Tazminat

… 2012 tarih, 2011/170 E. ve 2012/13 K. sayılı kararı ile 26.06.2009 tarihinde geminin tahliye limanı Libya'da ilgili limana geldiği, sörvey raporları ve yazışmalarda «hasarın» tespitinin 1-2 Temmuz 2009 tarihinde yapılarak tahliyenin sonuçlandırıldığı, davanın 05.04.2011 tarihinde açılmış olmasına göre, her halükarda 1 yıllık «hak düşürücü sürenin» geçtiği, davanın zaman aşımı sebebiyle reddine karar verilmesinin gerektiği gerekçesiyle, davanın «zamanaşımı» sebebiyle reddine karar verilmiştir, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

A.Ş. yönünden «zamanaşımı» süresinin dolduğu ve fakat davalılar Adoçim Çimento A.Ş. ve SGS Supervise A.Ş. arasında yapılan sözleşmelerin «hizmet sözleşmesi» mahiyetinde bulunduğu, bu kapsamda adı geçen davalıların «taşıyıcı» ya da taşıyıcının «ifa yardımcısı» konumunda bulunmadıkları, bu suretle haklarında açılan eldeki davada zaman aşımı süresinin satım ya da «taşıma sözleşmesine» ilişkin zaman aşımı ve hak düşürücü sürelere tabi olmadığı gerekçesi ile bozulmuştur.

Mahkemece, davanın «zamanaşımı» nedeniyle reddine dair verilen karar davacı vekilinin temyizi üzerine Dairemizce davacı yararına bozulmuştur.

… müvekilinin zarara uğradığını iddia ederek tazminat isteminde bulunmuş olup, mahkemece, davacı ile herbir davalı arasındaki hukuki ilişki incelenmeksizin bir yıllık «zamanaşımı» süresi dolduğundan davanın tüm davalılar yönünden reddine karar verilmiş ve davacı vekilinin temyizi üzerine Dairemizce bozma ilamında yazılı gerekçelerle karar da …

Servisleri A.Ş. vekilinin savunmaları çerçevesinde taraflar arasındaki hukuki ilişkinin ayrı ayrı tayini ve tespiti ve bu çerçevede anılan davalıların «zamanaşımı def»’inin değerlendirilmesi gerekirken bu yönden «eksik inceleme» ile karar verilmesi doğru görülmemiş, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bu gerekçe ile bozulması gerekirken Dairemizce yazılı gerekçelerle bo …

Servisleri A.Ş. vekilinin savunmaları çerçevesinde taraflar arasındaki hukuki ilişkinin ayrı ayrı tayini ve tespiti ve bu çerçevede anılan davalıların «zamanaşımı def»’inin değerlendirilmesi gerekirken bu yönden «eksik inceleme» ile karar verilmesi doğru görülmemiş, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bu gerekçe ile bozulması gerekirken Dairemizce yazılı gerekçelerle bo …

Başka bir ifadeyle, Hakim, bildirilen hukuki sebeple bağlı olmayıp, hukuki «sebebi» kendiliğinden bulup uygulamakla sorumludur.

… n SGS A.Ş.'ye başvurarak şahit numunelerin açılmasına ve numunelerin incelenmesine yönelik bir talebi bulunmadığı, Mısır yetkili makamlarının işlemine dayalı olarak «ayıp» iddiasının ileri sürüldüğü, Mısır Devleti tarafından yapılan incelemenin «akredite» edilmiş bir laboratuvarda yapılıp yapılmadığının belirsiz olduğu, bu nedenle SGS A.Ş. tarafından yapılan incelemenin sonuçlarına itibar etmek gerektiği, malın niteliğinde taşıma sırasında meydana gelen bir sebeple değişme olabileceği ihtimalinde dahi satış FOB esasına göre yapıldığından davalının çimentoların gemiye yüklenmesi ile sorumluluğunun sona ereceği, davacı tarafından aksi iddia edilmiş ise de 09.02.2011 tarihli SGS A.Ş. raporunun çekişme konusu ürünle ilgili olduğu, şahit numune alınarak yüklenen çimentonun uluslararası uygunluğunun bu şekilde belirlendiği, Mısır yetkili makamlarınca ürünün hangi nedenle imha edildiğinin «kesin» olarak anlaşılamadığı, davalı satıcıdan kaynaklanan bir ayıp nedeniyle imha edildiğine ilişkin iddianın kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlanamadığı bu nedenle davacının «ayıp iddiası» ve buna dayalı «bedelin iadesi» isteminin dayanaksız kaldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının taraflar arasındaki «satım sözleşmesine» konu olan çimentonun sözleşmede kararlaştırılan standartlara uygunluğunun denetlenmesi, ürünlerin sayımının yapılması, gemiye yüklenmesine nezaret edilmesi için bağımsız ve tarafsız uluslararası denetim ve gözetim şirketi olan SGS A.Ş.'den hizmet aldığı, her ne kadar 17.02.2011 tarihinde düzenlenen ve çimentoların standartlara uygun olduğunu belirten raporun henüz sözleşmenin imzalanmadığı aşamada 09.02.2011 tarihinde alınan numuneye dayandığı ileri sürülmüş ise de tarafların sözleşme görüşmelerine daha önce başladıklarının «ibraz» edilen e-posta içeriklerinden anlaşıldığı, numunelerin, standartlara uygunluğu bakımından rapor düzenlemek konusunda geçerliliği olan SGS A.Ş. tarafından alındığı, numunelerin ürünlerin paketlenme safhası tamamlanmadan önce alınması gerektiğinden davacının numunelerin kendisine gönderilen ürünlerle ilgili olmadığına yönelik iddialarının yerinde görülmediği, davacının iddiasına dayanak raporun ise Mısır gümrük sahasında alınan numunelere dayanmakta olup bilirkişi heyeti tarafından bu numunelere uygulanan analiz yönteminin hangi standarta ait olduğu, Mısır Devleti tarafından yaptırılan incelemenin gerçekleştirildiği laboratuvarın uluslararası alanda «akredite» edilmiş bir laboratuvar olup olmadığının tespit edilemediği, bu durumda gönderilen çimentonun ayıplı olduğuna ilişkin iddiaların ispatlanamadığı anlaşıldığından Ma …

… görüşmelerin başladığını, 11.02.2011 tarihinde sözleşmenin gerçekleştiğini, 24.02.2011 tarihinde çimento bedelinin transfer edildiğini, davalının 25.02.2011 tarihli «fatura» düzenleyerek 27-28.02.2011 tarihinde malı limanda yüklemek üzere hazırlıklara başladığını, gözetim şirketinin müvekkiline gönderilen çimentodan numune alıp test ya …

… 2012 tarih, 2011/170 E. ve 2012/13 K. sayılı kararı ile 26.06.2009 tarihinde geminin tahliye limanı Libya'da ilgili limana geldiği, sörvey raporları ve yazışmalarda «hasarın» tespitinin 1-2 Temmuz 2009 tarihinde yapılarak tahliyenin sonuçlandırıldığı, davanın 05.04.2011 tarihinde açılmış olmasına göre, her halükarda 1 yıllık «hak düşürücü sürenin» geçtiği, davanın zaman aşımı sebebiyle reddine karar verilmesinin gerektiği gerekçesiyle, davanın «zamanaşımı» sebebiyle reddine karar verilmiştir, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

A.Ş. yönünden «zamanaşımı» süresinin dolduğu ve fakat davalılar Adoçim Çimento A.Ş. ve SGS Supervise A.Ş. arasında yapılan sözleşmelerin «hizmet sözleşmesi» mahiyetinde bulunduğu, bu kapsamda adı geçen davalıların «taşıyıcı» ya da taşıyıcının «ifa yardımcısı» konumunda bulunmadıkları, bu suretle haklarında açılan eldeki davada zaman aşımı süresinin satım ya da «taşıma sözleşmesine» ilişkin zaman aşımı ve hak düşürücü sürelere tabi olmadığı gerekçesi ile bozulmuştur.

B. (Birinci) Bozma Kararı Dairemizin 06.12.2013 tarih, 2012/7557 E. ve 2013/22338 K. sayılı kararıyla davalı «taşıyıcı» Megatrans ...

Davalı Turkon Konteyner Taşımacılık ve Denizcilik A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; «hak düşürücü süre» itirazının olduğunu, yükün 03.01.2017 tarihinde boşaltma limanına ulaştığını ve «teslim» edildiğini, davanın ise 12.02.2018 tarihinde açıldığını, müvekkilinin davacıya herhangi bir borcu olmadığını, davacının konteynerlere dair iddialarının haksız ve gerçeğe aykırı olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun konteynerlerin geminin küpeştesini geçtiği andan itibaren başladığını, bundan öncesinin sadece yükletenin veya diğer davalının sorumluluğunda olduğunu, bir an için konteynerde ilgili yükün yüklenmesine elverişsiz bir durum söz konusu olması halinde dahi yüklemenin satıcı tarafından üstlenilmiş olması karşısında bu durumun yükleten tarafından derhal müvekkiline «ihbarı» ile giderilmesinin talep edilmesinin gerektiğni, ne yükleme öncesinde satıcı ne de sonrasında alıcı tarafça yapılmış usulüne uygun bir ihbar olmadığını, müvekkilinin «taşıyan» olarak edimini gerektiği gibi «ifa» ettiğini ve yükleri teslim aldığı haliyle teslim ettiğini, konteynerlerin dava dışı ihracatçı Dervişoğlu firmasına kiralanmadığını, müvekkilinin, yük ilgilisi satıcının yüklemeyi üstlenmiş olmasına binaen, «taşıtacağı» yüklerin yerleştirilebilmesi için kendisine konteyner tedarik ettiğini, fakat konteyner tedarikinin bir «kira sözleşmesi» tahtında sağlanmadığını, müvekkilinin ise konteynerlerin yük ilgilisi tarafından kullanılması için kendisinden kira bedeli almadığını, yüklemenin yükleten tarafından gerçekleştirildiğini, buna karşılık konteynerde iddia edilen eksikliklerin yükletence tespit edilmesi ve derhal taşıyana bildirimde bulunulmasının gerektiğini, üstelik yük sele maruz kaldığı halde yükleten tarafından yüklemeye devam edildiğini ve taşınmak üzere gemiye de yüklendiğini, olayda «mücbir sebep» olduğunu ve üstelik taşıma esnasında meydana gelmiş bir «hasarın» olmadığını, davacının ileri sürdüğü «sigorta poliçesinin» ise nakliyat poliçesi olduğunu ve henüz sigorta koruması başlamadığını, olayda yapıldığı belirtilen ödemenin açıkça sigorta poliçesine aykırı olduğun savunarak dav …

Davalı Mersin Uluslararası Liman İşletmeciliği A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacının emtianın taşımaya elverişli olmayan kap ile yapıldığını «ikrar» ettiğini ve davasını da bu hususa dayandırdığını, müvekkili şirketin, konteyneri kap olarak «teslim» aldığını ve konteyner «istif» sahasına bunları konteyner olarak istiflediğini, yani konteynerin açılması ve içindekilerin istifinin söz konusu olmadığını, 29.12.2016 tarihinde Mersin ilinde sel meydana geldiğini, poliçenin düzenlendiği tarihten önce meydana gelen hasarları değil sonra meydana gelmesi muhtemel hasarları kapsadığını, «hasarın» nerede ve nasıl meydana geldiğinin tam olarak tespit edilmediğini, varsayıma dayalı olarak rapor hazırlandığını, müvekkili Şirket yetkilisi yahut personeli olmaksızın yapılan tespiti kabul etmediklerini, bununla beraber konteyner açılarak yapılan hasar tespitinin 4 ay sonra yapıldığını, zaman aşımı defi'nde bulunduklarını, ayrıca müvekkili şirket tarafından önlenemeyen, faaliyeti dışında meydana gelen öngörülmesi ve karşı konulması mümkün olmayan doğal «afet» nedeniyle taraflarına her hangi bir sorumluluk yüklenemeyeceğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

… firma tarafından satıcı firmaya bu haldeki yükün Mısır hükümeti tarafından kesinlilkle kabul edilemeyeceği ve bu konteynerlerin mahrece iade edilmesi gerekeceğinin «ihbar» edildiğini, bu ihbara müteakip «ekspertiz raporu» düzenlendiğini, tespitler sonrası 27 konteyner içerisindeki hasarlı emtiada meydana gelen zararın alıcının sigortacısı tarafından alıcıya tazmin edildiğini, müvekkilinin ise 27 adet konteyner ve içerisindeki hasarlı/bozulmuş eşyaların Türkiye'ye geri getirilmesi ve bu suretle oluşan gümrük, «depo», nakliye, gözetim, ekspertiz vs. «masraflar» olarak sigortalısına 342.105,47 TL tazminatı 03.10.2017 tarihinde ödediğini ve sigortalıdan ayrıca «temlikname» aldığını, böylece davacı sigortalının haklarına halef olduğunu, «hasarın» meydana gelmesine davalı Turkon Konteyner tarafından tahsis edilen konteynerlerin elverişsizliği ve gemiye yüklenmeden önce konteynerlerin tevdi ve istiflenip saklandığı liman ardiye sahasında gerekli koruyucu önlemlerin alınmamış olması ve direnajların yetersizliğinin sebep olduğunu, davalıların zararlardan sorumlu olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 342.105,47 TL'nin 03.10.2017 «sigorta tazminat» ödeme tarihinden itibaren «ticari avans faizi» ile birlikte davalılardan müteselsilen talep etmiştir.

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI Bölge Adliye Mahkemesince, Mersin ili ve ilçelerinde hava muhalefeti nedeniyle meydana gelen «afetin» «mücbir sebep» olarak nitelendirildiği, yağış sonrası oluşan selin yol açtığı «hasarın» mücbir sebep olarak değerlendirilmesinin yerinde olduğu, zararın mücbir sebepten kaynaklandığı, davalı Mersin Uluslararası Liman İşletmeciliği A.Ş.'nin meydana gelen zarardan sorumlu tutulamayacağı, diğer davalı Turkon Konteyner Taşımacılık ve Denizcilik A.Ş.'nin «taşıyıcı» olduğu, zararın konteynerlerin limanda beklediği 29.12.2016 tarihinde meydana geldiği, davalı taşıyıcının zarardan sorumluluğunun olmadığı, ayrıca davalı Turkon Konteyner Taşımacılık ve Denizcilik A.Ş. taşıyıcı olup, ancak «taşıyıcının sorumluluğu» kapsamında bu davalıdan talepte bulunulabileceği, davacı vekilinin davalı Turkon Konteyner Taşımacılık ve Denizcilik A.Ş.'nin konteynerleri kiralayan olarak sorumlu olduğu yönündeki iddialarının yerinde olmadığı, ilk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun ve yeterli olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun «ekspertiz raporu» ile de çelişki oluşturmadığı, ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddin …

… firma tarafından satıcı firmaya bu haldeki yükün Mısır hükümeti tarafından kesinlilkle kabul edilemeyeceği ve bu konteynerlerin mahrece iade edilmesi gerekeceğinin «ihbar» edildiğini, bu ihbara müteakip «ekspertiz raporu» düzenlendiğini, tespitler sonrası 27 konteyner içerisindeki hasarlı emtiada meydana gelen zararın alıcının sigortacısı tarafından alıcıya tazmin edildiğini, müvekkilinin ise 27 adet konteyner ve içerisindeki hasarlı/bozulmuş eşyaların Türkiye'ye geri getirilmesi ve bu suretle oluşan gümrük, «depo», nakliye, gözetim, ekspertiz vs. «masraflar» olarak sigortalısına 342.105,47 TL tazminatı 03.10.2017 tarihinde ödediğini ve sigortalıdan ayrıca «temlikname» aldığını, böylece davacı sigortalının haklarına halef olduğunu, «hasarın» meydana gelmesine davalı Turkon Konteyner tarafından tahsis edilen konteynerlerin elverişsizliği ve gemiye yüklenmeden önce konteynerlerin tevdi ve istiflenip saklandığı liman ardiye sahasında gerekli koruyucu önlemlerin alınmamış olması ve direnajların yetersizliğinin sebep olduğunu, davalıların zararlardan sorumlu olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 342.105,47 TL'nin 03.10.2017 «sigorta tazminat» ödeme tarihinden itibaren «ticari avans faizi» ile birlikte davalılardan müteselsilen talep etmiştir.

Davalı Turkon Konteyner Taşımacılık ve Denizcilik A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; «hak düşürücü süre» itirazının olduğunu, yükün 03.01.2017 tarihinde boşaltma limanına ulaştığını ve «teslim» edildiğini, davanın ise 12.02.2018 tarihinde açıldığını, müvekkilinin davacıya herhangi bir borcu olmadığını, davacının konteynerlere dair iddialarının haksız ve gerçeğe aykırı olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun konteynerlerin geminin küpeştesini geçtiği andan itibaren başladığını, bundan öncesinin sadece yükletenin veya diğer davalının sorumluluğunda olduğunu, bir an için konteynerde ilgili yükün yüklenmesine elverişsiz bir durum söz konusu olması halinde dahi yüklemenin satıcı tarafından üstlenilmiş olması karşısında bu durumun yükleten tarafından derhal müvekkiline «ihbarı» ile giderilmesinin talep edilmesinin gerektiğni, ne yükleme öncesinde satıcı ne de sonrasında alıcı tarafça yapılmış usulüne uygun bir ihbar olmadığını, müvekkilinin «taşıyan» olarak edimini gerektiği gibi «ifa» ettiğini ve yükleri teslim aldığı haliyle teslim ettiğini, konteynerlerin dava dışı ihracatçı Dervişoğlu firmasına kiralanmadığını, müvekkilinin, yük ilgilisi satıcının yüklemeyi üstlenmiş olmasına binaen, «taşıtacağı» yüklerin yerleştirilebilmesi için kendisine konteyner tedarik ettiğini, fakat konteyner tedarikinin bir «kira sözleşmesi» tahtında sağlanmadığını, müvekkilinin ise konteynerlerin yük ilgilisi tarafından kullanılması için kendisinden kira bedeli almadığını, yüklemenin yükleten tarafından gerçekleştirildiğini, buna karşılık konteynerde iddia edilen eksikliklerin yükletence tespit edilmesi ve derhal taşıyana bildirimde bulunulmasının gerektiğini, üstelik yük sele maruz kaldığı halde yükleten tarafından yüklemeye devam edildiğini ve taşınmak üzere gemiye de yüklendiğini, olayda «mücbir sebep» olduğunu ve üstelik taşıma esnasında meydana gelmiş bir «hasarın» olmadığını, davacının ileri sürdüğü «sigorta poliçesinin» ise nakliyat poliçesi olduğunu ve henüz sigorta koruması başlamadığını, olayda yapıldığı belirtilen ödemenin açıkça sigorta poliçesine aykırı olduğun savunarak dav …

… ı firmaya CFR bazda sattığı ve 104 adet 20 feetlik kapalı tip konteynerlere 25 kg'lık çuvallar içerisine yerleştirilmiş olan kırmızı mercimeğin müvekkili tarafından «nakliyat emtia sigorta poliçesi» ile sigortalandığını, davaya konu eşyaların SGS Supervise Gözetme Etüd Kontrol Serv.