksine sözleşme yok ise her hasarın %20'sinin sigortalının uhdesinde kalacağının belirtildiği, bu genel şartın aksine «özel şartlarda» ayrıca bir hüküm bulunmadığı, bu durumda tespit edilen hasar bedelinden muafiyet oranı ve sigortalının uhdesinde kalacak %20 oranının mahsubundan sonra davalı tarafın 8.737,47 Euro’dan sorumlu olduğu, bu miktardan davalının yaptığı ödemenin indirimi ile davalının bakiye 2.603,51 Euro «asıl alacak» ve 93,69 Euro işlemiş faizden sorumlu olduğu gerekçesiyle davalının icra dosyasına vaki itirazının kısmen iptaline ve alacak likit olmadığından «icra inkar tazminatı» talebinin reddine karar verilmiştir.

Dava, «makine kırılması sigorta poliçesinden» kaynaklanan tazminata ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davalı ... şirketinin sigortalı makinenin «hasar» tespitini yaparken değiştirilen parçalar için %20 oranında ömür tenzili uygulamasının poliçeye ve genel şartlara aykırı olduğunu ileri sürerek ömür tenzili nedeniyle kesilen tazminatın tahsili için davalı ... şirketi aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiş, davalı vekili ise davaya cevap vermemiş, ancak «bilirkişi raporuna itiraz» dilekçesinde ömür tenzilinin hukuka uygun olduğunu savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında «makine kırılması sigorta poliçesinin» düzenlendiği ve sigortalı makinenin hasarlandığı, poliçe kapsamında uygulanması gereken eksik sigorta da uygulandıktan sonra «hasar» bedelinin 12.482,08 Euro olarak tespit edildiği, taraflar arasındaki poliçede her bir makine için hasarın %10'u minimum 1.000,00 Euro «muafiyet» uygulanacağının belirlendiği, ayrıca poliçe genel şartlarının 14/c maddesinde, poliçede her makine veya tesisat için gösterilmiş olan asgari muafiyet oranından aşağı olmamak kaydıyla aksine sözleşme yok ise her hasarın %20'sinin sigortalının uhdesinde kalacağının belirtildiği, bu genel şartın aksine «özel şartlarda» ayrıca bir hüküm bulunmadığı, bu durumda tespit edilen hasar bedelinden muafiyet oranı ve sigortalının uhdesinde kalacak %20 oranının mahsubundan sonra davalı tarafın 8.737,47 Euro’dan sorumlu olduğu, bu miktardan davalının yaptığı ödemenin indirimi ile davalının bakiye 2.603,51 Euro «asıl alacak» ve 93,69 Euro işlemiş faizden sorumlu olduğu gerekçesiyle davalının icra dosyasına vaki itirazının kısmen iptaline ve alacak likit olmadığından «icra inkar tazminatı» talebinin reddine karar verilmiştir.

Oysa, «uyuşmazlık konusu» olmayan ve davalı tarafından «hasar» tespitinde dahi uygulanmayan ayrıca davalı tarafından yargılamanın hiçbir aşamasında savunulmayan makine kırılması genel şartlarının 14/c maddesinin, mahkemece resen göz önüne alınması HMK’nın 25. maddesinde düzenlenen taraflarca getirilme ilkesine aykırılık oluşturmuştur.

Bu durumun istisnası ise «kamu düzenini» ilgilendiren davalar olup, bu davalarda kendiliğinden araştırma ilkesi uygulanır.

Bu durumda, mahkemece, davalı ... şirketinin tazminat hesabında ömür tenzili uygulamasının haksız olduğu belirlendiğine göre «uyuşmazlık konusu» olmayan makine kırılması genel şartlarının 14/c maddesi gereğince indirim uygulanmadan tazminat hesabı yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde taraflarca getirilmeyen bir hususun resen dikkate alınarak karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

İcra Müdürlüğünün 2011/10015 esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile 954,50 Euro «asıl alacak», 30.26 Euro «işlemiş faiz» olmak üzere toplam 984,76 Euro üzerinden ve icra takip tarihinden itibaren devlet bankalarının kısa vadeli Euro dövizine uyguladıkları en yüksek döviz faizi uygulanarak takibin devamına, alacak likit olmadığından «icra inkar tazminatı» isteminin reddine karar verilmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan deliller, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; ömürlü çalışan parçaların çalışma süreleri itibariyle doldurmuş oldukları ömürlerinden davacının faydalandığı, faydalanmadığı bakiye ömür kısmının «sigorta teminatı kapsamında» olduğu, ömürlü parçalar bakımından bilirkişi ek raporunda yapılan %40 ömür tenzili uygulamasının yerinde olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalının ... .

Davacı, davalı şirketin «hasar» bedelini öderken ömür tenzili uygulaması yapmak suretiyle eksik ödediğini iddia etmiş, davalı da hasara uğrayan parçaların ömürlü parçalar olması nedeniyle ömür tenzili uygulamasının yerinde olduğunu savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında «makine kırılması sigorta poliçesinin» düzenlendiği ve sigortalı makinenin hasarlandığı, «hasarın» «teminat kapsamında» olduğu, poliçe kapsamında uygulanması gereken eksik sigorta da uygulandıktan sonra hasar bedelinin 8.192,58 Euro olarak tespit edildiği, taraflar arasındaki poliçede her bir makine içinde hasarın %10'u minimum 1.000,00 Euro «muafiyet» uygulanacağının belirlendiği, ayrıca poliçe genel şartlarının 14/c maddesinde, poliçede her makine veya tesisat için gösterilmiş olan asgari muafiyet oranından aşağı olmamak kaydıyla aksine sözleşme yok ise her hasarın %20'sinin sigortalının uhdesinde kalacağının belirtildiği ve bu genel şartın aksine «özel şartlarda» ayrıca bir hüküm bulunmadığı, bu durumda tespit edilen hasar bedelinden muafiyet oranı ve sigortalının uhdesinde kalacak %20 oranının mahsubundan sonra davalı tarafın 5.554,07 Euro «asıl alacak» ve 231,22 Euro işlemiş faizden sorumlu olduğu, ayrıca nakliye bedelinin de poliçe kapsamında olup 1.000,00 TL nakliye bedelinin makul olduğu gerekçesiyle davalının icra dosyasına vaki itirazının kısmen iptaline ve alacak likit olmadığından «icra inkar tazminatı» talebinin reddine karar verilmiştir.

Dava, «makine kırılması sigorta poliçesinden» kaynaklanan tazminata ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davalı ... şirketinin sigortalı makinenin «hasar» tespitini yaparken değiştirilen parçalar için %100 oranında ömür tenzili uygulamasının poliçeye ve genel şartlara aykırı olduğunu ileri sürerek ömür tenzili nedeniyle ödenmeyen tazminatın tahsili için davalı ... şirketi aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiş, davalı vekili ise davaya cevap vermemiş, ancak «bilirkişi raporuna itiraz» dilekçesinde ömür tenzilinin hukuka uygun olduğunu savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında «makine kırılması sigorta poliçesinin» düzenlendiği ve sigortalı makinenin hasarlandığı, «hasarın» «teminat kapsamında» olduğu, poliçe kapsamında uygulanması gereken eksik sigorta da uygulandıktan sonra hasar bedelinin 8.192,58 Euro olarak tespit edildiği, taraflar arasındaki poliçede her bir makine içinde hasarın %10'u minimum 1.000,00 Euro «muafiyet» uygulanacağının belirlendiği, ayrıca poliçe genel şartlarının 14/c maddesinde, poliçede her makine veya tesisat için gösterilmiş olan asgari muafiyet oranından aşağı olmamak kaydıyla aksine sözleşme yok ise her hasarın %20'sinin sigortalının uhdesinde kalacağının belirtildiği ve bu genel şartın aksine «özel şartlarda» ayrıca bir hüküm bulunmadığı, bu durumda tespit edilen hasar bedelinden muafiyet oranı ve sigortalının uhdesinde kalacak %20 oranının mahsubundan sonra davalı tarafın 5.554,07 Euro «asıl alacak» ve 231,22 Euro işlemiş faizden sorumlu olduğu, ayrıca nakliye bedelinin de poliçe kapsamında olup 1.000,00 TL nakliye bedelinin makul olduğu gerekçesiyle davalının icra dosyasına vaki itirazının kısmen iptaline ve alacak likit olmadığından «icra inkar tazminatı» talebinin reddine karar verilmiştir.

Oysa, «uyuşmazlık konusu» olmayan ve davalı tarafından «hasar» tespitinde dahi uygulanmayan ayrıca davalı tarafından yargılamanın hiçbir aşamasında savunulmayan makine kırılması genel şartlarının 14/c maddesinin, mahkemece resen göz önüne alınması HMK’nın 25. maddesinde düzenlenen taraflarca getirilme ilkesine aykırılık oluşturmuştur.

Bu durumun istisnası ise «kamu düzenini» ilgilendiren davalar olup, bu davalarda kendiliğinden araştırma ilkesi uygulanır.

Bu durumda, mahkemece, davalı ... şirketinin tazminat hesabında ömür tenzili uygulamasının haksız olduğu belirlendiğine göre «uyuşmazlık konusu» olmayan makine kırılması genel şartlarının 14/c maddesi gereğince indirim uygulanmadan tazminat hesabı yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde taraflarca getirilmeyen bir hususun resen dikkate alınarak karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

İcra Müdürlüğünün 2011/10015 esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile 954,50 Euro «asıl alacak», 30.26 Euro «işlemiş faiz» olmak üzere toplam 984,76 Euro üzerinden ve icra takip tarihinden itibaren devlet bankalarının kısa vadeli Euro dövizine uyguladıkları en yüksek döviz faizi uygulanarak takibin devamına, alacak likit olmadığından «icra inkar tazminatı» isteminin reddine karar verilmiştir.

Davacı, davalı şirketin «hasar» bedelini öderken ömür tenzili uygulaması yapmak suretiyle eksik ödediğini iddia etmiş, davalı da hasara uğrayan parçaların ömürlü parçalar olması nedeniyle ömür tenzili uygulamasının yerinde olduğunu savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında «makine kırılması sigorta poliçesinin» düzenlendiği ve sigortalı makinenin hasarlandığı, poliçe kapsamında uygulanması gereken eksik sigorta da uygulandıktan sonra «hasar» bedelinin 16.313,09 Euro olarak tespit edildiği, taraflar arasındaki poliçede her bir makine içinde hasarın %10'u minimum 1.000,00 Euro «muafiyet» uygulanacağının belirlendiği, ayrıca poliçe genel şartlarının 14/c maddesinde, poliçede her makine veya tesisat için gösterilmiş olan asgari muafiyet oranından aşağı olmamak kaydıyla aksine sözleşme yok ise her hasarın %20'sinin sigortalının uhdesinde kalacağının belirtildiği ve bu genel şartın aksine «özel şartlarda» ayrıca bir hüküm bulunmadığı, bu durumda tespit edilen hasar bedelinden muafiyet oranı ve sigortalının uhdesinde kalacak %20 oranının mahsubundan sonra davalı tarafın 11.419,17 Euro’dan sorumlu olduğu, bu miktardan davalının ödediği miktarın mahsubu ile davalının bakiye 4.280,47 Euro «asıl alacak» ve 131,49 Euro işlemiş faizden sorumlu olduğu gerekçesiyle davalının icra dosyasına vaki itirazının kısmen iptaline ve alacak likit olmadığından «icra inkar tazminatı» talebinin reddine karar verilmiştir.

Dava, «makine kırılması sigorta poliçesinden» kaynaklanan tazminata ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davalı ... şirketinin sigortalı makinenin «hasar» tespitini yaparken değiştirilen parçalar için %81 oranında ömür tenzili uygulamasının poliçeye ve genel şartlara aykırı olduğunu ileri sürerek ömür tenzili nedeniyle kesilen tazminatın tahsili için davalı ... şirketi aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiş, davalı vekili ise davaya cevap vermemiş, ancak «bilirkişi raporuna itiraz» dilekçesinde ömür tenzilinin hukuka uygun olduğunu savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında «makine kırılması sigorta poliçesinin» düzenlendiği ve sigortalı makinenin hasarlandığı, poliçe kapsamında uygulanması gereken eksik sigorta da uygulandıktan sonra «hasar» bedelinin 16.313,09 Euro olarak tespit edildiği, taraflar arasındaki poliçede her bir makine içinde hasarın %10'u minimum 1.000,00 Euro «muafiyet» uygulanacağının belirlendiği, ayrıca poliçe genel şartlarının 14/c maddesinde, poliçede her makine veya tesisat için gösterilmiş olan asgari muafiyet oranından aşağı olmamak kaydıyla aksine sözleşme yok ise her hasarın %20'sinin sigortalının uhdesinde kalacağının belirtildiği ve bu genel şartın aksine «özel şartlarda» ayrıca bir hüküm bulunmadığı, bu durumda tespit edilen hasar bedelinden muafiyet oranı ve sigortalının uhdesinde kalacak %20 oranının mahsubundan sonra davalı tarafın 11.419,17 Euro’dan sorumlu olduğu, bu miktardan davalının ödediği miktarın mahsubu ile davalının bakiye 4.280,47 Euro «asıl alacak» ve 131,49 Euro işlemiş faizden sorumlu olduğu gerekçesiyle davalının icra dosyasına vaki itirazının kısmen iptaline ve alacak likit olmadığından «icra inkar tazminatı» talebinin reddine karar verilmiştir.

Oysa, «uyuşmazlık konusu» olmayan ve davalı tarafından «hasar» tespitinde dahi uygulanmayan ayrıca davalı tarafından yargılamanın hiçbir aşamasında savunulmayan makine kırılması genel şartlarının 14/c maddesinin, mahkemece resen göz önüne alınması HMK’nın 25. maddesinde düzenlenen taraflarca getirilme ilkesine aykırılık oluşturmuştur.

Bu durumun istisnası ise «kamu düzenini» ilgilendiren davalar olup, bu davalarda kendiliğinden araştırma ilkesi uygulanır.

Bu durumda, mahkemece, davalı ... şirketinin tazminat hesabında ömür tenzili uygulamasının haksız olduğu belirlendiğine göre «uyuşmazlık konusu» olmayan makine kırılması genel şartlarının 14/c maddesi gereğince indirim uygulanmadan tazminat hesabı yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde taraflarca getirilmeyen bir hususun resen dikkate alınarak karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

İcra Müdürlüğünün 2011/10015 esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile 954,50 Euro «asıl alacak», 30.26 Euro «işlemiş faiz» olmak üzere toplam 984,76 Euro üzerinden ve icra takip tarihinden itibaren devlet bankalarının kısa vadeli Euro dövizine uyguladıkları en yüksek döviz faizi uygulanarak takibin devamına, alacak likit olmadığından «icra inkar tazminatı» isteminin reddine karar verilmiştir.

Davacı, davalı şirketin «hasar» bedelini öderken ömür tenzili uygulaması yapmak suretiyle eksik ödediğini iddia etmiş, davalı da hasara uğrayan parçaların ömürlü parçalar olması nedeniyle ömür tenzili uygulamasının yerinde olduğunu savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında «makine kırılması sigorta poliçesinin» düzenlendiği ve sigortalı makinenin hasarlandığı, poliçe kapsamında «hasar» bedelinin 52.829,41 Euro olarak tespit edildiği, taraflar arasındaki poliçede her bir makine içinde hasarın %10'u minimum 1.000,00 Euro «muafiyet» uygulanacağının belirlendiği, ayrıca poliçe genel şartlarının 14/c maddesinde, poliçede her makine veya tesisat için gösterilmiş olan asgari muafiyet oranından aşağı olmamak kaydıyla aksine sözleşme yok ise her hasarın %20'sinin sigortalının uhdesinde kalacağının belirtildiği ve bu genel şartın aksine «özel şartlarda» ayrıca bir hüküm bulunmadığı, bu durumda tespit edilen hasar bedelinden muafiyet oranı ve sigortalının uhdesinde kalacak %20 oranının mahsubundan sonra davalı tarafın 36.980,59 Euro’dan sorumlu olduğu, bu miktardan davalının ödediği miktarın mahsubu ile davalının bakiye 11.780,59 Euro «asıl alacak» ve 649,00 Euro işlemiş faizden sorumlu olduğu, ayrıca davacının nakliye bedeline yönelik talebinin sübut bulmadığı gerekçesiyle davalının icra dosyasına vaki itirazının kısmen iptaline ve alacak likit olmadığından «icra inkar tazminatı» talebinin reddine karar verilmiştir.

Dava, «makine kırılması sigorta poliçesinden» kaynaklanan tazminata ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davalı ... şirketinin sigortalı makinenin «hasar» tespitini yaparken bir kısım parçalarda %100 oranında, bir kısım parçalarda ise %20 oranında ömür tenzili uygulamasının poliçeye ve genel şartlara aykırı olduğunu ileri sürerek ömür tenzili nedeniyle kesilen tazminatın tahsili için davalı ... şirketi aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiş, davalı vekili ise davaya cevap vermemiş, ancak «bilirkişi raporuna itiraz» dilekçesinde ömür tenzilinin hukuka uygun olduğunu savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında «makine kırılması sigorta poliçesinin» düzenlendiği ve sigortalı makinenin hasarlandığı, poliçe kapsamında «hasar» bedelinin 52.829,41 Euro olarak tespit edildiği, taraflar arasındaki poliçede her bir makine içinde hasarın %10'u minimum 1.000,00 Euro «muafiyet» uygulanacağının belirlendiği, ayrıca poliçe genel şartlarının 14/c maddesinde, poliçede her makine veya tesisat için gösterilmiş olan asgari muafiyet oranından aşağı olmamak kaydıyla aksine sözleşme yok ise her hasarın %20'sinin sigortalının uhdesinde kalacağının belirtildiği ve bu genel şartın aksine «özel şartlarda» ayrıca bir hüküm bulunmadığı, bu durumda tespit edilen hasar bedelinden muafiyet oranı ve sigortalının uhdesinde kalacak %20 oranının mahsubundan sonra davalı tarafın 36.980,59 Euro’dan sorumlu olduğu, bu miktardan davalının ödediği miktarın mahsubu ile davalının bakiye 11.780,59 Euro «asıl alacak» ve 649,00 Euro işlemiş faizden sorumlu olduğu, ayrıca davacının nakliye bedeline yönelik talebinin sübut bulmadığı gerekçesiyle davalının icra dosyasına vaki itirazının kısmen iptaline ve alacak likit olmadığından «icra inkar tazminatı» talebinin reddine karar verilmiştir.

Oysa, «uyuşmazlık konusu» olmayan ve davalı tarafından «hasar» tespitinde dahi uygulanmayan ayrıca davalı tarafından yargılamanın hiçbir aşamasında savunulmayan makine kırılması genel şartlarının 14/c maddesinin, mahkemece resen göz önüne alınması HMK’nın 25. maddesinde düzenlenen taraflarca getirilme ilkesine aykırılık oluşturmuştur.

Bu durumun istisnası ise «kamu düzenini» ilgilendiren davalar olup, bu davalarda kendiliğinden araştırma ilkesi uygulanır.

Bu durumda, mahkemece, davalı ... şirketinin tazminat hesabında ömür tenzili uygulamasının haksız olduğu belirlendiğine göre «uyuşmazlık konusu» olmayan makine kırılması genel şartlarının 14/c maddesi gereğince indirim uygulanmadan tazminat hesabı yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde taraflarca getirilmeyen bir hususun resen dikkate alınarak karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

İcra Müdürlüğünün 2011/10015 esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile 954,50 Euro «asıl alacak», 30.26 Euro «işlemiş faiz» olmak üzere toplam 984,76 Euro üzerinden ve icra takip tarihinden itibaren devlet bankalarının kısa vadeli Euro dövizine uyguladıkları en yüksek döviz faizi uygulanarak takibin devamına, alacak likit olmadığından «icra inkar tazminatı» isteminin reddine karar verilmiştir.

Davacı, davalı şirketin «hasar» bedelini öderken ömür tenzili uygulaması yapmak suretiyle eksik ödediğini iddia etmiş, davalı da hasara uğrayan parçaların ömürlü parçalar olması nedeniyle ömür tenzili uygulamasının yerinde olduğunu savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında «makine kırılması sigorta poliçesinin» düzenlendiği ve sigortalı makinenin hasarlandığı, poliçe kapsamında uygulanması gereken eksik sigorta da uygulandıktan sonra «hasar» bedelinin 28.316,21 Euro olarak tespit edildiği, taraflar arasındaki poliçede her bir makine içinde hasarın %10'u minimum 1.000,00 Euro «muafiyet» uygulanacağının belirlendiği, ayrıca poliçe genel şartlarının 14/c maddesinde, poliçede her makine veya tesisat için gösterilmiş olan asgari muafiyet oranından aşağı olmamak kaydıyla aksine sözleşme yok ise her hasarın %20'sinin sigortalının uhdesinde kalacağının belirtildiği ve bu genel şartın aksine «özel şartlarda» ayrıca bir hüküm bulunmadığı, bu durumda tespit edilen hasar bedelinden muafiyet oranı ve sigortalının uhdesinde kalacak %20 oranının mahsubundan sonra davalı tarafın 19.821,35 Euro’dan sorumlu olduğu, bu miktardan davalının ödediği miktarın mahsubu ile davalının bakiye 6.457,35 Euro «asıl alacak» ve 223,31 Euro işlemiş faizden sorumlu olduğu, ayrıca davacının nakliye bedeline yönelik talebinin sübut bulmadığı gerekçesiyle davalının icra dosyasına vaki itirazının kısmen iptaline ve alacak likit olmadığından «icra inkar tazminatı» talebinin reddine karar verilmiştir.

Dava, «makine kırılması sigorta poliçesinden» kaynaklanan tazminata ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davalı ... şirketinin sigortalı makinenin «hasar» tespitini yaparken değiştirilen parçalar için %30,35 oranında ömür tenzili uygulamasının poliçeye ve genel şartlara aykırı olduğunu ileri sürerek ömür tenzili nedeniyle kesilen tazminatın tahsili için davalı ... şirketi aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiş, davalı vekili ise davaya cevap vermemiş, ancak «bilirkişi raporuna itiraz» dilekçesinde ömür tenzilinin hukuka uygun olduğunu savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında «makine kırılması sigorta poliçesinin» düzenlendiği ve sigortalı makinenin hasarlandığı, poliçe kapsamında uygulanması gereken eksik sigorta da uygulandıktan sonra «hasar» bedelinin 28.316,21 Euro olarak tespit edildiği, taraflar arasındaki poliçede her bir makine içinde hasarın %10'u minimum 1.000,00 Euro «muafiyet» uygulanacağının belirlendiği, ayrıca poliçe genel şartlarının 14/c maddesinde, poliçede her makine veya tesisat için gösterilmiş olan asgari muafiyet oranından aşağı olmamak kaydıyla aksine sözleşme yok ise her hasarın %20'sinin sigortalının uhdesinde kalacağının belirtildiği ve bu genel şartın aksine «özel şartlarda» ayrıca bir hüküm bulunmadığı, bu durumda tespit edilen hasar bedelinden muafiyet oranı ve sigortalının uhdesinde kalacak %20 oranının mahsubundan sonra davalı tarafın 19.821,35 Euro’dan sorumlu olduğu, bu miktardan davalının ödediği miktarın mahsubu ile davalının bakiye 6.457,35 Euro «asıl alacak» ve 223,31 Euro işlemiş faizden sorumlu olduğu, ayrıca davacının nakliye bedeline yönelik talebinin sübut bulmadığı gerekçesiyle davalının icra dosyasına vaki itirazının kısmen iptaline ve alacak likit olmadığından «icra inkar tazminatı» talebinin reddine karar verilmiştir.

Oysa, «uyuşmazlık konusu» olmayan ve davalı tarafından «hasar» tespitinde dahi uygulanmayan ayrıca davalı tarafından yargılamanın hiçbir aşamasında savunulmayan makine kırılması genel şartlarının 14/c maddesinin, mahkemece resen göz önüne alınması HMK’nın 25. maddesinde düzenlenen taraflarca getirilme ilkesine aykırılık oluşturmuştur.

Bu durumun istisnası ise «kamu düzenini» ilgilendiren davalar olup, bu davalarda kendiliğinden araştırma ilkesi uygulanır.

Bu durumda, mahkemece, davalı ... şirketinin tazminat hesabında ömür tenzili uygulamasının haksız olduğu belirlendiğine göre «uyuşmazlık konusu» olmayan makine kırılması genel şartlarının 14/c maddesi gereğince indirim uygulanmadan tazminat hesabı yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde taraflarca getirilmeyen bir hususun resen dikkate alınarak karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.