Rücu | İtirazın iptali | İcra inkar tazminatı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2014/4445 E. 2014/11370 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
navlun faturası↗ navlun bedeli↗ nakliyat emtia sigortası↗ konişmento↗ donatan↗ pasif husumet ehliyeti↗ navlun↗ husumet ehliyeti↗ acentelik↗ zayi↗ rücu↗ pasif husumet↗ taraf ehliyeti↗ taahhütname↗ ihtarname↗ taşıyan↗ sigorta poliçesi↗ cy/cy kaydı↗ eksik inceleme↗ temsil↗ husumet↗ e-defter↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, TTK 1099.madde hükmüne göre kaptan tarafından düzenlenen konişmentoda taşıyanın adı gösterilmediğinde geminin donatanının taşıyan sayılacağı, ... IMO numaralı M/T M. V. gemisinin 13/06/2007 tarihli M. Tescil Sertifikasına göre belirtilen tarih itibariyle malikinin (registered owner) " M. Shipping Co. Ltd." olduğu, geminin 20/12/2011 tarihinde Azov Trans Terminal Ltd. Şirketi'ne satıldığı, davalı V. V. Gemicilik şirketinin dava konusu taşımayı yapan geminin taşıma tarihi itibariyle ISM Manageri olduğu, 18/04/2013 tarihi itibariyle equasis sitesinden alınan kayıt ile ... IMO numaralı geminin Toshkent Shipping Corp şirketine satıldığı ve adının TOBOL olarak değiştiği, dava konusu taşıma ve dava tarihi itibariyle 20/12/2010 tarihine kadar MT M. V. gemisinin malikinin sunulan Malta Tescil Sertifikası ve equasis üzerinden alınan sicil kaydı ile M. Shipping Co. Şirketi olduğu, TTK 1099.madde hükmüne göre konişmentoda taşıyanın adı gösterilmediğinden gemi donatanı olan M. Shipping Co. Ltd. Şti’nin taşıyan olduğu, belirtilen dönem itibariyle davalının geminin ISM Manageri olduğu, geminin yöneticisi olan davalı V. V.l Gemicilik Şirketinin geminin işletilmesinden doğan kazanç ve kayıplardan sorumlu olmaması, sorumluluğun donatana ait olması, yöneticinin ancak gemi malikini temsilen işlemde bulunan kimse olması, meydana gelen ziyadan doğan zarardan sorumlu olmaması ve davalı şirketin taşımayı taahhüt ettiğinin ispatlar hiçbir delil sunulamamış olması karşısında davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddinin gerektiği gerekçesiyle, davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, nakliyat emtia sigorta poliçesinden kaynaklanan rücu istemine ilişkindir.
Davacı vekili, müvekkili sigorta şirketi tarafından sigortalanan INVERSUN FZCO' ya ait 18.478 kg. ham ayçiçek yağı emtiasının, davalı adına kayıtlı MT M. V. adlı gemisi ile Ukrayna'dan Gürcistan'a yapılan nakliyat işlemi sırasında zayi olduğunu, meydana gelen zararın müvekkili tarafından sigortalısına ödendiğini, TTK'nın 1301.maddesi ve poliçe genel şartlarına göre müvekkilinin sigortalısının haklarına halef olduğunu, davalının taşıyan ve donatan sıfatını haiz olduğunu ileri sürerek eldeki davayı açmış, mahkemece yapılan yargılama sonunda, davalının konumu itibariyle manager statüsünde olduğu, bu haliyle donatanın acentesi niteliğinde olduğu gerekçesiyle, davanın reddi yönünde hüküm kurulmuştur. Buna karşın mahkemece, davalının hukuki statüsünün tayini hususunda yapılan değerlendirme yeterli incelemeye dayanmamaktadır.
Deniz taşımacılığında manager sıfatı, esas itibariyle taşıyan, işleten ya da donatan kurumları ile örtüşmemekte, gerek doktrinde gerekse Dairemiz uygulamasında, bu sıfatı haiz gerçek ya da tüzel kişilerin bizatihi kendileri aleyhine açılan davalarda husumet ehliyetlerinin bulunmadığı kabul edilmektedir. Buna karşın söz konusu statünün tayininde, taraflar arasında yapılan sözleşme, konişmento, ihtarname ve ihbarnameler ile navlun faturasının kim tarafından tanzim edildiği ve özellikle navlun ödemesinin nihai olarak kime yapıldığı gibi hususlar önem arzetmektedir. Somut olayda, taraflar arasında yapılmış yazılı bir sözleşme dosyaya sunulmamış olup, konişmento kapsamında da davalının herhangi bir şekilde ismine yer verilmemiştir. Ancak söz konusu taşıma sebebiyle, navlun ödemesinin kime yapıldığı ve navlun faturasının kim tarafından tanzim edildiği hususları araştırılmış değildir. Her ne kadar davacı tarafça bu yönde herhangi bir bilgi ve belge sunulmamışsa da, davacı vekili tarafından sunulan dilekçe ile davalı kayıtlarının incelenmesi yönünde talepte bulunulmuş ancak mahkemece söz konusu talep değerlendirilmemiştir. Bu durumda, davalı kayıt ve defterleri incelemek suretiyle, dava dışı sigortalı tarafından ödenen navlun bedelinin davalı kayıtlarında yer alıp almadığı, davalının bu yönde varsa tahsilatının bulunup bulunmadığı, tahsilatın kendisi adına yapılıp yapılmadığı hususları değerlendirilmek suretiyle davalının konumunun belirlenmesi gerekirken, eksik inceleme ve değerlendirme ile hüküm kurulması doğru görülmemiş, hükmün davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2018/4189 E. 2020/1353 K.
Ortak:konişmento · donatan · pasif husumet ehliyeti · husumet ehliyeti · pasif husumet · taraf ehliyeti · taşıyan · cy/cy kaydı · dava şartı
İncelediğiniz karardaV.l Gemicilik Şirketinin geminin işletilmesinden doğan kazanç ve kayıplardan sorumlu olmaması, sorumluluğun «donatana» ait olması, yöneticinin ancak gemi malikini «temsilen» işlemde bulunan kimse olması, meydana gelen ziyadan doğan zarardan sorumlu olmaması ve davalı şirketin taşımayı «taahhüt» ettiğinin ispatlar hiçbir delil sunulamamış olması karşısında davanın «pasif husumet ehliyeti» yokluğundan reddinin gerektiği gerekçesiyle, davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmiştir.
Deniz taşımacılığında manager sıfatı, esas itibariyle «taşıyan», işleten ya da «donatan» kurumları ile örtüşmemekte, gerek doktrinde gerekse Dairemiz uygulamasında, bu sıfatı haiz gerçek ya da tüzel kişilerin bizatihi kendileri aleyhine açılan davalarda «husumet ehliyetlerinin» bulunmadığı kabul edilmektedir.
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, TTK 1099.madde hükmüne göre kaptan tarafından düzenlenen «konişmentoda» «taşıyanın» adı gösterilmediğinde geminin «donatanının» taşıyan sayılacağı, ...
Benzer bu kararda… 'nın 1061/2 maddesinde düzenlenen kendisine ait olmayan gemiyi menfaat sağlamak amacıyla suda kendi adına bizzat veya kaptan aracılığı ile kullanan üçüncü kişilerin «donatan» sayılacağı hükmü uyarınca, davalının donatan sıfatına haiz olup, «pasif husumet ehliyeti» bulunduğundan bahisle hüküm tesisi cihetine gidilmiş ise de, davalı tarafça «ibraz» edilen cevap dilekçesindeki beyanların mahkemenin kabulünün aksine donatan ya da «taşıyan» olduğunu «ikrar» mahiyetinde olmadığı gibi, «tüzel kişilik perdesinin aralanması» teorisi uyarınca da davalının sorumluluğu gerektiği yönündeki kabulün de doğru olmadığı, davalının gemi işletme müteahhidi olduğunu gösteren yeterli bilgi ve belgenin dosya içerisinde bulunmadığının da anlaşılması karşısında, bu hususta gemi sicilinden de sorulmak ve «gemi yönetim sözleşmesi» ya da davalının gemi işletme müteahhidi olduğunu tevsik eden belgeler getirtilmek, davalının bu yöne ilişkin savunması üzerinde durulmak suretiyle sonucuna göre bir karar vermek gerekirken «eksik inceleme» ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı, davalının pasif husumet ehliyetinin bulunduğundan bahisle hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
2- Ayrıca, davacı tarafça işbu davanın açılabilmesi için davacının «aktif husumet ehliyetine» haiz olması gerekmesine rağmen, dosya kapsamı itibariyle davacının elinde dava konusu taşımaya ilişkin «konişmento» asıllarının bulunmadığı, konişmento asıllarının dava dışı «donatanda» olduğu anlaşılmakla, ödemenin davacı tarafça yapılıp yapılmadığı da tartışılmak ve bu yöne ilişkin olarak davalı savunmaları üzerinde durulmak suretiyle davacının aktif husumet ehliyeti yönünden de bir incelemeye yapılıp sonucuna göre karar vermek gerekirken «eksik incelemeye» dayalı, yazılı şekilde karar verilmesi de doğru olmamış, kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.
Ancak, davacı tarafça dava dilekçesinde davalı Butoni Denizcilik ve Tic.A.Ş. hakkında, M/V Bugra Tomba gemisinin «donatanı» olduğu belirtilerek dava açılmış ve yargılama sırasında da davalının «taşıyıcı» olduğu ileri sürülmüş, davalı tarafça da donatan, taşıyıcı ya da donatan sayılabilecek kişilerden olmadığı, gemi sicilinde kayıtlı bir gemi işletme müteahhidi ya da başka bir işleten «kaydının» bulunmadığı sadece gemi yöneticisi olduğu savunularak «husumet itirazında» bulunulmuş, mahkemece ise, davalının cevap dilekçesindeki beyanlarından taşımanın davalı tarafından yapıldığı anlaşıldığı gibi, davalı şirket ile dava dışı ve taşı …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:gemi yönetim sözleşmesi · tüzel kişilik perdesinin aralanması · husumet itirazı · aktif husumet ehliyeti · aktif husumet · ikrar · tüzel kişilik · taşıyıcı
Benzer bu kararda… 'nın 1061/2 maddesinde düzenlenen kendisine ait olmayan gemiyi menfaat sağlamak amacıyla suda kendi adına bizzat veya kaptan aracılığı ile kullanan üçüncü kişilerin «donatan» sayılacağı hükmü uyarınca, davalının donatan sıfatına haiz olup, «pasif husumet ehliyeti» bulunduğundan bahisle hüküm tesisi cihetine gidilmiş ise de, davalı tarafça «ibraz» edilen cevap dilekçesindeki beyanların mahkemenin kabulünün aksine donatan ya da «taşıyan» olduğunu «ikrar» mahiyetinde olmadığı gibi, «tüzel kişilik perdesinin aralanması» teorisi uyarınca da davalının sorumluluğu gerektiği yönündeki kabulün de doğru olmadığı, davalının gemi işletme müteahhidi olduğunu gösteren yeterli bilgi ve belgenin dosya içerisinde bulunmadığının da anlaşılması karşısında, bu hususta gemi sicilinden de sorulmak ve «gemi yönetim sözleşmesi» ya da davalının gemi işletme müteahhidi olduğunu tevsik eden belgeler getirtilmek, davalının bu yöne ilişkin savunması üzerinde durulmak suretiyle sonucuna göre bir karar vermek gerekirken «eksik inceleme» ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı, davalının pasif husumet ehliyetinin bulunduğundan bahisle hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Ancak, davacı tarafça dava dilekçesinde davalı Butoni Denizcilik ve Tic.A.Ş. hakkında, M/V Bugra Tomba gemisinin «donatanı» olduğu belirtilerek dava açılmış ve yargılama sırasında da davalının «taşıyıcı» olduğu ileri sürülmüş, davalı tarafça da donatan, taşıyıcı ya da donatan sayılabilecek kişilerden olmadığı, gemi sicilinde kayıtlı bir gemi işletme müteahhidi ya da başka bir işleten «kaydının» bulunmadığı sadece gemi yöneticisi olduğu savunularak «husumet itirazında» bulunulmuş, mahkemece ise, davalının cevap dilekçesindeki beyanlarından taşımanın davalı tarafından yapıldığı anlaşıldığı gibi, davalı şirket ile dava dışı ve taşı …
A.Ş. 'nin «yönetim kurulu» üyelerinin aynı kişilerden oluşması, her iki şirketin adreslerinin aynı olması nedeniyle «tüzel kişilik perdesinin aralanması» teorisine göre davalının taşıma hasarından sorumlu olması gerektiği, tüm bunların yanısıra gemiye ait IMO- Equasis kaydında davalının ISM Manager ve Ship Manager yani gemi işletme müteahhidi olarak kayıtlı olduğu, ...
2- Ayrıca, davacı tarafça işbu davanın açılabilmesi için davacının «aktif husumet ehliyetine» haiz olması gerekmesine rağmen, dosya kapsamı itibariyle davacının elinde dava konusu taşımaya ilişkin «konişmento» asıllarının bulunmadığı, konişmento asıllarının dava dışı «donatanda» olduğu anlaşılmakla, ödemenin davacı tarafça yapılıp yapılmadığı da tartışılmak ve bu yöne ilişkin olarak davalı savunmaları üzerinde durulmak suretiyle davacının aktif husumet ehliyeti yönünden de bir incelemeye yapılıp sonucuna göre karar vermek gerekirken «eksik incelemeye» dayalı, yazılı şekilde karar verilmesi de doğru olmamış, kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.
-
İtirazın iptali | İcra inkar tazminatı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/17907 E. 2014/6242 K.
Ortak:donatan · pasif husumet · cy/cy kaydı · temsil · husumet · dava şartı
İncelediğiniz karardaV.l Gemicilik Şirketinin geminin işletilmesinden doğan kazanç ve kayıplardan sorumlu olmaması, sorumluluğun «donatana» ait olması, yöneticinin ancak gemi malikini «temsilen» işlemde bulunan kimse olması, meydana gelen ziyadan doğan zarardan sorumlu olmaması ve davalı şirketin taşımayı «taahhüt» ettiğinin ispatlar hiçbir delil sunulamamış olması karşısında davanın «pasif husumet ehliyeti» yokluğundan reddinin gerektiği gerekçesiyle, davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmiştir.
Deniz taşımacılığında manager sıfatı, esas itibariyle «taşıyan», işleten ya da «donatan» kurumları ile örtüşmemekte, gerek doktrinde gerekse Dairemiz uygulamasında, bu sıfatı haiz gerçek ya da tüzel kişilerin bizatihi kendileri aleyhine açılan davalarda «husumet ehliyetlerinin» bulunmadığı kabul edilmektedir.
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, TTK 1099.madde hükmüne göre kaptan tarafından düzenlenen «konişmentoda» «taşıyanın» adı gösterilmediğinde geminin «donatanının» taşıyan sayılacağı, ...
Benzer bu karardaCo. arasında imzalandığı, davacı tarafından «ibraz» edilen hizmet belgesinin de «gemi adamının» çalıştığı MV SEA HONEST gemisinin kaptanı tarafından düzenlendiği, başlığında da iş verenin isminin yer aldığı, SGK'ya yazılan müzekkere cevabında davacı işçinin davalı iş yerinde çalıştığına ilişkin herhangi bir kayıt bulunmadığı, Equasist sitesinden alınan «kayda» göre geminin «donatanının» MSV Shipping&T..
… ISM M..olduğu, manager ifadesinin uluslararası alanda gemi yöneticisi (Shipping M..) olarak tanımlandığı, gemi yöneticisinin yönettiği gemiyi kendi nam ve hesabına «deniz ticaretinde» kullanmadığından geminin işletilmesinden doğan kazanç ve kayıplar ile borcun «donatana» ait olduğu, gemi yöneticisi olan davalının 818 sayılı BK 32.md (6098 sayılı TBK 40.md) anlamında «temsilci» ve 6762 sayılı TTK'nun 116.vd (6102 sayılı TTK 102 vd.) maddeleri anlamında «acente» niteliğinde bulunduğu, «geminin siciline» kayıtlı maliki ve iş veren olan M..
Şti. aleyhine dava açıldığı, davalının işveren olduğunun davacı yanca ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın «pasif husumet» nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:gemi sicili · gemi adamı · deniz ticareti · izafeten dava · ilamsız icra takibi · acente · pasif husumet yokluğu · hizmet sözleşmesi
Benzer bu kararda… ISM M..olduğu, manager ifadesinin uluslararası alanda gemi yöneticisi (Shipping M..) olarak tanımlandığı, gemi yöneticisinin yönettiği gemiyi kendi nam ve hesabına «deniz ticaretinde» kullanmadığından geminin işletilmesinden doğan kazanç ve kayıplar ile borcun «donatana» ait olduğu, gemi yöneticisi olan davalının 818 sayılı BK 32.md (6098 sayılı TBK 40.md) anlamında «temsilci» ve 6762 sayılı TTK'nun 116.vd (6102 sayılı TTK 102 vd.) maddeleri anlamında «acente» niteliğinde bulunduğu, «geminin siciline» kayıtlı maliki ve iş veren olan M..
S..T..Co. şirketine «izafeten» «hizmet sözleşmesine» aracılık etmiş olması halinde davalıya «husumet» yöneltilebileceği, ancak doğrudan ..
1- Davacı, yabancı bayraklı gemide «hizmet sözleşmesi» ile çalıştığını belirterek bu sözleşmeden kaynaklanan alacaklarının tahsili için «ilamsız icra takibi» yapmış ve itiraz üzerine işbu itirazın iptali davasını açmıştır.
Co. arasında imzalandığı, davacı tarafından «ibraz» edilen hizmet belgesinin de «gemi adamının» çalıştığı MV SEA HONEST gemisinin kaptanı tarafından düzenlendiği, başlığında da iş verenin isminin yer aldığı, SGK'ya yazılan müzekkere cevabında davacı işçinin davalı iş yerinde çalıştığına ilişkin herhangi bir kayıt bulunmadığı, Equasist sitesinden alınan «kayda» göre geminin «donatanının» MSV Shipping&T..
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/48 E. 2014/7921 K.
Ortak:donatan · acentelik · pasif husumet · cy/cy kaydı · temsil · husumet · e-defter · dava şartı
İncelediğiniz karardaV.l Gemicilik Şirketinin geminin işletilmesinden doğan kazanç ve kayıplardan sorumlu olmaması, sorumluluğun «donatana» ait olması, yöneticinin ancak gemi malikini «temsilen» işlemde bulunan kimse olması, meydana gelen ziyadan doğan zarardan sorumlu olmaması ve davalı şirketin taşımayı «taahhüt» ettiğinin ispatlar hiçbir delil sunulamamış olması karşısında davanın «pasif husumet ehliyeti» yokluğundan reddinin gerektiği gerekçesiyle, davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmiştir.
V. adlı gemisi ile Ukrayna'dan Gürcistan'a yapılan nakliyat işlemi sırasında «zayi» olduğunu, meydana gelen zararın müvekkili tarafından sigortalısına ödendiğini, TTK'nın 1301.maddesi ve poliçe genel şartlarına göre müvekkilinin sigortalısının haklarına halef olduğunu, davalının «taşıyan» ve «donatan» sıfatını haiz olduğunu ileri sürerek eldeki davayı açmış, mahkemece yapılan yargılama sonunda, davalının konumu itibariyle manager statüsünde olduğu, bu haliyle donatanın «acentesi» niteliğinde olduğu gerekçesiyle, davanın reddi yönünde hüküm kurulmuştur.
Deniz taşımacılığında manager sıfatı, esas itibariyle «taşıyan», işleten ya da «donatan» kurumları ile örtüşmemekte, gerek doktrinde gerekse Dairemiz uygulamasında, bu sıfatı haiz gerçek ya da tüzel kişilerin bizatihi kendileri aleyhine açılan davalarda «husumet ehliyetlerinin» bulunmadığı kabul edilmektedir.
Benzer bu karardaM."in «temsile» yönelik bir «acentelik sözleşmesi» olduğu, bu sözleşme uyarınca yöneticinin belli bir ücret karşılığında geminin işletilmesini malikin adına ve hesabına üstlendiği, bu sebeple yöneticinin BK'nın 32. maddesi anlamında temsilci ve 6762 sayılı TTK'nın 116. maddesi çerçevesinde «acente» niteliğinde bulunduğu, «hizmet sözleşmesinde» işverenin ve gemi «donatanının» V&V S.&T.Co. olduğu, davalının iş sözleşmesini imzalamadığı, davalı şirkete işveren sıfatıyla «husumet» yöneltilemeyeceği gerekçesiyle davanın «pasif husumet» nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Mahkemece, yazılı gerekçe ile «pasif husumet yokluğundan» davanın reddine karar verilmişse de, yapılan inceleme ve araştırma yeterli değildir.
ISTANBUL gemisinin uluslararası nitelikteki www.equasist.org sitesinden alınan gemiye ait bilgileri içerir «kayda» göre, geminin kayıt sahibinin V&V S.&T.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:gemi yönetim sözleşmesi · acentelik sözleşmesi · acente · pasif husumet yokluğu · yargılama giderleri · hizmet sözleşmesi · husumet yokluğu · ibraz
Benzer bu karardaM."in «temsile» yönelik bir «acentelik sözleşmesi» olduğu, bu sözleşme uyarınca yöneticinin belli bir ücret karşılığında geminin işletilmesini malikin adına ve hesabına üstlendiği, bu sebeple yöneticinin BK'nın 32. maddesi anlamında temsilci ve 6762 sayılı TTK'nın 116. maddesi çerçevesinde «acente» niteliğinde bulunduğu, «hizmet sözleşmesinde» işverenin ve gemi «donatanının» V&V S.&T.Co. olduğu, davalının iş sözleşmesini imzalamadığı, davalı şirkete işveren sıfatıyla «husumet» yöneltilemeyeceği gerekçesiyle davanın «pasif husumet» nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Mahkemece, yazılı gerekçe ile «pasif husumet yokluğundan» davanın reddine karar verilmişse de, yapılan inceleme ve araştırma yeterli değildir.
E..'ın davacı ile «hizmet sözleşmesini» V.Denizcilik adına yaparak imzaladığı, çalışanların ücret hesaplarını kendisinin düzenleyerek şirket muhasebesine verdiği yönündeki beyanlarının değerlendirilmesi, davacının ücret ödemelerinin kimin tarafından karşılandığının «defter», banka, muhasebe vs. kayıtlarından araştırılması, SGK'dan hizmet belgelerinin celbedilip incelenmesi ve davacı tarafından «ibraz» edilen hizmet belgesinin anılan bilgi ve belgelerle birlikte değerlendirilip neticesine göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmam …
Co. olduğu, ISM Manager ve Ship Manager olarak da davalının belirtildiği, manager kelimesinin «gemi yönetimi sözleşmesi» olarak tercüme edilmesi gerektiği, işleten olarak Türkçeye tercüme edilecek kelimelerin karşılığının manager değil operator kelimesi olduğu, gerek milletlerarası hukukta gerekse Türk hukukunda yönetici terimine karşılık olarak "manager", işleten terimine karşılık olarak "operator" kavramlarının kullanıldığı, "S.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2014/4445 E. , 2014/11370 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ İSTANBUL 51. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 09/07/2013
NUMARASI 2009/322-2013/193
Taraflar arasında görülen davada İstanbul 51. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 09/07/2013 tarih ve 2009/322-2013/193 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili sigorta şirketi tarafından sigortalanan I. FZCO'ya ait 18.478 kg. ham ayçiçek yağı emtiasının, davalı adına kayıtlı MT M. V. adlı gemisi ile Ukrayna'dan Gürcistan'a yapılan nakliyat işlemi sırasında zayi olduğunu, meydana gelen zararın müvekkili tarafından sigortalısına ödendiğini, TTK'nın 1301.maddesi ve poliçe genel şartlarına göre müvekkilinin sigortalısının haklarına halef olduğunu, olay sebebiyle tanzim edilen tutanağa göre muhatabın gerekli önlemleri almadığını, taşıma işini üstlendiği emtianın hasara uğramasından sorumlu olduğunu, Beyoğlu 2. İcra Müdürlüğü'nün 200/15880 esas sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, davalının takibe, borca ve fer'ilerine itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptaline, takibin devamına, %40 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, olay tarihinde geminin donatanının M. Shipping Co. Ltd. olduğunu, dava konusu olayda konişmentonun kaptan tarafından imzalandığından donatanın taşıyan sayılacağını, kendisinin söz konusu geminin teknik işlerini deruhte ettiğini, taşıyan olmadığını, dava hakkının gönderilende olduğunu, dava dışı sigortalı Intersun FZCO'nun talep ve dava hakkı olmadığını, konişmentoda yükün miktarının ve içeriğinin taşıyan tarafından bilinmediği yönünde kaydın bulunduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, TTK 1099.madde hükmüne göre kaptan tarafından düzenlenen konişmentoda taşıyanın adı gösterilmediğinde geminin donatanının taşıyan sayılacağı, ... IMO numaralı M/T M. V. gemisinin 13/06/2007 tarihli M. Tescil Sertifikasına göre belirtilen tarih itibariyle malikinin (registered owner) " M. Shipping Co. Ltd." olduğu, geminin 20/12/2011 tarihinde Azov Trans Terminal Ltd. Şirketi'ne satıldığı, davalı V. V. Gemicilik şirketinin dava konusu taşımayı yapan geminin taşıma tarihi itibariyle ISM Manageri olduğu, 18/04/2013 tarihi itibariyle equasis sitesinden alınan kayıt ile ... IMO numaralı geminin Toshkent Shipping Corp şirketine satıldığı ve adının TOBOL olarak değiştiği, dava konusu taşıma ve dava tarihi itibariyle 20/12/2010 tarihine kadar MT M.
V. gemisinin malikinin sunulan Malta Tescil Sertifikası ve equasis üzerinden alınan sicil kaydı ile M. Shipping Co. Şirketi olduğu, TTK 1099.madde hükmüne göre konişmentoda taşıyanın adı gösterilmediğinden gemi donatanı olan M. Shipping Co. Ltd. Şti’nin taşıyan olduğu, belirtilen dönem itibariyle davalının geminin ISM Manageri olduğu, geminin yöneticisi olan davalı V. V.l Gemicilik Şirketinin geminin işletilmesinden doğan kazanç ve kayıplardan sorumlu olmaması, sorumluluğun donatana ait olması, yöneticinin ancak gemi malikini temsilen işlemde bulunan kimse olması, meydana gelen ziyadan doğan zarardan sorumlu olmaması ve davalı şirketin taşımayı taahhüt ettiğinin ispatlar hiçbir delil sunulamamış olması karşısında davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddinin gerektiği gerekçesiyle, davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, nakliyat emtia sigorta poliçesinden kaynaklanan rücu istemine ilişkindir.
Davacı vekili, müvekkili sigorta şirketi tarafından sigortalanan INVERSUN FZCO' ya ait 18.478 kg. ham ayçiçek yağı emtiasının, davalı adına kayıtlı MT M. V. adlı gemisi ile Ukrayna'dan Gürcistan'a yapılan nakliyat işlemi sırasında zayi olduğunu, meydana gelen zararın müvekkili tarafından sigortalısına ödendiğini, TTK'nın 1301.maddesi ve poliçe genel şartlarına göre müvekkilinin sigortalısının haklarına halef olduğunu, davalının taşıyan ve donatan sıfatını haiz olduğunu ileri sürerek eldeki davayı açmış, mahkemece yapılan yargılama sonunda, davalının konumu itibariyle manager statüsünde olduğu, bu haliyle donatanın acentesi niteliğinde olduğu gerekçesiyle, davanın reddi yönünde hüküm kurulmuştur.
Buna karşın mahkemece, davalının hukuki statüsünün tayini hususunda yapılan değerlendirme yeterli incelemeye dayanmamaktadır.
Deniz taşımacılığında manager sıfatı, esas itibariyle taşıyan, işleten ya da donatan kurumları ile örtüşmemekte, gerek doktrinde gerekse Dairemiz uygulamasında, bu sıfatı haiz gerçek ya da tüzel kişilerin bizatihi kendileri aleyhine açılan davalarda husumet ehliyetlerinin bulunmadığı kabul edilmektedir. Buna karşın söz konusu statünün tayininde, taraflar arasında yapılan sözleşme, konişmento, ihtarname ve ihbarnameler ile navlun faturasının kim tarafından tanzim edildiği ve özellikle navlun ödemesinin nihai olarak kime yapıldığı gibi hususlar önem arzetmektedir. Somut olayda, taraflar arasında yapılmış yazılı bir sözleşme dosyaya sunulmamış olup, konişmento kapsamında da davalının herhangi bir şekilde ismine yer verilmemiştir.
Ancak söz konusu taşıma sebebiyle, navlun ödemesinin kime yapıldığı ve navlun faturasının kim tarafından tanzim edildiği hususları araştırılmış değildir. Her ne kadar davacı tarafça bu yönde herhangi bir bilgi ve belge sunulmamışsa da, davacı vekili tarafından sunulan dilekçe ile davalı kayıtlarının incelenmesi yönünde talepte bulunulmuş ancak mahkemece söz konusu talep değerlendirilmemiştir. Bu durumda, davalı kayıt ve defterleri incelemek suretiyle, dava dışı sigortalı tarafından ödenen navlun bedelinin davalı kayıtlarında yer alıp almadığı, davalının bu yönde varsa tahsilatının bulunup bulunmadığı, tahsilatın kendisi adına yapılıp yapılmadığı hususları değerlendirilmek suretiyle davalının konumunun belirlenmesi gerekirken, eksik inceleme ve değerlendirme ile hüküm kurulması doğru görülmemiş, hükmün davacı yararına bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 13.06.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/102138500 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz