6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Madde 1355 — bbb) Yabancı bayraklı gemiler

(1) Türkiye’de yabancı bayraklı gemiler hakkında ihtiyati haciz kararı, sadece, geminin demir attığı, şamandıraya veya tonoza bağlandığı, yanaştığı ya da kızağa alındığı yer mahkemesi tarafından verilir.

Madde gerekçesi

Bu maddede bir sicile kayıtlı olup olmadığına bakılmaksızın bütün yabancı bayraklı gemiler hakkında ihtiyati haciz kararı vermeye münhasıran yetkili olan mahkeme tayin edilmiştir. Türkiye’deki bir mahkemenin yabancı bayraklı gemiler hakkında ihtiyati haciz kararı verebilmesi için, haczi istenen geminin, o mahkemenin yargı çevresi içinde seferine ara vermesi şartı aranmıştır. Böylece, milletlerarası deniz hukuku ile deniz ticareti hukukunda tartışmalara sebep olan, “uğraksız geçiş yapan gemi”nin tâbi olacağı rejim hakkında ayrıca bir kural sevkine gerek görülmemiştir; uğraksız geçiş yapan bir gemi bakımından maddenin aradığı şart yerine gelmiş olmaz, dolayısıyla Türk mahkemelerinin yetkisi de kurulmaz. Bu düzenleme, 20/07/1936 tarihli Montrö Sözleşmesinin 2 ve 3 üncü maddelerine de tam olarak uymaktadır. Dolayısıyla, Sözleşmenin öngördüğü anlamda “zararsız geçiş” yapan gemiler hakkında herhangi bir mahkeme yargı yetkisini haiz olmadığı için ihtiyati haciz kararı da verilemeyecektir. Buna karşılık zararsız geçiş statüsünün bozulması halinde, mahkemenin yargı yetkisi de kurulabilecektir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu

Eski TTK (6762) karşılığı — tam metin

yeni hukum — 6102 ile getirilen yeni hüküm; mülga 6762 sayılı TTK'da karşılığı yoktur. — Cebrî icraya ilişkin özel hükümler — yeni ihdas

Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.

Bu maddeye ilişkin kararlarda ele alınan başlıca hususlar

Gemi işletme sözleşmesinden doğan deniz alacağında ihtiyati haciz

Muaccel alacağın yaklaşık ispatı ve ihtiyati haciz koşulları

Yargılamayı gerektiren ihtilaf ile yaklaşık ispat ölçüsünün ayrımı

Yabancı bayraklı gemide ihtiyati haciz yetkisi ve deniz alacağı

Gemi satış bedeli alacağının deniz alacağı sayılması

İhtiyati haczin teminata kaydırılmasında icra mahkemesinin yetkisi

Ihtiyati hacze itiraz

Yayın arşivindeki kararlardan derlenen uyuşmazlık başlıkları — aşağıda ilgili kararlar listelenir.

İlişkili kararlar

Bu maddeyi anan içtihatlar (arşiv)

Yayın arşivinden derlendi (kararın atıf yaptığı mevzuattan otomatik); anonimleştirilmiş, editör onayından ayrıdır.

Güncel gelişmeler

Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.

Kendinizi test edin

Kural · Türk bayraklı gemilerde ihtiyati hacizde yetkili mahkemeler

TTK m.1354 uyarınca, Türk bayraklı gemiler hakkında ihtiyati haciz kararı hangi mahkemelerce verilebilir?

  1. Geminin fiilen bulunduğu yer mahkemesi ile; sicile kayıtlı gemilerde sicil yeri, kayıtlı olmayan gemilerde malikin yerleşim yeri, m.941/3 özel siciline kayıtlı gemilerde kiracının yerleşim yeri mahkemesi.
  2. Yalnızca geminin demir attığı, şamandıraya veya tonoza bağlandığı, yanaştığı ya da kızağa alındığı yer mahkemesi; sicil yeri ve yerleşim yeri ölçütleri Türk bayraklı gemilerde işlemez.
  3. Yalnızca geminin bir Türk Gemi Siciline kayıtlı olduğu sicil yeri mahkemesi; geminin fiilen bulunduğu yer ve malikin yerleşim yeri bağlama noktası değildir.
  4. Alacaklının yerleşim yeri de dâhil olmak üzere HMK'nın genel yetki kuralları uygulanır; TTK'da gemilere özgü bir yetki listesi öngörülmemiştir.
  5. Yalnızca deniz ticareti işlerine bakmakla görevli İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi; geminin bulunduğu yer mahkemesinin ihtiyati haciz yetkisi yoktur.
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: A

TTK m.1354/1, Türk bayraklı gemilerde sınırlı ve seçimlik bir yetki listesi kurar: geminin demir attığı, şamandıraya veya tonoza bağlandığı, yanaştığı ya da kızağa alındığı yer mahkemesi ile (a) bir Türk Gemi Siciline kayıtlı gemilerde sicil yeri, (b) sicile kayıtlı olmayan gemilerde malikin yerleşim yeri, (c) m.941/3 uyarınca tutulan özel sicile kayıtlı gemilerde kiracının yerleşim yeri mahkemesi. Liste 'sadece' kaydıyla sınırlıdır; genel yetki kuralları bu listeyi genişletmez.

Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1355 — erişim: 18.08.2026

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.