6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Yabancı bayraklı gemide ihtiyati haciz yetkisi ve deniz alacağı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/920 E. 2018/732 K. · · İlk derece: İstanbul 17.Asliye Ticaret Mahkemesi

İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalGörev ve yetkiİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Davacının nitelemesi: Deniz Alacağı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Yabancı bayraklı gemilerde ihtiyati haciz kararını, geminin demir attığı, bağlandığı, yanaştığı veya kızağa alındığı yer mahkemesi verir; deniz ticaret davalarına bakmakla görevli ve yetki sınırları belirlenen mahkeme yetkilidir. Gemi satışından kaynaklanan bakiye alacak deniz alacağı niteliğinde olup teminat altına alınması amacıyla geminin ihtiyati haczine karar verilebilir. Takibe başlandıktan sonra ihtiyati haczin teminat karşılığı kaldırılması talebini inceleme yetkisi icra mahkemesine geçer; borçlu olmadığına dair savunma ve buna ilişkin belgeler ise ihtiyati haciz kararına itirazda değil, ancak menfi tespit davasında tartışılabilir.

Ele alınan sorunlar

Yabancı bayraklı gemide ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili mahkeme → ret

İddia: İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinin ve icra dairelerinin yetkili olduğu, İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkisiz olduğu ileri sürülmüştür.

Gerekçe: TTK 1355 uyarınca Türkiye'de yabancı bayraklı gemiler hakkında ihtiyati haciz kararı, geminin demir attığı, şamandıraya veya tonoza bağlandığı, yanaştığı ya da kızağa alındığı yer mahkemesi tarafından verilir. Tanzanya bandıralı gemi, tamir bakım amacıyla İstanbul Tuzla'da bulunan bir tersanede bulunduğu esnada ihtiyati haciz kararı verilmiştir. İhtiyati haciz kararını veren mahkeme, deniz ticaretinden kaynaklanan tüm davalara bakmakla görevli olup yetki sınırları tüm İstanbul'u kapsadığından yetkiye ilişkin itiraz ve istinaf sebepleri yerinde bulunmamıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Gemi satış bedeli bakiye alacağının deniz alacağı niteliği ve ihtiyati haciz koşulları → ret

İddia: Muteriz vekili, alacak iddiasının doğru olmadığını, aksine kendilerinin alacaklı olduğunu, sefer belgelerinin teslim edilmemesi nedeniyle ödemenin gecikmeli yapıldığını ileri sürmüştür.

Gerekçe: Taraflar arasındaki ihtilafın kaynağı, ihtiyati hacze konu edilen geminin 21 Ekim 2016 tarihli satışına ilişkin sözleşmedir. İhtiyati haciz talep eden alacaklı, satış bedelinin kalan kısmını alamadığını öne sürmektedir. Deniz alacağı olan gemi satış bedelinden kalan bakiye alacağın TTK 1353/1-1. cümle gereğince teminat altına alınması için geminin ihtiyati haczine karar verilebilir. Mahkemece verilen ihtiyati haciz kararı belirtilen hukuk normlarına ve dosya içeriğine uygun olup sunulan belgeler ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için kafi kanaat verecek ölçüdedir.

Gerekçe kaynağı: özgün

İhtiyati haczin teminat karşılığı kaldırılması talebini inceleme yetkisi ve borçlu olmadığına dair savunmanın niteliği → ret

İddia: Muteriz vekili, alacak iddiasının doğru olmadığını, kabul edilmediği takdirde teminat karşılığı ihtiyati haczin kaldırılmasını talep etmiştir.

Gerekçe: İİK 266 uyarınca borçlu, para veya mahkemece kabul edilecek rehin, esham, tahvilat, taşınmaz rehni ya da banka kefaleti göstermek suretiyle ihtiyati haczin kaldırılmasını mahkemeden isteyebilir; takibe başlandıktan sonra bu yetki icra mahkemesine geçer. Eldeki uyuşmazlıkta icra dairesinde takibe başlanmış olup borçlunun ihtiyati haczin teminat karşılığında kaldırılması ve haczin teminata kaydırılması istemlerini inceleme yetkisi İcra Hukuk Mahkemesine aittir. Borçlunun yaptığı savunma ve sunduğu belgeler borçlu olmadığına yönelik olup bu savunmanın ve sunulan belgelerin değerlendirilmesi yargısal anlamda ancak bir menfi tespit davasında tartışılabilecek niteliktedir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Yabancı bayraklı gemilerde ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili mahkemenin tespiti ve gemi satış bedeli alacağının deniz alacağı sayılması ile ihtiyati haczin teminata kaydırılması talebinin takip başladıktan sonra icra mahkemesinin yetkisine geçtiği hususlarında yol gösterici niteliktedir.

Usul tespitleri

Yetkili mahkeme
Yabancı bayraklı gemiler hakkında ihtiyati haciz kararı, TTK 1355 uyarınca geminin demir attığı, şamandıraya veya tonoza bağlandığı, yanaştığı ya da kızağa alındığı yer mahkemesi tarafından verilir; deniz ticaretinden kaynaklanan davalara bakmakla görevli mahkemenin yetki sınırları içinde bulunması yeterlidir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz deniz alacağı yetkili mahkeme ihtiyati haczin teminata kaydırılması menfi tespit

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 1355TTK 1353/1-1TTK 1352/yTTK 1371/1 · 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 266

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/920

KARAR NO 2018/732

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İstanbul 17.Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ 13/04/2018 tarihli EK KARAR

NUMARASI 2018/13 D.İş - 2018/13 Karar

TALEP İhtiyati Haciz Kararına İtiraz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 13/06/2018

İlk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin ... (önceki adı ...) isimli geminin önceki maliki olduğunu, aralarındaki satım akdi gereğince davacının gemisini 583.000 USD bedelle davalıya sattığını, sözleşme hükümleri gereğince bir kısım ödemenin geminin davalıya tesliminden sonra gerçekleştirileceğinin kararlaştırıldığını, davacının gemiyi davalıya teslim ettiğini, davalının satıma konu gemiyi kendi namına ... adı ile Tanzanya siciline tescil ettirdiğini, bugün itibariyle davalının davacıya faiz ve masraflar hariç 132.000 USD bakiye borcu bulunduğunu, davacının alacağını çok kereler davalıdan talep ettiğini, davalının borcunu ikrar etmesine rağmen davacıyı oyaladığını beyanla Tanzanya Bayraklı ... numaralı ..

isimli geminin faiz ve masraflar hariç 132.000 USD alacak açısından (TTK 1371/1 madde gereğince faiz ve giderleri de kapsayacak şekilde alacağın %15 fazlası tutarında teminat elde edilmesini sağlamak üzere) ihtiyaten haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, 12.2.2018 tarihli ihtiyati haciz kararı ile 27/10/2016 tarihli gemi satış sözleşmesi gereğince ... numaralı Tanzanya Bayraklı ... isimli geminin satıcısı ...olduğu, geminin ... tarafından satın alındığı, sözleşmede ödeme şekli ve vadelerin belirlendiği, 09/02/2018 tarihinde alınan equasis kaydında ... numaralı ...simli geminin malikinin ... olduğu anlaşılıp, bu şekilde söz konusu geminin davalı adına resmi satışının yapılıp sicile de işlendiği, geminin satışından kaynaklanan alacağın TTK'nun 1352/y maddesi gereğince deniz alacağı olduğundan, talep edenin talebinin TTK'nun 1352-1353.maddeleri gereğince kabulü ile 132.000 usd alacak ile sınırlı olmak üzere ... ımo numaralı Tanzanya bayraklı..

adlı geminin ihtiyaten haczine itirazı kabil olarak karar verilmiştir.

İHTİYATİ HACZE İTİRAZ EDEN ; Muteriz vekili ; alacak iddiasının doğru olmadığını ,aksine karşı yandan alacaklı olduklarını ,geminin sefere çıkması için gerekli belgelerin teslim edilmediğini bu sebeble bakiye alaacğın ödenmediğini ,sefere çıkamayan geminin kaçmasının sözkonusu olamayacağını , İst.Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili bulunduğunu beyan ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını ,kabul edilmediği takdirde teminat karşılığı kaldırılmasını talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davalı vekili, ara kararların yerine getirilmeden karar verildiğini, ara karar gereği ödeme belgelerinin mahkeme kararından sonra dosyaya sunulduğunu, alacaklı ihtiyati haciz talep edene borçlu olmadıklarını, Anadolu Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olduğunu, talepte bulunanın gerekli belgeleri borçluya vermemesi nedeniyle sefere çıkılmadığı ödemelerin de bu yüzden gecikmeli yapıldığını belirtmiştir.

GEREKÇE

6102 sayılı TTK'nın 1355.maddesine göre: Türkiye’de yabancı bayraklı gemiler hakkında ihtiyati haciz kararı, sadece, geminin demir attığı, şamandıraya veya tonoza bağlandığı, yanaştığı ya da kızağa alındığı yer mahkemesi tarafından verilir.Tanzanya bandıralı geminin İstanbul Tuzla'da bulunan bir tersanede tamir bakım yapmak üzere bulunduğu esnada ihtiyati haciz kararı verildiği,ihtiyati haciz kararını veren İstanbul 17.Asliye Ticaret Mahkemesi, deniz ticaretinden kaynaklanan tüm davalara bakmakla görevli olup, mahkemenin yetki sınırları tüm İstanbul olduğundan yetkiye ilişkin itiraz ve istinaf sebeleri yerinde bulunmamaktadır.

Taraflar arasındaki ihtilafın-alacağın kaynağının ihtiyati hacze konu edilen geminin 21 Ekim 2016 tarihli satışına ilişkin sözleşme olduğu anlaşılmaktadır. İhtiyati haciz talep eden alacaklı satış bedelinin kalan kısmını alamadığını öne sürerek ihtiyati haciz talep etmektedir. Deniz alacağı olan gemi satış bedelinden kalan bakiye alacaklarının 6102 sayılı TTK'nın 1353/1-1. Cümleye göre: teminat altına alınması için, geminin ihtiyati haczine karar verilebilir. Açıklanan nedenlerle mahkemece verilen ihtiyati haciz kararı belirtilen hukuk normlarına ve dosya içeriğine uygun olup sunulan belgeler ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için kafi kanaat verecek ölçüdedir.

İİKnun 266.maddesine göre: Borçlu, para veya mahkemece kabul edilecek rehin veya esham yahut tahvilat depo etmek veya taşınmaz rehin yahut muteber bir banka kefaleti göstermek şartı ile ihtiyati haczin kaldırılmasını mahkemeden istiyebilir. Takibe başlandıktan sonra bu yetki, icra mahkemesine geçer. Eldeki uyuşmazlıkta da İstanbul ...İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında takibe başlanmış olup borçlunun ihtiyati haciz kararının teminat karşılığında kaldırılması haczin teminata kaydırılması istemlerini inceleme yetkisinin İcra Hukuk Mahkemesine ait bulunduğu , borçlunun yaptığı savunma ve sunduğu belgeler borçlu olmadığına yönelik olup, bu savunmayı ve sunulan belgelerin değerlendirilmesi yargısal anlamda ancak bir menfi tespit davasında tartışılabilecek nitelik taşıdığı anlaşıldığından itirazın reddine ilişkin ek karar, dosya içeriğine, usul ve yasaya uygun olup istinaf nedenleri yerinde olmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Muteriz borçlu vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine .

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nun 362.f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.13/06/2018

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/280594 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.