Sigortalanabilir menfaat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2009/258 E. 2010/6408 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
sigortalanabilir menfaat↗ hırsızlık rizikosu↗ mal sigortası↗ zeyilname↗ işyeri sigorta poliçesi↗ sigorta ettiren↗ hırsızlık↗ işyeri sigortası↗ ticari defter ve kayıtlar↗ sigorta sözleşmesi↗ riziko↗ vade↗ kâr dağıtımı↗ ticari defter↗ sigorta poliçesi↗ dahili dava↗ teminat↗ e-defter↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacının aynı işyerini aynı menfaat için 11.08.2003 tarihinde Türk Nippon A.Ş. Ve 14.10.2003 tarihinde davalı şirkete sigortalattığı, TTK 1286 madde gereğince çifte sigorta oluştuğu, ikinci poliçenin hükümsüz olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı,davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, davacının dağıtıcısı bulunduğu dava dışı P... SA firması tarafından davalı ... şirketine ticari hırsızlık sigorta poliçesiyle sigortalanan davacı işyerindeki sigorta emtiasının çalındığı iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkin olup, yukarıda özetlenen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacıya ait işyeri dava dışı Türk Nippon Sigorta A.Ş.'ne işyeri sigorta poliçesiyle 11.08.2003 - 2004 vadeli poliçesiyle bir yıl süreyle hırsızlığa konu sigorta emtiasını da kapsar biçimde hırsızlık da dahil bir kısım teminatlarla sigorta kuvertürü altına alınmıştır. Poliçe vadesi içinde 24.03.2004 tarihli zeyilname ile sigara emtiası teminat dışına çıkarılmış ise de uyuşmazlığı doğuran 25.10.2003 riziko tarihine nazaran zeyilnamenin dikkate alınma olanağı bulunmamaktadır.
Davalı ...Ş. tarafından düzenlenen poliçede menfaat sahibinin lehine olarak sigorta ettiren dava dışı P..., sigortalı ise ait olduğu kategorideki teminat ile sınırlı olarak poliçede belirtilen (27.000) adet bayiinden birisi olan davacıdır. Sigorta poliçesi düzenletenler farklı olsalar da sigortalı aynıdır. Her iki poliçenin de dava dışı sigorta ettiren P... SA tarafından pazarlanan sigara emtiasını da kapsayacak şekilde düzenlenmesi nedeniyle farklı menfaatlerin teminat altına alındığından söz edilemez.
Mal sigortalarında, kural olarak sigorta olunan değerin (menfaatin) sigorta bedeline denk (eşit) olması gerekir. Sigortalı mal üzerindeki menfaatin aynı riziko veya rizikolara karşı birden fazla sigortacı tarafından sigortalanmasına çifte sigorta denir.(TTK.nun 1286) ve bu sigorta türünde, sonraki sigortacıların sorumluluğu ilk sigortacının temin ettiği sigorta menfaat değerini aşan kısımla sınırlıdır. Çifte sigortadan söz edebilmek için değerinin tamamı sigorta olunan bir menfaatin sonradan aynı rizikolara başka bir sigortacıya karşı sigorta ettirilmiş olması gerekir. Bu sigorta türünde sigorta ettirenlerin aynı kişi olması gerekmediği gibi, her iki sigorta sözleşmesinin aynı tarihte yapılması ve aynı vadeyi taşıması zorunluluğu da yoktur. Her iki sigorta süresinin kesişmesi yeterli olup esas olarak sigorta bedelinin sigortalanan menfaat değerini aşması sabit olmalıdır.
Somut uyuşmazlığa dönüldüğünde önce davacıya ait işyerindeki emtialar hırsızlık rizikosuna karşı kendisince (22.500) TL bedelle sigorta güvencesi altına alınmıştır. Sonradan, davalı tarafından düzenlenen sigorta poliçesinde davacı işyerindeki dava dışı P... SA'nun pazarladığı sigara emtiası hırsızlık rizikosuna karşı daha düşük bir bedelle sigortalanmıştır. Bu durumda, davalı poliçesiyle davacıya ait işyerinde P... SA'ya ait sigaraların tamamının sigortalanan menfaat kapsamına alınıp alınmadığı, davacının yaptırdığı sigorta kapsamındaki emtialar içinde anılan firmaya ait sigara emtiasının sigortalanmasının çifte sigorta mı yoksa TTK'nun 1287.maddesinde düzenlenen kısmi sigorta mı olduğunun belirlenmesi gerekir. Bu amaçla, uzman bilirkişi aracılığıyla davacıya ait ticari defter ve kayıtlar üzerinde de inceleme yapılarak davalı poliçesinin düzenlendiği tarihte işyerinde bulunan P... SA'ya ait sigaraların değerinin poliçedeki değeri aşıp aşmadığı, aştığı takdirde dava dışı T.Nippon Sigorta A.Ş. ile düzenlenen poliçenin de kapsamındaki P... SA'ya ait sigaralar yönünden davalı sigortasının çifte sigorta oluşturup oluşturmadığı değerlendirilmeli, kısmi sigorta olması halinde de davalının sorumlu olduğu miktar somut biçimde saptanarak oluşacak uygun sonuca göre hüküm kurulmalıdır. Bu hususlar incelenmeden ve değerlendirilmeden karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2008/9581 E. 2010/780 K.
Ortak:sigortalanabilir menfaat · mal sigortası · işyeri sigorta poliçesi · hırsızlık · işyeri sigortası · riziko · sigorta poliçesi · teminat
İncelediğiniz karardaDavacıya ait işyeri dava dışı Türk Nippon Sigorta A.Ş.'ne «işyeri sigorta poliçesiyle» 11.08.2003 - 2004 vadeli poliçesiyle bir yıl süreyle «hırsızlığa» konu sigorta emtiasını da kapsar biçimde hırsızlık da «dahil» bir kısım «teminatlarla» sigorta kuvertürü altına alınmıştır.
SA firması tarafından davalı ... şirketine ticari «hırsızlık» «sigorta poliçesiyle» sigortalanan davacı işyerindeki sigorta emtiasının çalındığı iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkin olup, yukarıda özetlenen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Poliçe «vadesi» içinde 24.03.2004 tarihli «zeyilname» ile sigara emtiası «teminat» dışına çıkarılmış ise de uyuşmazlığı doğuran 25.10.2003 «riziko» tarihine nazaran zeyilnamenin dikkate alınma olanağı bulunmamaktadır.
Benzer bu karardaDava, «hırsızlık» «teminatı» içerir «işyeri sigorta poliçesine» dayalı tazminat istemine ilişkindir.
Çifte sigortadan söz edebilmek için değerinin tamamı sigorta olunan bir menfaatin sonradan aynı «rizikolara» karşı sigorta ettirilmiş olması ve sigorta bedelinin «sigortalı menfaat» değerini aştığının somut olarak tespiti gerekir.
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, sigortalı işyerinde meydana gelen «hırsızlık» nedeniyle oluşan zararın 731,56 TL olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, anılan meblağın faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:gerçek zarar · geçersizlik · eksik inceleme
Benzer bu karardaBu durumda, mahkemece, davalı ... şirketinin çifte sigorta savunmasının yukarda açıklanan yasal mevzuata göre değerlendirilmesi, çifte sigorta nedeniyle ikinci poliçenin «geçersiz» olup olmadığı hususunda gerekli incelemenin yapılması için gerektiğinde sigorta hukuku dalında uzman bilirkişiden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, «eksik inceleme» sonucu yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
O halde, mahkemece, «gerçek zararın» tespiti bakımından konusunda uzman bilirkişiden denetime imkan veren rapor alınarak sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde «eksik incelemeye» dayalı karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
Davalı ... şirketi vekili savunmasında davacıya ait işyerinin hem müvekkiline hem de dava dışı Ak Sigorta A.Ş.’ne sigorta ettirildiğini ve çifte sigorta nedeniyle müvekkilince düzenlenen poliçenin «geçersiz» olduğunu savunmuş ancak, mahkemece davalının bu savunması üzerinde durulmamıştır.
Davalı ... şirketi yukarıda açıklanan çifte sigorta durumu hakkında yapılacak araştırma sonucuna göre davacının «gerçek zararını» karşılamak durumundadır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/526 E. 2010/6361 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:davadan feragat · feragat · maddi tazminat · vekalet ücreti · karar verilmesine yer olmadığına · temerrüt
Benzer bu karardaŞti. yararına «vekalet ücretine» hükmedilmemesi nedenleriyle bozulmuş, mahalli mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucunda, manevi tazminata ilişkin verilen karar kesinleştiğinden karar «verilmesine yer olmadığına», 13.134,98 TL «maddi tazminatın» davalılardan «temerrüt» faiziyle tahsiline karar verilmiştir.
Mahkemece, 08.02.2006 tarihinde verilen ve Dairemizce bozulan karar üzerine davacılar vekili, davalılardan Türk Nippon Sigorta A.Ş.'den 43.000,00 TL almak suretiye «davadan feragat» edeceği yönünde beyanda bulunmak suretiyle “Protokol-İbraname” başlıklı belgeyi imzalamıştır.
Şti. vekilince temyiz edilmiş, Dairemizce yapılan inceleme sonunda 13.134,98 TL «maddi tazminata» karar verilmesi gerektiğinden bahisle, karar düzeltme istemi sonrasında ise davalılardan ...
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/13589 E. 2014/19749 K.
Ortak:sigortalanabilir menfaat · mal sigortası · riziko · sigorta poliçesi · teminat
İncelediğiniz karardaDavacıya ait işyeri dava dışı Türk Nippon Sigorta A.Ş.'ne «işyeri sigorta poliçesiyle» 11.08.2003 - 2004 vadeli poliçesiyle bir yıl süreyle «hırsızlığa» konu sigorta emtiasını da kapsar biçimde hırsızlık da «dahil» bir kısım «teminatlarla» sigorta kuvertürü altına alınmıştır.
Poliçe «vadesi» içinde 24.03.2004 tarihli «zeyilname» ile sigara emtiası «teminat» dışına çıkarılmış ise de uyuşmazlığı doğuran 25.10.2003 «riziko» tarihine nazaran zeyilnamenin dikkate alınma olanağı bulunmamaktadır.
Sigortalı mal üzerindeki menfaatin aynı «riziko» veya rizikolara karşı birden fazla sigortacı tarafından sigortalanmasına çifte sigorta denir.(TTK.nun 1286) ve bu sigorta türünde, sonraki sigortacıların sorumluluğu ilk sigortacının temin ettiği «sigorta menfaat» değerini aşan kısımla sınırlıdır.
Benzer bu karardaÇ..'in kusurlu olduğunu, «hasar» ile ilgili olarak 786102 nolu «sigorta poliçesi» ile verilen «teminat» gereğince ödenecek tazminat miktarının 9.000,00 USD karşılığı 15.716,70 TL olduğu, 22/05/2012 tarihli 19.875,00 TL ödemenin de 536749 nolu sigorta poliçesi ile verilen «teminat kapsamında» kaldığı, davacının meydana gelen hasarların oluşmasına «kusuru» ile sebebiyet veren davalıya karşı ödediği tazminat miktarı nispetinde «halefiyet ilkesi» dahilinde «rücuen tazminat» talep edebileceği, ancak davacı sigorta şirketinin tazminat bedeli dışında kalan «ekspertiz ücreti» ve bununla ilgili diğer giderler bakımından «rücu davası» açma hakkı bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, 35.592,00 TL'nin davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
2-Dava, yer kayması «teminatı» içerir geniş kapsamlı yangın paket «sigorta poliçesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkindir.
Çifte sigortadan söz edebilmek için değerinin tamamı sigorta olunan bir menfaatin sonradan aynı «rizikolara» karşı sigorta ettirilmiş olması ve sigorta bedelinin «sigortalı menfaat» değerini aştığının somut olarak tespiti gerekir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ekspertiz ücreti · halefiyet ilkesi · rücu davası · halefiyet · gerçek zarar · teminat kapsamı · rücuen tazminat · rücu
Benzer bu karardaÇ..'in kusurlu olduğunu, «hasar» ile ilgili olarak 786102 nolu «sigorta poliçesi» ile verilen «teminat» gereğince ödenecek tazminat miktarının 9.000,00 USD karşılığı 15.716,70 TL olduğu, 22/05/2012 tarihli 19.875,00 TL ödemenin de 536749 nolu sigorta poliçesi ile verilen «teminat kapsamında» kaldığı, davacının meydana gelen hasarların oluşmasına «kusuru» ile sebebiyet veren davalıya karşı ödediği tazminat miktarı nispetinde «halefiyet ilkesi» dahilinde «rücuen tazminat» talep edebileceği, ancak davacı sigorta şirketinin tazminat bedeli dışında kalan «ekspertiz ücreti» ve bununla ilgili diğer giderler bakımından «rücu davası» açma hakkı bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, 35.592,00 TL'nin davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
… ayı gerektirdiği gibi, davacı sigorta şirketi, yukarıda açıklanan çifte sigorta durumu hakkında yapılacak araştırma sonucuna göre, dava dışı sigortalının belirlenen «gerçek zararı» nispetinde «halefiyet ilkesi» gereğince «rücuen tazminat» talep hakkına sahip olacağından, mahkemece, gerçek zararın tespiti bakımından konusunda uzman bilirkişiden bu konuda da denetime imkan veren rapor alınarak sonucun …
2-Dava, yer kayması «teminatı» içerir geniş kapsamlı yangın paket «sigorta poliçesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkindir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2009/258 E. , 2010/6408 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Sulh Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasında görülen davada Tekirdağ 1. Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen 21.09.2005 tarih ve 2004/1421 - 2005/986 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin işyerinin dağıtıcısı olduğu ‘P... SA’ firması tarafından davalı ... şirketine ticari hırsızlık sigorta poliçesiyle sigortalanarak, tütün ve mamüllerinin teminat kapsamına alındığını, işyerinde 25.10.2003 tarihinde hırsızlık rizikosu meydana geldiğini ileri sürerek, 4.300 YTL’nın reeskont faizi ile davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının işyerinin dava dışı Türk Nippon Sigorta A.Ş. tarafından 11.08.2003-11.08.2004 tarihleri arasında işyeri paket sigorta poliçesi ile sigortalandığını,aynı işyerindeki sigaraların ‘P... SA’ tarafından 14.10.2003-14.10.2004 tarihleri arasında sigortalandığını, TTK 1286.maddesi gereğince çifte sigortanın olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacının aynı işyerini aynı menfaat için 11.08.2003 tarihinde Türk Nippon A.Ş. Ve 14.10.2003 tarihinde davalı şirkete sigortalattığı, TTK 1286 madde gereğince çifte sigorta oluştuğu, ikinci poliçenin hükümsüz olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı,davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, davacının dağıtıcısı bulunduğu dava dışı P... SA firması tarafından davalı ... şirketine ticari hırsızlık sigorta poliçesiyle sigortalanan davacı işyerindeki sigorta emtiasının çalındığı iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkin olup, yukarıda özetlenen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacıya ait işyeri dava dışı Türk Nippon Sigorta A.Ş.'ne işyeri sigorta poliçesiyle 11.08.2003 - 2004 vadeli poliçesiyle bir yıl süreyle hırsızlığa konu sigorta emtiasını da kapsar biçimde hırsızlık da dahil bir kısım teminatlarla sigorta kuvertürü altına alınmıştır. Poliçe vadesi içinde 24.03.2004 tarihli zeyilname ile sigara emtiası teminat dışına çıkarılmış ise de uyuşmazlığı doğuran 25.10.2003 riziko tarihine nazaran zeyilnamenin dikkate alınma olanağı bulunmamaktadır.
Davalı ...Ş. tarafından düzenlenen poliçede menfaat sahibinin lehine olarak sigorta ettiren dava dışı P..., sigortalı ise ait olduğu kategorideki teminat ile sınırlı olarak poliçede belirtilen (27.000) adet bayiinden birisi olan davacıdır. Sigorta poliçesi düzenletenler farklı olsalar da sigortalı aynıdır. Her iki poliçenin de dava dışı sigorta ettiren P... SA tarafından pazarlanan sigara emtiasını da kapsayacak şekilde düzenlenmesi nedeniyle farklı menfaatlerin teminat altına alındığından söz edilemez.
Mal sigortalarında, kural olarak sigorta olunan değerin (menfaatin) sigorta bedeline denk (eşit) olması gerekir. Sigortalı mal üzerindeki menfaatin aynı riziko veya rizikolara karşı birden fazla sigortacı tarafından sigortalanmasına çifte sigorta denir.(TTK.nun 1286) ve bu sigorta türünde, sonraki sigortacıların sorumluluğu ilk sigortacının temin ettiği sigorta menfaat değerini aşan kısımla sınırlıdır. Çifte sigortadan söz edebilmek için değerinin tamamı sigorta olunan bir menfaatin sonradan aynı rizikolara başka bir sigortacıya karşı sigorta ettirilmiş olması gerekir. Bu sigorta türünde sigorta ettirenlerin aynı kişi olması gerekmediği gibi, her iki sigorta sözleşmesinin aynı tarihte yapılması ve aynı vadeyi taşıması zorunluluğu da yoktur.
Her iki sigorta süresinin kesişmesi yeterli olup esas olarak sigorta bedelinin sigortalanan menfaat değerini aşması sabit olmalıdır.
Somut uyuşmazlığa dönüldüğünde önce davacıya ait işyerindeki emtialar hırsızlık rizikosuna karşı kendisince (22.500) TL bedelle sigorta güvencesi altına alınmıştır. Sonradan, davalı tarafından düzenlenen sigorta poliçesinde davacı işyerindeki dava dışı P... SA'nun pazarladığı sigara emtiası hırsızlık rizikosuna karşı daha düşük bir bedelle sigortalanmıştır. Bu durumda, davalı poliçesiyle davacıya ait işyerinde P... SA'ya ait sigaraların tamamının sigortalanan menfaat kapsamına alınıp alınmadığı, davacının yaptırdığı sigorta kapsamındaki emtialar içinde anılan firmaya ait sigara emtiasının sigortalanmasının çifte sigorta mı yoksa TTK'nun 1287.maddesinde düzenlenen kısmi sigorta mı olduğunun belirlenmesi gerekir.
Bu amaçla, uzman bilirkişi aracılığıyla davacıya ait ticari defter ve kayıtlar üzerinde de inceleme yapılarak davalı poliçesinin düzenlendiği tarihte işyerinde bulunan P... SA'ya ait sigaraların değerinin poliçedeki değeri aşıp aşmadığı, aştığı takdirde dava dışı T.Nippon Sigorta A.Ş. ile düzenlenen poliçenin de kapsamındaki P... SA'ya ait sigaralar yönünden davalı sigortasının çifte sigorta oluşturup oluşturmadığı değerlendirilmeli, kısmi sigorta olması halinde de davalının sorumlu olduğu miktar somut biçimde saptanarak oluşacak uygun sonuca göre hüküm kurulmalıdır. Bu hususlar incelenmeden ve değerlendirilmeden karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 04.06.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1023032400 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz