Alacak
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2009/1753 E. 2010/7451 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Zamanaşımı
- ['6102/644']
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
rehin cirosu↗ temlik cirosu↗ rehin↗ ciro↗ hamil↗ sebepsiz zenginleşme↗ bono↗ temlik↗ çek↗ zamanaşımı↗ teminat↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, davacının çeklere ciro yoluyla hamil olduğu, anılan çeklerin zamanaşımına uğradığı, davacının TTK'nun 644. maddesine dayandığı, davalının sebepsiz zenginleşmediğini kanıtlayamadığı, temel ilişkiye dayanılsa bile davacının verdiği kredinin ödenmediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, davalı temyiz etmiştir.
Dava, TTK'nun 644. maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak istemine ilişkindir.
Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir. Davalının keşide ettiği iki ayrı çekin dava dışı ... Soğutma Dış Tic.Ltd.Şti. emrine düzenlendikleri, bu firmanın davacıdan kredi kullandığı, kullanılan kredinin teminatı olarak çeklerin davacıya ciro edildikleri hususları dosya kapsamıyla sabittir. Esasen, bu yönler davacının da kabulündedir. Davacı taraf, davalı tarafından keşide edilen çeklerin temlik cirosuyla devir edildiklerini açıklamıştır. Ancak, hükme esas alınan bilirkişi raporunda fotokopisi bulunan 14.865 YTL tutarlı olan çek, kredi kullanan firma tarafından ‘bedeli teminattır’ açıklamasıyla ciro edilmiştir. Anılan ciro, rehin cirosu mahiyetindedir. Diğer çekin ise fotokopisi tam okunamadığından yapılan cironun rehin cirosu mu yoksa temlik cirosu mu olup olmadığı tam anlaşılamamaktadır. TTK'nun 730/1-4. maddesi uyarınca, poliçe ve bononun aksine, çekin rehin cirosuyla verilmesi mümkün değildir. Başka bir anlatımla, çekte rehin cirosunun bir geçerliliği bulunmamaktadır. Çeklerin asıllarının mahkeme kasasında olduğu anlaşılmaktadır. Bu durum karşısında, çeklerin asılları incelenip, diğer çekin de davacıya rehin cirosuyla devredilip devredilmediği açıklığa kavuşturulup, çekte rehin cirosunun geçerli olmayacağı, bu yoldaki cironun çeki elinde bulundurana hak bahşetmeyeceği hususu dikkate alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/9455 E. 2011/3340 K.
Ortak:temlik cirosu · rehin · ciro · hamil · sebepsiz zenginleşme · bono · temlik · çek · zamanaşımı ['6102/644']
İncelediğiniz karardaDiğer çekin ise fotokopisi tam okunamadığından yapılan «cironun» «rehin cirosu» mu yoksa «temlik cirosu» mu olup olmadığı tam anlaşılamamaktadır.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, davacının çeklere «ciro» yoluyla «hamil» olduğu, anılan çeklerin «zamanaşımına» uğradığı, davacının TTK'nun 644. maddesine dayandığı, davalının «sebepsiz zenginleşmediğini» kanıtlayamadığı, temel ilişkiye dayanılsa bile davacının verdiği kredinin ödenmediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Ancak, hükme esas alınan bilirkişi raporunda fotokopisi bulunan 14.865 YTL tutarlı olan «çek», kredi kullanan firma tarafından ‘bedeli «teminattır»’ açıklamasıyla «ciro» edilmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece, dosya kapsamına göre, dava konusu çekin dava dışı şirketin açığa cirosu ile davacı bankaya verildiği, davacı banka tarafından «ibraz» edildiği, bu nedenle yapılan «cironun» «temlik cirosu» olduğu, davacı bankanın TTK'nın 644 ve 730. maddelerine dayanılarak «sebepsiz zenginleşme» davası açmaya «yetkisinin» bulunduğu, davalının sebepsiz zenginleşmediğini ispat edemediği, davacı tarafından «çek tazminatı» ve «komisyonu» İstemlerinin yerinde görülmediği, davanın «zamanaşımı» süresi içinde açıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Mahkemece, «cironun» «temlik cirosu» ile davacı bankaya verildiği sonucuna varılmış ise de, dava konusu «çek» bordrosunda çekin "«teminat»" olduğu yazılı olduğu gibi davacı Bankanın B...
1- Dava, TTK'nın 644. maddesi uyarınca «sebepsiz zenginleşmeye» dayalı alacak istemine ilişkin olup, taraflar arasındaki öncelikli uyuşmazlık, davacının «aktif husumetinin» bulunup bulunmadığı, diğer bir deyişle «yetkili hamil» olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:çek tazminatı · yetkili hamil · aktif husumet · keşideci · komisyon · yetkisizlik kararı · ibraz · husumet
Benzer bu karardaMahkemece, dosya kapsamına göre, dava konusu çekin dava dışı şirketin açığa cirosu ile davacı bankaya verildiği, davacı banka tarafından «ibraz» edildiği, bu nedenle yapılan «cironun» «temlik cirosu» olduğu, davacı bankanın TTK'nın 644 ve 730. maddelerine dayanılarak «sebepsiz zenginleşme» davası açmaya «yetkisinin» bulunduğu, davalının sebepsiz zenginleşmediğini ispat edemediği, davacı tarafından «çek tazminatı» ve «komisyonu» İstemlerinin yerinde görülmediği, davanın «zamanaşımı» süresi içinde açıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
1- Dava, TTK'nın 644. maddesi uyarınca «sebepsiz zenginleşmeye» dayalı alacak istemine ilişkin olup, taraflar arasındaki öncelikli uyuşmazlık, davacının «aktif husumetinin» bulunup bulunmadığı, diğer bir deyişle «yetkili hamil» olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Oysa, davalının «keşidecisi» olduğu dava konusu çekin dava dışı Y...
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/6984 E. 2012/14883 K.
Ortak:rehin cirosu · rehin · ciro · hamil · çek · teminat
İncelediğiniz karardaAncak, hükme esas alınan bilirkişi raporunda fotokopisi bulunan 14.865 YTL tutarlı olan «çek», kredi kullanan firma tarafından ‘bedeli «teminattır»’ açıklamasıyla «ciro» edilmiştir.
Anılan «ciro», «rehin cirosu» mahiyetindedir.
Diğer çekin ise fotokopisi tam okunamadığından yapılan «cironun» «rehin cirosu» mu yoksa «temlik cirosu» mu olup olmadığı tam anlaşılamamaktadır.
Benzer bu karardaSomut olayda her ne kadar dava konusu «çek» üzerinde, çekin «rehin» cirosuyla devredildiği belirtilmemişse de, söz konusu çekin, «lehtarı» tarafından davacı bankadan alınan kredinin «teminatı» olarak davacı bankaya «ciro» edildiği, diğer bir deyişle çekin «rehin cirosu» ile davacıya devredildiği mahkemece kabul edilmiş olup bu hususa ilişkin bir temyiz bulunmamaktadır.
… davalısı şirket arasında yapılan mermer alım sözleşmesi karşılığında davaya konu çekin keşide edildiği, çeki alan şirketin, bu çeki davacı bankadan aldığı kredinin «teminatı» olarak bankaya «ciro» ettiği, daha sonra sipariş edilen malın hazır edilmemesi nedeniyle siparişin iptal edildiği ve «keşideci» tarafından çekin geri istenildiği, ancak davalı şirketin çeki davacı bankaya ciro etmesi nedeniyle iade edemediği, buna karşılık anılan şirketin söz konusu çekten dolayı ...'den alacaklı olmadığına dair belge düzenlediği, davacı bankanın «iyiniyetli» «son hamil» olduğu, çekin süresi içinde bankaya «ibraz» edildiği ve karşılığı olmadığından herhangi bir ödeme yapılmadığı, asıl davanın davalısı tarafından «çek» bedelinin herhangi bir şekilde ödendiğinin ya da davacı bankanın çeki aldığı sırada «çekin bedelsiz» kaldığını bildiğini veya haksız ve «kötüniyetli» olduğunu kanıtlayamadığı gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulü ile 33.914,35 TL'nın dava tarihinden itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline, birleşen davanın kabulü ile davacının davaya konu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.
Bu itibarla çeki «rehin cirosu» ile devralan kişinin «yetkili hamil» olarak kabulü mümkün bulunmamaktadır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:çekin bedelsizliği · son hamil · yetkili hamil · lehtar · bedelsizlik · iyiniyet · keşideci · kötüniyet
Benzer bu kararda… davalısı şirket arasında yapılan mermer alım sözleşmesi karşılığında davaya konu çekin keşide edildiği, çeki alan şirketin, bu çeki davacı bankadan aldığı kredinin «teminatı» olarak bankaya «ciro» ettiği, daha sonra sipariş edilen malın hazır edilmemesi nedeniyle siparişin iptal edildiği ve «keşideci» tarafından çekin geri istenildiği, ancak davalı şirketin çeki davacı bankaya ciro etmesi nedeniyle iade edemediği, buna karşılık anılan şirketin söz konusu çekten dolayı ...'den alacaklı olmadığına dair belge düzenlediği, davacı bankanın «iyiniyetli» «son hamil» olduğu, çekin süresi içinde bankaya «ibraz» edildiği ve karşılığı olmadığından herhangi bir ödeme yapılmadığı, asıl davanın davalısı tarafından «çek» bedelinin herhangi bir şekilde ödendiğinin ya da davacı bankanın çeki aldığı sırada «çekin bedelsiz» kaldığını bildiğini veya haksız ve «kötüniyetli» olduğunu kanıtlayamadığı gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulü ile 33.914,35 TL'nın dava tarihinden itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline, birleşen davanın kabulü ile davacının davaya konu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.
Bu itibarla çeki «rehin cirosu» ile devralan kişinin «yetkili hamil» olarak kabulü mümkün bulunmamaktadır.
Somut olayda her ne kadar dava konusu «çek» üzerinde, çekin «rehin» cirosuyla devredildiği belirtilmemişse de, söz konusu çekin, «lehtarı» tarafından davacı bankadan alınan kredinin «teminatı» olarak davacı bankaya «ciro» edildiği, diğer bir deyişle çekin «rehin cirosu» ile davacıya devredildiği mahkemece kabul edilmiş olup bu hususa ilişkin bir temyiz bulunmamaktadır.
O halde, çekte «rehin» cirosunun batıl olduğu, bu durumda davacının «yetkili hamil» olduğunun söylenemeyeceği ve yetkili hamil olmayan kişinin TTK'nun 644. maddesi uyarınca hak sahibi olamayacağı dikkate alınmaksızın hüküm kurulması doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2009/1753 E. , 2010/7451 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasında görülen davada İstanbul 10.Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 18.07.2008 tarih ve 2007/900 - 2008/429 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davalının keşideci olduğu iki adet çekin dava dışı firmanın borçlarının teminatı olarak müvekkili bankaya ciro yoluyla devir ve temlik edildiğini, anılan çeklerin zamanaşımına uğradığını, davalı keşidecinin sebepsiz zenginleştiğini ileri sürerek, 28.115,00 TL’nın dava tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı, müvekkilinin sebepsiz zenginleşmediğini, çeklerin ... Soğutma firmasına hatır çeki olarak verildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, davacının çeklere ciro yoluyla hamil olduğu, anılan çeklerin zamanaşımına uğradığı, davacının TTK'nun 644. maddesine dayandığı, davalının sebepsiz zenginleşmediğini kanıtlayamadığı, temel ilişkiye dayanılsa bile davacının verdiği kredinin ödenmediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, davalı temyiz etmiştir.
Dava, TTK'nun 644. maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak istemine ilişkindir.
Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir. Davalının keşide ettiği iki ayrı çekin dava dışı ... Soğutma Dış Tic.Ltd.Şti. emrine düzenlendikleri, bu firmanın davacıdan kredi kullandığı, kullanılan kredinin teminatı olarak çeklerin davacıya ciro edildikleri hususları dosya kapsamıyla sabittir. Esasen, bu yönler davacının da kabulündedir. Davacı taraf, davalı tarafından keşide edilen çeklerin temlik cirosuyla devir edildiklerini açıklamıştır. Ancak, hükme esas alınan bilirkişi raporunda fotokopisi bulunan 14.865 YTL tutarlı olan çek, kredi kullanan firma tarafından ‘bedeli teminattır’ açıklamasıyla ciro edilmiştir. Anılan ciro, rehin cirosu mahiyetindedir. Diğer çekin ise fotokopisi tam okunamadığından yapılan cironun rehin cirosu mu yoksa temlik cirosu mu olup olmadığı tam anlaşılamamaktadır.
TTK'nun 730/1-4. maddesi uyarınca, poliçe ve bononun aksine, çekin rehin cirosuyla verilmesi mümkün değildir. Başka bir anlatımla, çekte rehin cirosunun bir geçerliliği bulunmamaktadır. Çeklerin asıllarının mahkeme kasasında olduğu anlaşılmaktadır. Bu durum karşısında, çeklerin asılları incelenip, diğer çekin de davacıya rehin cirosuyla devredilip devredilmediği açıklığa kavuşturulup, çekte rehin cirosunun geçerli olmayacağı, bu yoldaki cironun çeki elinde bulundurana hak bahşetmeyeceği hususu dikkate alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 28.06.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1024000800 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz