Madde 426 — 2. Şirkete karşı yetkili olma
(1) Senede bağlanmamış paylardan, nama yazılı pay senetlerinden ve ilmühaberlerden doğan pay sahipliği hakları, pay defterinde kayıtlı bulunan pay sahibi veya pay sahibince, yazılı olarak yetkilendirilmiş kişi tarafından kullanılır.
(2) Hamiline yazılı pay senedinin zilyedi bulunduğunu ispat eden ve Merkezi Kayıt Kuruluşuna bildirilen kimse, şirkete karşı pay sahipliğinden doğan hakları kullanmaya yetkilidir.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
Hüküm, 6762 sayılı Kanunun 360 ıncı maddesini –kural olarak - devam ettirmektedir. Hakların kullanılabilmesi için paysahibi bu sıfatını şirkete ispatlamalıdır. Birinci fıkrada, pay defterine yazılabilen paysahiplerinin bunu pay defteri aracılığı ile, ikinci fıkrada da hamiline yazılı hisse senetlerinde zilyetlikle ispat edebilecekleri hükme bağlanmıştır. Nama yazılı paylar yönünden 496 ncı maddenin de gözönüne alınacağı şüphesizdir. Tasarının 426 ncı maddesi paysahipliğinin ispatında pay defterinin sadece bir karine oluşturduğu şeklindeki görüşlerin ve kararların değişmesini gerektirecek bir yeniliği içermemektedir. "Paysahipliği" sözcüğü teknik bir deyim olup, bir kişinin bu sıfatının şirketçe tanınmış olmasını ifade eder. Bu sıfat tanınınca da paysahipliği haklarının kullanılması mümkün olur ve katılma, dolayısıyla oy haklarında temsilci tayini için gerekli maddî şart gerçekleşir (bakınız: nama yazılı paylara ilişkin özel düzenlemeler (Tasarı 492 nci ve devamı. maddeler) ). Pay defteri yoksa, paysahibinin sıfatı diğer delillerle kanıtlanır. Merkezi Kayıt Kuruluşunun kayıtlarının niteliği ve bu yönden değerlendirilmesi öğreti ile yargıya ait bir temel sorundur. Birinci fıkra ayrıca, pay defterinde kayıtlı paysahiplerinin temsil yetkisini yazılı olarak verebileceklerini de vurgulamaktadır. Kanunî temsilci için temsil yetkisine gerek bulunmadığı şüphesizdir. Basit yazılı şeklin ağırlaştırılıp ağırlaştırılamayacağı 425 inci madde ile birlikte değerlendirilerek mahkemeler hukuku ile öğreti tarafında cevaplandırılacaktır.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı — tam metin
m.360 A) Azalık: I - Toplantıya iştirak hakkı: 1. Umumi olarak: kismen — Genel Kurul ↔ Umumi Heyet
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
Bu maddeye ilişkin kararlarda ele alınan başlıca hususlar
Organ azli davasında şirket malvarlığına ihtiyati tedbir talebinin reddi
Şirket müdürünün yetkisinin sınırlandırılması ve kayyım atanması talebi
Yaklaşık ispat koşulu oluşmadan tedbir talebinin reddi istinafı
Hamiline yazılı pay senedinde zilyetliğin ispatı ile pay sahipliği hakları
Şirket yöneticilerinin sorumluluğu davasında pasif husumetin yöneticilere ait olması
Mirasçının diğer mirasçıdan hisse talebinde şirkete husumet yöneltilemeyeceği
Hamiline yazılı payda feri zilyet oy hakkını kullanamaz
Erteleme talebi için pay oranı %10 eşiği aranır
Yayın arşivindeki kararlardan derlenen uyuşmazlık başlıkları — aşağıda ilgili kararlar listelenir.
İlişkili kararlar
Bu maddeyi anan içtihatlar (arşiv)
Yayın arşivinden derlendi (kararın atıf yaptığı mevzuattan otomatik); anonimleştirilmiş, editör onayından ayrıdır.
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2023/1401 E. 2024/1274 K.
Hamiline hisse senedinde zilyetlik, aktif husumet ve bilgi alma hakkı ön şartı
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2024/1222 E. 2024/1214 K.
Organ azli davasında şirket malvarlığına ihtiyati tedbir talebinin reddi
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2021/1529 E. 2021/1368 K.
Hamiline yazılı payda feri zilyet oy hakkını kullanamaz
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/4859 E. 2024/1230 K.
Pay sahipliği hakları
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/2015 E. 2024/4855 K.
Aşırı ifa güçlüğü
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
Senede bağlanmamış paylar, nama yazılı pay senetleri ve hamiline yazılı pay senetlerinden doğan pay sahipliği haklarının kimce kullanılacağı bakımından TTK m.426 uyarınca hangisi doğrudur?
- Senede bağlanmamış ve nama yazılı paylardan doğan haklar, pay defterinde kayıtlı olmayan herhangi bir kişi tarafından da kullanılabilir.
- Senede bağlanmamış paylar, nama yazılı pay senetleri ve ilmühaberlerden doğan haklar, pay defterinde kayıtlı pay sahibi veya onun yazılı olarak yetkilendirdiği kişi tarafından kullanılır.
- Nama yazılı paylardan doğan haklar, yalnızca pay senedini fiilen elinde bulunduran kişi tarafından kullanılabilir.
- Hamiline yazılı pay senedinin zilyedi, hiçbir koşulda şirkete karşı pay sahipliği haklarını kullanamaz.
- Pay sahipliği haklarının pay sahibi dışında bir başkası tarafından kullanılması hiçbir hâlde mümkün değildir.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B
TTK m.426/1'e göre senede bağlanmamış paylardan, nama yazılı pay senetlerinden ve ilmühaberlerden doğan pay sahipliği hakları, pay defterinde kayıtlı bulunan pay sahibi veya pay sahibince yazılı olarak yetkilendirilmiş kişi tarafından kullanılır; salt zilyetlik yeterli değildir, pay defteri kaydı ve yetkilendirme esastır (A ve C yanlış, B doğru). m.426/2'ye göre hamiline yazılı pay senedinin zilyedi bulunduğunu ispat eden kimse şirkete karşı pay sahipliğinden doğan hakları kullanmaya yetkilidir; bu hakların şirkete ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülmesinde Merkezi Kayıt Kuruluşuna yapılan bildirim tarihi esas alınır (D yanlış). Hakların yetkilendirilmiş kişi eliyle kullanılması mümkündür (E yanlış).
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-426 — erişim: 18.08.2026